IT саласын дамыту
Қазақстанда 14 мыңнан астам IT компания бар, 2022 жылы 143,3 млрд.теңге салықтар (2021 жылы – 122 млрд. теңге) төленді.
IT саласында 180 мыңнан астам адам жұмыс істейді.
2023 жылдың 1 жартыжылдығында IT-қызметтердің экспорты 247,3 млн. АҚШ долл.
2022 жылдың 1-жартыжылдығымен салыстырғанда IT-қызметтердің экспорты 2,2 есе өсті (110,5 млн. АҚШ долл.).
Анықтама: 2021 жылдың қорытындысы бойынша it-қызметтердің экспорты-60,07 млн. АҚШ долл., 2022 жылы - 337 млн. АҚШ.
Бұл көрсеткішті ҚР Ұлттық Банкі НҚА сәйкес айқындайды, 2023 жылға арналған IT-өнімдер экспорты 2024 жылғы наурызда қалыптастырылатын болады.
Негізінен компаниялар келесі елдерге экспорттайды: АҚШ (8,71%), БАӘ (3,67%), Кипр (2,65%), Нидерланды (1,51%), РФ (1,72%), Ұлыбритания (1,09%), Германия (1,02%), Испания (1,54%), Ирландия (8,64%), Канада (0,19%).
Astana Hub қатысушылары 1403 (394 резидент емес) болды.
Astana Hub резиденттері 2022 жылдың 9 айында 46,6 млрд.теңге, 2022 жылы 61 млрд. теңге тартты. 2023 жылдың 9 айында 43,47 млрд. теңге тартылды.
Astana Hub қатысушыларының табысы 2022 жылы 126% - ға өсіп, 232,8 млрд. теңгені құрады (2021 жылы - 103 млрд. теңге). 2023 жылдың 9 айында қатысушылардың табысы 257,2 млрд. теңгені құрады.
Бүгінгі таңда Google, Microsoft, Youtube, Tik Tok және т. б. сияқты ірі жоғары технологиялық компаниялармен ынтымақтастық жүргізілуде.
Astana Hub Өңірлік стартаптарды жеделдету бойынша Google Accelerator серіктесі болды.
IDC бұлтты технологиялар мен қызметтердің әлемдік нарығы 2025 жылға қарай екі есеге артады деп болжайды. Сондықтан Microsoft және Google-мен ынтымақтастық белсенді жүргізілуде.
2023 жылдың сәуір айында Microsoft компаниясының Қазақстандық кеңсесі көп өңірлік хабқа айналды.
Қазақстанның ірі халықаралық компаниялармен ынтымақтастық үшін IT-ел ретінде тартымдылығын ілгерілету, сондай-ақ отандық IT-шешімдерді экспорттау мақсатында 2023 жылғы 15 қыркүйекте Кремний алқабында (АҚШ), Пало Альто қаласында Орталық Азия елдері мен “Silkroad Innovation Hub" Түркі мемлекеттері ұйымының өкілдігі ашылды.
БАӘ-G42 ірі халықаралық компаниясымен ынтымақтастық жүргізілуде. 2022 жылғы 29 қыркүйекте Министрлік пен G42 арасында Меморандумға қол қойылды. Компания әлемдегі AI дамуын басқарады және сонымен қатар цифрлық инфрақұрылымда, бұлтты есептеулерде және жоғары тиімді салалық шешімдерді ұсынуда жұмыс істейді.
Меморандумға сәйкес, G42 денсаулық сақтау, қаржы, қауіпсіздік мәселелеріне баса назар аудара отырып, үкіметте үлкен деректер аналитикасын, бұлтты есептеулерді, AI және басқа да цифрлық технологияларды пайдалануды зерттеу мәселелері бойынша ынтымақтасады.
Бүгінгі таңда Астана қаласының әкімдігі G42-мен бірлесіп "Ақылды қала" жобасы аясында бірлескен жұмыс жүргізуде.
Сонымен қатар, Мемлекет басшысының БАӘ-ге сапары аясында 2023 жылғы желтоқсанда СОР-28 форумы аясында Presight (G42 құрамына кіреді) мен "Самұрық-Қазына" ҰӘҚ арасында бірлескен кәсіпорын құру туралы келісімге қол қойылды.
Құрылған бірлескен кәсіпорын Қордың еншілес компаниялары мен өндірістік кәсіпорындары жұмысының тиімділігін жақсарту, АI дамыту, Kazakh LLM дамыту және мамандардың біліктілігін арттыру үшін есептеу қуаттары бойынша хаб құру үшін цифрлық шешімдерді енгізетін болады.
Сондай-ақ, қормен ынтымақтастық шеңберінде QazaqGaz және KTZ-Express-пен ынтымақтастық туралы келісімдерге қол қойылды. Жобалар QazaqGaz үшін Smart-metering және газды есепке алу жөніндегі талдамалық платформаны және KTZ-Express үшін бейне-талдау және үлкен деректерді талдау құралдарын енгізуді көздейді. Бұл жобаларды Presight пен Қор арасындағы бірлескен кәсіпорын да іске асыратын болады.
Өңірлердегі Astana Hub тәжірибесі ауқымды. 2023 жылдың соңына қарай өңірлерде (Семей, Қызылорда, Тараз, Талдықорған, Түркістан, Өскемен, Орал, Ақтөбе, Қарағанды, Қостанай, Көкшетау, Павлодар) 12 IT-хаб ашылды және жұмыс істейді.
Бейресми білім беруді қолдау шеңберінде регион-мамандарды даярлау және қайта даярлау бойынша өңірлерде IT-бағдарламалау мектептерін ашу бойынша жұмыс жүргізілуде.
Бүгінгі таңда 37 мектеп ашылды (оның ішінде халықаралық мектептер), оның 9-ы 2023 жылы.
ІT-қызметтер мен өнімдер экспортының айқын және қарқынды өсуін, сондай-ақ жүргізіліп жатқан тиісті жұмыстар мен шаралар есебінен Қазақстанның IT–саласының жоғары әлеуетін ескере отырып, негізгі фокус-бәсекеге қабілетті жоғары білікті IT-кадрларды құруға бағытталған.
Astana Hub базасында баламалы білім беруді қолдауға бағытталған Tech Orda бағдарламасы іске асырылуда.
2023 жылы бағдарламаға Қазақстанның түрлі өңірлерін ұсынатын 82 IT-мектеп және 1 IT-компания қатысты, 3183 Ваучер бөлінді.
Елге (digital Nomad Viza) кірген кезде шетелдік АТ мамандары үшін қолайлы жағдайлар жасау бойынша жұмыс жүргізілуде.
ЦДИАӨМ құрамына ЦДИАӨМ, ІІМ Көші-қон қызметі комитеті, ЕХӘҚМ көші-қон комитеті, Astana Hub, сондай-ақ IT-нарық өкілдері кіретін акселерациялық топ ұйымдастырылды. Акселерациялық топ С4 визасын алу тетігін оңайлату жөнінде ұсыныстар әзірледі. Әлемнің кез келген нүктесінен "бір терезе" қағидаты бойынша онлайн режимінде әлеуетті "цифрлық көшпенділерге" тұруға рұқсат берудің және оларға қызмет көрсету жағдайларын жасаудың оңайлатылған тетігі пысықталуда.
Жеңілдетілген тетікті іске асыру үшін Astana Hub-қа НҚА-ға тиісті өзгерістермен шетелдік IT-мамандарға құжаттарды қабылдау және беру бойынша "бірыңғай терезе" өкілеттіктерін беру ұсынылады.
Алматы қаласында IT-хаб құру бойынша жұмыстар жүргізілуде.
IT-хабты Самал ауданында, Әл-Фараби көшесі мен Меңдіқұлов бульварының қиылысында әкімшілік-көпфункционалды кешенде (жалпы ауданы 4 408 ш.м.) орналастыру жоспарлануда.
Бұл IT-хабтың артықшылығы IT-қоғамдастықтың барлық өкілдері үшін бірыңғай one-stop-shop құру, технологиялық орталықтар мен зертханалар, соның ішінде AR/VR технологияларының көмегімен барлық ниет білдірушілер кен орнының "цифрлық егізіне" барып, пайдалы қазбаларды өндіру процесін көре алатын Индустрия 4.0 виртуалды метаверс үшін алаңдар құру болады.
Жалпы, ЦДИАӨМ алдына IT-қызметтер экспортын 1 млрд. АҚШ долл. 2026 жылға қарай жеткізу, цифрлық технологиялардың экономиканың жыл сайынғы өсуіне қосқан үлесін 2029 жылға қарай 1%-ға дейін жеткізу және 2029 жылға қарай АКТ саласында 150 мың жұмыс орнын құру бойынша құрады.