
Мемлекет басшысы өз сөзінде елдегі қалыптасқан жағдайды талқылап, билік пен бизнестің халық игілігі үшін өзара іс-қимылының жолдарын белгілеу қажеттігін атап өтті. Президент бүгінгі күні еліміздің алдында өзінің маңыздылығы бойынша стратегиялық міндет тұрғанын мәлімдеді.
Мемлекет басшысының пікірінше, шектеулі элиталық топтардың ықпалының өсуі және халықтың көпшілігінің табысының төмендеуі қауіпсіздікке елеулі қауіп төндірді, бұл қоғамның экономикалық, әлеуметтік, содан кейін саяси бөлінуіне әкелуі мүмкін.
Қасым-Жомарт Тоқаев бизнес-қоғамдастықты жаңа Қазақстанның негізі болуы тиіс жаңа экономикалық саясатты қалыптастыру бойынша бірлескен жұмысты бастауға шақырды. Баяндамада келесі негізгі қағидаттар белгіленді:
- адал бәсекелестік;
- қабылданатын шешімдердің ашықтығы;
- мемлекеттік саясаттың болжамдылығы;
- бизнестің салықтық адалдығы;
- кәсіпкерлердің әлеуметтік жауапкершілігі.
Қарастырылып отырған реформа "алып қою және қайта бөлу" мақсатын көздемейтіні атап өтілді. Өндірістерге салынатын инвестицияларға, сапалы жұмыс орындарын құруға және экспорттық әлеуеттің өсуіне жауап ретінде мемлекет жеке меншікті қорғау кепілдіктерін арттыруға, мемлекеттік реттеудің тұрақтылығы мен болжамдылығын қамтамасыз етуге, бәсекелестікті әкімшілік ресурстың араласуынан, сыбайлас жемқорлық пен фаворитизмнен қорғауға дайын.
Қасым-Жомарт Тоқаев еліміздің жаңа экономикалық бағытының негізіне айналуы тиіс негізгі қағидаттарға егжей-тегжейлі тоқталды.
Біріншісі, оның пікірінше, жеке меншікке қол сұғылмаушылық. Бұл мәселеде кепілгер ашық және әділ сот болуы тиіс. Бұл ретте сот жүйесін жаңарту аса маңызды мәселе болып табылады. Қазірдің өзінде заңнамалық сипаттағы шаралар қабылданды. Соттарға құқықтың түрлі салаларындағы, соның ішінде корпоративтік сектордағы жаңа кадр – мамандар шақырылады. Осы негізде Жоғарғы соттың әкімшілік істер жөніндегі жаңа сот алқасы қалыптастырылды.
Сот жүйесіне, оның ішінде өңірлерде күшті корпоративтік заңгерлер мен адвокаттардың келуі инвесторлар мен бизнесмендердің мүдделерін қорғау сапасын едәуір арттырады.
Жаңа экономикалық бағыттың екінші компоненті-инвестициялық климат. Президент мемлекеттің барлық инвестициялық міндеттемелерін мүлтіксіз орындайтынын тағы да мәлімдеді. Сонымен қатар, ол бизнесмендерді өз еліне капитал салуға шақырды.
Президенттің сөзінде аталған үшінші қағида – адал және ашық бәсекелестік. Жасанды түрде құрылған монополияларға талдау жасап, нарықтарда жасанды түрде құрылған көптеген делдалдық тізбектерді жою қажет. Экономиканы деолигополизациялау жөнінде қатаң саясат қажет, - деді Мемлекет басшысы.
Сонымен қатар, баяндамада салықтар мен ірі кәсіпорындардың есебін ретке келтіру, тиімді алыптардың әртүрлі сылтаулармен салықтарды толық төлеуден жалтаруына жол бермеу қажеттілігі туралы айтылды. Премьер-Министрге осы мәселені шешу және қазынаны оған тиесілі қаражатпен қамтамасыз ету тапсырылды.
Қасым-Жомарт Тоқаев ЭЫДҰ елдерінде мемлекеттік бюджеттің кірісі ЖІӨ-нің 40-50% - на жететінін, бұл Қазақстанға қарағанда әлдеқайда жоғары екенін атап өтті. Ол елге "тұзақсыз" және салалық фаворитизмсіз, бизнеске де, үкіметке де ашық әрі түсінікті жаңа Салық саясаты қажет екенін атап өтті.
Қасым-Жомарт Тоқаев қайта сөз сөйлеген маңызды тақырып бәсекеге қабілетті, ашық және негізді болуы тиіс мемлекеттік сатып алуды реформалау болды.
Мемлекет басшысы белгілеген алтыншы құрамдас бөлік-мемлекеттің экономикаға қатысуының төмендеуі, квазимемлекеттік секторды қайта құру жөнінде елеулі шаралар қабылдау. Президент "Самұрық-Қазына" қорының жұмысын қатаң сынға алып, оны түбегейлі реформалау міндетін қойды.
Жаңа экономикалық бағыттың жетінші элементі әкімшілік кедергілерді азайту болуға тиіс. Бас прокуратураға құқық қорғау органдары тарапынан кәсіпкерлерге қатысты бұзушылықтардың себептерін анықтау және кінәлі тұлғалардың іс-әрекеттеріне қағидатты баға беру тапсырылды.
Қорытындылай келе, Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік органдар мен бизнестің диалогы билік пен бизнес арасындағы консенсусты қамтамасыз етуі тиіс екенін атап өтті.
Мемлекет басшысы Үкімет жанынан отандық кәсіпкерлер кеңесін құруды тапсырды, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық реформалардың әрбір бағыты бойынша бизнес өкілдерінің қатысуымен жобалық топтар құру қажеттігін айтты.
Қасым-Жомарт Тоқаев сондай-ақ "Қазақстан Халқына" қорын құру туралы бастамаға үн қосып, оның қайырымдылық қызметіне қаражат аударған бизнес өкілдеріне алғысын білдірді. Барлық ірі компаниялар жыл сайын Үкімет белгілеген салық салынатын кірістердің пайызын қорға енгізетін болады.