Көкшетау қ. 2026 ж. 27 қаңтар
- ономастика сұрақтары;
- тіл саясатын іске асыру мәселелері.
- «Ақмола облысының мәдениет басқармасы жанындағы тарихи-мәдени мұраны қорғау және пайдалану жөніндегі орталықтың жұмысы және облыстың тарихи-мәдени мұрасын қорғау, пайдалану және насихаттау саласындағы даму перспективалары туралы».
Бірінші мәселе бойынша:
Ақмола облысы ішкі саясат басқармасының басшысы Г.Т.Кәрімованың ақпаратын тыңдап, талқылағаннан кейін облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларының депутаттары-мүшелері облыстағы тіл саясаты «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын» іске асыру жөніндегі облыстық іс-шаралар жоспарына сәйкес іске асырылып жатқанын атап өтті. Ономастикалық жұмыстар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін идеологиялық ескірген атаулармен қайта атау жөніндегі облыстық Жол картасына сәйкес жүргізіледі.
Облыста мемлекеттік тіл деңгейін арттыру мақсатында мемлекеттік және ағылшын тілдерін оқытуды жүзеге асыратын 21 мемлекеттік тілді оқыту орталықтарының жүйелі жұмысы жүргізілуде. Өткен жылы 1505 тыңдаушы сертификат алды (1026 - қазақ тілі бойынша, 479 - ағылшын тілі бойынша).
Мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізуге ерекше көңіл бөлінеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік органдарда қазақ тіліндегі шығыс құжаттардың үлесі 96% -. құрады.
2022-2025 жылдарға арналған бекітілген Жол картасына сәйкес Көкшетау қаласындағы «Парк борцам за революцию» саябағын «Бәйтерек» саябағы деп қайта атау жоспарланған болатын. 2025 жылғы 7 қарашада Қазақстан Республикасының Үкіметі жанындағы Республикалық ономастикалық комиссия аталған саябақтың атауын өзгерту мәселесі бойынша оң қорытынды берді.
Ұлы Жеңістің 80 жылдығына орайластырылған іс-шаралар шеңберінде Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің есімдерін мәңгілікке қалдыру жөніндегі бекітілген тізім бойынша Ақмола облысы бойынша бұрын атауы жоқ 8 көшеге атау беру келісілді.
Нәтижесінде Көкшетау қаласындағы бір көшеге, Қосшы қаласындағы үш көшеге және Целиноград ауданының төрт көшесіне ҰОС ардагерлерінің есімдері берілді.
2026 жылға арналған Жол картасына облыстың атауы жоқ немесе қайталанатын атаулары бар 75 көшесінің атауларын өзгерту бойынша ұсыныстар енгізілген. Материалдар бейінді министрлікке келісуге жіберілді (72 дәстүрлі атаулар, 3 - жеке тұлғалардың есімдері).
Ақмола облысы ішкі саясат басқармасының басшысы Г.Т.Кәрімованың ақпаратын назарға ала отырып, Ақмола облыстық мәслихатының әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссиясы бірінші мәселе бойынша ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
2.1. Қазіргі заманғы тәсілдер мен құралдарды барынша пайдалана отырып, мемлекеттік тілді қолдану салаларын кеңейтуге және оның мәртебесін арттыруға, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілер арқылы арттыруға бағытталған ақпараттық жұмысты жалғастыру.
2.2. Мемлекеттік тілді сауатты және дұрыс пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында көрнекі ақпаратқа, сондай-ақ мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдардың ресми интернет-ресурстарына мониторинг жүргізуді жалғастыру.
2.3. Идеологиялық тұрғыдан ескірген атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау іс-шараларының сапалы орындалуын қамтамасыз ету мақсатында барлық өңірлерде тарихи-мәдени сабақтастық пен ұлттық жадыға құрмет қағидаттарын негізге ала отырып, жүйелі түрде кең ауқымды ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
2.4. Ақмола облыстық мәслихатының кезекті сессиясының қарауына Көкшетау қаласындағы «Парк борцам за революцию» саябағын «Бәйтерек» саябағы деп қайта атау туралы мәселе енгізілсін.
Екінші мәселе бойынша:
Мәдениет басқармасының басшысы А. Б. Сәбитованың ақпаратын тыңдап, талқылай келе, облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларының мүшелері-депутаттар Ақмола облысының өңірдің рухани негізін қалыптастыратын және ұлттық бірегейліктің маңызды бөлігі болып табылатын бай тарихи - мәдени мұраға ие екенін атап өтті.
Бүгінгі таңда облыс аумағында 1811 тарих және мәдениет ескерткіштері бар, олардың әрқайсысы біздің өлкеміздің ғасырлар бойғы даму жолын көрсетеді.
Олардың ішінде - бүкіл ел үшін ерекше құндылығы бар 6 республикалық маңызы бар ескерткіш, 1034 жергілікті маңызы бар ескерткіш, сондай-ақ алдын ала есепте тұрған 771 объект бар. Халықтың рухани дәстүрлері мен тарихи жадын сақтауда маңызды рөл атқаратын 54 қасиетті нысан ерекше назар аударуға лайық.
Осыған байланысты, облыста материалдық емес мәдени мұраны сақтау, қорғау және насихаттау бойынша белгілі бір жұмыс жүргізілуде, атап айтқанда ЮНЕСКО тізіміне енгізілген 13 элемент және Қазақстанның материалдық емес мәдени мұрасының ұлттық тізіміне енгізілген мұралар бойынша кең ауқымды түгендеу жүзеге асырылуда.
Ақмола облысының 12 ауданында материалдық емес мәдени мұраны жинау, сақтау, зерттеу жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде «Ақмола облысының материалдық емес мәдени мұрасы» атты еңбегі жарық көрді.
Талқылау қорытындысы бойынша тұрақты комиссия мүшелері объектілердің ағымдағы жай-күйін, Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын және белгіленген даму перспективаларын ескере отырып, Ақмола облысының тарихи-мәдени мұрасын сақтау, пайдалану және дәріптеу мәселелеріне көп көңіл бөледі.
Ақмола облысы мәдениет басқармасының ақпаратын назарға ала отырып, облыстық мәслихаттың әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссиясы екінші мәселе бойынша ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
4.1. «Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы» ҚР Заңының және заңға тәуелді нормативтік актілердің мүлтіксіз сақталуын қамтамасыз ете отырып, тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау жөніндегі жүйелі жұмысты жалғастыру.
4.2. Археологиялық ескерткіштердің жоғалуын болдырмау және инвестициялық және инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру кезінде тарихи-мәдени талаптарды сақтау мақсатында археологиялық зерттеулер мен күзет-құтқару жұмыстарын, әсіресе белсенді құрылыс және шаруашылық игеру аймақтарында жандандыру.
4.3. Мұраны сақтау мен пайдалануға кешенді көзқарас үшін жергілікті атқарушы органдармен, білім беру, ғылым, туризм мекемелерімен және қоғамдық бірлестіктермен ведомствоаралық өзара іс-қимылды дамыту.
4.4. Халықтың рухани мұрасы мен тарихи жадының маңызды құрамдас бөлігі ретінде киелі объектілерді сақтау және насихаттау, оның ішінде оларды ғылыми зерттеу және мәдени-ағарту қызметіне тарту жөніндегі шараларды күшейту.
4.5. Ақмола облыстық мәслихатының депутаттарын Ақмола облысының тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі комиссияның құрамына енгізу мүмкіндігін қарастыру.
4.6. Көкшетау қаласында және/немесе Қосшы қаласында Абай ескерткішін орнату жөніндегі ұсынысты қарастыру. Уәкілетті мемлекеттік органдарға жіберу үшін ескерткіш орнату жөніндегі құжаттарды сапалы дайындауды және сүйемелдеуді қамтамасыз ету.
4.5 және 4.6. тармақтың орындалуы бойынша ақпарат 2026 жылдың 1 сәуіріне дейін ұсынылсын.
Үшінші мәселе бойынша:
Әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссия қаулысының барлық ұсынымдарын орындау бойынша ақпарат 2026 жылғы 1 шілдеге дейін берілсін.
Әлеуметтік мәселелер жөніндегі
тұрақты комиссияның төрағасы С.Сыздықов