Қазақстандағы Қоғамдық кеңестер (ҚК) — азаматтық қоғам мен мемлекеттік құрылымдар арасында өзара іс-қимылды қамтамасыз ету, сондай-ақ қоғам мен мемлекеттік биліктің мүддесіне қатысты маңызды мәселелерді талқылау үшін құрылған консультативтік-кеңесші және бақылаушы органдар. Олардың қызметі «Қоғамдық кеңестер туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі.
ҚК-нің негізгі мақсаттары мен міндеттері:
азаматтар мен үкіметтік емес ұйымдардың пікірін мемлекеттік шешімдерді талқылау кезінде таныстыру;
қоғам, мемл екеттік органдар және квазимемлекеттік сектор субъектілері арасындағы диалогты дамыту;
қоғамдық бақылауды ұйымдастыру, мемлекеттік органдар жұмысының ашықтығын арттыру;
нормативтік құқықтық актілер жобаларын және даму стратегияларын талқылау.
Заңға сәйкес Қоғамдық кеңестер екі деңгейде құрылады:
— республикалық деңгейде (министрліктерде, орталық мемлекеттік және квазимемлекеттік органдарда);
— жергілікті деңгейде (облыстарда, қалаларда және аудандарда).
Кеңес мүшелерінің кемінде үштен екісі — азаматтық қоғам өкілдері, ал қалғаны — мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік құрылымдардың өкілдері.
Практика және даму:
2025–2026 жылдары елде жүздеген Қоғамдық кеңес жұмыс істейді, олар бірнеше мың азаматтық белсенділер мен сарапшыларды біріктіреді. Соңғы жылдары ҚК арқылы мыңдаған нормативтік жобалар қарастырылып, әлеуметтік қорғау, денсаулық сақтау, экология және адам құқықтары мәселелері бойынша көптеген қоғамдық тыңдаулар өткізілді.
Бүгінде ҚК тек билікке кеңес беріп қана қоймай, қоғамдық бақылауды күшейтеді. Дегенмен сарапшылар олардың негізгі шешімдерге ықпал ету тиімділігіне қатысты сын-қатерлер бар екенін, сондай-ақ азаматтардың қатысу тетіктерін одан әрі жетілдіру қажеттілігін атап өтеді.
Өзара іс-қимыл құралдары:
2026 жылы Қоғамдық кеңестердің қызметіне арналған бірыңғай портал — KAZKENES.kz — өз жұмысын жалғастыруда. Бұл платформада кеңестердің құрамымен, отырыстарымен танысуға және өтініштер жолдауға болады.