Шортанды аудандық мәслихатының депутаты Е. Н.Шахметовтың 2021 жылғы 21 мамырдағы Шортанды аудандық мәслихатының (жетінші шақырылым) кезекті алтыншы сессиясында 2020 жылға арналған аудандық бюджеттің және кенттер мен ауылдық округтердің бюджеттерінің атқарылу мәселесі бойынша сөйлеген сөзі

Құрметті Төралқа! Құрметті депутаттар және шақырылғандар!

Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне сәйкес аудандық мәслихаттың және Қоғамдық кеңестің тұрақты комиссияларының бірлескен отырысында аудан, Шортанды және Жолымбет кенттері, Дамса, Новокубанка, Петровка, Андреевка, Раевка, Пригородный, Новоселовка ауылдық округтері, Бозайғыр және Бектау ауылдық округтері бюджеттерінің атқарылуы туралы есептер және Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының «Шортанды ауданының 2020 жылға бюджетінің атқарылуы туралы» есебі зерделеніп, қаралды. Жергілікті атқарушы органның және ауданның кенттері мен ауылдық округтері әкімдерінің ұсынылған есептері жұртшылықтың оң қорытындысына ие болды.

Депутаттар және Қоғамдық кеңес мүшелері ауданның жергілікті атқарушы органы, бюджеттік бағдарламалар әкімшілері 2020 жылға қарастырылған бюджет қаражатын тиімді пайдалану бойынша тиісті жұмыс жүргізгенін атап өтті.

Жалпы, ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына талдау 2019 жылмен салыстырғанда экономиканың негізгі көрсеткіштерінің оң өсу динамикасын көрсетеді.

Бұл жерде талдау ауданның уәкілетті органымен, яғни ауданның «Экономика және қаржы бөлімі» ММ, кенттер мен ауылдық округтердің әкімдерімен ұсынылған 2020 жылға арналған бюджеттердің атқарылуы жөніндегі есептер бойынша, сондай-ақ Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының есебі бойынша жүргізілгенін атап өткен жөн. Осыған байланысты деректер қайталануы мүмкін.

2019 жылмен салыстырғанда өнеркәсіп өнімін өндіру көлемі 61,6 млрд. теңгені, өңдеу өнеркәсібі 55,6 млрд. теңгені немесе 97% - ды, тау-кен өнеркәсібі өндірісінің көлемі 4,7 млрд.теңгені немесе 94% - ды құрады, ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 124,8% - ға өсті, негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 81,9% - ды немесе 12,8 млрд. теңгені құрады, құрылыс жұмыстарының көлемі 5,2 млрд. теңгені немесе 66,9% - ды құрады, тұрғын үйді пайдалануға беру 94,6% - ды құрады.

2020 жылы салық түсімдерінің ұлғаюы есебінен меншікті кірістердің өсуі байқалады.

Есепті кезеңде салық түсімдерінің атқарылуы 120,7%-ды құрады, оның ішінде бюджеттің 4-ші деңгейі бойынша түсімдер 135,2% - ды құрады.

Есепті кезеңде салықтық емес түсімдердің орындалуы 154,4% - ды құрады.

Есепті 2020 жылдың басында бюджет қаражатының бос қалдықтары 86,9 млн.теңгені, жылдың аяғында - 262,1 млн. теңгені құрады.

2020 жылдың қорытындысы бойынша аудандық бюджеттің шығыс бөлігі 100% - ға орындалды. Жылдан жылға бюджеттің едәуір бөлігі ауданның білім беру саласының шығыстарына бағытталады, 2020 жылды қоспағанда, бұл мақсаттарға бюджеттің шамамен 52,9% - ы бөлінді.  Сонымен, Шортанды кенті №1 ОМ және №3 ОМ, «Бөбек» балабақшасы ғимаратының қасбеті мен жабынына, Төңкеріс және Ключи негізгі мектептерінің шатырына, №2 Жолымбет ОМ электр жабдығына, институт ОМ спортзалының шатыры мен қасбетіне жөндеу жүргізілді. Төңкеріс станциясында 140 орындық балабақша құрылысы жалғасуда. Білім беру мекемелерінің материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында оқулықтар, шкафтар, парталар, су жылытқыштар, спорттық жабдықтар сатып алынды, IT-сыныптар ашылды, аз қамтылған отбасылардан шыққан оқушылар ыстық тамақпен және т. б. қамтамасыз етілді.

Әлеуметтік сипаттағы және білім беру ұйымдары мұғалімдеріне еңбекақы төлеу мәселелері шешілді.

Ауданда инфрақұрылымды дамытуға көп көңіл бөлінеді. Мәселен, 2020 жылы қомақты қаржы жұмсалды:

«Ауыл ел бесігі» бағдарламасы бойынша Шортанды кентінде кентішілік жолдарды және көше жол желілерін асфальтбетон жабынымен орташа жөндеуге, №2 Шортанды ОМ ғимаратын және бос уақыт орталығының жылыту жүйесін күрделі жөндеуге, сондай-ақ Ключи а. кіреберіс жолын күрделі жөндеуге.

Жұмыспен қамтудың жол картасы бойынша келесі іс - шаралар жүргізілді: Шортанды кентін абаттандыру, «Ақбота» және «Балдәурен» балабақшаларын жөндеу, Научный кентіндегі музыка мектебін қоршау және бес елді мекенде көше жарықтандыру, сондай-ақ Степной ауылындағы жол-көше желісін орташа жөндеу.

Ауданның коммуналдық қызметтерінің материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында ауданның елді мекендерінде сүзгі станциясының блогына, су құбыры және кәріз желілеріне жөндеу жүргізілді, әртүрлі қосалқы материалдар сатып алынды: сорғылар, тереңдік кәбілдері, ысырмалар, тростар, крандар және т. б.

Ключи ауылындағы кірме жолды күрделі жөндеуге, Төңкеріс ауылындағы сумен жабдықтаудың таратушы желілерін қайта жаңартуға, Дамса ауылындағы орталық қазандық пен жылу желілерінің құрылысына жобалық - сметалық құжаттаманы әзірлеуге, ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізумен жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеуге, Шортанды кентіндегі су құбыры желілерін қайта жаңартуға қаражат бағытталды.

Облыстық бюджеттен ішкі қарыздар қаражатынан берілетін кредиттер есебінен іс-шаралар өткізілді, оның ішінде: Төңкеріс ауылындағы 140 орындық балабақша құрылысын аяқтау, Шортанды кентіндегі №1 ОМ және №3 ОМ, «Бөбек» балабақшасы ғимаратының қасбеті мен жабынын, Шортанды ауданындағы №2 Жолымбет ОМ электр жабдықтарын, институт ОМ спорт залының шатыры мен қасбетін, Дамса ауылындағы сүзгі станциясының блогын жөндеу, Раевка және Бектау ауылдарының жолдарын, Пригородной - Камышенка жолдарын жөндеу, Бозайғыр ауылындағы кіреберіс жолы бар кентішілік жолдарды күрделі жөндеу.

Сонымен қатар, Шортанды аудандық мәслихаты жекелеген түсімдерді дұрыс болжамдау нәтижесінде мемлекеттік органдар жергілікті бюджет кірістерін негізделген жоспарлауды және сапалы орындауды толық көлемде қамтамасыз етпегенін атап өтті.      Аудан бюджетінің шығындарын жоспарлау бюджеттік бағдарламалардың жекелеген әкімшілерінің бюджеттік қаржыны сапасыз жоспарлау және асыра төлеу фактілерімен сүйемелденді.

Бюджет қаражатын 100% игеруге қол жеткізу мақсатында аудан бюджетінің параметрлерін бірнеше рет нақтылау және түзету жүргізілді: жыл ішінде нақтылау 10 рет, түзету 16 рет жүргізілді. Жоғарыда көрсетілген іс-шараларға қарамастан, бюджетті орындау кезінде шығындар бойынша 446 мың теңге сомасында бюджет қаражатын толық игеру қамтамасыз етілмеген.

Бағдарлама әкімшілері дебиторлық және кредиторлық берешектерге рұқсат береді. Аталған бұзушылықтар соңғы жылдары құрылыс бөлімі мен білім бөлімінде байқалады. Өткен жылдардың дебиторлық берешегі 11,5 млн. теңге және берешекті өтеу бойынша шаралар қабылданбайды.

Кредиторлық берешек, заттай нормалар мен шығыстар лимиттерінің асып кетуіне байланысты қалыптасқанын және бұл бұзушылықтар жүйелі сипатқа ие екенін атап өткен жөн.

Жекелеген нысаналы индикаторларға қол жеткізбеуіне және 2016-2020 жылдарға арналған аудан аумақтарын дамыту бағдарламасының жекелеген іс-шараларының орындалмауына байланысты бағдарламаны және 2020 жылға арналған іс-шаралар жоспарын іске асыру мониторингінің қорытындылары бойынша 17 нысаналы индикатор орындалмаған, орындалуы 82,8% - ды құрады және іс-шаралар жоспарынан 8-і орындалмаған. Бұл жоспарланған нысаналы индикаторлар мен нәтижелер көрсеткіштеріне қол жеткізу бойынша ауданның мемлекеттік органдарының тиімді жұмысының жеткіліксіздігін көрсетеді.

Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексінің 132-бабын, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6-бабын басшылыққа ала отырып, Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының «Шортанды ауданының 2020 жылға арналған бюджетінің атқарылуы туралы» есебінің негізінде, аудандық мәслихаттың тұрақты комиссиялары төмендегілерді ұсынады:

1. Шортанды ауданының бюджетті жоспарлау және атқару жөніндегі уәкілетті органының «2020 жылға арналған аудан бюджетінің атқарылуы туралы» баяндамасы назарға алынсын.

2. Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының «Шортанды ауданының 2020 жылға арналған бюджетінің атқарылуы туралы» есебі назарға алынсын.

3. Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының ұсынымдарын ескере отырып, «Шортанды ауданының 2020 жылға арналған бюджетінің атқарылуы туралы» есеп аудандық мәслихат шешімінің жобасына сәйкес көлемде бекітілсін.

4. 2020 жылға Шортанды және Жолымбет, Дамса, Новокубанка, Петровка, Андреевка, Раевка, Пригородный, Новоселовка ауылдық округтері, Бозайғыр және Бектау ауылдық округтері бюджеттерінің атқарылуы туралы есептер аудандық мәслихат шешімінің жобасына сәйкес көлемде бекітілсін.

5. Ұсынылсын:

1) аудандық әкімдікке:

- әлеуметтік-экономикалық мақсаттарға ең үздік және тиімді қол жеткізу қажеттілігін негізге ала отырып, тікелей және түпкілікті нәтижелерге қол жеткізуге бағдарланған бюджетті әзірлеуді және орындауды қамтамасыз ету;

- жергілікті бюджетке түсетін түсімдер жоспарының толық және сапалы орындалуын қамтамасыз ету, кіріс бөлігін толықтыру, салық салынатын базаны кеңейту жөнінде жұмыс жүргізу;

- Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің талаптарына сәйкес бюджет қаражатын пайдалану, «Шортанды ауданының аумағын дамытудың 2016-2020 жылдарға арналған бағдарламасын» іске асыру кезінде жіберілген бұзушылықтар үшін мемлекеттік мекемелер басшыларының жауапкершілігін қарау;

2) «Шортанды ауданының экономика және қаржы бөлімі» ММ:

- бюджеттік бағдарламалардың орындалуын жоспарлауға және нәтижелерге қол жеткізуге назар аударылсын, алдағы жылға арналған аудан бюджетін жоспарлау және орындау барысында Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының ұсынымдары ескерілсін;

- Қолданыстағы «Шортанды ауданының аумағын дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған бағдарламасына» объективті және сапалы мониторинг жүргізілсін;

3) бюджеттік бағдарламалар әкімшілері бюджет қаражатының мақсатты және тиімді игерілуіне жеке жауапкершілігін арттырсын және  нысаналы трансферттердің сапалы игерілуіне ерекше назар аударсын.

Назар қойып тыңдағандарыңызға алғыс айтамын!

 

 

 

Дата публикации
11 января 2023