Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға 2-қосымша
«Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлопольск ауылдық округі әкімінің аппараты» қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша
ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
Знаменское с. 31 мамыр 2024 жыл
Кіріспе бөлім
2015 жылғы 18 қарашадағы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына, Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлопольск ауылдық округі әкімінің 2024 жылғы 24 сәуірдегі «Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлопольск ауылдық округі әкімінің аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» № 16- нқ өкіміне сәйкес, «Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлопольск ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ (бұдан әрі-Аппарат) қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу бойынша жұмыс тобы құрылды:
Жақаева Маркаба Закрияқызы - жұмыс тобының жетекшісі, Светлопольск ауылдық округінің әкімі:
Қасымова Гүлназ Ғабитқызы - жұмыс тобының мүшесі, бас маман іс жүргізуші;
Әшішева Жұлдыз Қабдрашитқызы - жұмыс тобының мүшесі, бас маман бухгалтер;
Абатурова Валентина Петровна - жұмыс тобының мүшесі, ауылдық округ ардагерлері кеңесінің төрағасы.
Талданатын кезең: 2023 жылғы 01 мамыр-2024 жылғы 30 сәуір.
Талдау жүргізу кезеңі: 2024 жылғы 02 мамырдан 31 мамырға дейін.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына және Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2022 жылғы 30 желтоқсандағы бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау бағыттарына::
1) Аппарат қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) Аппараттың ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің мәні қызметтің барлық салаларының қызметін қозғайтын Аппараттың нормативтік құқықтық актілеріндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау және персоналды басқару, мүдделер қақтығысын реттеу, мемлекеттік қызметтер көрсету, бақылау-қадағалау қызметін іске асыру мәселелері және ұйымдық-басқару қызметінде туындайтын өзге де мәселелер бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау болып табылады.
Аппарат аудандық бюджет есебінен ұсталатын және Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлопольск ауылдық округі әкімінің қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік басқару функцияларын орындауға уәкілетті Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Аппарат өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ Ережеге сәйкес жүзеге асырады.
Сипаттама бөлігі:
«Аппарат қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау» бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу кезінде аппарат қызметін реттейтін құқықтық актілер мен ішкі құжаттар оларда сыбайлас жемқорлық нормаларының болуына зерделенді. Нотариаттық қызметті реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамасында құқықтық олқылық анықталды, атап айтқанда нотариаттық іс-қимылдарды тіркеу тізілімін жүргізу бөлігінде құқықтық реттеудің болмауы және нотариаттық іс-әрекеттер жасауға уәкілетті аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің лауазымдық аппараты үшін оның нысандары (бұдан әрі-лауазымды адамдар). «Нотариат туралы» Заңның Қазақстан Республикасы Заңының 49-бабына сәйкес лауазымды адамдар жасайтын нотариаттық іс-әрекеттер нотариаттық іс-қимылдарды тіркеу тізілімінде тіркеледі, оның нысанын «Нотариат туралы» Заңның 50-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілейді. Бұған дейін нотариаттық іс - қимылдар тізілімін тіркеуді жүргізу және оның нысаны Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2012 жылғы 31 қаңтардағы бұйрығымен бекітілген нотариаттық іс жүргізу жөніндегі қағидаларда-жаңа редакцияда 30.04.2021 жылға дейін қолданыста болған «9-тарау. Нотариаттық іс-әрекеттерді тіркеу тізілімін жүргізу. Нотариаттық іс-әрекеттерді тіркеу». 28.09.2022 жылғы жағдай бойынша өзгерістермен және толықтырулармен нотариаттық іс жүргізу жөніндегі қолданыстағы Қағидаларда нотариаттық іс-қимылдар тізілімін тіркеуді жүргізу және оның нысаны белгіленбеген. Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2021 жылғы 30 сәуірдегі бұйрығымен нотариустар қызметін жүзеге асыратын бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйенің тізілімдерін жүргізу қағидалары бекітілді. Лауазымды адамдар бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйеге қол жеткізе алмайды, аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің лауазымдық аппараты үшін нотариаттық іс-әрекеттерді тіркеу тізілімінің белгіленген нысаны және оны жүргізу тәртібі жоқ.
Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелі оның сыбайлас жемқорлық деңгейіне әсерін ескере отырып, аппараттың қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бағыты бойынша елеусіз деп бағаланады.
Ұсыныстар:
Нотариаттық қызметті реттейтін құқықтық актілердегі құқықтық олқылықты жою жөнінде шаралар қабылдау.
Штат кестесіне сәйкес Аппараттың мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің штат саны 4 адамды құрайды, барлық мемлекеттік қызметшілер мемлекеттік әкімшілік қызметшілер лауазымдарына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келеді. Сонымен қатар, штат кестесіне сәйкес аппаратта техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын және оның жұмыс істеуін қамтамасыз ететін қызметкерлердің 3 бірлігі бар:
- хатшы -1 бірлік,
- жүргізуші -1 бірлік,
-қызметтік үй-жайларды тазалаушы-0,5 бірлік.
«Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлополск ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ құрылымы («Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданының құрылымдарын бекіту туралы» Қызылжар ауданы әкімдігінің 2021 жылғы «09» желтоқсандағы № 474 қаулысымен бекітілген).) Көрсетілген кезеңде аппарат құрылымының өзгеруі анықталмаған.
Аппарат құрылымына мыналар кіреді:
Ауылдық округ әкімі-1 бірлік,
Бас маман - 3 бірлік.
Талданған кезеңде барлығы жеке құрам бойынша 21 өкім қабылданды. Осы өкімдерде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін дискрециялық өкілеттіктер мен нормалар анықталған жоқ.
Персоналды басқару жөніндегі қызметті ішкі талдау барысында мемлекеттік қызметшілер кадрларының ауысуы зерделенді. Талданатын кезең барысында кадрлардың ауысу фактілері анықталған жоқ. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезінде Бос орындар жоқ. Мемлекеттік қызметтен теріс себептермен босатылған қызметкерлер болған жоқ.
Тәртіптік практика мониторингін жүзеге асыру кезінде талданып отырған кезеңде мемлекеттік қызметшілерді Әдеп кодексін (мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидаларын) сақтамағаны үшін тәртіптік жауаптылыққа және жауапкершілікке тарту фактілері жоқ екені анықталды, сондай-ақ электрондық үкімет порталы арқылы берілген мәліметтерге сәйкес Аппараттың мемлекеттік қызметшілері сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін жауапқа тартылмады. Тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алып тастаудың және қолданудың қатаңдығының сәйкес келмеу фактілері анықталған жоқ. Алынбаған тәртіптік жазалар болған кезде қызметкерлерді көтермелеу жүзеге асырылған жоқ. Талданатын кезең ішінде аппарат қызметкерлерін көтермелеу жұмыс нәтижелері негізінде жүргізілді.
Лауазымдарға қойылатын біліктілік талаптарын, сондай-ақ лауазымдық нұсқаулықтарды зерделегеннен кейін сыбайлас жемқорлық деңгейіне теріс әсер етуі мүмкін аса маңызды сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін айқындау мақсатында функциялар бөлінді, оларды іске асыру кезінде сыбайлас жемқорлықтың туындауы үшін алғышарттар бар, сыбайлас жемқорлық функцияларының мынадай үлгілік тізбесі қалыптастырылды:
- Шешім қабылдау және ұйымдастырушылық-шаруашылық функцияларды жүзеге асыру құқығының болуы;
- Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс;
- Мемлекеттік қызмет көрсету;
- Бюджеттік жоспарлау;
- Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру және өткізу;
- Мүлікті иелену, пайдалану және оған билік ету жөнінде шешімдер қабылдау
- Шешім қабылдауға әсер ететін есептілікті есепке алу және қалыптастыру (Қаржы: мүлікті есепке алу, түгендеу);
- Әскери міндеттілермен және әскерге шақырылушылармен тіркеу және әскерге шақыру бойынша жұмыс;
- Ұйымдастырушылық - өкімдік және әкімшілік-шаруашылық шешімдерді қабылдауға әсер ететін ақпаратты қалыптастыру және дайындау (статистикалық есептілік, салық алымдарын есепке алу және орындау).
Осы Сыбайлас жемқорлық функцияларының тізімі негізінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдар айқындалды және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдардың тізбесі, Талдамалық анықтамаға 1-қосымша қалыптастырылды.
Талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық функциялары бар лауазымдық өкілеттіктерді жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлық деңгейіне теріс әсер етуі мүмкін іс-әрекеттер жасау фактілері анықталған жоқ.
Персоналды басқару желісі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Аппараттың мүдделер қақтығысын реттеу рәсімін жүзеге асыру процесі «ҚР мемлекеттік қызметі туралыҚазақстан Республикасы Заңының 51-бабында көрсетілген. Осы бапқа сәйкес мүдделер қақтығысын реттеу функциялары жүктелген тұлға ауылдық округ әкімі болып табылады.
Мүдделер қақтығысын реттеу желісі бойынша ішкі талдау жүргізу кезінде мыналардың болуы анықталған жоқ:
- жұмысқа қабылданған қызметкерлердің басшымен үлестес болуы;
- Мемлекеттік сатып алуды өткізу, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау кезінде лауазымды тұлғалардың үлестес болуы;
- жақын туыстарының, жұбайлары мен жекжаттарының бірлескен жұмысы;
- қолданыстағы заңнамамен лауазымды тұлғалар үшін белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы қабылданған шектеулер мен тыйымдарды бұзу.
- бір жағынан лауазымдық нұсқаулықтар мен жоспарлы көрсеткіштер арасында қайшылықтардың болуы-екінші жағынан.
Мүдделер қақтығысын реттеу желісі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызметтер Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы бұйрығымен бекітілген қолданыстағы Мемлекеттік қызметтер тізіліміне, 2024 жылғы 19 наурыздағы енгізілген өзгерістермен (бұдан әрі-тізілім) және мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерге сәйкес көрсетіледі. Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы әкімдігінің 2020 жылғы «09» қаңтардағы № 07 қаулысымен бекітілген аппараттың ережесінде Мемлекеттік қызмет көрсету функциясы көрсетілген. Аппарат іс жүргізушісінің бас маманының лауазымдық нұсқаулығында мемлекеттік қызмет көрсету функциясы көрсетілген. Талданатын кезеңде аппаратпен 5 Мемлекеттік қызмет көрсетілді:
Аппарат көрсетілген мемлекеттік қызметтер бойынша статистикалық есептілікті уақтылы ұсынады. Маманға сапалы және уақтылы ақпарат беру үшін жеке жауапкершілік жүктелген.
Ғимаратта мемлекеттік қызмет көрсету тәртібін айқындайтын қолданыстағы заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілер орналастырылған ақпараттық стенд орналастырылған. Сондай-ақ, халықты ақпараттандыруды арттыру үшін талданатын кезеңде мемлекеттік қызмет көрсетуге жауапты бас маман брошюраларды тарату бойынша жұмыс жүргізілді, аппараттың Facebook парақшасында 9 тікелей эфир және 3 интернет конференция өткізілді, талданатын кезеңде барлығы 151 қызмет көрсетілді. Аппарат ғимаратында халықтың электрондық мемлекеттік қызметтерді алуы үшін өзіне-өзі қызмет көрсету бұрышы жабдықталған. Аппараттың ресми интернет-ресурсында «Мемлекеттік қызметтер» бөлімі бар, ақпарат үнемі жаңартылып отырады.
Талданып отырған кезеңде барлығы 8 (сегіз) Мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның ішінде 1 «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру», 7 – «Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекеттік меншіктегі жер учаскелеріне құқықтар алу», оның ішінде бір дәлелді бас тарту. Қызмет www.elicense.kz. ақпараттық жүйе арқылы электрондық түрде көрсетілген, құжаттарды қабылдау және Мемлекеттік қызметтерді көрсету нәтижелерін тікелей көрсетілетін қызметті беруші арқылы беру фактілері анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызметтер көрсету мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін айқындайтын бекітілген заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. Қызмет көрсету рәсімдерінің мерзімдері мен тәртібін бұзу, құқықтық актілерде көзделмеген құжаттарды талап ету, «жасырын» мемлекеттік қызметтер көрсету фактілері анықталған жоқ. Көрсетілетін қызметті алушылар тарапынан мемлекеттік қызмет көрсететін округ әкімі аппараты мамандарының атына шағымдар түскен жоқ.
1) Мемлекеттік қызметтер көрсетудің нақты процестерінің белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі
«Жер учаскесін алуға кезекке қою» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес қағидаларда осы қызметті көрсету үшін іс-қимыл алгоритмі белгіленген «Астана, Алматы және Шымкент қалаларының, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттің, ауылдың, ауылдық округтің әкімдері» көрсетілетін қызметті берушілер болып табылады. Электрондық үкімет порталы арқылы осы мемлекеттік қызметті алу фактісі бойынша (Порталда бұл қызмет «Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесін қарау немесе кезекке қою (10 акр)» ретінде көрсетіледі) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында белгіленген процестер сақталмайды, өйткені қызмет толық автоматтандырылған болып табылады, оны алу кезінде көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері процеске қатыспайды. Бұдан басқа, Қағидаларға сәйкес осы қызметтің нәтижесі көрсетілетін қызметті берушінің ЭЦҚ-мен қол қойылған өтінішті арнайы есепке қою туралы хабарлама болып табылады, факті бойынша көрсетілетін қызметті алушы порталға жүгіну нәтижесінде «Қызылжар ауданының жер қатынастары бөлімі» КММ атынан және осы органға сәйкес электрондық бланкіден жер учаскесін алуға кезекке қою туралы хабарлама алады.
2) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында көзделген талаптардың жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің нормаларына қайшы келуі
«Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» Мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 6-тармағының 8) тармақшасына және 7-тармағының 7) тармақшасына сәйкес: «көрсетілетін қызметті берушінің басшысы 1 (бір) жұмыс күні ішінде жер учаскесіне құқық беру туралы шешімге және сатып алу- уақытша (қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді) өтеулі (өтеусіз) жер пайдалануды сату шартына қол қояды». Осы тармақ ҚР Жер кодексінің нормаларына сәйкес келмейді, оған сәйкес аулаларды сатып алу-сату, сондай-ақ уақытша (қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді) өтеулі (өтеусіз) жер пайдалану шарттарына қол қою ауылдық округ әкімінің құзыретіне кірмейді (ҚР Жер кодексінің 19-бабы). ҚР Жер кодексінің 14-1 - бабы 1-тармағының 10) тармақшасына сәйкес жер учаскесін сатып алу-сату шарттары мен жалдау және уақытша өтеусіз жер пайдалану шарттарын жасасу облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың уәкілетті органдарының құзыретіне жатады. «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларындағы (Қағидалардың 7-тармағының 8), 10) тармақшалары: «көрсетілетін қызметті берушінің кеңсе қызметкері портал арқылы көрсетілетін қызметті алушының жеке кабинетіне көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті тұлғасының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанында жер учаскесін сатып алу-сату шартын немесе уақытша (қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді) өтеулі (өтеусіз) жер пайдалану (жалға алу) шартын қоса бере отырып, жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту туралы көрсетілетін қызметті берушінің тиісті шешімін жібереді».
3) мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде пайдаланылатын, белгіленген тәртіптің бұзылуына әкеп соғатын ақпараттық жүйелердің тиісінше жұмыс істемеуі
«Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу», «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру» мемлекеттік қызметтерін көрсетуді Аппарат elicense ақпараттық жүйесі арқылы жүзеге асырады. Осы мемлекеттік қызметтерді көрсету жөніндегі қағидаларда мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту үшін негіздер белгіленген, олар болған кезде тыңдау рәсімін жүргізудің міндетті тәртібі де белгіленген, бұдан басқа Қағидалардың 8-тармағына сәйкес: «Тыңдау нәтижесі көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті тұлғасының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанында көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетіне» жіберіледі не Мемлекеттік корпорация арқылы беріледі». Алайда, бүгінгі күні elicense ақпараттық жүйесінде белгіленген негіздер бойынша Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту функциясы жоқ және тыңдауды өткізу үшін қажетті функционал жоқ: көрсетілетін қызметті алушыға тыңдау туралы хабарлама жіберуге және тиісінше тыңдау нәтижесін жіберуге мүмкіндік жоқ. Elicense ақпараттық жүйесінде осы функциялардың болмауы «Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу», «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру» мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларында белгіленген тәртіптің бұзылуына әкеп соғады, өйткені ақпараттық жүйеде мемлекеттік қызметтер көрсету нәтижесі ғана көзделген: не ауылдық округ әкімінің шешімін беру, не дәлелді бас тарту - жер комиссиясының теріс қорытындысы немесе келісуші органдардың теріс жауабы, мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де негіздер болған кезде Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартқан жағдайда жүйеде көзделмеген.
Мемлекеттік қызметтер көрсету бағыты бойынша анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдері елеусіз деп бағаланады, өйткені олар сыбайлас жемқорлық деңгейіне айтарлықтай әсер етпейді.
Ұсыныстар:
Аппарат көрсететін мемлекеттік қызметтер бойынша анықталған сәйкессіздіктерді, қарама-қайшылықтарды және ақпараттық жүйенің тиісті емес функционалдығын жою жөнінде ұсыныстар енгізу жөнінде шаралар қабылдау.
ҚР «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Заңына сәйкес Аппараттың рұқсат беру функцияларын іске асыруы жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге рұқсат беруді қамтиды, ол мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне сәйкес «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет түрінде жүзеге асырылады.
Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізілмеген өзге де рұқсат беру функцияларын іске асыру жүзеге асырылмайды.
Рұқсат беру функцияларын іске асыру желісі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Аппараттың бақылау-тексеру функцияларын іске асыруы жүзеге асырылмайды.
Бақылау-тексеру функцияларын іске асыру желісі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Аппарат бюджетін бекіту және қаржы қаражатын игеру қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады.
Ауылдық округ үшін жұмыстарды, тауарлар мен қызметтерді мемлекеттік сатып алу рәсімдерін жүргізу бойынша бөлінген бюджет қаражатын жұмсаудың ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында заңнамаға сәйкес ақпараттық ашықтықты қамтамасыз ету және бюджет қаражатын жұмсау жөніндегі шешімдерді іске асыру бойынша жұмыс жүргізілуде, бекітілген мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспары электрондық веб-порталда жарияланды. мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарына өзгерістер мен толықтырулар «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырылады. Мемлекеттік сатып алулар электронды түрде өтеді, бұл жеткізушілер мен тапсырыс берушілер арасындағы келісімді азайтады, бюджет қаражатын мақсатсыз пайдалану деңгейін төмендетуге ықпал етеді. Мемлекеттік сатып алу кезінде лауазымды тұлғалардың үлестестігі анықталған жоқ. Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау органдарын тексеру кезінде бұзушылықтарды анықтау фактілерінің болуы жоқ. Мемлекеттік сатып алу веб-порталында жылдық жоспар немесе жылдық жоспарға өзгерістер енгізілген кезде өкімдердің сканерленген көшірмелері бекітіледі.
Қаржыландыру қаражатын игеру 01.05.2023 жылдан бастап 2023 жылдың соңына дейінгі кезеңде толық көлемде жүргізілді, бюджетті игеру 2024 жылдың басынан бастап 30.04.2024 жылға дейін 57% - ға жүргізілді.
Бюджеттік және қаржылық қаражатты игеру және бөлу бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Светлопольск ауылдық округі әкімінің аппараты өткізетін мемлекеттік сатып алуларға талдау жүргізілді. Тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді жеткізушілермен шарттар уақтылы жасалады. Мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде бұзушылықтар анықталған жоқ. Мемлекеттік аудит органдары тарапынан камералдық бақылау нәтижелері бойынша сатып алуды қайта қарау немесе жою фактілері жоқ.
Талданып отырған кезеңде 67 шарт жасалды, оның ішінде: 44 баға ұсыныстарын сұрату арқылы, 12-сі электрондық дүкен арқылы, 1 Ашық конкурс арқылы, 10-ы бір көзден алынған монополистермен шарт. Бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу заңнамалық актілерде белгіленген форматты-логикалық бақылауды ескере отырып жүзеге асырылды.
Жеке және заңды тұлғалармен шарт жасасу бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Аппаратпен Ақпараттық жүйелерді әзірлеу жүзеге асырылмайды.
Аппараттың қызметі мынадай ақпараттық жүйелерде жүзеге асырылады: 1С, Мемлекеттік тізілім, e-Otinish, Е-қызмет, E-license. Электрондық құжаттармен жұмысты ұйымдастыру және автоматтандыру электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы жүзеге асырылады.
Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану желісі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
3.1 Салықтар мен өзге де төлемдерді жинау
«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңның 35-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес ауылдық округтің құзыретіне салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауға жәрдемдесу кіреді. Лауазымдық нұсқаулыққа сәйкес салық алымдарын есепке алу мен орындауды, сондай-ақ тиісті есепті ақпаратты беруді әскери есепке алу, салық жинау және ауыл шаруашылығы мәселелері жөніндегі бас маман жүзеге асырады. Салықтар мен өзге де төлемдерді жинау тиісті күнтізбелік жылдарға арналған бекітілген жоспарларға сәйкес жүргізіледі. Талданатын кезең үшін салық сомасы 13457999,2 теңгені құрады, өзге төлемдер түскен жоқ. Салықтарды есепке алу «Парус» бағдарламалық жасақтамасында жүзеге асырылады. Салықтарды төлеу жөніндегі міндеттерді орындау «Қазпошта» АҚ және интернет-ресурстар, атап айтқанда Kaspi, Halyk және т.б. сияқты мобильді банк ережелері арқылы қамтамасыз етіледі. Салық түсімдері туралы ақпарат «Ашық бюджеттер» порталында қолжетімді.
Салық міндеттемесінің, әлеуметтік төлемдерді есептеу, ұстап қалу және аудару жөніндегі міндеттердің орындалуын есепке алуды бас маман бухгалтер жүзеге асырады. Ай сайын жалақы бойынша міндетті салықтар есептеледі және аударылады. Аппараттың талданатын кезең үшін салық төлеу бойынша берешегі жоқ. Салық міндеттемесін орындау үшін аппарат тоқсан сайын қызметке байланысты салық есептерін тапсырады.
Салықтар мен өзге де төлемдерді жинау бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
3.2 Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс
Талданып отырған кезеңде e-Otinish жүйесіне барлық өтініштерді қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасында жеке және заңды тұлғалардан – 21 өтініш тіркелді, оның ішінде 5 өтініш (жер мәселелері бойынша - 4, жекешелендіру шартына өзгерістер енгізу бойынша -1), 1 Мемлекеттік сатып алу бойынша ұсыныс, 1 кітап өнімі бойынша хабарлама, 4 (сумен қамтамасыз ету бойынша және спорт секциялары бойынша, мүгедектігі бар адамдармен ақпараттық жұмыс жүргізу бойынша, кітап өнімі бойынша), 1 адвокаттың жылжымайтын мүліктің құқық иесі туралы сұрау салуы, 9 жеке қабылдауға өтініш.
Өтініштерді қарау қорытындысы бойынша: 5 Әкімшілік акт қабылданды, оның ішінде 4 қолайлы акт, 1 ауыр; 6 - авторға жауап берілді, 1 назарға алынды, 9 – жеке қабылдауда қанағаттандырылсын. Ауыр акт бойынша Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстің нормаларына сәйкес тыңдау рәсімі жүргізілді.
Әкімшілік рәсімдік-процестік Кодекстің 90-бабына сәйкес талдау объектісі басшысының жеке қабылдауының бекітілген кестесі бар. Талданып отырған кезеңде 9 жеке қабылдау өткізілді: үй иелеріне құжаттарды ресімдеу, көшелерді жарықтандыру, несиелеу, жолды қысқы күтіп ұстау, кентішілік жолдарды жөндеу.
Ішкі талдау барысында аппараттың жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау жөніндегі қызметі зерделенді. тиісті жылдарға арналған істер номенклатурасына сәйкес барлық қажетті папкалар мен журналдар енгізілді. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген мерзімде жүзеге асырылды. Лауазымды адамдардың заңсыз әрекеттеріне не әрекетсіздігіне жеке және заңды тұлғалардан шағымдар мен өтініштер түскен жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында жеке және заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс бағыты бойынша Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті жүргізген e-Otinish ақпараттық жүйесін ол арқылы келіп түскен мемлекеттік қызметтер мәніне талдау нәтижесінде, e-Otinish ақпараттық жүйесі арқылы «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызмет бойынша өтінішті тіркеу және нәтижесін беру фактісі анықталды (№ 02-07/1113-және 06.12.2023 ж.).
Жұмыс тобы «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын талдай отырып, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы № 301 бұйрығымен бекітілген «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 2-тарауының 3-тармағына сәйкес (жаңа редакцияда-ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің 29.02.2024 бұйрығымен № 82) бұл мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана, Алматы және Шымкент қалаларының, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары көрсетеді, аудандық маңызы бар қалалардың әкімдері бұдан басқа, мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 1-қосымшасына сәйкес «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызметін көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінде кент, ауыл, ауылдық округ әкімі көрсетілетін қызметті беруші ретінде көрсетілмеген. Кент, ауыл, ауылдық округ әкімдері үшін «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызметін көрсету e-Otinish АЖ арқылы келіп түскен өтінішті КӨРСЕТУ, тіркеу және қарау тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілермен регламенттелмегендігіне байланысты АППК және Қазақстан Республикасының Жер кодексінде белгіленген нормалар шеңберінде жүзеге асырылды.
Е-Otinish ақпараттық жүйесі арқылы «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызметінің нәтижесін тіркеу және беру фактісін құқықтық олқылықтың салдары ретінде бағалауға болады. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс бағыты бойынша өзге де сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Ұсыныстар:
«Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызметін көрсету тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актідегі оң жақ олқылықты жою жөнінде ұсыныстар енгізу жөнінде шаралар қабылдау.
3.3 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмысты ұйымдастыру
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес өз құзыреті шегінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылды аппараттың барлық мемлекеттік қызметшілері жүргізеді. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды болдырмау және алдын алу бойынша жұмыстар тұрақты негізде жүргізіледі: халық арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы сипаттағы парақшалар таратылады, тиісті тақырыптағы бейнероликтер аппараттың Facebook парақшасында жарияланады, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сипаттағы ақпарат аппараттың интернет-ресурсында орналастырылады; Құқықтық жалпыға бірдей оқыту шеңберінде ұжымда түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.
Светлопольск ауылдық округі бойынша 2024 жылға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі жоспар, сондай-ақ «Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Светлопольск ауылдық округі әкімінің аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты әзірленді және интернет-ресурста орналастырылды.
2024 жылғы наурыздан бастап аппараттың мемлекеттік қызметшілерінде Documentolog платформасында «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл негіздері. Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптары» сыбайлас жемқорлыққа қарсы онлайн курсынан өту мүмкіндігі бар. Курспен танысқаннан кейін алынған білімді тестілеу қарастырылған, оның нәтижелері бойынша сертификат беріледі. Талданған кезеңде курстан өтіп, 2 (екі) мемлекеттік қызметшінің сертификатын алды.
Аппараттың барлық қызметкерлері сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді толық көлемде және уақтылы қабылдады. Талдау объектісі қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді сақтамау фактілері, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін қызметкерлерді қылмыстық жауапкершілікке тарту фактілері жоқ.
Аппараттың ресми интернет-ресурсында-Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі жұмыста жариялылықты қамтамасыз ету және халықты сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған қабылданып жатқан шаралар туралы хабардар ету мақсатында «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл» бөлімі жұмыс істейді. Аппарат ғимаратында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпта стенд ресімделді, азаматтардың лауазымды тұлғалардың заңсыз әрекеттеріне және ҚР Президенті жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері жөніндегі комиссияға жүгінуі бойынша жәшіктер бар, сенім телефоны жұмыс істейді. Жеке және заңды тұлғалардан, оның ішінде БАҚ-тан аппарат қызметкерлеріне қатысты сыбайлас жемқорлық сипаттағы заңсыз әрекеттер туралы өтініштер мен шағымдар түскен жоқ. Ауылдық округ әкімі аппаратының мемлекеттік қызметшілеріне қатысты жағымсыз материалдарды анықтау тұрғысынан бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланымдарға мониторинг жүргізілді, зерттелетін кезеңде теріс материалдар анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық фактілері туралы хабарлаған адамдарды заңсыз жазалаудан, жұмыстан шығарудан немесе қысым көрсетудің өзге де шараларынан қорғау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кепілдендірілген.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі жұмысты ұйымдастыру бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
3.4 Қызметтің ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз ету
Аппарат қызметінде ашықтық пен жариялылықты қамтамасыз ету ресми интернет ресурс арқылы жүзеге асырылады, Facebook әлеуметтік желісіндегі және аудандық БАҚ-тағы, Мемлекеттік сатып алу веб-порталындағы, «Ашық бюджеттер» порталындағы беттер.
Интернет-ресурста аппараттың қызметі туралы ақпарат, оның ішінде мемлекеттік орган туралы жалпы ақпарат, есеп беру кездесулері, көрсетілетін мемлекеттік қызметтер, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ақпарат орналастырылады. Facebook әлеуметтік желісіндегі парақшада ағымдағы жұмыс туралы өзекті жаңалықтар мен ақпарат, ақпараттық бейнероликтер мен брошюралар орналастырылады. Ақпараттық-түсіндіру жұмысы аясында талданып отырған кезеңде 12 тікелей эфир, Халықпен 16 офлайн кездесу өткізілді, 5 брошюра таратылды, 3 интернет-конференция өткізілді. Аппараттың қаржылық және бюджеттік рәсімдерінің ашықтығы мен қолжетімділігі веб-порталда Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің ақпараттық-есепке алу орталығының бірыңғай мемлекеттік тізілімінде қаржылық есептілікті, орындалу жоспарлары мен есептерін жариялау жолымен жүзеге асырылады. Мемлекеттік сатып алу жоспарлары туралы мәліметтер мемлекеттік сатып алу веб-порталында орналастырылады. Бекітілген бюджет, сондай-ақ оның орындалуы, ол бойынша өзгерістер мен толықтырулар «Ашық бюджеттер» порталында уақтылы орналастырылады.
Қоғамдық мүддені білдіретін мәселелер бойынша шешімдер қабылдау рәсімдеріне жұртшылық өкілдері (жергілікті қоғамдастық мүшелері) тартылады.
Қызметтің ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз ету бағыты бойынша талдау жүргізу барысында мыналар анықталды: Мемлекеттік қызметтер көрсету желісі бойынша қоғамдық мүддені білдіретін объектінің қызметі туралы, атап айтқанда Светлопольск ауылдық округі әкімі аппаратының заңды және жеке тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің стендінде орналастырылған тізбесінде, сондай-ақ интернеттің басты бетінде ақпараттың дұрыс жарияланбауы аппарат көрсететін қызмет ретінде «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызметі көрсетіледі, ал «Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес ауылдық округ әкімі осы мемлекеттік қызметтің көрсетілетін қызметті берушісі болып табылмайды.
Сыбайлас жемқорлық деңгейіне ықпал етуді ескере отырып, мемлекеттік қызметтер көрсету бағыты бойынша анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелі елеусіз деп бағаланады.
Ұсыныстар:
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсету желісі бойынша қоғамдық мүддені білдіретін ақпаратты келтіру жөнінде шаралар қабылдау
Қорытынды бөлім
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау ақпаратты жинақтау, талдау және қорыту, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін және заңмен шектелмеген өзге де ақпаратты жинақтау және талдау жолымен жүргізілді. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу әдістемесі заңдылық, әмбебаптық және кінәсіздік презумпциясы қағидаттарына негізделген. Деректерді талдау нәтижесі аппарат қызметіндегі ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері төмен деп бағаланатынын анықтады.
Қорытынды ұсыныстар:
- бас маман іс жүргізуші белгіленген мерзімде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында деректердің ұсынымдарын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлесін;
-талаптарға сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау жоспары мен қорытындыларын интернет-ресурста уақтылы орналастыру;
- ұсынымның орындалуын бақылау және мониторингілеу ауылдық округ әкіміне жүктелсін.
Светлопольск ауылдық округі
әкімі М. Жақаева