2024 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы туралы баяндамасын тыңдап, талқылағаннан кейін Ақмола облыстық мәслихаты атқарушы органдар 2024 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы бойынша белгілі бір жұмыс жүргізгенін атап өтті.
Қабылданған шаралар облыстың жалпы өңірлік өнімінің көлемін 4 094 млрд. теңге көлемінде қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Жалпы аймақтық өнімнің нақты көлем индексі-110,0 %, республика бойынша үшінші орын.
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 972 млрд. теңгеге дейін өсті, НКИ (нақты көлем индексі) 146,6% (республика бойынша 2 орын) құрады, оның ішінде: өсімдік шаруашылығы – 181,7%, мал шаруашылығы – 101,3%.
Құрылыс жұмыстарының нақты көлемінің индексі 2023 жылға қарай 122,8% - (333,6 млрд. теңге), тұрғын үйді пайдалануға беру-100,3% - ((661,4 ш. м.) құрады, 2,2% өсу қарқынымен жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 59,2 мың бірлікке дейін өсті.
Жалпы жұмыссыздық деңгейі 4,6% құрады (республика бойынша-4,7%). 28 397 тұрақты жұмыс орны немесе жоспардың 110,4% құрылды.
Облыстық бюджетке түсетін түсімдер жоспарының орындалуы 100% деңгейінде қамтамасыз етілген. Салық түсімдері 77,3 млрд. теңгені құрап, 2023 жылғы деңгейге қарағанда 11% - ға өсті. Облыстық бюджетке салынатын салықтар бойынша берешек 16,2% - ға азайды. Оны одан әрі қысқартуға арналған резервтер корпоративтік табыс салығын тиісті әкімшілендіру және т. б. болып табылады.
Игерілмеген қаражат көлемінің айтарлықтай өсуі байқалды - 2023 жылғы 1,0 млрд.теңгеден есепті жылы 4,7 млрд. теңгеге дейін.
Алдыңғы есепті қаржы жылымен салыстырғанда дебиторлық және кредиторлық берешектер тиісінше 2,3 есе (72,7 млрд.теңге) және 1,8 есе (49,4 млрд. теңге) ұлғайды.
Ақмола облысының облыстық бюджеттік бағдарламаларының барлық әкімшілері бюджет қаражатын толық және тиімді игеруді қамтамасыз ете алмады.
Бюджеттік бағдарламалардың кейбір әкімшілері тікелей және түпкілікті көрсеткіштердің нәтижелеріне қол жеткізген жоқ, бюджеттік инвестициялық жобаларды тиімді іске асыру және бюджет қаражатын пайдалану қамтамасыз етілмеген. Бюджеттің атқарылу сапасы мен тиімділігіне әсер еткен бірқатар басқа да олқылықтар бар.
Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 125-бабына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабына сәйкес облыстық мәслихат ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
1) кірістер - 628 998 183,9 мың теңге, оның ішінде:
салық түсімдеріне - 77 271 276,8 мың теңге;
салықтық емес түсімдерге - 17 413 677,1 мың теңге;
негізгі капиталды сатудан түскен түсімдерге - 98 700,0 мың теңге;
трансферттер түсімдеріне - 534 214 530,0 мың теңге;
2) шығындар - 627 664 118,5 мың теңге;
3) таза бюджеттік кредиттеу - 11 063 282,0 мың теңге, оның ішінде:
бюджеттік кредиттер - 23 747 796,0 мың теңге;
бюджеттік кредиттерді өтеу - 12 684 514,0 мың теңге;
4) Қаржы активтерімен операциялар бойынша сальдо - -13 620,9 мың теңге, оның ішінде:
мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер - 13 620,9 мың теңге;
5) бюджет тапшылығы (профициті) - -9 715 595,7 мың теңге;
6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) -
9 715 595,7 мың теңге.
2.1. Ақмола облысының облыстық бюджеттік бағдарламаларының әкімшілеріне:
- бюджеттік өтінімдер мен бюджеттік бағдарламалардың көрсеткіштерін қалыптастыру кезінде бюджеттік заңнама талаптарының мүлтіксіз сақталуын қамтамасыз ету;
- Ақмола облысының даму жоспарының стратегиялық мақсаттарына қол жеткізу шеңберінде бюджет қаражатын жоспарлауды тиімді тәсілмен жүзеге асыру;
- бюджетті уақтылы орындау және тиімді игеру үшін мемлекеттік мекемелердің жауапкершілігін арттыру.
2.2. Ақмола облысының әкімдігіне:
- стратегиялық және бюджеттік жоспарлау сапасын арттыру және олардың тиімді өзара байланысын қамтамасыз ету, бюджеттік-қаржылық тәртіпті одан әрі нығайту негізінде Ақмола облысының 2021-2025 жылдарға арналған даму жоспарының нысаналы индикаторларына қол жеткізуді, бюджеттік бағдарламалар нәтижелерінің көрсеткіштерін орындауды қамтамасыз ету;
- қаржылық тәртіпті нығайту, бюджет және өзге де заңнамалардың бұзылуын азайту;
- салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинау, берешекті азайту бойынша жұмысты ұйымдастыру сапасын жақсарту. Жоспардан тыс және жоспарланбаған кірістер болған кезде көрсеткіштерге уақтылы түзету жүргізу;
- дебиторлық және кредиторлық берешектердің тоқсан сайынғы мониторингін енгізу;
- мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстық рәсімдерді жоспарлау мен өткізуді бақылауды күшейту, бюджет қаражатын игермеу мен тиімсіз пайдалануды болдырмау үшін сатып алудың барлық кезеңдерінің уақтылы орындалуын қамтамасыз ету.
2.3. Ақмола облысының экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасына:
- болжанатын объектілердің ағымдағы және өткен жай-күйі туралы өзекті және сапалы ақпарат негізінде облыстың әлеуметтік-экономикалық даму болжамын қалыптастыру сапасын және оның негізінде әзірленетін Облыстың даму жоспары мен облыстық бюджеттің сапасын арттыру жөнінде шаралар қабылдау;
- облыстық бюджеттің атқарылу тиімділігін арттыру мақсатында бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің бюджеттік өтінімдерін қарау кезінде қажетті есептеулер мен негіздемелердің болуына назар аудару;
- бюджеттік инвестициялық жобалардан тиісті әлеуметтік-экономикалық әсер алу мақсатында оларды жоспарлау және іске асыру кезінде бюджеттік инвестициялық жобалармен жұмыс сапасын арттыру жөнінде шаралар қабылдау;
- тиісті басқару шешімдерінің жобаларын уақтылы енгізе отырып, стратегиялық және бюджеттік жоспарлау құжаттарының орындалуына мониторинг жүргізу жөніндегі жұмысты күшейту;
- қажет болған жағдайда құзыреті шегінде бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің жауапкершілігі туралы ұсыныстар енгізуге міндетті.
2.4. Ақмола облысының қаржы басқармасы міндеттемелерді уақтылы қабылдамау, бюджеттік бағдарламалар бойынша төлемдерді уақтылы жүргізбеу себептерін анықтау мақсатында жүзеге асырылатын бюджеттің атқарылу көрсеткіштерін қадағалау және талдау мақсатында бюджеттік мониторинг жүргізуді жалғастырсын.
Ақмола облыстық
мәслихатының төрағасы Б. Жүсіпов