Аудандық бюджеті және әлеуметтік-экономикалық дамуы жөніндегі тұрақты комиссия өз қызметін Қазақстан Республикасының заңнамалық және басқа да нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырады. Тұрақты комиссия қызметінің негізгі бағыты аудан бюджетін және кенттердің ауылдық округтердің бюджетін қарау және дайындау болып табылады, өйткені халықтың өмір сүру сапасын жақсарту үшін мемлекеттік бағдарламалар мен маңызды жобаларды қаржыландыру және оның әл-ауқаты алдағы жылдарға арналған бюджетпен айқындалады. Осылайша, тұрақты комиссия мүшелерінің ауданымыздың әлеуметтік-экономикалық даму болжамдарымен танысуға және тиісті ұсыныстар, сондай-ақ ұсынымдар енгізуге мүмкіндігі бар.
Ағымдағы жылы 20 отырыс өтті, онда бюджеттерді нақтылау және кейіннен аудан бюджетіне және 4-деңгейдегі бюджетке өзгерістер енгізу мәселелері қаралды. Өзгерістер объектілерді салу және мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру үшін республикалық және облыстық бюджеттерден, сондай-ақ халықтың мұқтажы үшін басқа да бағыттардан қосымша трансферттер бөлуге тікелей қатысты болды. Осакаров ауданы әкімінің оң қорытындысымен бюджеттердегі келісілген өзгерістерді, әдетте, тұрақты комиссия мәслихат сессиясының отырысына шығарады, онда депутаттардың көпшілік даусымен тиісті шешімдер қабылданады.
Ағымдағы жылдың мамыр айында комиссия мүшелері Қарағанды облысының Тексеру комиссиясының 2023 жылғы ауданның барлық деңгейлеріндегі бюджеттердің атқарылуы туралы есептерін қарады. Ауданның 2023 жылғы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары оның негізгі көрсеткіштерінің тұрақсыз динамикасымен сипатталады: ауыл, орман және балық шаруашылығы өнімдерін өндірудің НКИ-92,7% төмендеді, өнеркәсіптік өндірістің НКИ – 118,4%, негізгі капиталға инвестициялар – 103,1% өсті.
Қарағанды облысының даму жоспарының 15 нысаналы индикаторына қол жеткізу қамтамасыз етілмеген (21%).
Бюджет параметрлері түсімдер бойынша 100,3% – ға, шығыстар бойынша-97,9% - ға орындалды. Жыл соңына аудандық бюджеттің қолма-қол ақшаны бақылау шотындағы қалдық 254 064,4 мың теңгені құрады, жыл басына қарай 1,9 есе төмендеді.
Бірнеше жылдар бойы түсімдердің жалпы көлемі төмендеген кезде өз кірістерінің өсуі байқалады, бұл аудандық бюджеттің қаржылық тұрақтылығын нығайтуға оң әсер етті; бұл ретте, жоғары тұрған бюджеттен берілетін трансферттерге тәуелділік жоғары болып қалуда – 75,4% (2022 жыл – 80,5%, 2021 жыл – 85,1%).
Бірнеше жылдар бойы бюджеттік инвестициялардың жеткілікті жоғары деңгейі сақталуда: 2023 жылы аудандық бюджет шығыстарының 36,6% – ы Даму бағдарламаларына бағытталған (2022 жылы – 21,5%, 2021 жылы-30,3%).
Бюджеттік бағдарламаларды іске асыру тиімділігі 95,6% - дан 100% - ға дейін ұлғайды. Тікелей нәтиженің 1-ші көрсеткішіне (0,6%) және Түпкілікті нәтиженің 3-ші көрсеткішіне (3,5%) қол жеткізу қамтамасыз етілмеген.
29 358,9 мың теңге игерілмеген (бюджет шығыстарының 0,3%).
Бюджеттік бағдарламалардың нәтижелеріне қол жеткізбеудің негізгі себебі жұмыс жүргізу кестесінен артта қалу болып табылады.
Дебиторлық берешек 32% - ға өсіп, 66,3 мың теңгені құрады, кредиторлық берешек-2,5 есе, 316,2 мың теңгеге дейін.
Төртінші деңгейдегі дербес бюджеттердің қалыптасуы мен орындалуы әкімдердің жергілікті маңызы бар мәселелерді жедел шешу, оған азаматтардың қатысуы үшін мүмкіндіктерін едәуір кеңейтті, өңірдің ауылдық елді мекендерінің дамуына ықпал етті.
Сонымен қатар, ЖАБ бюджеттерінің жоғары тұрған бюджеттерден түсетін трансферттер түсімдеріне едәуір тәуелділігі (97,8% дейін), ауыл әкімдерінің өз кірістерінің өсу резервтерін толықтыруға және іздестіруге мүдделіинтересстігі, олардың уәкілетті органдармен (қаржы және салық) әлсіз өзара іс-қимылы, сондай-ақ бюджеттеу және экономикалық талдау дағдыларына ие мамандардың болмауы жоғары тұрған бюджеттерден түсетін трансферттер түсімдеріне кедергі келтіретін факторларға айналды. төртінші деңгейдегі бюджеттерді қалыптастыру және олардың қаражатын тиімді пайдалану.
Осакаров ауданы ЖАБ бюджеттерінің параметрлері кірістер бойынша 105,8% - ға, шығындар бойынша-99,9% - ға орындалды. 801,8 мың теңге игерілмеген.
Түсімдер болжамын асыра орындау, шығыстар бойынша орындамау бюджет қаражатының қалдықтарының жыл соңына арналған МӘМ бюджеттерінің қолма - қол ақшаны бақылау шоттарында 2,1 есе-123 608,7 мың теңгеге дейін өсуіне әкелді.
Түсімдердің болжамы ЖАБ барлық бюджеттері бойынша орындалды.
Өз кірістерінің оң динамикасына қарамастан (2023 жылы - 30%, 2022 жылы - 82%), ЖАБ бюджеттерінің жоғары тұрған бюджеттен берілетін трансферттерге қаржылық тәуелділігі 83,4% - ға дейін өсті (2022 жылы – 76,1%).
Бюджеттік бағдарламаларды іске асыру тиімділігі 99% - дан 99,9% - ға дейін өсті. Тікелей нәтиженің 1-ші көрсеткішіне немесе түпкілікті нәтиженің 0,4% және 1-ші көрсеткішіне немесе 0,6% қол жеткізу қамтамасыз етілмеген. Тікелей және түпкілікті нәтижелер көрсеткіштеріне қол жеткізбеу себебі қадағалау органының нұсқамасы бойынша шығыстарды тоқтата тұру болып табылады.
Жоғарыда көрсетілген барлық ескертулер мен кемшіліктер бойынша аудан әкіміне мәслихат депутаттары алдындағы аудан әкімінің есебінің кірісіне тиісті ұсынымдар мен ұсыныстар берілді.
Тұрақты комиссия Осакаров ауданының экономика және қаржы бөлімімен тығыз байланыста жұмыс істейді. Мәслихат жұмысының регламентіне сәйкес тұрақты комиссия мәслихат шешімдерінің орындалуын бақылауды жүзеге асырады. Комиссия мүшелерінің қызметінде сайлау округіндегі жұмыс, тұрақты негізде және кестеге сәйкес халықпен кездесулер өткізеді, азаматтардың келіп түскен өтініштерін қарайды және халықтың проблемалық мәселелерін шешуге көмек көрсетеді.
Қорытындыда комиссия мүшелеріне жемісті жұмысы үшін, комиссия жұмысына және аудандық мәслихат сессияларына белсенді қатысқаны үшін алғыс айтқым келеді.
Комиссия төрағасы Башаров Н.