Целиноград аудандық мәслихатының
ШЕШІМІ
Ақмол ауылы № 146/25-7 2022 жылғы 18 мамыр
2021 жылға арналған
аудандық бюджеттің
орындалуы туралы
жылдық есепті бекіту туралы
Целиноград ауданы әкімінің орынбасары А. С. Жантемировтың, Ақмола облысы бойынша тексеру комиссиясының мүшесі Д. М. Нұрмағанбетовтың жоғарыда аталған мәселе бойынша есептерін тыңдап және талқылай отырып, Целиноград аудандық мәслихаты ауданның атқарушы органдарымен 2021 жылға арналған аудан бюджетін атқару бойынша белгілі бір жұмыс жүргізілгенін атап өтеді.
Аудандық бюджеттің кіріс бөлігі 100,3 пайызға орындалып, 32 435 196,5 мың теңгені құрады. Бюджеттің кіріс бөлігінің негізгі үлесін жоғары тұрған ұйымдардың трансферттері құрады – 28 438 226,2 мың теңге немесе 100,0 пайыз. Салық төлемдерінің көлемі 3 332 975,5 мың теңгені (107 пайыз), салықтық емес төлемдердің көлемі 98 922,9 мың теңгені (108,5 пайыз) құрады. Негізгі капиталды сатудан түскен түсімдер 83,1 пайызға орындалып, 565 071,9 мың теңгені құрады. Бюджеттің шығыс бөлігі 96,6 пайызға орындалды (2020 жылғы көрсеткіш – 99,8 пайыз) және 32 414 653,4 мың теңгені құрады.
2021 жылғы бюджетті жүзеге асыру көп жағдайда аудандағы әлеуметтік-экономикалық жағдайды тұрақтандыруға және қосымша жұмыс орындарын құруға оң әсерін тигізді, түскен қаражат негізінен мемлекеттік, аймақтық және салалық бағдарламаларды жүзеге асыруға бағытталды.
Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштерін талдау 2021 жылы негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 52 957,5 миллион теңге инвестицияны құрады немесе 38,6 пайыз, 2020 жылғы деңгейге (85 277,5 миллион теңге) инвестицияның төмендеуіне жол берілді деп белгіледі.
Өнеркәсіп өндірісінің көлемі өткен жылғы деңгейге қарағанда 18,4 пайызға өсумен 48 334,8 миллион теңгені құрады (2020 жылы 39 427,1 миллион теңге). Өңдеу өнеркәсібі өндірісінің көлемі – 105,2 пайыз, тау – кен өнеркәсібі-108 пайызды құрады. Ауданның жер қойнауын пайдаланушылар саны 52 бірлікті құрайды.
2021 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 60 729,7 миллион теңгені құрады, бұл өткен жылдың тиісті кезеңінен 4 594,9 миллионға артық.
2021 жылы құрылыс жұмыстарының (қызметтерінің) көлемі 26 948,0 миллион теңгені құрады, бұл 2020 жылдың тиісті кезеңіне (24 998,8 миллион теңге) қарағанда 102,5 пайызды құрайды. Барлық қаржыландыру көздері есебінен 145 789 шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді немесе өткен жылдың деңгейіне 66,8 пайыз (2020 жылы - 218 115 шаршы метр). Айта кету керек, тұрғын үйге мұқтаждар саны өткен жылмен салыстырғанда 323 отбасына артты. (2021 жылғы 1339 қарсы 2020 жылы 1016), алайда Ақмол ауылында көппәтерлі тұрғын үйлердің құрылысы кезінде 490 миллион теңге игерілмеген.
Бөлшек тауар айналымының көлемі 6 115,6 миллион теңгені немесе 2020 жылдың тиісті кезеңіне 164,5 пайызды (3 398,9 миллион теңге) құрады. Бөлшек тауар айналымының нақты көлем индексі 179,9 пайызды құрады. Жұмыс істеп тұрған шағын және орта кәсіпкерлік кәсіпорындарының саны 2 887 субъектіні құрады. Азық-түлік тауарларына бағаны төмендету бойынша жүргізілген іс-шараларға қарамастан, негізгі азық-түлік өнімдерінің 19 түрінің 17-іне бағаның өсуіне жол берілді.
Ресми жұмыссыздық деңгейі 4,9 пайызды құрады (2020 жылы-0,3 пайыз). 1282 адам жұмысқа орналастырылды (2020 жылы-838 адам). Орташа айлық жалақы 218 267 теңгені немесе 2020 жылғы деңгейге (183 428 теңге) қарағанда 84 пайызды құрады.
Сонымен қатар, бюджетті атқару мәселелерінде кемшіліктер мен олқылықтар бар.
Салықтық және салықтық емес түсімдерді талдау 2020 жылмен салыстырғанда жекелеген түсімдер бойынша салықтардың мынадай түрлері бойынша теріс динамика байқалатынын куәландырады:
Төлем көздерінен салық салынбайтын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы бюджеттің атқарылуы 2020 жылы – 181 951,8 мың теңгені құрады, 2021 жылы – 150 706,7 мың теңгені құрады, бюджетке түсетін түсімдердің төмендеуі – 31 245,1 мың теңгені немесе 17,2 пайызды құрады;
Мүлдем жоспарланбаған бірыңғай жер салығы - 725,7 мың теңге түсті;
Жер учаскелерін сатудан түсетін түсімдер 2020 жылы бюджеттің атқарылуы - 402 717,7 мың теңгені, 2021 жылы атқарылуы - 320 700,4 мың теңгені құрады, бюджетке түсетін түсімдердің төмендеуі – 82 017,3 мың теңгені немесе 21,4 пайызды құрады;
2021 жылы салықтық емес түсімдердің орындалуы 108,5 пайызды құрады, жоспар бойынша 91 165,4 мың теңге бюджет кірісіне 98 922,9 мың теңге түсті, асыра орындау – 7 757,5 мың теңгені құрады.
Салықтық емес түсімдер бөлігінде өз кірістерін жоспарлау мен орындауды талдау бюджет жүйесінің сабақтастық қағидатының сақталмайтындығын куәландырады, яғни 2021 жылғы бюджетті жоспарлау кезінде 2020 жылғы бюджеттің атқарылу көрсеткіштері ескерілмеген, бұл өз кезегінде жеке бюджеттік сыныптама кодтарына бойынша салықтық емес түсімдерден түсетін кірістер болжамының-жоспарын төмендету фактілерінің болуымен көрініс тапты.
2020 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аудандық бюджетке берешек сомасы 170 100,0 мың теңгені құрады, 2020 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 111 510,0 мың теңгеге ұлғайды (2020 жылы – 58 590,0 мың теңге).
Ірі борышкерлер: «Астана Қызыл Тас» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі - 43,3 миллион теңге, «Ақ Жол 2050» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі - 16,8 миллион теңге, «Миролюбовское» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі - 14,3 миллион теңге, «К - А и Б» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі - 14,3 миллион теңге, «Келес Инвест» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі - 7,2 миллион теңге. Жыл қорытындысы бойынша бересінің үлкен сомасының болуы Целиноград ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасын өндіріп алу бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстардың жеткіліксіз деңгейі мен нәтижелілігін айғақтайды.
Игерілмеген қаражат сомасы 2020 жылмен салыстырғанда 1 миллиард 50 миллион 159 мың 600 теңгеге ұлғайды. 2020 жылы игерілмеу – 93 миллион 9 мың 600 теңгені құрады, 2021 жылы игерілмеу 1 миллиард 143 миллион 169 мың 200 теңгені құрады, оның ішінде: 871 869,9 мың теңге республикалық және облыстық бюджеттен трансферттер (2020 жылы – 82 128,4 мың теңге), 273 335,1 мың теңге – өз қаражаты (2020 жылы-82 128,4 мың теңге). 2020 жылы -5 805,0 мың теңге).
Қаражаттың ең көп игерілмеу сомасына құрылыс бөлімі – 646 094,1 мың теңге, тұрғын үй инспекциясы және коммуналдық шаруашылық бөлімі – 172 487,6 мың теңге, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі – 31 774,2 мың теңге, сәулет және қала құрылысы бөлімі – 17 951,9 мың теңге, мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі – 822,1 мың теңге, жер қатынастары бөлімі - – 301,0 мың теңге, ішкі саясат бөлімі – 155,2 мың теңгені құрайды.
2021 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша дебиторлық берешектің жалпы сомасы 538,9 мың теңгені құрады, 2020 жылы – 2 890,6 мың теңге, 2 351,7 мың теңгеге азайды, кредиторлық берешектің жалпы сомасы 20,4 мың теңгені құрады, 2020 жылы – 481 147,9 мың теңге, 481 127,5 мың теңгеге азайды.
Кәсіпорындардың бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылуына қарамастан, Целиноград ауданы әкімдігінің жанындағы «Целиноград коммуналдық қызметі» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының, Целиноград ауданы әкімдігінің жанындағы «Қосшы – Қуат» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының және Целиноград ауданы әкімдігінің жанындағы «Целиноград Су Арнасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының үш кәсіпорнының қызметі Целиноград ауданы шығынды болып табылады. Кәсіпорындар өндіріске жұмсалған шығындарды толық өтеуді, сондай-ақ өз кірістері есебінен қызметтің залалсыздығын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдамайды. Жіберілген бюджет қаражаты қаржылық нәтижені жақсартуға мүмкіндік бермеді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 132-бабына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» 2001 жылғы 23 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес, Ақмола облысы бойынша тексеру комиссиясының 2022 жылғы 19 сәуірдегі қорытындылары, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Целиноград аудандық мәслихатының комиссиясы, Целиноград ауданы Қоғамдық кеңесінің ұсынымдары, Целиноград аудандық мәслихаты ШЕШТІ:
1) кірістер – 32 435 196,5 мың теңге:
салықтық түсімдер - 3 332 975,5 мың теңге;
салықтық емес түсімдер - 98 922,9 мың теңге;
негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер - 565 071,9 мың теңге;
трансферттердің түсімдері - 28 438 226,2 мың теңге;
2) шығындар - 32 414 653,4 мың теңге;
3) таза бюджеттік кредиттеу - 388 566,6 мың теңге:
бюджеттік кредиттер - 564 439,5 мың теңге;
бюджеттік кредиттерді өтеу - 175 872,9 мың теңге;
4) қаржы активтерімен операциялар бойынша сальдо – 168 745,7 мың теңге:
қаржы активтерін сатып алу - 170 342,7 мың теңге;
5) бюджет тапшылығы (профициті) - - 536 769,2 мың теңге;
6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) - 536 769,2 мың теңге:
қарыздар түсімі - 2 054 439,5 мың теңге;
қарыздарды өтеу - 353 454,7 мың теңге;
бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары-1 164 215,6 мың теңге.
Қаржы жылының басындағы бюджет қаражатының қалдықтары 139 043,7 мың теңгені құрайды.
Есепті жылдың соңына бюджет қаражатының қалдықтары 1 303 259,3 мың теңгені құрайды.
1) аудандық бюджеттің кірістері мен шығыстарын жоспарлау сапасын арттыруға, салықтық әкімшілендіруді жақсартуға, бюджетке түсетін бересіні азайтуға және жоюға бағытталған шаралар қабылдасын;
2) бюджеттік бағдарламалар нәтижелеріне қол жеткізуге, сондай-ақ бюджет қаражатын тиімді пайдалануға бақылауды күшейту;
3) аудандық бюджеттің кірістері мен шығыстарын орындау, нысаналы трансферттерді пайдалану, Целиноград аудандық мәслихатының 2020 жылғы 25 желтоқсандағы № 467/70-6 шешімімен бекітілген Целиноград ауданының аумақтарын дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған бағдарламасын және бюджеттік бағдарламаларды іске асыру кезінде жол берілген бұзушылықтар үшін мемлекеттік мекемелер басшыларының жауапкершілігін Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің, «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кіріс және шығыс Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 29 қарашадағы № 790 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы жоспарлау;
1) аудандық бюджеттің бекітілген (нақтыланған, түзетілген) көрсеткіштерінің Ауданның әлеуметтік-экономикалық даму болжамының, Целиноград аудандық мәслихатының 2020 жылғы 25 желтоқсандағы № 467/70-6 шешімімен бекітілген Целиноград ауданының аумақтарын дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған Бағдарламасының бекітілген (нақтыланған, түзетілген) параметрлеріне, бағыттарына сәйкестігін қамтамасыз етсін;
2) кезекті қаржылық кезеңге аудандық бюджетті қалыптастыру кезінде аудан дамуының әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерін неғұрлым сапалы пайдалану, бюджетті атқару кезінде барлық болжанатын тәуекелдерді мұқият есептеу;
3) қаржылық есептілікті дұрыс және толық бергені, сондай-ақ бюджеттік өтінімдерді сапалы бергені үшін бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің жауапкершілігін қамтамасыз ететін қаржылық тәртіпті нығайту жөнінде шаралар қабылдауға міндетті;
4) дебиторлық және кредиторлық берешектерді, оның ішінде мерзімі өткен берешектерді қысқарту, оның одан әрі өсуіне және қалыптасуына жол бермеу жөніндегі жұмысты күшейту.
5) Целиноград ауданының бюджетінен қаржыландырылатын мекемелердің шығыстардың жекелеген түрлері бойынша артық төлеуіне жол бермеу жөнінде шаралар қабылдасын, бюджеттік бағдарламалардың орындалуының қатаң қаржылық тәртібінің сақталуын қамтамасыз етсін.
1) Бюджет қаражатының, оның ішінде ағымдағы трансферттер мен даму трансферттерінің игерілуін уақтылы және толық көлемде қамтамасыз етуге; мемлекеттік, өңірлік және салалық бағдарламалар шеңберінде көзделген жобаларды іске асыру мерзімдерінің бұзылуына жол бермеуге; ;
2) өнім берушілерден шарттық міндеттемелерді орындауға қол жеткізуге, өнім берушілер шарттық міндеттемелерді сақтамаған жағдайларда тікелей және түпкілікті нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған қажетті шараларды қабылдауға міндетті;
3) тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша Мемлекеттік сатып алуды уақтылы жүргізуге; қаржы жылына арналған қаржыландыру жоспарларын жасау кезінде көрсетілген қызметтер, орындалған жұмыстар және сатып алынған тауарлар үшін нақты төлем мерзімдерін ескеруге; мемлекеттік сатып алу туралы Заңнаманы бұзу фактілеріне жол бермеуге міндетті.
1) өз кірістерінің үлесін ұлғайту, сондай-ақ салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша қолда бар берешекті толық өтеу жөніндегі мақсатты жұмысты жалғастыру;
2) салық әкімшілігін жүргізуді жақсарту және 2022 жылдың қорытындысы бойынша оның өсуіне және толық таратылуына жол бермеу мақсатында аудандық бюджетке берешекті азайту жөнінде шаралар қабылдасын.
Целиноград аудандық
мәслихат хатшысы Л. Конарбаева
«КЕЛІСІЛДІ»
Целиноград ауданының әкімі
Б. Оспанбеков
2022 ж. 18 мамыр
«Целиноград ауданының
экономика және қаржы бөлімі»
мемлекеттік мекемесінің
басшысы Б. Куликенов
2022 ж. 18 мамыр
«СОГЛАСОВАНО»
Аким Целиноградского района
Б. Оспанбеков
18 мая 2022 г.
Руководитель
государственного учреждения
«Отдел экономики и финансов
Целиноградского района»
Б. Куликенов
18 мая 2022 г.