2025 жылы Жамбыл ауданы мәслихаты депутаттарының қызметі Қазақстан Республикасының Конституциясына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, сондай-ақ мәслихат сессияларының қарауына шығарылған негізгі мәселелердің бекітілген тізбесіне сәйкес жүзеге асырылды.
Депутаттық корпус жұмысы мемлекеттік саясатты жергілікті деңгейде іске асыруға, Жамбыл ауданы тұрғындарының мүдделерін білдіруге және қорғауға, ауданның тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз етуге және азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталды.
2.1. Мәслихат сессиялары мен тұрақты комиссиялардың жұмысы
2025 жылы аудан мәслихатының 12 сессиясы өткізілді, оның ішінде кезекті – 5, кезектен тыс – 7. Барлығы 136 шешім қабылданды, оның ішінде әділет органдарында тіркелуге жататын НҚА – 1 (әлеуметтік көмек көрсету қағидалары),
азаматтар мен ұйымдардың құқықтарына, міндеттеріне және заңды мүдделеріне қатысты және ресми жариялануға жататын НҚА – 73 (бюджеттер, қағидалар, ынталандырушы үстемақылар және т.б.), өзге де шешімдер – 62 (сессиялардың күн тәртібі, комиссиялар құрамы және т.б.).
Сессияларда жергілікті маңызы бар өзекті мәселелер бойынша шешімдер қабылданды, оның ішінде:
аудандық бюджетті және ауылдық округтердің бюджеттерін бекіту, нақтылау және орындалуын қарау;
ауданның өңірлік рәміздерін бекіту;
аудандық Ақсақалдар кеңесінің төрағасы Жұмақайыр Қасқырбайұлы Дүйсенбинге «Жамбыл ауданының Құрметті азаматы» атағын беру (2025 жылғы 6 наурыздағы № 26/2 шешім).
Депутаттар аудандық бюджетті және ауылдық округтердің бюджеттерін қалыптастыру мен бекітуге, олардың орындалуын бақылауға ерекше көңіл бөлді.
2025 жылы аудандық бюджеттің кіріс және шығыс бөліктеріне 5 рет нақтылау енгізілді, 11 ауылдық округтің бюджеті екі реттен, Благовещенка және Преснов округтері үш реттен нақтыланды.
Соңғы уақытта салалық бағдарламалар әкімшілерінің бөлінген қаражатты игеру бойынша жауапкершілігі айтарлықтай артқанын атап өткен жөн. Мәслихат регламентіне сәйкес жыл сайын экономика және қаржы бөлімінің басшысы мен облыстық тексеру комиссиясының өткен жылға аудан бюджетінің орындалуы туралы есептері, орын алған кемшіліктерді жою жөніндегі ұсыныстарды қабылдаумен тыңдалады.
Сонымен қатар, мәслихат шешімдерін уақытылы қабылдамау ауданның мемлекеттік органдарының жұмысына кейбір кедергілер тигізеді.
Атап айтқанда, жер қатынастары бөлімі тарапынан материалдардың уақытында ұсынылмауына байланысты 2025 жылдың соңында жер салығы мөлшерлемесін арттыру туралы шешім дер кезінде қабылданбады. Жамбыл ауданында жер салығының мөлшерлемелерін арттыру туралы шешім 2025 жылдың 1 желтоқсанына дейін қабылдануы тиіс, яғни 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап жер салығының ставкалары Жамбыл ауданы бойынша жер салығының базалық ставкаларының 50 (елу) пайызына ұлғайтылуы тиіс болатын. Алайда 2026 жылдың 20 қаңтарында ғана мәслихат қаулысының жобасы Ашық НҚА порталында 4 ақпанға дейін қоғамдық талқылаумен орналастырылды.
Содан кейін шешім ағымдағы жылдың 18 ақпанында қаралып, бекітілді, оны мәслихат уақытылы ресми түрде жариялады, бірақ ол 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді. Ауданның 2024 жылғы желтоқсанда таратылған ауылдарды (Суаткөл, Амангелді, Рождественка, Богдановка, Орталық және Ястребинка) есепке ала отырып, жерді аймақтарға бөлу схемасына өзгерістер енгізу туралы шешім қабылданған жоқ, бұл уақытша өтеулі шаруашылық немесе шаруа қожалығы немесе шаруа қожалығының жер пайдалану құқығын (жалға алу), шаруашылық жүргізу құқығын беру үшін конкурстар өткізу кезінде деректердің бұрмалануына әкеп соқтырады.
Ауылдық округтер тарапынан «Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын ұйымдар жұмыскерлерінің лауазымдық айлықақыларына ынталандыру үстемеақыларын белгілеу» материалдардың ұсынылмауы нәтижесінде ауылдық окрутердің қызметкерлері үш ай бойы үстемақыларды алмай отыр.
Мәслихат сессиясының бекітуіне енгізілетін сұрақтар алдын ала тұрақты комиссиялардың отырыстарында қарастырылады.
2025 жылы тұрақты комиссиялардың 17 отырысы өткізілді, оның ішінде 12-і бірлескен, 144 мәселе қаралды.
2.2. Бақылау функцияларын жүзеге асыру
Депутаттар бақылау өкілеттіктері аясында 2025 жылы аудан әкімінің әлеуметтік-экономикалық даму туралы және мемлекеттік органдар басшыларының атқарылған жұмыстары туралы есептерін тыңдады.
Қарау қорытындысы бойынша депутаттар жергілікті атқарушы органдар қызметінің тиімділігін және халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға бағытталған тиісті шешімдер мен ұсынымдар қабылдады.
Жалпы, мәслихат депутаттарының қызметі жан — жақты. Әрбір депутат негізгі жұмыстарымен айналыса отырып, атқарушы органдармен бірге мемлекеттік бағдарламалар мен әлеуметтік жобаларды жүзеге асыруға атсалысуда.
Соңғы бір жылда депутаттық топ білім беру және денсаулық сақтау нысандарындағы жөндеу жұмыстарының сапасын үнемі қадағалап, тас жолдар мен кентішілік жолдарды жөндеу жұмыстарын қадағалап келеді.
«Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы бойынша аудандық аурухананың жылу трассасы мен сумен жабдықтау жйесіне күрделі жөндеу жұмыстары аяқталды (мердігер: «Лидер Story Групп» ЖШС, сомасы: 20 033 199 мың теңге); бас ғимараттың 1-3 қабаттарындағы ағынды-сорғылы желдету жүйесіне күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.
Сонымен қатар, «АMANAT» партиясының жол картасына сәйкес партиялық бақылау бекеті Қожаберген жырау атындағы жалпы білім беретін мектептің күрделі жөндеу жұмыстарына бақылауды жүзеге асырды. Мердігер «Стройдизайн» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 145 терезені ауыстыру, 1617 м² шатырды жөндеу, мектептің жертөлесі мен төсеніш төсеу жұмыстары жасалды, кіреберіс тобын салу жұмыстарын аяқтады.
2.3. Азаматтардың өтініштерімен жұмыс
Депутаттық өкілеттіктерді орындау – ең алдымен сайлаушылармен жұмыс істеу. Өйткені халықпен тікелей байланыс – сапалы депутаттық жұмыстың негізі. Жағдайды білсең – мәселені дұрыс көтере аласың, кейін оны сауатты түрде облыстық және аудандық деңгейдегі мемлекеттік органдарға депутаттық сауалдар арқылы жеткізе аласың.
Мәслихат депутаттары жүйелі түрде азаматтарды жеке қабылдаулар өткізіп, ауылдық округтердің тұрғындарымен кездесулер ұйымдастырды, сондай-ақ қоғамдық іс-шараларға қатысты.
2025 жылы депутаттар 171 жеке қабылдау өткізді. Аудан тұрғындары көтерген негізгі мәселелер автомобиль жолдарының жағдайы, сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету, медициналық және білім беру қызметтерінің қолжетімділігі, жұмыспен қамту және әлеуметтік қолдау, елді мекендерді абаттандыру, сондай-ақ материалдық және демеушілік көмек көрсетуге қатысты болды.
Азаматтардың барлық өтініштері заңнамада белгіленген тәртіппен қаралды. Қарау нәтижелері бойынша өтініш иелеріне түсіндірмелер мен жауаптар берілді, ал әлеуметтік маңызы бар мәселелер депутаттық бақылауға алынды.
2025 жылы 148 депутаттық сауал дайындалып, жолданды, оның ішінде Республикаға – 2, Солтүстік Қазақстан облысына – 8, аудан бойынша – 138.
Депутаттық сауалдар соғыс ардагерлерін тіс протездеуге әлеуметтік көмек көрсету (бұрын екі жылда 1 рет болса, Жамбыл ауданы бойынша әлеуметтік көмек көрсету қағидаларына енгізілген өзгерістерге сәйкес 3 жылда 1 рет), сондай-ақ ата-аналарға немесе 18 жасқа дейінгі психикалық және мінез-құлық бұзылыстары бар балалардың заңды өкілдеріне әлеуметтік көмекті орташа табысты есепке алмай көрсету (бұрын бұл санатқа көмек орташа табыс ескеріліп көрсетілетін), тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, сумен қамтамасыз ету, жөндеуден кейінгі жолдардың жай-күйі, аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын жөндеу, Пресновка ауылындағы стадионның жағдайы және басқа да мәселелерге қатысты болды.
2.4. Қоғамдық кеңеспен өзара іс-қимыл
2024 жылғы желтоқсанда және 2025 жылдың басында мәслихат үш жылда бір рет өткізілетін Қоғамдық кеңесті қалыптастыру бойынша ауқымды жұмыс жүргізді.
Қоғамдық кеңестің қызметінің мақсаты – қоғам үшін маңызды мәселелер бойынша азаматтық қоғамның пікірін білдіру. Сонымен қатар негізгі міндеттердің бірі – шешімдерді талқылау және қабылдау кезінде қоғам пікірін ескеру, жергілікті деңгейде қоғамдық бақылауды ұйымдастыру және жергілікті атқарушы органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдары қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету.
«Қоғамдық кеңестер туралы» Заңына және Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2021 жылғы 26 ақпандағы № 69 бұйрығымен бекітілген Қоғамдық кеңес туралы үлгілік ережені басшылыққа ала отырып, жұмыс тобы кандидаттарды іріктеу процесін жүргізді.
Бұл процеске үміткерлердің құжаттарын қарау, әңгімелесу және ашық дауыс беру кіреді. Осы іс-шаралардың нәтижесінде аудандық қоғамдық кеңес құрамына мемлекеттік органдар мен коммерциялық емес ұйымдардың өкілдері, барлығы 15 адам кірді.
Негізгі құрамнан басқа, қажет болған жағдайда Қоғамдық кеңестің шығып жатқан мүшелерін алмастыра алатын екі кандидатты қамтитын резервтік тізім белгіленді. Бұл Кеңестің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз етіп, оның құрамындағы өзгерістерге жедел ден қоюға мүмкіндік береді.
Қоғамдық кеңестің құрылған құрамы мәслихат төрағасының 2025 жылғы 29 қаңтардағы № 08-НҚ өкімімен бекітілді және қазіргі уақытта осы мәселе бойынша заңнама негізінде қызметті жүзеге асыруда.
Мәслихат депутаттары Қоғамдық кеңестің отырыстарына қатысып, олардың шеңберінде денсаулық сақтау, аудандық мұрағат, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі, ауыл шаруашылығы бөлімі, бюджеттік бағдарламалардың орындалуы, сондай-ақ ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының өзге де өзекті мәселелері қаралды.
2.5. Депутаттардың демеушілік көмек көрсетуі.
8-ші шақырылымдағы депутаттық корпус өз жұмысын 2023 жылдың сәуірінен бастады және үш жыл бойы олар тұрақты негізде демеушілік көмек көрсетіп келеді. 2025 жыл дәл солай.
2025 жылы депутаттар 17 миллион теңгеден астам сомаға демеушілік көмек көрсетті: ауданға қажетті ЖСҚ төлеуге, ауданның жалпы білім беру мекемелеріне интерактивті панельдер сатып алуға, «Лесная поляна» балалар сауықтыру лагеріне жолдамалар төлеуге, «Мектепке жол» акциясы аясында мектеп формасын, аяқ киім мен кеңсе тауарларын жинауға, спорттық іс-шараларды өткізуге және т. б.
Біздің басты демеушілеріміз – депутаттар Владислав Викторович Сычёв, Руслан Жамалайлович Асхабов, Өмірсерік Екпінұлы Әбиев, Мария Александровна Рахматуллина.
2026 жылы аудан мәслихат депутаттарының қызметі де басым бағыттарға бағытталатын болады:
Аудан депутаттары басым әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешу, ауданның тұрақты дамуын қамтамасыз ету, халықтың өкілді және атқарушы билік органдарына сенімін арттыру бағытында жүйелі жұмысты жалғастырады.
2026 жылға жоспарланған тапсырмаларды орындау жергілікті атқарушы органдармен тығыз байланыста және аудан тұрғындарының мүдделерін ескере отырып жүзеге асырылатын болады.