Франция Президенті Эмманюэль Макроның ресми сапарынан кейін Қазақстан мен Франция екіжақты қатынастарды нығайтуда
Астана, 2023 жылғы 1 қараша – 1 қарашада Франция Президенті Эмманюэль Макрон Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді. Ол Президент Тоқаевпен Ақорда резиденциясында кездесіп, келіссөздер жүргізді. Келіссөздердің алдында Франция Президентін қарсы алу рәсімі өтті.
Мемлекеттер басшылары саяси диалогты нығайтуға және сауда-экономикалық, инвестициялық, энергетикалық, көлік-логистикалық және мәдени-гуманитарлық салалардағы ынтымақтастықты кеңейтуге ерекше назар аудара отырып, қазақ-француз стратегиялық серіктестігінің қазіргі жайкүйі мен даму перспективаларын талқылады.
Сапардың маңыздылығын белгілей келе, Президент Тоқаев: " Франция – Қазақстанның Еуропа Одағындағы маңызды әрі сенімді серіктесі. Былтыр өзара тауар айналымы 30 пайызға өсіп, 4 миллиард долларға жетті. Биылғы сегіз айда екіжақты сауда-саттық көлемі өткен жылмен салыстырғанда 21 пайызға артты, яғни 2,7 миллиард долларды құрады" атап өтті.
Ол екі елде энергетика, атом өнеркәсібі, тау-кен, химия, машина жасау, құрылыс, аэроғарыш және фармацевтика салаларында маңызды жобаларды жүзеге асырып жатқанын атап өтті. "Бұған Alstom, Total Energies, Orano, Vicat сияқты 170 - тен астам француз компаниясының табысты жұмыс істеуі – соның айқын дәлелі", - деп қосты қазақстандық көшбасшы.
Қазақстан Францияның Орталық Азиядағы негізгі экономикалық серіктесі болып табылады, ал Франция Қазақстанның Еуропадағы негізгі сауда және инвестициялық серіктестерінің қатарына кіреді. Соңғы онжылдықта екіжақты сауда-экономикалық ынтымақтастықтың жыл сайынғы көлемі 2,5-тен 6,5 млрд. Бұл жиынтық көрсеткіштің 80-90% қазақстандық экспортты құрады.
Келіссөз барысында тараптар жасыл энергетика, логистика, транзит, ауыл шаруашылығы, денсаулық сақтау, цифрландыру және білім беру салаларындағы алдағы ықпалдастықтың басым бағыттарын айқындады.
Екі ел арасындағы ынтымақтастықтың тереңдеуін атап өтіп, Президент Макрон: "Екіжақты экономикалық қарым-қатынастар, соның ішінде ауыл шаруашылығы, энергетика, жаңартылатын энергетика салаларындағы байланыстар алдағы уақытта тың серпінмен дамиды деп ойлаймын. Біз бұрынғы жобаларға да, жаңа бастамаларға да инвестиция салуды қолдаймыз. Бүгін өте өзекті мәселелерді талқыладық. Бұдан бөлек мәдени-гуманитарлық ынтымақтастығымыз да қарқынды дамып келеді. Білім, ғылым салаларында нақты келісім бар" – деді.
Сонымен қатар екі ел басшылары өңірлік және жаһандық күн тәртібіндегі негізгі мәселелерге қатысты тұрақты қарым-қатынастың маңыздылығына назар аударып, халықаралық ұйымдар аясындағы диалогты тереңдету қажет екенін белгіледі. БҰҰ Жарғысына адалдықтарын атап өтіп, екі мемлекет басшылары қақтығыстарды бейбіт, дипломатиялық жолмен шешуді жақтап, халықаралық аренадағы өзекті тақырыптар бойынша пікір алмасты.
Осыған орай Президент Макрон: "Біз аса маңызды халықаралық мәселелерді шешуде ілгерілеуге, БҰҰ Жарғысына және аумақтық тұтастық пен ұлттық тәуелсіздік қағидаттарын сақтауға бейілді екенімізді тағы да нақтылай аламыз. Сонымен қатар өмірлік маңызды екіжақты мәселелерді талқылауға ниеттіміз" – деп баяндады.
Сонымен қатар Президент Макрон Президент Тоқаевты келесі жылы Париждегі бейбітшілік форумының құрметті қонағы болуға шақырды. Қазақстан басшысы шақыруды қабылдап: "Менің ойымша, біз қазақ мәдениетіне арналған үлкен көрме өткіземіз. Осы үлкен іс-шара барысында [Париж бейбітшілік форумы] көптеген маңызды мәселелер бойынша шешімдер қабылданады" - деп атап өтті.
Келіссөздер қорытындысы бойынша екі елдің көшбасшылары бірлескен мәлімдеме қабылдады. Екі елдің ресми өкілдері бірқатар келісімдерге қол қойды, соның ішінде Қазақстанда Француз даму агенттігі мен халықаралық француз мектептерінің тобын құру, стратегиялық пайдалы қазбалар саласындағы ынтымақтастықты дамыту, аусылға қарсы вакциналар өндіру, жалпы қуаты 1,2 ГВт жел электр станцияларын және теміржол инфрақұрылымын дамыту туралы.