Жобалық басқару

ЖОБАЛЫҚ БАСҚАРУ

Қазақстан, бүкіл әлем сияқты, бүгінгі күні цифрлық аренаға көшті, онда бізді үнемі жаңа қосымшалар мен құралдармен таныстырады. Бұл ретте жобаларды басқару жөніндегі қызметтерге қажеттілік артты, бұл іске асырудың жылдам және инновациялық әдістерін талап етеді.

Жобалық басқару – мәлімделген нәтижелерге және қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін уақыт пен ресурстық шектеулер жағдайында ауқымды міндеттерді басқару әдісі.

Жобаны басқару алдын-ала белгіленген параметрлермен жобаны аяқтау үшін жобалық қызметті жоспарлауды, ұйымдастыруды және басқаруды қамтиды. Жоба менеджерлері жобаның тиімді, уақтылы аяқталуын қамтамасыз ету үшін қажетті құралдарды, дағдыларды және дәлелденген озық тәжірибелерді қолданады. Бұл тәсіл компанияда болып жатқан тұрақты (сызықтық) процестерді және мақсатты (бір реттік) бастамаларды біртұтас тұтастыққа біріктіруге мүмкіндік береді.

 

 

 ЖОБАЛЫҚ БАСҚАРУДЫҢ ҰЛТТЫҚ ЖҮЙЕСІ

Ұлттық жобалық басқару жүйесі – Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының стратегиялық мақсаттарына қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін қажетті, жобалық басқарудың бірыңғай экожүйесін білдіретін кешенді басқару инфрақұрылымы.

Жобалық басқарудың ұлттық жүйесіне кіреді:

1. мемлекеттік органдардың жобалық бағдарланған ұйымдық құрылымдары (мемлекеттік органдардың жобалық офисі);
2. жобалық басқару жөніндегі нормативтік құқықтық және әдіснамалық база;
3. білім беру және қоғамдық ұйымдар мен жобалық басқару жөніндегі мамандардың кәсіби қоғамдастықтары негізінде жобалау персоналының құзыреттілік деңгейін арттыру жүйесі;
4. ақпараттық-талдамалық платформалармен және деректерді мониторингілеудің, жинаудың және өңдеудің цифрлық жүйелерімен интеграцияланған жобалық басқарудың бірыңғай ақпараттық жүйесі.

 

ҰЛТТЫҚ ЖОБАЛЫҚ ОФИСІ

Ұлттық жобалық офисі – жалпыұлттық басымдықтар портфельдерін іске асыруды, мемлекеттік секторда жобалық басқаруды енгізуді және дамытуды қамтамасыз ететін матрицалық ұйымдық құрылым нысанында құрылған және жұмыс істейтін алқалы жұмыс органы.

Мемлекеттік органның жобалық офисі – мүдделі тараптардың қатысуымен Мемлекеттік орган қалыптастыратын, басқарудың матрицалық құрылымы қағидаттарының негізінде, жобалық қызметіне барлық қатысушылардың өзара іс-қимылын және жобалық қызметін үйлестіруді қамтамасыз ететін ұйымдық құрылым.

 

ҰЖО негізгі бағыттары:

• Қазақстан Республикасында Мемлекеттік жоспарлау жүйесі (бұдан әрі – МЖЖ) құжаттарының жобаларын және жаңа бастамаларды әзірлеуге қатысу;
• Мемлекет басшысы айқындаған басым реформалар мен стратегиялық жобаларды іске асыру;
• МЖЖ құжаттарын іске асырудың жедел мониторингі;
• жобалық басқаруды енгізу нәтижелерін бағалау;
• МЖЖ құжаттарын іске асыруды коммуникациялық сүйемелдеу;
• жобалық басқару әдіснамасын дамыту.

 

ЖОБАЛЫҚ ОФИСТАР

Жобалық кеңсе – бұл жобаларды басқару процесстерін стандарттайтын және ресурстармен, әдістемелермен, құралдармен және әдістермен алмасуға ықпал ететін ұйымдық құрылым. Жобалық офистің жауапкершілік дәрежесі жобаларды басқаруда қолдау көрсетуден бастап, бір немесе одан да көп жобаларды тікелей басқаруға дейін болуы мүмкін.

Жобалық офис қандай функцияларды орындауы керек?

Сұраққа жауап беру үшін сұрақтарға жауап беру керек: Жобалық офис не үшін қажет екенін түсіну керек? Ұйым осы құрылымды құру кезінде қандай мақсаттар қояды?

 

Функция	Выгоды/цели
Басқару әдіснамасын әзірлеу және дамыту	Басқару процедураларына қатысты жанжалдарды азайту, басқару процестерінің жылдамдығын арттыру, тәуекелдерді азайту және басқару құзыреттерін арттыру
Топ-менеджмент үшін жобалар портфелі бойынша жиынтық есептілікті қалыптастыру	Жобалардың орындалу мәртебесі туралы ақпарат алу жылдамдығын арттыру, ресурстық қақтығыстар тәуекелдерін азайту, шешім қабылдау жылдамдығын арттыру, мүдделі тараптардың қанағаттанушылығын арттыру
Әдіснаманы қолданудың дұрыстығын бақылау	Басқару қателіктерін азайту, қызметкерлердің құзыреттілік деңгейін арттыру, тәуекелдерді азайту
Жобалық мақсаттарға қол жеткізуді бақылау	Қол жеткізілген мақсаттары бар жобалар санының өсуі, мүдделі тараптардың қанағаттанушылығын арттыру
Жобалық комитетін қамтамасыз ету (ұйымдастыру)	Шешім қабылдау жылдамдығын арттыру, Жобаның мүдделі тараптары арасындағы қақтығыстар деңгейін төмендету, мүдделі тараптардың қанағаттануын арттыру, шешім қабылдау тәуекелдерін азайту
ЖБАЖ орнату және қолдау	Басқару шығындарын азайту, адами фактордың тәуекелдерін азайту, жобалық жұмыстарды кешіктіру деңгейін төмендету, мүдделі тараптардың қанағаттануын арттыру
Жобалық персоналын оқыту	Жобаларды басқару әдісімен персоналдың құзыреттілік деңгейін арттыру
Жобалық персоналын ынталандыру үшін деректерді дайындау	Жобалық командаларға қатысушылар арасындағы қақтығыстар деңгейін төмендету, жобаларға тапсырыс берушілердің қанағаттану деңгейін арттыру

 

QAZAQSTAN PROJECT MANAGEMENT AWARDS

Мемлекеттік органдардың және жобалық қызметіне басқа да қатысушылардың жобалық жетілуін айқындау құралдарының бірі «Qazaqstan Project Management Awards – 2023» жобалық басқару жөніндегі Ұлттық конкурс болып табылады. Ұлттық конкурсқа мемлекеттік органдар, квазимемлекеттік сектор ұйымдары, бизнес-қоғамдастықтар, үкіметтік емес ұйымдар мен ЖОО-лар қатысады.

Қолданылатын жобалық әдістерді және жобалық басқару процесстерін орындау сапасын бағалау жобалық қызметке қатысушылардың құзыреттерін дамыту деңгейі туралы, жобалық тәсілдерді пайдалану мен енгізуде, оның ішінде жаңа, халықаралық танылған әдістер мен стандарттарды пайдалануда проблемалық мәселелердің болуы туралы түсінік береді.

Алғаш рет «Qazaqstan Project Management Awards» байқауы 2020 жылы мемлекеттік органдар арасында өткізілді.

2021 жылы байқау «Global Project Excellence Awards» Бүкіләлемдік IPMA байқауына жоба ретінде қойылды, онда ол «алтын марапатқа» ие болды, бұл ҚР-да қолданылатын жобалық тәсілдердің халықаралық сараптамалық қоғамдастығының жоғары бағасын көрсетеді.

2022 жылғы 7 желтоқсанда Expo Конгресс – орталығында ҚР Президенті мен ҚР Премьер-Министрінің қатысуымен «Жылдың Үздік жобалық менеджері» (ОМО, ЖАО), «Жылдың үздік жобасы» (квазимемлекеттік сектор) номинацияларында алты «алтын жеңімпазды», сондай-ақ «Үздік PM-жаттықтырушы», «Балаға қолайлы жоба», «Мемлекеттік аппаратты жетілдіру бойынша үздік жоба» арнайы номинацияларының жеңімпаздарын, «Алтын Сапа» алаңында «Парыз», «Алтын сапа» сияқты конкурстардың жеңімпаздарымен бірлесіп марапаттау рәсімі өтті.

2021 жылдан бастап ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2023 жылғы 31 шілдедегі №301/НҚ бұйрығымен бекітілген Жобалық басқаруды жүзеге асыру қағидаларына сәйкес конкурс «Ұлттық» мәртебесіне ие болды және жыл сайынғы негізде өткізіледі.

Ұлттық конкурс өз қызметіне жобалық менеджменттің әдістері мен құралдарын белсенді енгізетін мемлекеттік органдар мен ұйымдарға қолдау көрсетуге арналған және ұйым қызметкерлерінің көшбасшылық пен жаңа құзыреттерді дамытудағы уәждемесін арттыруға бағытталған.                    

Инстаграм                 

 

ЖОБАЛЫҚ БАСҚАРУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІ

Жобалық басқарудың ақпараттық жүйесі – жалпыұлттық басымдықтардың бастамалары, жобалары, жобалар топтары, бағдарламалардың базалық бағыттары, бағдарламалары, портфельдері туралы өзекті және анық ақпаратты жасау, сақтау, беру үшін пайдаланылатын, барлық қатысушылардың жобалық қызметті жүзеге асыруын қамтамасыз ететін, сондай-ақ мүдделі тараптарға басқарушылық шешімдер қабылдау үшін ақпаратқа қолжетімділік беретін бірыңғай ақпараттық автоматтандырылған платформа.

Жобалық басқаруды жүзеге асыру қағидаларына сәйкес Мемлекеттік органдарды, мүдделі заңды және жеке тұлғаларды қоса алғанда, жобалық қызметке қатысушылар жобалық басқарудың ақпараттық жүйесін апта сайынғы скрам-форматта жобалардың/жобалар топтарының/бағдарламалардың/ портфельдердің міндеттерін жедел басқару үшін бірлескен кросс-функционалдық жобалық командаларды қалыптастыру мүмкіндігімен аджайл-форматында өзара ашық және тікелей іс-қимылды ұйымдастыру үшін пайдаланады.

Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі 2023 жылға 1000 Easy project есептік жазбасын сатып алды және ҚР Президентінің сайлауалды бағдарламасын және қолданылу мерзімі 1 жыл ұлттық жобаларды іске асыру және мониторингілеу үшін "YCG" ЖШС консалтингтік қызметтері.

Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі А.А. Смайыловтың 2023 жылғы 8 қыркүйектегі хаттамалық тапсырмасына сәйкес ұлттық және басқа да маңызды жобаларды басқару және мониторингтеу жөніндегі жұмыс «1С-Битрикс-24» жобалық басқарудың ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі – жүйе) жүргізілетін болады. Аталған жүйе 2024 жылдан бастап мемлекеттік органдармен бірыңғай жобалық басқару ақпараттық жүйесі ретінде пайдаланылады. Жоғарыда аталған «1С-Битрикс» жүйесі 2025 жылғы 6 мамырда өнеркәсіптік пайдалануға енгізілді.