Көкшетау қ. 2025 жылғы 14 қараша
Төрағалық етуші: Сыздықов С. Т. – облыстық мәслихаттың әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы
Қатысушылар: облыстық мәслихаттың әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссиясының мүшелері, облыстық және аудандық мәслихаттардың депутаттары, мемлекеттік органдардың өкілдері (тізім бойынша).
Күн тәртібінің бірінші мәселесі:
«Қазақстан Республикасында инклюзивті саясат Тұжырымдамасының 2025 – 2030 жылдарға арналған басым бағыттарын іске асыру туралы» бойынша.
Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Ш.С. Рахматуллина, білім басқармасының мектепке дейінгі және жалпы орта білім беру бөлімінің басшысы А. Т. Сүлейменова, денсаулық сақтау басқармасының басшысы Н. Е. Ермек, дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы А. Б. Төлендин, мәдениет басқармасының қаржы және әкімшілік жұмыс бөлімінің басшысы С. В. Головашованың бірінші мәселе бойынша ақпараттарын тыңдап, талқылады. облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларының депутаттары-мүшелері бүгінде Қазақстан Республикасында 2025 – 2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат тұжырымдамасын іске асыру шеңберінде облыста белгілі бір жұмыс жүргізіліп жатқанын атап өтті.
Ақмола облысында барлық топтағы мүгедектігі бар 29615 адам тұрады (оның ішінде 1 т. – 3297, 2 т. – 10649 адам, 3 т. – 12070 адам, мүгедек балалар-3599 адам). Арнаулы әлеуметтік қызметтермен 4676 адам қамтылды, оның ішінде стационар жағдайында – 1348 адам, үй жағдайында – 3121 адам, уақытша болу жағдайында – 120 адам, жартылай стационар жағдайында – 87 адам - 46 объект, оның ішінде: мемлекеттік сектор - 29, жеке сектор - 17.
Инклюзивті білім беруді дамытуда облыстың білім беру жүйесіндегі арнаулы ұйымдар желісі үлкен рөл атқарады: 5 арнаулы мектеп-интернат; 4 психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация (ПМПК); 21 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті (ППТК) бар.
2025 жылы 375,0 млн. теңге сомасына инклюзивті білім беруді қолдаудың 30 кабинеті ашылды. Бүгінгі таңда облыста облыстың барлық аудандары мен қалаларында 2500-ге жуық баланы қамтитын 127 ИБбҚК жұмыс істейді.
Тұжырымдаманың бір бағыты – «Денсаулық, абилитация және оңалту». Облыста 2 078 бала медициналық оңалтудан өтті. Оның ішінде 1699 бала тәулік бойы оңалту орталықтарында, 59 бала көпсалалы ауруханалардың бейінді бөлімшелерінде, тағы 320 бала күндізгі стационарларда емделді.
Мәдениет пен спортты дамыту саласындағы негізгі міндеттердің бірі мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімді нысандар мен қызметтер санын ұлғайту болып табылады.
Мүгедектігі бар адамдардың барлық санаттары арасында спорт пен дене шынықтыруды инклюзиялау идеологиясы белсенді түрде ілгерілеуде. 2021 жылдан бастап «Мерген» спорт клубында спорттың 5 түрі бойынша Special Olympics бөлімшесі ашылды, онда әртүрлі нозологиялары бар 95 спортшы айналысады.
Облыстың барлық мәдениет ұйымдарында мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін кедергісіз қолжетімділік қамтамасыз етілді, мүгедек адамдарды қолдауға және олардың өңірдің мәдени іс-шараларына тең қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар жүргізілуде.
Жүргізіліп жатқан жұмыстарға қарамастан, ерекше қажеттіліктері бар балаларды ерте анықтау, психологиялық-педагогикалық қолдаудың үздіксіздігі мәселелері бүгінгі таңда өзекті болып қала береді. Балаларға оңалту көмегі жүйесі тұрақты жұмыс істейді, алайда халыққа ұсынылатын қызметтердің сапасын арттыру және қамтуды кеңейту үшін кадрлық, инфрақұрылымдық және ұйымдастыру шараларын күшейту қажет.
Облыстық жұмыспен қамтуды және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру, білім беру, денсаулық сақтау, дене шынықтыру және спорт, мәдениет басқармасының ақпаратын назарға ала отырып, әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссия ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
«Мүмкіндігі шектеулі балаларды (адамдарды) кешенді қолдау туралы» жаңа заңды әзірлеуді және Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инклюзивті білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізуді ескере отырып, ұсынылсын:
Қаралған өзекті мәселелер мен проблемаларды ескере отырып, әлеуметтік мәселелер жөніндегі тұрақты комиссияда ұсынылсын:
3.1. Лицензия алған жұмыс істеп тұрған объектілерге жүктемені талдау және жартылай стационарларда, уақытша болу орталықтарында, әсіресе аудандарда азаматтарға арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетудің қолжетімділігі мен сапасы бойынша талдау жүргізу.
3.2. Бурабай, Ерейментау аудандарында, Степногорск қаласында балалар мен ересектерге арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету мүмкіндігін қарастыру.
3.3. 2025 жылы жоспарланған 192 нысанды бейімдеуді аяқтау мүмкіндігін қарастырып қолжетімді орта стандарттарының сақталуын қамтамасыз ету.
4.1. Мектеп жасына дейінгі балаларда, әсіресе сөйлеу қабілеті бұзылған, ПДК және аутизм спектрінің бұзылуы (АСБ) бар балаларда даму бұзылыстарын ерте анықтау бойынша ведомствоаралық жұмысты күшейту, олардың үлесі тұрақты өсуді көрсетеді.
4.2. Мүгедектігі бар адамдар санатына жататын мектептер мен колледждердің түлектері бойынша оларды одан әрі оқыту және еңбекпен қамту бөлігінде талдау жүргізу.
4.3. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды алып жүруге бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстың тиімді орындалуын және іске асырылуын бақылауды қамтамасыз ету.
4.4. Қосшы қ. әкімдігімен бірлесіп, Қосшы қ. психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті (ППТК) үшін үй-жай ұсыну мүмкіндігін қарастыру.
4.5. Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының, оның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істейтін мамандардың жалақысын ұлғайту мәселесі бойынша Қазақстан Республикасы Білім министрлігіне хат дайындалсын.
4.6. Кадрлық қамтамасыз етуді жақсарту мақсатында облыс әкімінің гранттарын орналастыру және тиісті мамандықтар бойынша студенттерді қабылдауды ұлғайту жолымен мамандарды (дефектологтар, логопедтер, педагог-психологтар және т.б.) даярлау практикасын жалғастыру.
4.7. Аутизмі бар балаларды қолдаудың облыстық орталығын тиісті мерзімде ашу бойынша барлық ұйымдастыру іс-шараларын аяқтау, педагогтарды уақтылы оқытуды қамтамасыз ету.
4.8. Белгіленген мерзімдерге сәйкес кабинеттердің жыл сайын ашылуын қамтамасыз ете отырып, 2020-2027 жылдарға арналған инклюзивті білім беруді қолдау кабинеттерінің (ИБбҚК) желісін кеңейту жөніндегі Жоспарды іске асыруды жалғастыру.
5.1. Логопедтерді, кәсіптік терапевттерді, дефектологтарды, клиникалық психологтарды және өзге де тар бейінді мамандарды қоса алғанда, оңалту ұйымдарында кадрлар тапшылығының орнын толтыру жөнінде шаралар қабылдау, сапалы оңалту көмегінің қолжетімділігін қамтамасыз ету.
5.2. Аутизмі бар балалар мен олардың отбасыларын кешенді сүйемелдеу үшін білім беру және жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармаларымен одан әрі тиімді ведомствоаралық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету.
5.3. Көпбейінді облыстық балалар ауруханасының «Болашақ» оңалту орталығын материалдық-техникалық жарақтандыруға қаржыландыру бөлу мәселесін қарастыру.
5.4. Ата-аналар арасында медициналық және медициналық-әлеуметтік оңалтуды алу мәселелері, оның ішінде маршруттау және көмектің қолжетімді нысандары бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын ұйымдастыру және жүйелі түрде жүргізу.
6.1. Мүгедектігі бар адамдарды спортқа тартудың артып келе жатқан қажеттілігі мен оң үрдісін ескере отырып, бейімделген спорт түрлері бойынша спорттық-сауықтыру топтарының санын көбейту мүмкіндігін қарастыру.
6.2. Бейімделген дене шынықтыру, инклюзивті білім беру және зияткерлік кемістігі бар спортшылармен жұмыс істеу ерекшеліктері бойынша жаттықтырушылар мен әдіскерлерді оқыту практикасын жалғастыру.
6.3. Паралимпиадалық және сурдлимпиадалық спорт түрлеріне, оның ішінде паралимпиадалық оқ атуға арналған жабдықпен жаттығулар өткізу үшін қажетті спорттық құрал-жабдықтарды жаңарту және толықтыру мүмкіндігін қарастыру.
6.4. Бейімделген спорттық бағдарламалар мен кадрлық құрамды кеңейту қажеттіліктеріне жыл сайынғы талдау жүргізу.
7.1. Азаматтардың әртүрлі санаттары үшін олардың қолжетімділігі мен бейімделуін қамтамасыз ете отырып, заманауи цифрлық ресурстарды (виртуалды экскурсиялар, сайттардың бейімделген нұсқалары, онлайн-жобалар) жетілдіру және практикаға енгізу.
7.2. Қамтуды кеңейте отырып, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға қызмет көрсету жөніндегі жобаларды іске асыруды жалғастыру, сондай-ақ оны қажетті ресурстық әлеуетпен қамтамасыз ете отырып, мобильділігі төмен азаматтарға арналған қызметтерді дамыту.
7.3. Қорды Брайль жүйесі бойынша кітаптармен, аудиокітаптармен және мамандандырылған техникалық құралдармен толықтыруды қоса алғанда, зағип және нашар көретін азаматтар үшін арнайы кітапхананы одан әрі дамытуды қамтамасыз ету.
7.4. Мәдени-ағартушылық және әлеуметтік бағдарланған іс-шараларды өткізу үшін кітапханалардың қарттар үйлерімен, әлеуметтік бейімдеу орталықтарымен және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастығын күшейту.
Әлеуметтік мәселелер
жөніндегі тұрақты
комиссияның төрағасы С.Сыздықов