2021 жылдың 7 қазанында Украина Президенті жанындағы Ұлттық стратегиялық зерттеулер институтының ғимаратында Қазақстан Республикасының Украинадағы Елшісі Дархан Кәлетаев пен Ұлттық стратегиялық зерттеулер институтының директоры Александр Богомоловтың кездесуі өтті.
А.Богомолов бұл қызметке тағайындалғанына бір ай толмаған. Сондықтан кездесу қазірдің өзінде қалыптасқан тығыз және достық қатынастарды ескере отырып, Елшілік пен ҰСЗУ арасындағы қатынастарды қайта бастауға бағытталған. Қазір ҰСЗУ директоры А.Богомолов бұрын әйгілі украин және қырым татар ғалымы мен зерттеушісі Агатангель Крымскийдің есімімен аталған Украинаның Ұлттық ғылым академиясының Шығыстану институтын басқарды.
Осы орайда, Қазақстан Елшілігінің өкілдері алдында сөйлеген сөзінде А.Богомолов өзінің қазақстандық тараппен қарым-қатынаста тәжірибесі бар екенін және осы байланыстарды жаңа деңгейде жалғастыру үшін берік негіз екенін баса айтты.
Украиналық тарап қазақстандық сарапшымен және азаматтық қоғаммен, оның ішінде әріптес ұйымдармен байланысты кеңейтуге мүдделілік білдірді. Бұл «қоғамдық дипломатия» деп аталатын тәсілдерді енгізу мүмкіндігін көреді.
А.Богомоловтың айтуынша, Қазақстан мен Украина арасындағы екіжақты қарым-қатынастарда, әрине, бүгінгі аймақтық шындыққа түзетулер енгізіле отырып, елдер арасында тарихи түрде қалыптасқан байланыстардың қайта жандануы туралы айту керек.
ҰСЗУ басшылығы Институттың мәртебесін, оның ішінде елдің халықаралық деңгейдегі байланысы тұрғысынан айтарлықтай нығайтуға ниетті. Институт сыртқы саяси байланыстарды мазмұнмен толтыруға жауап береді.
ҰСЗУ директоры Қазақстанмен сауда-экономикалық қатынастарды жақсарту перспективаларына оптимистік көзқараста.
Бұған жауап ретінде Қазақстан Елшісі Д.Кәлетаев А.Богомоловты осындай жауапты қызметке тағайындалуымен құттықтады және ҰСЗУ бұрынғы басшылығымен орнатылған қолайлы қарым-қатынастар орын алған кадрлық өзгерістерден кейін де жалғаса беретініне сенім білдірді.
Д.Кәлетаев атап өткендей, Қазақстанның Украинадағы Елшілігінің маңызды миссиясы - соңғы жылдары төмендеген сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту. Қазіргі уақытта өзара сауда көлемін қалпына келтіру бойынша шаралар қабылдануда, олар үшін әр түрлі тәсілдер мен логистикалық шешімдер қолданылады. Сонымен қатар, жеке бизнес пен инвесторлар екіжақты сауданың қозғаушы күші болып табылады.
Елші бүгінгі Қазақстан мен Украинаны біріктіретіндігі туралы өз көзқарасын айтты.
Біріншіден, бұл Украинада оқып, тәжірибеден өткен Қазақстанның Тұңғыш Президенті - Елбасы фигурасы. Елші - Нұрсұлтан Назарбаев Украинаны әрдайым жылулықпен еске алатынын және мұнда болып жатқан оқиғаларға қызығушылықпен қарайтынын баса айтты.
Қазіргі таңда аймақтық өлшемді толтыратын мәселелердің барлық жиынтығын үйлестіру үшін өз тәжірибесі мен мүмкіндіктерін ұсына отырып, Украина өз таңдауын жасады және Қазақстан мұны құрметтейді деген түсінік бар. Посткеңестік кеңістікте беделге ие Қазақстанның Тұңғыш Президентінің саяси әлеуеті, оның ішінде Украина үшін де пайдалы болуы мүмкін.
Екіншіден, Украинада, Қазақстанда да өте құрметті орын алатын Тарас Шевченконың жеке басы. Елші Қазақстанның оған үлкен құрметпен қарайтынын атап өтті. Көшелерге оның есімі берілген, мұражайлар жұмыс істейді. Бұл ретте Тарас Шевченконың екі елдің тарихы үшін маңыздылығын суреттеу ретінде Тарас Григорьевич өзінің жер аударылғанда қызмет еткен Маңғыстау облысының Украинамен белсенді байланыстары көрсетілген.
Үшіншіден, украиналық диаспорасы. Отыз жылдан кейін де, Украина мен Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін, украиндықтардың едәуір бөлігі біздің елде өмір сүруді жалғастыруда. Кейбір аймақтарда, мысалы, Қостанай облысында украиндықтардың ықшам мекендейтін жерлері бар, олардың тұрғындардағы үлесі 70%-дан асады. Олар өздерінің мәдениетін, тілін, әдет-ғұрпын сақтай отырып, дәстүрлі өмір салтын ұстанады, бірақ сонымен бірге қазақ жағдайына сәтті бейімделеді, қазақ тілі мен мәдениетін меңгереді.
Украиналықтар Қазақстанның мемлекеттік органдарында, оның ішінде Республика Парламентінде жеткілікті түрде өкілдік етеді, бұл этносаралық келісім саясатының арқасында жүзеге асады. Украиналықтар - ұлтаралық келісімнің бірегей институты - Қазақстан халқы Ассамблеясының белсенді қатысушыларының бірі.
Сонымен қатар, Д.Кәлетаев А.Богомоловқа Елшіліктің бастамасымен жүзеге асырылған жобалар туралы, оның ішінде 1920-1930 жылдары болған саяси қуғын-сүргін құрбандарын оңалту бойынша, ашаршылық, сондай-ақ 106-шы Ақмола атты әскер дивизиясында қызмет етіп, 1942 жылы неміс қоршауына түскендердің арасынан (Барвенковский қазаны деп аталады) әскери тұтқындар туралы жұмыс шеңберінде Украина мұрағаттарын зерттеуді ұйымдастыру бойынша ақпарат берді.
Жалпы, кездесу достық және қолайлы жағдайда өтті. Тараптар екі ел тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған бірлескен халықаралық ғылыми-практикалық конференция дайындауға келісті. ҰСЗУ Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстандық стратегиялық зерттеулер институтымен бұрын әзірленген және бұрын келісілген Ынтымақтастық туралы меморандум жасауға дайын екендігін білдірді.
Сонымен қатар олар бұдан әрі де өзекті сыртқы саясат пен экономикалық мәселелер бойынша Елшілік пен ҰСЗУ сарапшылары деңгейінде кездесулер өткізуге, қызметкерлерінің ғылыми еңбектерін талқылауға қызығушылық білдірді.