Қазақстанның Тұңғыш Президентінің феномені – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев
Қазақстанның Тұңғыш Президентінің феномені –
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев
2020 жылдың 6 шілдесінде Қазақстан Тұңғыш Президенті Н.Назарбаевтың 80 жылдығын және Нұр-Сұлтанның жаңа астанасының құрылуының 22 жылдығын атап өтеді.
Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығымен Қазақстан саяси және әлеуметтік-экономикалық реформаларды жүзеге асыра білді, бұл елеулі нәтижелер берді және өз азаматының әл-ауқатын арттырды.
Қысқа мерзім ішінде Қазақстан әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіретін заманауи, дамыған мемлекетке айналды.
Н.Назарбаев ішкі әлеуметтік-экономикалық реформаларды сәтті жүзеге асыру үшін қолайлы халықаралық орта құруға ерекше мән берді. Қазақстан теңдестірілген көпвекторлы саясат жүргізеді, оның мәні барлық елдермен өзара тиімді ынтымақтастық орнату және дамыту болып табылады. Парасатты және көреген сыртқы саясат Ресеймен, Қытаймен, АҚШ-пен, ЕО-мен, ислам әлеміндегі елдермен стратегиялық және кеңейтілген серіктестік қатынастарын орнатуға және әлемнің барлық елдерімен достық қатынастар орнатуға көмектесті.
Қазақстанның жаңа, заманауи астанасын құру идеясы Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі. 1994 жылдың 6 шілдесінде ол бастама көтеріп, Қазақстан Парламенті елорданы Алматыдан Астанаға көшіру идеясын қолдады.
Н.Назарбаев тәуелсіз елдің нағыз бейнесіне, Қазақстан азаматының мақтанышына айналған жаңа астананың құрылысы мен дамуына айтарлықтай үлес қосты.
Парламенттің бастамасы мен шешімі бойынша, халықтың қолдауымен 2019 жылы елорда Астана оны жасаушы - Нұр-Сұлтанның құрметіне аталды.
Тәуелсіз Қазақстанның көптеген салалардағы жетістіктері - бұл Қазақстан Тұңғыш Президентінің қажырлы еңбегі мен күшті саяси ерік-жігерінің нәтижесі.
2019 жылы наурызда Нұрсұлтан Назарбаев 30 жыл Қазақстан Президенті болып қызмет еткеннен кейін өз еркімен қызметінен кетті. Ол өзінің болашақ міндетін елде жүргізіліп жатқан қайта құруды жалғастыратын көшбасшылардың жаңа ұрпағының келуін қамтамасыз етуден көретінін мәлімдеді.
Нұрсұлтан Назарбаев жалғыз және өміршең Ұлт Көшбасшысы (Елбасы) болып қала береді. Сонымен қатар ол Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы, «Нұр Отан» партиясының төрағасы, Қазақстан халқы Ассамблеясының төрағасы және Конституциялық Кеңестің мүшесі. Стратегиялық шешімдерді әзірлеу мен қабылдауда Ұлт көшбасшысының беделді пікірі ерекше маңызға ие.
"Елбасы: Назарбаев" мақала шықты
Бейресми аудармасы
Елбасы: Назарбаев
Әзірлеуші ГАФТУ ГЕБРЕЗГАБИГЕРГЕ
2020 жылғы 6 шілде – Тәуелсіз Қазақстанның тарихындағы елеулі күні Өзінің Тұңғыш Президенті Н.Назарбаевтың 80-жылдығы және Нұр Сұлтан жаңа астананың құрылғанына 22 жыл толуы атап өтіледі. 1991 жылғы 1 желтоқсанда бірінші ұлттық сайлауда Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қазақстан Республикасының Президенті болып сайланды.
Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығымен Қазақстан саяси және әлеуметтік-экономикалық реформаларды жүзеге асыра білді, олар айқын нәтижелер берді және азаматтардың әл-ауқатын арттырды.
Қазақстан бірқатар бағдарламалар қабылдады, оның ішінде, мақсаты 2050 жылға қарай Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 елдің қатарына қосылуын қамтамасыз етудің нақты шаралары көрсетілген «Қазақстан – 2050» Стратегиясы. Бүгінгі таңда Қазақстан - 350 миллиард доллардан астам тікелей шетелдік инвестиция тартылған инвестициялар мен сауда үшін ең қолайлы елдердің бірі болып табылады. Дағдарыс жағдайында маңызды әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуге мүмкіндік беретін Ұлттық дағдарысқа қарсы қорда үлкен қаржы ресурстарын жинай алды.
Қысқа мерзім ішінде Қазақстан заманауи дамыған мемлекетке айналды, әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына енді. Қазіргі уақытта ел халқы 18 миллион адамнан асады, ал өмір сүру ұзақтығы 72,5 жасқа жетеді. ЖІӨ деңгейі жан басына шаққанда 11,2 мың долларды құрады,
сауаттылық деңгейі 99,8 пайызға жетті. Қазіргі уақытта Қазақстан Дүниежүзілік банктің «Бизнесті жүргізу» индексі бойынша 190 елдің ішінде 25-ші орында, ал адами даму индексінде 58-ші орында.
Этносаралық және дінаралық қатынастарды, толеранттылық пен келісімді үйлестіру - осының бәрі Қазақстанның ішкі саясатының негізі және басты бағыттарының бірі болып табылады. 1992 жылы Н.Назарбаевтың бастамасымен Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылды, оның негізгі мақсаты азаматтардың ұлтына, тіліне, дініне немесе әлеуметтік топтарға мүшелігіне қарамастан құқықтары мен бостандықтарының теңдігін қамтамасыз ету болып табылады.
Н.Назарбаев ішкі әлеуметтік-экономикалық реформаларды сәтті жүзеге асыру үшін қолайлы халықаралық жағдайларды құруға ерекше мән берді. Қазақстан теңдестірілген көпвекторлы саясат жүргізеді, оның мәні барлық елдермен өзара тиімді ынтымақтастықты орнату және дамыту болып табылады. Мұндай саясат Ресеймен, Қытаймен, АҚШ-пен, ЕО-мен, ислам әлемінің елдерімен стратегиялық және кеңейтілген серіктестік орнатуға және әлемнің барлық елдерімен достық қатынастар орнатуға көмектесті.
Қазақстан ядролық қарусыздану және таратпау саласындағы көшбасшы болды. Тұңғыш Президент Н.Назарбаевтың жарлығымен Семей ядролық полигоны жабылды. Қазақстан Кеңес Одағынан мұра болған әлемдегі төртінші үлкен ядролық әлеуеттен өз еркімен бас тартылды. Қазақстан мен оның көршілері ядролық қарудан азат болған Орталық Азия аймағын құрды.
Қазақстан әлемде және аймақтағы бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайтуға белсенді түрде үлес қосуда. Атап айтқанда, Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымын, Ислам ынтымақтастық ұйымы мен Шанхай ынтымақтастық ұйымын басқарды.
Қазақстан Орталық Азиядағы алғашқы мемлекет ретінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2017-2018 жылдарға тұрақты емес мүшесі ретінде сайланды. Астана процесі Сириядағы жағдайды қалыптастыруға ықпалын тигізді. Бүгінгі таңда Сирия үкіметі мен Сирияның қарулы оппозициясы арасындағы келіссөздер процесінде маңызды кедергілерді еңсеруге көмектескен оннан астам раунды өтті.
Президенттің әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін өткізу туралы бастамасы арқылы дінаралық үнқатысуды ілгерілету Қазақстанның адам құқықтары мен жалпы бостандықтарын нығайтуға ұмтылысының айғағы.
Қазақстанның жаңа заманауи астанасын құру идеясы Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі. Ол бұл бастаманы 1994 жылдың 6 шілдесінде қабылдады және Қазақстан парламенті елорданы Алматыдан Астанаға көшіру идеясын қолдады.
Нұрсұлтан Назарбаев тәуелсіз елдің нағыз бейнесіне, Қазақстан азаматтарының мақтанышына айналған жаңа астананың құрылысы мен дамуына айтарлықтай үлес қосты. Парламенттің бастамасы мен шешімі бойынша, халықтың қолдауымен 2019 жылы елордамыз Астананың негізін қалаушы - Нұр-Сұлтан құрметіне аталды.
Нұр Сұлтанның Еуразия құрлығының орталығында сәтті орналасуы оны экономикалық жағынан тиімді көлік, коммуникация және логистикалық орталық және Еуропа мен Азия арасындағы табиғи көпірі ретінде қарастыуға болады.
Нұр-Сұлтанның сәулет тұжырымдамасы Н.Назарбаевтың идеясына негізделіп, қаланың ерекше еуразиялық стилі Шығыс пен Батыстың мәдени дәстүрлерін үйлесімді түрде үйлестіруі. Әйгілі жапон сәулетшісі Кишо Курокава елорданың бас жоспарының авторы.
Белгілі британдық сәулетші Норман Фостер қаладағы көптеген ғимараттарды жобалаған. 1999 жылы Нұр Сұлтан ЮНЕСКО-ның Әлемдік қаласы атағына ие болды.
Бүгінгі таңда Нұр Сұлтан көптеген халықаралық форумдардың, конгрестердің және басқа іс-шаралардың өтетін орталығы болып табылады. Қалада Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезі, Астана экономикалық форумы және басқа да форумдар үнемі өткізіліп тұрады. 2010 жылдың желтоқсанында Қазақстанның астанасында Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының тарихи саммиті өтті, кейін Шанхай ынтымақтастық ұйымы мен Ислам ынтымақтастық ұйымының мерейтойлық саммиттері өткізілді. 2011 жылы 7-ші қысқы Азия ойындарының қатысушылары мен қонақтарын қарсы алынды. 2017 жылы «Нұр-Сұлтан» халықаралық мамандандырылған ЭКСПО-2017 көрмесін, ал 2018 жылы - ИЫҰ ғылым және технологиялар саммиті өтті.
Тәуелсіз Қазақстанның көптеген салалардағы жетістігі - бұл Қазақстанның Тұңғыш Президентінің қажырлы еңбегі мен күшті саяси ерік-жігерінің нәтижесі.
2019 жылы наурызда Нұрсұлтан Назарбаев, 30 жыл Қазақстан Президенті болып, өз еркімен отставкаға кетті. Ол өзінің болашақ міндетін, елде болып жатқан қайта құруды жалғастыратын жаңа көшбасшылар ұрпағының келуін қамтамасыз етуде көретінін мәлімдеді.
Мемлекет басшысының бұл маңызды шешімі оның саясаткер ретіндегі ұлылығын көрсетті, оны жоғары деңгейдегі ойшыл, Қазақстанның болашағына шынайы алаңдаушылығын көрсетті.
Нұрсұлтан Назарбаев елдің жалғыз және өмірлік көшбасшысы болып қала береді (Елбасы). Сонымен қатар, ол Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы, «Нұр Отан» партиясының төрағасы, Қазақстан халқы Ассамблеясының төрағасы және Конституциялық Кеңестің мүшесі болып табылады. Стратегиялық шешімдерді әзірлеу мен қабылдауда Ұлт Көшбасшысының беделді пікірі ерекше маңызға иеленеді.
2019 жылғы 9 маусымда Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауы өтіп, 12 маусымда Қасым-Жомарт Тоқаев Президент лауазымына сайланды. Қазақстанда билік тыныш, жанжалсыз түрде берілді, бұл ішкі тұрақтылық пен Қазақстанның халықаралық беделін нығайтудың қуатты факторы болып табылады.
Қазақстанның жаңа Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің кіріспе сөзінде Қазақстанның ішкі және сыртқы саясатындағы барлық басымдықтар мен мақсаттарға одан әрі қолдау көрсетілетінін және іс жүзінде асырылатындығын айтты. Қазақстан барлық елдермен достық қарым-қатынастарды сенімділік, ашықтық, болжау және өзара мүдделер қағидаттарына негізделуін жалғастырады.