Маңғыстау облысында дене шынықтыру және
спорттың дамыту туралы анықтама
Дене шынықтыру және спорт саласындағы өз қызметін «Маңғыстау облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы» ММ жүзеге асырады.
«Маңғыстау облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы» ММ басшысы – Жұмабаев Қанат Қошқарбайұлы.
- Маңғыстау облысында спорттың 95 түрі дамуда – спорт түрлерінің бөлінісінде, оның ішінде ауылда жүйелі түрде шұғылданатындардың, сондай-ақ, жаттықтырушылардың саны:
Маңғыстау облысында жүйелі түрде спортпен шұғылданушылар саны 252 558 құайды, оның ішінде ауылда 118600, жаттықтырушылар барлығы 1 467, оның ішінде ауылда 818, оның ішінде штаттық 710.
- БЖСМ шұғылданушылары саны мен спорт түрлерінен жаттықтырушылар саны:
Маңғыстау облысында 19 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі, оның ішінде 6 мамандандырылған. Шұғылданушылар контингенті 16 705 адам. БЖСМ жаттықтырушылар саны 556, оның ішінде штаттық 398.
- Олимпиадалық резервін дайындау орталығының шұғылданушылары саны мен спорт түрлері бөлінісіндегі жаттықтырушылар саны:
Маңғыстау облысының ОРДО мекемесі спорттың 10 түрін дамытылуда (еркін күрес, грек-рим күресі, каратэ-до WKF, жеңіл атлетика, дзюдо, үстел теннисі, таеквондо WTF, желкенді спорты, көркем гимнастика, жүзу), спортшылардың іс-сапарына жауапты жаттықтырушылар саны 11, оның ішінде штаттық 3.
Спорт түрлері бойынша шұғылданушылар саны
|
№ |
Спорт түрі |
шұғылданушылар |
Барлық жаттықтыр ушылар саны |
Штаттағы жаттықтыр ушылар саны |
|
1. |
Еркін күрес |
7 |
2 |
1 |
|
2. |
Грек-рим күресі |
7 |
2 |
1 |
|
3. |
Дзюдо |
12 |
1 |
- |
|
4. |
Каратэ-до WKF |
8 |
1 |
- |
|
5. |
Жеңіл атлетика |
6 |
1 |
1 |
|
6. |
Үстел теннисі |
2 |
1 |
- |
|
7. |
Таеквондо WTF |
5 |
1 |
- |
|
8. |
Желкенді спорты |
2 |
1 |
- |
|
9. |
Көркем гимнастика |
1 |
- |
- |
|
10. |
Жүзу |
2 |
1 |
- |
|
Барлығы |
52 |
11 |
3 |
|
- шұғылданушылары саны мен спорт түрлері бөлінісіндегі жаттықтырушылар саны:
Ш. Болтекұлы атындағы Жоғарғы спорт шеберлігі мектебі спорттың 17 түрін дамытуда: Олимпиадалық спорт түрінен 11: бокс, еркін және әйелдер күресі, дзюдо, таеквондо, каратэ-до, жеңіл атлетика, жүзу, желкенді спорты, регби; олимпиадалық емес спорт түрінен 5: джиу-джитсу (АДС), каратэ-до кекушинкай, кикбоксинг, самбо, ушу; ұлттық спорт түрінен 1: қазақ күресі.
Спорт түрлері бойынша шұғылданушылар саны
|
№ |
Спорт түрі |
шұғылданушылар |
Барлық жаттықтыр ушылар саны |
Штаттағы жаттықтыр ушылар саны |
|
Олимпиадалық спорт түрі |
||||
|
1. |
Бокс |
6 |
- |
- |
|
2. |
Еркін күрес |
10 |
2 |
- |
|
3. |
Грек-рим күресі |
11 |
3 |
1 |
|
4. |
Дзюдо |
19 |
3 |
3 |
|
5. |
Жеңіл атлетика |
8 |
1 |
1 |
|
6. |
Регби |
14 |
1 |
1 |
|
7. |
Желкенді спорты |
6 |
1 |
- |
|
8. |
Жүзу |
6 |
- |
- |
|
9. |
Таеквондо |
10 |
2 |
2 |
|
10. |
Әйелдер күресі |
9 |
2 |
1 |
|
11. |
Каратэ-до |
16 |
3 |
3 |
|
Олимпиадалық емес спорт түрі |
||||
|
1. |
Самбо |
12 |
3 |
1 |
|
2. |
Джиу-джитсу |
20 |
2 |
2 |
|
3. |
Каратэ-до кекушинкай |
12 |
2 |
1 |
|
4. |
Кикбоксинг |
8 |
1 |
1 |
|
5. |
Ушу |
7 |
1 |
1 |
|
Ұлттық спорт түрі |
||||
|
1. |
Қазақ күресі |
14 |
2 |
1 |
|
Барлығы |
190 |
29 |
19 |
|
ҚР ұлттық құрама команда құрамына спорт түрлері бойынша енген спортшылар саны ( негізгі, жастар, жасөспірімдер ):
ҚР ұлттық құрама команда құрамына Маңғыстау облысының 554 спортшысы енген. Спортшылардың 195 негізгі құрамға, 148 жастар және 211 жасөспірімдер құрамасында.
Олимпиадалық спорт түрлерінен 2008-2019 жылдар аралығындағы спорттық жетістіктері
|
Олимпиада ойыны |
|||||
|
№ |
Аты-жөні |
Спорт түрі |
Жүлдесі |
||
|
1. |
Ниязымбетов Адилбек |
Бокс |
Күміс |
||
|
2. |
Ниязымбетов Адилбек |
Бокс |
Күміс |
||
|
3. |
Муталимов Марид |
Еркін күрес |
Қола |
||
|
4. |
Абдрахманов Берик |
Бокс |
Қатысушы |
||
|
5. |
Круглиев Магомед |
Еркін күрес |
Қатысушы |
||
|
6. |
Велиев Руслан |
Еркін күрес |
Қатысушы |
||
|
Әлем чемпионаты |
|||||
|
1. |
Жанабергенов Ердос |
Бокс |
Алтын |
||
|
2. |
Нұрдаулетов Бекзат |
Бокс |
Алтын |
||
|
3. |
Абдрахманов Берик |
Бокс |
Алтын |
||
|
4. |
Халидов Халид |
Каратэ |
Алтын |
||
|
5. |
Байтөреев Еркінбек |
Каратэ |
Алтын |
||
|
6. |
Ниязымбетов Адилбек |
Бокс |
Күміс |
||
|
7. |
Нарбаев Бауыржан |
Дзюдо |
Қола |
||
|
8. |
Сарымсақов Қайрат |
Таеквондо |
Қола |
||
|
9. |
Әділ Марлен |
Дзюдо |
Қола |
||
|
10. |
Амантайұлы Рауан |
Каратэ |
Қола |
||
|
11. |
Мұхат Айдос |
Каратэ |
Қола |
||
|
12. |
Байтөреев Еркінбек |
Каратэ |
Қола |
||
|
13. |
Кожаев Ержан |
Каратэ |
Қола |
||
|
Азия чемпионаты |
|||||
|
1. |
Ниязымбетов Адилбек |
Бокс |
Алтын |
||
|
2. |
Сарымсаков Кайрат |
Таеквондо |
Алтын |
||
|
3. |
Асадов Эльхан |
Еркін күрес |
Алтын |
||
|
4. |
Дымбаева Меруерт |
Әйелдер күресі |
Алтын |
||
|
5. |
Жарманова Айна |
Дзюдо |
Алтын |
||
|
6. |
Галимзянова София |
Каратэ |
Алтын |
||
|
7. |
Жубаткан Сунгат |
Дзюдо |
Алтын |
||
|
8. |
Зулхарнаев Мухаммед |
Дзюдо |
Алтын |
||
|
9. |
Айназаров Ермек |
Каратэ |
Алтын |
||
|
10. |
Исакулов Азамат |
Бокс |
Күміс |
||
|
11. |
Альжанов Эрик |
Бокс |
Күміс |
||
|
12. |
Кудинова Маргарита |
Жеңіл атлетика |
Күміс |
||
|
13. |
Кулешов Алексей |
Жағажай волейболы |
Күміс |
||
|
14. |
Сартбаев Абдумалик |
Грек-рим күресі |
Күміс |
||
|
15. |
Муталимов Марид |
Еркін күрес |
Күміс |
||
|
16. |
Бердыев Канат |
Еркін күрес |
Күміс |
||
|
17. |
Танибергенова Марал |
Әйелдер күресі |
Күміс |
||
|
18. |
Халидов Халид |
Каратэ |
Күміс |
||
|
19. |
Байтуреев Еркинбек |
Каратэ |
Күміс |
||
|
20. |
Елдашев Нурнияз |
Каратэ |
Күміс |
||
|
21. |
Захарова Сабина |
Каратэ |
Күміс |
||
|
22. |
Жарманова Алма |
Дзюдо |
Қола |
||
|
23. |
Жумаханов Ердос |
Дзюдо |
Қола |
||
|
24. |
Манасбаев Бекзат |
Дзюдо |
Қола |
||
|
25. |
Кирнос Надежда |
Жеңіл атлетика |
Қола |
||
|
26. |
Карасайкызы Камшат |
Дзюдо |
Қола |
||
|
27. |
Сарсенгалиев Айбек |
Грек-рим күресі |
Қола |
||
|
28. |
Дюсебай Алмагуль |
Каратэ |
Қола |
||
|
29. |
Салават Беккарыс |
Каратэ |
Қола |
||
|
30. |
Бексултан Муса |
Каратэ |
Қола |
||
|
31. |
Хуповец Екатерина |
Каратэ |
Қола |
||
|
32. |
Чайкузова Гаухар |
Каратэ |
Қола |
||
|
Азия ойындары |
|||||
|
1. |
Кулешов Алексей |
Жағажай волейболы |
Алтын |
||
|
2. |
Нортаев Дархан |
Джиу-джитсу |
Алтын |
||
|
3. |
Ниязымбетов Адилбек |
Бокс |
Алтын |
||
|
4. |
Нуржамбаев Есболат |
Еркін күрес |
Күміс |
||
|
5. |
Захарова Сабина |
Каратэ |
Күміс |
||
|
6. |
Хуповец Екатерина |
Каратэ |
Күміс |
||
|
7. |
Закиров Жигер |
Еркін күрес |
Қола |
||
|
8. |
Халидов Халид |
Каратэ |
Қола |
||
Облыс аумағында 6 кәсіби клуб жұмыс жасайды. Олар:
- Соңғы 3 жылда саланы дамыту бойынша бөлінген қаржы:
Басқарманың, облыс бойынша барлық облыстық және аудандық спорт мекемелерін ұстау және жылдар бойынша спорт объектілерін салуға:
2018 жыл – 4 958,8 млн теңге
2019 жыл – 6 375,2 млн теңге
2020 жыл – 6 210,9 млн теңге
- Спорт инфрақұрылымы туралы ақпарат:
Облыста 705 спорт ғимараттары, оның ішінде 281 дене шынықтыру-сауықтыру мақсатындағы, білім беру ұйымдарында (спорт залдары) 383 зал, спорт мектептерінде - 41 зал, оның ішінде ауылдық жерлерде - 344 бірлік, жеке меншікте - 47 зал жұмыс істейді. Трибунасы бар стадионда 7, 30 спорт кешені бар, оның ішінде 25 дене шынықтыру-сауықтыру мақсатындағы, 5 спорт мектебі, есу базасы (эллинг) - 1 бірлік, ату тирі-10, ату алаңы - 1, велотрек (ашық)-1; яхт - клуб (Жеке) – 1; хоккей корты-1. Жазықтық құрылыстар 361, оның ішінде 2 спорттық ядролар, 333 спорт алаңдары( лукодромдар), 26 алаң. Теннис корттары-17, ипподромдар - 2; жүзу бассейндері - 13, спорт залдары - 241 (оның ішінде - спорт сарайлары мен кешендерінде - 22, білім беру ұйымдарында - 142, орта кәсіптік оқу орындарында - 16, кәсіптік - техникалық мектептерде - 1, жоғары оқу орындарында - 3, мектептен тыс ұйымдарда-32, кәсіпорындар мен мекемелерде-25.
2019 жылы Маңғыстау облысында келесі нысандар пайдалануға берілді:
- Мұнайлы ауданы, Маңғыстау-5 ауылындағы дене шынықтыру-сауықтыру кешені;
- Мұнайлы ауданы, Маңғыстау ауылындағы спорт кешені,
- Бейнеу ауданы, Бейнеу селосындағы дене шынықтыру-сауықтыру кешені;
- Қарақия ауданы, Сенек ауылындағы спорт кешені;
- Теңге ауылындағы спорт кешені, Жаңаөзен қаласы;
- Бокс спорт залы, Ақтау қ. ;
-Дене шынықтыру-сауықтыру кешені, Ақтау қаласы.
"Самұрық-Қазына" әлеуметтік жобаларды дамыту қоры арқылы»:
Жаңаөзен қаласында 10 воркаут және 2 көпфункционалды ойын алаңы;
2 Маңғыстау ауданы Шетпе және Жыңғылды елді мекендеріндегі көпфункционалды ойын алаңдары;
Қарақия ауданы, Жетібай елді мекеніндегі көпфункционалды ойын алаңы;
2 футбол алаңының құрылысы аяқталды (Боранқұл ауылы-2)
Ақтау қаласында "бокс орталығы" спорт кешенінің құрылысы жалғасуда.
2020-2025 жылдары келесі спорт объектілерін салу жоспарлануда:
"Жаңаөзен қаласы, Теңге ауылында спорт залының құрылысы" ЖСҚ-на түзету енгізілді жобаны іске асыру кезеңі 2020 жыл;
"Жаңаөзен қаласы, Рахат кентінде спорт залының құрылысы" ЖСҚ-ға түзету енгізілді.;
2021-2025 жылдары 15 спорт нысанын пайдалануға беру жоспарлануда:
2021 жыл-6 нысан:
Жаңаөзен қаласында ангарлық үлгідегі әмбебап спорт кешендерін салу – 3 объект;
Жангелдин ауылында спорт залының құрылысы-1 нысан;
Боздақ ауылында жалпы білім беретін мектеп аумағында спорт залының құрылысы– 1 объект;
Тұщыбек ауылында жалпы білім беретін мектеп аумағында спорт залының құрылысы-1 объект;
2022 жыл-3 нысан:
Бейнеу ауданы, Тұрыш ауылында спорт залының құрылысы-1 объект;
Түпқараған ауданы Баутин селосында спорт кешенінің құрылысы– 1 нысан;
Маңғыстау ауданы, Шетпе селосында дене шынықтыру– сауықтыру спорт кешенінің құрылысы-1 объект;
2023 жыл-1 объект: Мұнайлы ауданы Батыр ауылында әмбебап спорт кешендерінің (ангарлық үлгідегі) құрылысы;
2024 жыл-1 объект: Маңғыстау ауданы, Онды ауылында спорттық кешен құрылысы;
2025 жыл– 1 объект: Мұнайлы ауданы, Қызылтөбе ауылында әмбебап спорт кешендерінің (ангарлық үлгідегі) құрылысы.
Проблемалық мәселелер және оларды шешу жолдары:
Жүйелік сипаттағы мәселелер:
Ауылда білім беру ұйымдарында спорт инфрақұрылымы мен спорт залдарының жетіспеушілігі.
Проблеманы шешу үшін жергілікті жерлерде дене шынықтыру мен спорттың материалдық-техникалық базасын нығайту қажет:
1) қолданыстағы спорт ғимараттары мен спорт алаңдарын қайта жаңарту және жаңғырту;
2) спорт залдарын, спорт алаңдарын, спорт кешендерін шағын отбасылық және әмбебап снарядтармен жабдықтау;
3) халық көп тұратын және адамдар демалатын орындарда арзан спорт алаңдарын, спорт залдарын және спорт ғимараттарын салу;
4) білім беру ұйымдарының спорт залдарын сабақтан тыс уақытта, әсіресе ауылдық жерлерде халыққа спорт залдарының қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін пайдалану.
Мәселені шешу жолдары:
Қажетті спорт инфрақұрылымын дамыту мақсатында жергілікті атқарушы органдар дене шынықтыру-сауықтыру кешендерін салу, қазіргі заманғы спорт алаңдарын салуға бюджеттен тыс қаражатты тарту бойынша жұмыс жүргізуде.