2026–2030 жылдарға арналған Мәртөк ауданының даму жоспары туралы

      2025 жылғы 24 желтоқсан 

Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы № 148 «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6 бабына, Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2025 жылғы 29 қарашадағы № 790 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің 70 тармағына сәйкес, Мәртөк аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

  1. Қоса беріліп отырған 2026–2030 жылдарға арналған Мәртөк ауданының даму жоспары (бұдан әрі – Жоспар) бекітілсін.
  2. Аудандық бөлімдер Жоспарда көзделген нысаналы индикаторларға қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды қабылдасын.
  3. Экономика және қаржы бөлімі аудандық бөлімдермен бірлесіп, белгіленген тәртіпке сәйкес Жоспардың іске асырылуын және мониторингін жүргізсін.

  

Мәртөк аудандық мәслихатының төрағасы

 

 

Т.Көлкебаев

 

 

Бекітілген

аудандық мәслихаттың шешімімен

 2025 жылғы ___ желтоқсандағы № ____

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2026-2030 ЖЫЛДАРҒА

МӘРТӨК АУДАНЫНЫҢ

ДАМУ ЖОСПАРЫ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Мәртөк, 2025 жыл

 

Мәртөк ауданының даму жоспарының құрылымы

 

1) Паспорт (негізгі сипаттамалар);

2) Өңірді дамытудың көрінісі;

3) Ағымдағы жағдайды талдау;

4) Негізгі бағыттар, мақсаттар, нысаналы индикаторлар, міндеттер, нәтиже көрсеткіштері және ресурстар;

5) Ведомствоаралық өзара іс-қимыл.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Паспорт (негізгі сипаттамалар)»

 

Атауы:

2026–2030 жылдарға арналған Мәртөк ауданының даму жоспары.

Өңірдің негізгі сипаттамалары:

Мәртөк ауданы 1935 жылғы 16 ақпанда құрылған.

Аудан Ақтөбе облысының солтүстік бөлігінде, Елек өзенінің бойында, Ақтөбе қаласынан 75 км қашықтықта орналасқан және солтүстігінде Ресей Федерациясының Ақбұлақ, Беляев және Қуандық аудандарымен, шығысында – Қарғалы ауданымен, батысында – Қобда ауданымен, оңтүстігінде – Алға ауданымен және Ақтөбе қаласымен шектеседі.

Мәртөк ауданының аумағы 6,6 мың шаршы км-ді құрайды.

Әкімшілік-аумақтық тұрғыдан аудан 13 ауылдық округке бөлінген, олардың құрамына 32 елді мекен кіреді.
2025 жылғы 01.01 жағдай бойынша аудан халқының саны 29 466 адамды құрайды.

Бағыттар, мақсаттар, нысаналы индикаторлар, міндеттер мен нәтижелер көрсеткіштері:

Бірінші бағыт: Өңір экономикасының өсуі және халықтың жайлы өмір сүруіне жағдай жасау

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Экономиканың нақты өсу қарқыны; Еңбек өнімділігінің жинақталған өсу индексі.

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Өңдеуші өнеркәсіп өнімдерінің экспорты.

Мақсат. Бейресурс тауарларының экспортын дамыту және ілгерілету

Тапсырма. Өңдеуші өнеркәсіп өнімдері экспортының көлемін арттыру

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Инновациялар саласындағы белсенділік деңгейі.

Мақсат. Ұлттық инновациялық жүйені дамыту

Тапсырма. Экономикада инновацияларды белсенді енгізу

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Негізгі капиталға инвестициялар (НКИ).

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Негізгі капиталға инвестициялардың жалпы көлеміндегі сыртқы инвестициялар үлесі.

Нысаналы индикаторлар:

Сыртқы негізгі капиталға инвестициялардың үлесі.

.

Мақсат. АӨК субъектілерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жағдай жасау

Тапсырма. Ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу өнімдерін өндіру үшін тауарлар, жұмыстар мен қызметтердің экономикалық қолжетімділігін арттыру

Нәтиже көрсеткіштері:

Етті өңдеу үлесі; Сүтті өңдеу үлесі; Майлы дақылдарды (күнбағыс) өңдеу үлесі.

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Суармалы ауыл шаруашылығында су үнемдейтін технологияларды енгізу арқылы су үнемдеу.

Мақсат. Су ресурстарын басқарудың тиімділігін арттыру

Тапсырма. Суармалы жерлерде су үнемдейтін технологияларды енгізу

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Ішкі туристерді орналастыру орындары арқылы қабылдау саны.

Мақсат. Ішкі туризмді дамыту үшін қолайлы туристік ортаны қалыптастыру

Тапсырма. Бәсекеге қабілетті туристік индустрияны қалыптастыру

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Кіретін туристерді орналастыру орындары арқылы қабылдау саны.

Мақсат. Қазақстанның туристік брендін қалыптастыру және оның жағымды имиджін жасау

Тапсырма. Шетелдік туристерді тарту

Мақсат. Халықты жұмыспен қамтуды қолдау және әлеуметтік көмектің нысаналығын күшейту

Тапсырма. 3,3 млн-нан астам азаматты, оның ішінде жастардың кемінде 2,3 млн адамын жұмыспен қамту

Нәтиже көрсеткіштері:

Жұмыспен қамтылған азаматтар саны, оның ішінде жастар.

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Өңірлік стандарттар жүйесіне сәйкес әлеуметтік игіліктер мен қызметтермен қамтамасыз ету деңгейі, ауыл.

Мақсат. Қалалар мен ауылдар түрі мен халық санына байланысты тұрғындарға объектілер мен қызметтердің (игіліктердің) минималды міндетті қолжетімділік деңгейін қамтамасыз ету

Тапсырма. Ауыл және қала тұрғындары үшін жайлы ортаны құру

Мақсат. Жылу, сумен жабдықтау және су ағызу желілерінің тозуын 40%-ға дейін төмендету

Тапсырма. Тұтынушыларға жылумен қамтамасыз ету қызметінің сенімділігін арттыру

Тапсырма. Тұтынушыларға сумен қамтамасыз ету қызметінің сенімділігін арттыру

Негізгі ұлттық индикаторлар:

Халықтың өмір сүру сапасының экологиялық көрсеткіштері бойынша қанағаттану деңгейі.

Мақсат. Орман ресурстарын, жануарлар әлемі ресурстарын және табиғи қорық-қорықшаларды сақтау, ұтымды пайдалану және қалпына келтіру

Тапсырма. Халықты экологиялық акциялар мен бастамаларға қатыстыру

Тапсырма. Ормандау деңгейін арттыру

Нысаналы индикаторлар:

Халықты қалдықтарды жинау және шығару қызметтерімен қамтамасыз ету.

Мақсат. Қоғамдық өмірдің барлық саласында тең жағдайлар мен мүмкіндіктерді қамтамасыз ету және азаматтық қоғамды дамыту

Мақсат. Құқық тәртібі мен қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Тапсырма. Алдын алу шараларын күшейту арқылы азаматтардың өз қауіпсіздігін қабылдау деңгейін арттыру

Үшінші бағыт: Басқа мақсаттар

Мақсат. Мемлекеттік тілді дамыту

Нысаналы индикаторлар:

Мемлекеттік тілді меңгерген халықтың үлесі.

Тапсырма. Мемлекеттік тілді меңгеру үшін жағдай жасау.

Нәтиже көрсеткіштері:

Қоғамдық өмірдің негізгі салаларында мемлекеттік тілге қажеттілік саласы..

Тапсырма. Халықты су тасқыны, еріген және жауын суынан қорғау үшін тасқынға қарсы шараларды жүргізу.

Нысаналы индикаторлар:

Халықты су тасқыны, еріген және жауын суынан қорғау деңгейі.

Нысаналы индикаторлар:

Әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылық деңгейінің төмендеуі.

Тапсырма. Әйелдер мен балалардың өмірін қорғау деңгейін арттыру.

Нәтиже көрсеткіштері:

Отбасы мен тұрмыстық қатынастар саласында әкімшілік жауапкершілікке тартылған құқық бұзушылардың санының артуы.

Тапсырма. Халықты баспанамен қамтамасыз ету.

Нысаналы индикаторлар:

Бір тұрғынға арналған тұрғын үймен қамтамасыз етілу деңгейі.

Тапсырма. Білім беру саласының қолжетімділігі мен сапасын арттыру, инклюзивті білім беру үшін жағдай жасау.

Нысаналы индикаторлар:

Үш ауысымды мектептердің үлесі; Апатты мектептердің үлесі; Инклюзивті білім беру үшін жағдай жасаған білім беру ұйымдарының үлесі.

Тапсырма. Жастардың, оның ішінде ауылдық жерлерден шыққан және NEET санатына жататын жастардың жұмыспен қамтылуына ықпал ету.

Нысаналы индикаторлар:

15–35 жас аралығындағы оқымайтын, жұмыс істемейтін және кәсіби дағдыларын алмайтын жастардың үлесі.

Тапсырма. Суға түскен ағын суларды тазалау деңгейін арттыру.

Нысаналы индикаторлар:

Халықты ағын суларды тазалау қызметімен қамту.

Тапсырма. Жергілікті маңызы бар жолдардың нормативтік жағдайда болу үлесін арттыру.

Нысаналы индикаторлар:

Жергілікті маңызы бар жолдардың жақсы және қанағаттанарлық жағдайда орналасқан үлесі.

 

Қажетті ресурстар:

Қаржыландыру көздері: республикалық бюджет, жергілікті бюджет және басқа да көздер.

Қаржыландыру көлемі: Жоспарды іске асыруға алдын ала есептеулер бойынша 15,7 млрд. теңге бөлінуі жоспарлануда, оның ішінде жылдар бойынша:

2026 г. – 2,4 млрд.тг.;

2027 г. – 2,7 млрд.тг.;

2028 г. – 3,1 млрд.тг.;

2029 г. –  3,5 млрд.тг.;

2030 г. – 4,0 млрд.тг.

*Қаржыландыру көздері бойынша шығыстар сомалары республикалық және жергілікті бюджеттердің сәйкес қаржылық жылға бекітілуі мен нақтылануын ескере отырып, ҚР заңнамасына сәйкес, РБ мүмкіндіктеріне сүйене отырып түзетіледі.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Ағымдағы жағдайды талдау»

        

          Мәртөк ауданы 1935 жылғы 16 ақпанда құрылған және Ақтөбе облысының солтүстік бөлігінде, Елек өзенінің бойында, Ақтөбе қаласынан 75 км қашықтықта орналасқан. Аудан тиімді шекаралық орналасуға ие, Ресей Федерациясының Орынбор облысының аудандарымен шектеседі, бұл өңіраралық ынтымақтастықты, сауданы және туризмді дамытуға әлеует қалыптастырады.

          Аудан аумағы 6,6 мың шаршы км құрайды. Әкімшілік-аумақтық тұрғыдан аудан 13 ауылдық округ пен 32 елді мекеннен тұрады.
2025 жылғы 01.01 жағдай бойынша халық саны – 29 466 адам.

          Аудан Ақтөбе агломерациясының аймағына кіреді, бұл облыс орталығымен әлеуметтік-экономикалық интеграцияға алғышарттар жасайды.

 

Өнеркәсіп:

Мәртөк ауданы айтарлықтай минералдық-шикізат әлеуетіне ие. Аудан аумағында мұнай, қоңыр көмір, бор, құм-қиыршық тас қоспасы, қиыршық тас, сондай-ақ титан-цирконий кендері (Шоқаш кен орны) анықталған.

2024 жылы өнеркәсіп өнімінің көлемі 12,9 млрд теңгені құрады (2022 жылы – 9,5 млрд теңге, 2023 жылы – 10,8 млрд теңге).

Тау-кен өндіру өнеркәсібі мен карьерлерді игеру үлесіне 5,5 млрд теңге немесе өнеркәсіп өндірісінің 42,6%-ы тиесілі (2022 жылы – 4,1 млрд теңге немесе 43,2%, 2023 жылы – 6,1 млрд теңге немесе 56,4%).

Сонымен қатар, өңдеу өнеркәсібі өнімінің көлемі 2022 жылы 4,7 млрд теңгені құраса, 2023 жылы – 3,8 млрд теңге, 2024 жылы – 6,4 млрд теңге болды.

Инвестиция:

2024 жылы Мәртөк ауданының экономикасына 15,0 млрд теңге инвестиция тартылды (2022 жылы – 22,6 млрд теңге, 2023 жылы – 27,9 млрд теңге), бұл облыстық көлемнің 1,7%-ын құрайды.

2024 жылы жан басына шаққандағы инвестициялар көлемі 509,7 мың теңгені құрады (2022 жылы – 766,3 мың теңге, 2023 жылы – 943 мың теңге), бұл облыс бойынша 11-орын.

Сонымен қатар, 2024 жылы сыртқы инвестициялар көлемі 20,2 млрд теңгені немесе облыстық инвестициялар көлемінің 0,1%-ын құрады (2022 жылы – 1,2%, 2023 жылы – 0,8%).

Ауыл шаруашылығы:

Ауыл шаруашылығы – аудан экономикасының базалық саласы.

Жалпы өнім құрылымы:

  • өсімдік шаруашылығы – 50,8%;
  • мал шаруашылығы – 48,9%;
  • құс шаруашылығы – 0,3%.

Ауданда 28 419 бас ірі қара мал бар, оның ішінде 14 204 басы – сауынды сиырлар. Сүт өндірісінің жылдық көлемі 5,7 мың тоннаны құрайды. Аудан жемшөп базасымен толық қамтамасыз етілген (нормативтік қажеттіліктің 100%-дан астамы).

Аудан азық-түлік тауарларының 9 түрі бойынша толықтай өзін-өзі қамтамасыз етеді, алайда құс еті мен жұмыртқа бойынша сырттан әкелуге тәуелділік сақталуда.

Шағын және орта бизнес:

Мәртөк ауданы аумағында 2 251 шағын және орта бизнес субъектісі тіркелген, оның ішінде 2 185-і – жұмыс істеп тұр. 2024 жылы 105 жаңа субъект тіркелді.

Осылайша, аудан бизнес құрылымындағы ШОБ үлесі шамамен 97%-ды құрайды, бұл жергілікті деңгейде кәсіпкерлік белсенділіктің жоғары екенін көрсетеді. ШОБ қызметінің негізгі бағыттары – ауыл шаруашылығы, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, сауда, қызмет көрсету және шағын өндіріс.

2024 жылы шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері өндірген өнім көлемі 51,4 млн теңгені құрады (2022 жылы – 49,5 млн теңге, 2023 жылы – 45,4 млн теңге).

2024 жылдың қорытындысы бойынша жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектілерінің саны 2,1 мың бірлікті құрады (2022 жылы – 2,2 мың, 2023 жылы – 2,2 мың).

Сонымен қатар, 2024 жылы ШОБ саласында жұмыспен қамтылғандар саны 3,9 мың адамды құрады (2022 жылы – 4,2 мың, 2023 жылы – 4,2 мың).

Денсаулық сақтау:

2025 жылы тірі туғандар саны 359 баланы құрады (2022 жылы – 455, 2023 жылы – 455, 2024 жылы – 442).

Сонымен бірге, өлім-жітім коэффициенті 1000 адамға шаққанда 7,5 жағдайды құрады (2022 жылы – 8,1, 2023 жылы – 8,8, 2024 жылы – 9,1).

2025 жылдың қорытындысы бойынша туған кездегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы 74,8 жасты құрады (2022 жылы – 73,8 жас, 2023 жылы – 74,2 жас, 2024 жылы – 74,8 жас).

Еңбек және жұмыспен қамту:

2025 жылы ауданда жұмыспен қамтылған халық саны 14 173 адамды құрады (2024 жылы – 14 350, 2023 жылы – 15 141).

2025 жылы жалдамалы жұмыскерлер саны 10 975 адамды құрады (2024 жылы – 11 391, 2023 жылы – 12 794).

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған халық саны 2025 жылы 2 145 адамды құрады (2024 жылы – 2 225, 2023 жылы – 2 465).

2025 жылы жұмыссыздық деңгейі 4,6% болды (2024 жылы – 4,6%, 2023 жылы – 4,7%).

2025 жылы аудан бойынша 1 272 жаңа жұмыс орны құрылды, ал 2024 жылы – 1 375, 2023 жылы – 1 660 жұмыс орны ашылды.

Білім беру:

Мәртөк ауданында 2025–2026 оқу жылында 27 мектеп жұмыс істейді, оқушылар контингенті 5 442 баланы құрайды (2024–2025 оқу жылында – 26 мектеп, 5 352 оқушы), оның ішінде 2 қосымша білім беру ұйымы бар, оларда 1 590 бала білім алуда.

Құрылыс және тұрғын үй:

Ауданда құрылыс және тұрғын үйді пайдалануға беру қарқыны артып келеді. 2025 жылы құрылыс жұмыстары ___ млн теңгеге орындалды (жоспар – 9 155,0 млн теңге), ал 2024 жылы – 8 821,6 млн теңге.

2025 жылы ауданда 20 130 шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді (2024 жылы – 20 113 шаршы метр).

Су қамтамасыз ету және кәріз жүйесі:

Аудандағы 32 елді мекеннің 24-і (75%) орталықтандырылған сумен жабдықтаумен қамтамасыз етілген, қалған 7 елді мекенде КБМ орнатылған.

Сумен жабдықтау желілерінің жалпы ұзындығы – 310 км, тозу деңгейі – 36%. Су бұру желілерінің жалпы ұзындығы – 2,27 км, тозу деңгейі – 86%.

Кенсахара және Хазрет ауылдарында сумен жабдықтау жүйелерінің тозу деңгейі 100%-ды құрайды. Қазіргі уақытта осы елді мекендерде сумен жабдықтау желілерін қайта жаңғыртуға бюджеттік өтінім берілді.

Жобалардың құны:

  • «Ақтөбе облысы Мәртөк ауданы Хазрет ауылындағы су құбыры желілерін қайта жаңғырту» – 881 539,29 мың теңге;
  • «Ақтөбе облысы Мәртөк ауданы Кенсахара ауылындағы су құбыры желілерін қайта жаңғырту» – 673 465,527 мың теңге.

Газдандыру:

Қазіргі уақытта 32 елді мекеннің 26-сы (81,2%) немесе 29 980 адам (93,6%) газбен қамтамасыз етілген.

2022–2025 жылдары облыста 12 ауылдық елді мекен газдандырылды. Өткен жылы Мәртөк ауданы мен іргелес аумақтарды үздіксіз газбен қамтамасыз ету мақсатында магистральдық газ құбыры-тармағының құрылысы аяқталды. Нәтижесінде газ өткізу қабілеті сағатына 350,5 мың м³-ке дейін жеткізілді.

Жолдар:

Қазіргі уақытта Мәртөк ауданының жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарының ұзындығы 739,1 км құрайды, оның ішінде:

  • республикалық маңызы бар – 70 км;
  • облыстық – 131 км;
  • аудандық – 270,3 км;
  • елді мекенішілік жолдар – 267,3 км.

Жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы үлесі 65% немесе 562 км-ді құрайды (2024 жылы – 72%, 2025 жылы – 75%).

Экологиялық жағдай:

Мәртөк ауданында 50 контейнер және 50 контейнерлік алаңша бар. Ауданның халық тығыз орналасқан аумақтарында контейнерлік алаңшалар пластик, шыны және қағазды бөлек жинауға арналған контейнерлермен жабдықталған.

2024 жылдың қорытындысы бойынша Ақтөбе облысында 125,5 мың тонна қатты тұрмыстық қалдықтар қалыптасты.

Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі:

2025 жылдың қорытындысы бойынша Мәртөк ауданында 113 құқық бұзушылық тіркелді (2023 жылы – 103, 2024 жылы – 115), оның ішінде:

  • аса ауыр қылмыстар – 0 (2023 жылы – 3, 2024 жылы – 2);
  • ауыр қылмыстар – 28 (2023 жылы – 15, 2024 жылы – 22);
  • орташа және жеңіл дәрежедегі – 72 (2023 жылы – 77, 2024 жылы – 77).

2025 жылдың 10 айының қорытындысы бойынша құтқару бөлімшелері 3 адамды құтқарды (2024 жылы – 3), эвакуацияланғандар – 13 адам (2024 жылы – 139 адам, 90,6%).

Апаттық-құтқару және шұғыл жұмыстарға 100 шығу жүзеге асырылды (2024 жылы – 157, 36,3%), оның ішінде: 5 – апаттық-құтқару, 2 – іздестіру құтқару, 2 – жол-көлік оқиғалары, 17 – өрттер, 56 – жану жағдайлары, 18 – өзге шығулар.

Негізгі мәселелердің кешенді сипаттамасы:

Мәртөк ауданы тиімді шекаралық орналасуына, Ақтөбе агломерациясына енуіне, минералдық-шикізат базасының болуына және дамыған аграрлық секторына байланысты айтарлықтай әлеуметтік-экономикалық әлеуетке ие.

Сонымен қатар, ағымдағы жағдайды талдау ауданның тұрақты дамуын тежейтін бірқатар жүйелі проблемалардың бар екенін көрсетеді.

Аудан экономикасының дамуы инвестициялық белсенділіктің жеткіліксіздігімен сипатталады. Соңғы жылдары негізгі капиталға салынатын инвестициялар көлемінің, жан басына шаққандағы инвестициялардың, сондай-ақ сыртқы инвестициялар үлесінің едәуір төмендеуі байқалуда. Экономика өңдеу өнеркәсібінің шектеулі және тұрақсыз дамуымен қатар, айқын шикізаттық бағытта қалып отыр, бұл жоғары қосылған құны бар тұрақты өндірістік тізбектерді қалыптастыруға және сапалы жұмыс орындарын құруға мүмкіндік бермейді.

Ауыл шаруашылығы аудан экономикасының базалық саласы бола отырып, негізінен бастапқы сегментте дамуда. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдейтін кәсіпорындардың болмауы табыстың маусымдылығына, қосылған құнның жоғалуына және ауылдық жерлерде жұмыспен қамтудың шектелуіне әкеледі. Жеткілікті жемшөп базасының және ірі қара мал санының едәуір болуына қарамастан, мал шаруашылығы мен құс шаруашылығының әлеуеті толық пайдаланылмай отыр, ауданның кейбір азық-түлік түрлері бойынша сырттан әкелуге тәуелділігі сақталуда.

Шағын және орта бизнестің дамуы жұмыс істеп тұрған субъектілер мен жұмыспен қамтылғандар санының азаюымен, сондай-ақ өнім шығару көлемінің төмендігімен сипатталады. Кәсіпкерлік белсенділік негізінен сауда мен қызмет көрсету саласында шоғырланған, ал өндірістік және өңдеуші бизнестің жеткіліксіз дамуы ШОБ-тың экономикалық өсуге және ауданның салық базасын қалыптастыруға қосатын үлесін шектейді.

Еңбек және жұмыспен қамту саласында жұмыспен қамтылған халық пен жалдамалы жұмыскерлер санының қысқаруы байқалады, бұл, ең алдымен, еңбекке қабілетті халықтың облыс орталығына көшуін көрсетеді. Жұмыссыздық деңгейінің салыстырмалы түрде тұрақты болуына қарамастан, жұмыспен қамтудың сапасы төмен, өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың үлесі жоғары. Демографиялық жағдай туу көрсеткішінің тұрақты төмендеуімен күрделене түсіп, еңбек әлеуетінің ұзақ мерзімді қысқару тәуекелдерін қалыптастырады.

Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына елеулі шектеу инженерлік және коммуналдық инфрақұрылымның, әсіресе сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің жоғары тозуы болып табылады, оның ішінде жекелеген елді мекендерде тозу деңгейі сындарлы жағдайда. Орталықтандырылған сумен жабдықтаудың жеткіліксіз қамтылуы және су бұру жүйелерінің әлсіз дамуы халықтың өмір сүру сапасына және аумақтың инвестициялық тартымдылығына теріс әсер етеді.

Ауданның көлік инфрақұрылымы жаңғыртуды қажет етеді. Жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының, әсіресе елді мекенішілік жолдардың жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы үлесінің төмендеуі ауылдық елді мекендердің көлік қолжетімділігін шектеп, халық пен бизнес үшін логистикалық шығындарды арттырады.

Әлеуметтік салада халықтың қартаюына, жастардың көшуіне және денсаулық сақтау жүйесіне түсетін жүктеменің артуына байланысты демографиялық және кадрлық тәуекелдер сақталуда. Күтілетін өмір сүру ұзақтығының оң динамикасына қарамастан, әсіресе ауылдық елді мекендерде әлеуметтік инфрақұрылымды одан әрі дамыту және жаңғырту қажет.

Жалпы алғанда, Мәртөк ауданының дамуы экономикалық, инфрақұрылымдық және демографиялық факторлардың жиынтығымен тежеліп отыр. Анықталған проблемаларды шешу инвестициялық тартымдылықты арттыруға, өңдеуші өндірістерді дамытуға, инфрақұрылымды жаңғыртуға, сапалы жұмыс орындарын құруға және адами капиталды нығайтуға бағытталған кешенді тәсілді талап етеді.

Мүмкіндіктер:

         Мәртөк ауданы азық-түлік тауарларымен өзін-өзі қамтамасыз ету және ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу арқылы қосымша пайда алу бойынша айтарлықтай әлеуетке ие. Өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығының дамуы тұрақты азық-түлік базасын қалыптастыруға және Ақтөбе агломерациясы мен жақын елді мекендерге өткізу үшін тауарлық артық өнім өндіруге мүмкіндік береді.

         Ірі қара мал мен жылқы санының едәуір болуы (облыстық көрсеткіштің шамамен 11%-ы) ірі қара етін экспорттауға, жайылымдық мал шаруашылығын дамытуға және басқа да мал шаруашылығы өнімдерін, оның ішінде сыртқы нарықтарға шығаруға жағдай жасайды.

          Қолайлы табиғи-климаттық жағдайлар бақша және көкөніс дақылдарын белсенді дамытуға мүмкіндік беріп, халықты жергілікті өндірістегі сапалы өніммен қамтамасыз етуге және өңіраралық өткізу мүмкіндіктерін кеңейтуге ықпал етеді.

       Перспективалы бағыттардың бірі – өңдеу цехтарын құру және ет өнімдерін өндіру мен экспорттауға бағытталған ет кластерін қалыптастыру. Бұл қосылған құнды арттыруға, жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтуға және ауданның экономикалық тұрақтылығын нығайтуға мүмкіндік береді.

        Сонымен қатар, ауданның климаттық тартымдылығы мен табиғи ресурстары туристік бағыттарды дамытуға алғышарттар жасап, экономиканы әртараптандыруға және жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал етеді.

 

  «Негізгі бағыттар, мақсаттар, нысаналы индикаторлар, міндеттер, нәтижелер көрсеткіштері және ресурстар»

 

№ п/п

Атауы

Жауапты тұлғалар

Ақпарат көзі

Өлшем бірлігі

Есепті 2024 жыл

Жоспар (факт) 2025 жыл

Жоспарлы кезең

2026 жыл

2027 жыл

2028 жыл

2029 жыл

2030 жыл

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

 

1. Ұлттық даму жоспарын іске асыру

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

1

НҰИ 25.

Инновация саласындағы белсенділік деңгейі (республика бойынша)

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Әбдікәрімов А. А., КИИДБ

Ресми статистикалық ақпарат

%

10

-

19

20,7

21,9

22,2

22,3

 

Облыс бойынша

 

 

 

 

 

 

 

 

Мақсат. Қолданбалы ғылымды және ҒҒТҚН коммерцияландыру экожүйесін дамыту

 

Финансовые  ресурсы

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

2

30 КНИ.

Негізгі капиталға инвестициялар (НКИ), ЖІӨ-ден % (республика бойынша)

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Әбдікәрімов А. А., КИИДБ

ҰСБ статистикалық деректері

%

15,1

-

48,1

56,1

72,8

143,3

143,37

 

Облыс бойынша

 

 

млрд

теңге

 

 

 

 

 

 

 

 

Мақсат: инвестициялар тарту және елдің инвестициялық тартымдылығын арттыру үшін тұтас экожүйені қалыптастыру

 

            Міндет. Экономиканың инвестициялық әлеуетін ашу

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

3

Нысаналы индикатор.

Сыртқы НКИ үлесі

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Әбдікәрімов А. А., КИИДБ

Ресми статистикалық ақпарат

млрд теңге

0,02

-

0,1

0,08

1,2

0,15

0,16

 

Міндет. Инвестициялар тарту экожүйесін одан әрі дамыту

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

 

Мақсат. АӨК субъектілерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін жағдайлар жасау

 

Міндет. Ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу өнімдерін өндіру үшін тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің экономикалық қолжетімділігін арттыру

4

1.1 нәтиже көрсеткіші

Етті өңдеу үлесі

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Елеуов Г.А., АШБ

Ведомстволық есептілік

%

3

3

3

3

3

3

3

5

1.2 нәтиже көрсеткіші

Сүтті өңдеу үлесі

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Елеуов Г.А., АШБ

Ведомстволық есептілік

%

17

17

17

17

17,2

17,3

17,5

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

6

26 НҰИ.

Орналастыру орындарымен қызмет көрсетілетін ішкі туристер саны, млн адам (республика бойынша)

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Әбдікәрімов А. А., КБ

Ресми статистикалық деректер

млн. адам

4,5

4,5

4

5

5

5

5

 

облыс бойынша

 

 

 

 

 

 

 

 

Мақсат.  Ішкі туризмді дамыту үшін қолайлы туристік ортаны қалыптастыру

 

Міндет. Бәсекеге қабілетті туристік индустрияны қалыптастыру

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

7

27 НҰИ.

Орналастыру орындарында қызмет көрсетілген келуші туристер саны, млн адам (республика бойынша)

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Әбдікәрімов А. А., КИИДБ

Ресми статистикалық деректер

млн адам

-

3

3

3

5

5

5

 

облыс бойынша

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Мақсат. Қазақстанның сақтандыру туристік брендін қалыптастыру және оның оң имиджін қалыптастыру

 

Міндет. Шетелдік туристерді тарту

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

 

Міндет. 3,3 млн астам азаматты жұмысқа орналастыру, оның ішінде жастар – 2,3 млн адамнан кем емес

8

1.1 нәтиже көрсеткіші

Жұмысқа орналастырылған азаматтардың, оның ішінде жастардың саны

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Елеуов Г.А., ЖҚҮӘББ, ЭБЖБ

Ведомстволық есептілік

 адам

2056 онын ішінде жастар 806

2070 онын ішінде жастар 710

1997 онын ішінде жастар 1338

1997 онын ішінде жастар 1338

1997 онын ішінде жастар 1710

1997 онын ішінде жастар 1710

1997 онын ішінде жастар 1710

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

 

Міндет. Ауыл және қала тұрғындары үшін қолайлы орта құру

 

Мәдениет және спорт

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9

3.1-нәтиже көрсеткіші

Мәдениет объектілерімен және қызметтерімен қамтамасыз етудің өсуі

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Елеуов Г.А., МАҚБ

Ведомстволық есептілік

%

88,5

89

91

93

95

100

100

10

3.2-нәтиже көрсеткіші Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын азаматтар санын жалпы халықтың 50% - на дейін жеткізу

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Батырхан Ж.Н., ДШСБ

Ведомстволық есептілік

%

46,6

46

48,9

49,4

49,9

50,2

50,2

 

Жол инфрақұрылымы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11

4.1-нәтиже көрсеткіші Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы ішкі жолдардың үлесін ұлғайту

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Есенбаев А.Е., ЖКАЖБ

Ведомстволық есептілік

%

50

55

67,4

72,4

77,4

82,4

84,4

 

Инженерлік инфрақұрылым

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12

5.1-нәтиже көрсеткіші Халықтың сумен жабдықтау қызметтеріне қолжетімділігін қамтамасыз ету

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Есенбаев А.Е., ЭТҮКШБ

Ведомстволық есептілік

%

100

100

100

100

100

100

100

13

5.2-нәтиже көрсеткіші Электр желілерінің тозуын азайту

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Есенбаев А.Е., ЭТҮКШБ

Ведомстволық есептілік

%

67

66

64

61

58

55

53

14

5.4-нәтиже көрсеткіші Халықтың газбен жабдықтау инфрақұрылымымен қамтамасыз етілуі

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Есенбаев А.Е., ЭТҮКШБ

Ведомстволық есептілік

%

86,8

97,4

97,4

97,4

99,6

99,6

99,6

 

Қауіпсіздікті қамтамасыз ету

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15

6.1-нәтиже көрсеткіші  Учаскелік полиция пункттерінің санын қолданыстағы тиістілік нормаларына дейін жеткізу

 

Облыс әкімі аппаратының басшысы Әмір Д. Д., ПД

Ведомстволық есептілік

%

66,7

66,7

66,7

75

83,3

91,7

100

 

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды дамыту

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16

7.1-нәтиже көрсеткіші Интернет желісіне қол жеткізуді қамтамасыз ету

Облыс әкімі аппаратының басшысы Әмір Д. Д., ЦТБ

Ведомстволық есептілік

%

97,8

98

100

100

100

100

100

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

17

Нысаналы индикатор

Коммуналдық қалдықтары қайта өңдеу және кәдеге жарату үлесі

 

 

%

32,6

0

34,5

34,9

35,3

35,9

36,5

18

Нысаналы индикатор 1.

Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жергілікті маңызы бар жолдардың үлесі

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Есенбаев А.Е., ЖКАЖБ

Ведостволық есептілік

%

87

91,7

91,7

92,7

93,7

97,7

98,7

 

Задача. Обеспечение населения жильем

19

Нысаналы индикатор 1.

Бір тұрғынға тұрғын үймен қамтамасыз ету

Облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасары Есенбаев А.Е., ҚСҚҚБ

Ресми статистикалық деректер

шаршы м.

19,5

19,7

19,9

20,1

20,3

20,5

20,7

 

Қаржы ресурстары

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

 

Қаржы ресурстарының жалпы көлемі

 

 

млн.теңге

 

 

 

 

 

 

 

 

оның ішінде нысаналы индикаторлармен және нәтижелер көрсеткіштерімен қамтылмаған қаржы ресурстары (001БП)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                         

 

 

 

 

Мәртөк ауданының әкімі

________________________

 

Ысқақов М. Ж.

 

 

 

 

 

Дата публикации
14 января 2026