ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЯДРОЛЫҚ СЫНАҚТАРҒА ҚАРСЫ КҮН (29/08/2020)
2009 жылғы 2 желтоқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясының 64-ші сессиясы 29 тамызды Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні деп жариялап, бірауыздан қарар қабылдады. Қарар "ядролық қарудың немесе кез - келген басқа ядролық жарылыстардың сынақ жарылыстарының салдары және оларды мақсатқа жетудің бір құралы-Ядролық қарудан азат әлем ретінде тоқтату қажеттілігі туралы"хабардарлық пен ағартушылықты арттыруға шақырады.
Қарар 1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигонының жабылуына орай Қазақстан Республикасы көптеген демеушілермен және тең құрылтайшылармен бірге бастама көтерді. Бұл күн Біріккен Ұлттар Ұйымын, мүше мемлекеттерді, үкіметаралық және үкіметтік емес ұйымдарды, академиялық мекемелерді, жастар желілері мен бұқаралық ақпарат құралдарын ядролық қаруды сынауға тыйым салу қажеттілігін ақпараттандыру, ағарту және насихаттау үшін шабыттандыруға арналған.
1949 жылдың 29 тамызынан бастап, Семей полигонындағы алғашқы ядролық сынақ күні және келесі төрт онжылдықта Кеңес Одағы онда жалпы 456 ядролық сынақ өткізді. Ядролық сынақтардың салдарынан бір жарым миллионға жуық адам зардап шекті, ал үлкен аумақ радиациямен залалдандырылды.
Ядролық қарусыздану және таратпау Қазақстанның маңызды жаһандық басымдықтарының бірі болып табылады. Яғни, тарихи себептер.
Қазақстан бұрын-соңды болмаған тарихи қадамдар жасаған алғашқы ел болды-өзінің ядролық полигонын жапты, ол көлемі жағынан екінші болды және 1000-нан астам ядролық оқтұмсықтары бар әлемдегі өзінің көлемі бойынша төртінші ядролық арсеналынан бас тартты. Бұл маңызды, өйткені ол Невада, Фронтор және басқа да полигондарды жабу үшін жаһандық қозғалысты басқарды.
Қазақстан көрші елдермен ынтымақтастықта 2009 жылы Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құрды (Семей шарты). Бұл солтүстік жарты шарда бірінші ядролық қарусыз аймақ.
2015 жылғы 7 желтоқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясы Қазақстан ұсынған ядролық қарудан азат әлемге қол жеткізу туралы жалпыға бірдей декларацияны қабылдады, ол ядролық қаруды қолдануға немесе оны қолдану қаупіне қарсы жалғыз абсолютті кепілдік ретінде толық жоюға шақырады.
МАГАТЭ қамқорлығымен 2015 жылы Қазақстан өз аумағында аз байытылған уран банкін құрды, ол елдерге бейбіт ядролық энергетиканы дамытуға мүмкіндік береді.
Қазақстан ядролық қарусыздану және таратпау ісіне адал және ядролық қарудан азат әлемді ілгерілетуді жақтайды.
Қазақстанның әлемдік антиядролық қозғалыстың көшбасшыларының бірі ретінде әрекет етуге абсолютті тарихи және моральдық құқығы бар.
Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасында
Қазақстан Республикасының
Елшілігі
Аддис-Абеба