Жер қатынастары туралы анықтама
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару тапсырмасын орындау мақсатында 2026 жылы облыс бойынша 30 мың гектар жерлерді мемлекет меншігіне қайтару көзделіп, бүгінгі күнге көлемі 36,7 мың гектарды құрайтын 112 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2022-2025 жылдары қайтарылған 504,6 мың га жерлердің барлығы қайта айналымға енгізілді, жоспардың орындалуы 100%.
Бұдан бөлек, мемлекеттің босалқы жерлерінен 2024 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 67,9 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, нәтижесімен жергілікті бюджеттен 20,4 млн. теңге қаржы қаралып, жыл соңында жалпы көлемі 125 мың га жерлер айналымға алынып, жоспар 184%-ға орындалды.
2026 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 70,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, жыл басынан бері 61,2 мың га айналымға алынды, жоспар 87,4%-ға орындалды.
08.10.2026
Жер қатынастары туралы анықтама
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару тапсырмасын орындау мақсатында 2026 жылы облыс бойынша 30 мың гектар жерлерді мемлекет меншігіне қайтару көзделіп, бүгінгі күнге көлемі 16,1 мың гектарды құрайтын 58 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2022-2025 жылдары қайтарылған 504,6 мың га жерлердің 456,1 мың га (жоспар 90,3% орындалды) қайта айналымға енгізілді, 48,5 мың га жерлер айналымға енгізу жоспарлануда.
Бұдан бөлек, мемлекеттің босалқы жерлерінен 2024 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 67,9 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, нәтижесімен жергілікті бюджеттен 20,4 млн. теңге қаржы қаралып, жыл соңында жалпы көлемі 125 мың га жерлер айналымға алынып, жоспар 184%-ға орындалды.
2026 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 70,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, жыл басынан бері 8,7 мың га айналымға алынды, жоспар 12,4 % орындалды.
01.07.2026
Жер қатынастары туралы анықтама
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару тапсырмасын орындау мақсатында 2026 жылы облыс бойынша 30 мың гектар жерлерді мемлекет меншігіне қайтару көзделіп, бүгінгі күнге көлемі 6,7 мың гектарды құрайтын 25 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды (жоспардың орындалуы 22,3 %).
2022-2025 жылдары қайтарылған 504,6 мың га жерлердің 231,6 мың га (жоспар 45,8 % орындалды) қайта айналымға енгізілді. Оның ішінде 142,3 мың га конкурс арқылы, 89,3 мың га елді мекендердің жайылымы үшін белгіленген. 273,0 мың га жерлер айналымға енгізу жоспарлануда.
Бұдан бөлек, мемлекеттің босалқы жерлерінен 2024 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 67,9 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, нәтижесімен жергілікті бюджеттен 20,4 млн. теңге қаржы қаралып, жыл соңында жалпы көлемі 125 мың га жерлер айналымға алынып, жоспар 184%-ға орындалды.
2025 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 69,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, жыл соңында барлығы 70,3 мың га айналымға алынды, жоспар 101,8% орындалды.
01.04.2026
Жер қатынастары туралы анықтама
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару тапсырмасын орындау мақсатында 2025 жылы облыс бойынша 60 мың гектар жерлерді мемлекет меншігіне қайтару көзделіп, бүгінгі күнге көлемі 66 791 гектарды құрайтын 141 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2022-2025 жылдары қайтарылған 460,2 мың га жерлердің 86,7 мың га шаруашылық жүргізу мақсатында конкурс арқылы қайта айналымға енгізілді.
Бұдан бөлек, мемлекеттің босалқы жерлерінен 2024 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 67,9 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, нәтижесімен жергілікті бюджеттен 20,4 млн. теңге қаржы қаралып, жыл соңында жалпы көлемі 125 мың га жерлер айналымға алынып, жоспар 184 % орындалды.
2025 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 69,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алып, облыстың жер қорының ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінің үлесін ұлғайту жоспарланып, бүгінгі күнге облыс бойынша 70,3 мың га айналымға алынды, жоспар 101,8% орындалды.
01.01.2026
Жер қатынастары туралы анықтама
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 153,8 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
2025 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 60,0 мың га пайдаланылмай жатқан немесе Қазақстан Республикасы заңнамасын бұза отырып пайдаланып отырған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мемлекет меншігіне қайтару жоспарланып, бүгінгі күнге 50,9 мың гектар құрайтын 80 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
Бұдан бөлек, 2025 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 69,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алып, облыстың жер қорының ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінің үлесін ұлғайту жоспарлануда.
Қазіргі таңда облыс бойынша 9 252 га 14 учаске айналымға алынды.
01.10.2025
Жер қатынастары туралы анықтама
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 153,8 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
2025 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 60,0 мың га пайдаланылмай жатқан немесе Қазақстан Республикасы заңнамасын бұза отырып пайдаланып отырған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мемлекет меншігіне қайтару жоспарланып, бүгінгі күнге 39,9 мың гектар құрайтын 64 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
Бұдан бөлек, 2025 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 69,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алып, облыстың жер қорының ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінің үлесін ұлғайту жоспарлануда.
Қазіргі таңда облыс бойынша 9 252 га 14 учаске айналымға алынды.
01.07.2025
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 153,8 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Елді мекендердің маңында орналасқан 40,9 мың га жерлер 19 елді мекеннің жайылымы үшін белгіленді.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
2025 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 60,0 мың га пайдаланылмай жатқан немесе Қазақстан Республикасы заңнамасын бұза отырып пайдаланып отырған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мемлекет меншігіне қайтару жоспарланып, бүгінгі күнге 17,7 мың гектар қайтарылды (жоспар 29,5 % орындалды).
2022-2024 жылдары қайтарылған 460,1 мың га жерлердің 52,8 мың га (2022 жылы 24,2 мың га, 2023 жылы 17,4 мың га, 2024 жылы 11,2 мың га) шаруашылық жүргізу мақсатында конкурс арқылы қайта айналымға енгізілді.
Бұдан бөлек, мемлекеттің босалқы жерлерінен 2024 жылға облыс бойынша жалпы көлемі 67,9 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, нәтижесімен жергілікті бюджеттен 20,4 млн. теңге қаржы қаралып, жыл соңында жалпы көлемі 125 мың га жерлер айналымға алынып, жоспар 184 % орындалды (2022 жылы 70,7 мың га, 2023 жылы 66,3 мың га).
2025 жылы облыс бойынша жалпы көлемі 69,0 мың га жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына алып, облыстың жер қорының ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінің үлесін ұлғайту жоспарлануда.
«Жайылымдар туралы» ҚР Заңының талаптарына сәйкес облыстың ауылдық округтері бойынша «Жайылымдарды басқару мен пайдаланудың 2022-2023 жылдарға арналған жоспары», «Жайылым айналымдарының схемалары» бекітілген.
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында жұмыс тобы құрылған. Ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне 2023 жылдың 1 қаңтардағы статистикалық ақпаратына сәйкес талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 1538 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 941,0 мың га, қамтамасыз етілгені –941,0 мың га (100%).
29 округ жайылыммен ішінара қамтамасыз етілген, қажетті жайылым – 407,1 мың га, қамтамасыз етілгені –261,2 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 145,9 мың га (36%).
20 округ жайылыммен қамтамасыз етілмеген, қажеті – 618,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 234,4 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 384,2 мың га (62%).
Жалпы облыс бойынша жайылым жетпей тұрғаны – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
Жалпы облыс көлемінде 2023 жылдың осы кезеңіне мақсаты бойынша пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып пайдаланған ауыл шаруашылығы мақсатындағы көлемі 225,4 мың га құрайтын 177 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2023 жылы ауыл шаруашылығы айналымына 190 учаске 76,1 мың га көлемде енгізілді.
2024 жылы көлемі 70 мың га пайдаланылмай жатқан ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мемлекетке қайтару көзделуде.
Жыл басынан бері көлемі 77,5 мың гектар 121 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды. Жоспар 110,7%-ға орындалды.
2024 жылы ауыл шаруашылығы айналымына 67,9 мың га көлемде жоспарланып, 98,3 мың гектар болатын 215 жер учаскесі енгізіліп, жоспар 144%-ға орындалды.
«Жайылымдар туралы» ҚР Заңының талаптарына сәйкес облыстың ауылдық округтері бойынша «Жайылымдарды басқару мен пайдаланудың 2022-2023 жылдарға арналған жоспары», «Жайылым айналымдарының схемалары» бекітілген.
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында жұмыс тобы құрылған. Ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне 2023 жылдың 1 қаңтардағы статистикалық ақпаратына сәйкес талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 1538 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда, облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 941,0 мың га, қамтамасыз етілгені –941,0 мың га (100%).
29 округ жайылыммен ішінара қамтамасыз етілген, қажетті жайылым – 407,1 мың га, қамтамасыз етілгені – 261,2 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 145,9 мың га (36%).
20 округ жайылыммен қамтамасыз етілмеген, қажеті – 618,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 234,4 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 384,2 мың га (62%).
Жалпы облыс бойынша жайылым жетпей тұрғаны – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
Жалпы облыс көлемінде 2023 жылдың осы кезеңіне мақсаты бойынша пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып пайдаланған ауыл шаруашылығы мақсатындағы көлемі 225,4 мың га құрайтын 177 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2023 жылы ауыл шаруашылығы айналымына 190 учаске 76,1 мың га көлемде енгізілді.
Ағымдағы жылы көлемі 70 мың га пайдаланылмай жатқан ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мемлекетке қайтару көзделуде.
Жыл басынан бері көлемі 65 мың гектар 104 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2024 жылы ауыл шаруашылығы айналымына 67,9 мың га көлемде жоспарланып, бүгінгі күнге 63,1 мың гектар болатын 114 жер учаскесі енгізіліп, жоспар 93%-ға орындалды.
17.10.2024
«Жайылымдар туралы» ҚР Заңының талаптарына сәйкес облыстың ауылдық округтері бойынша «Жайылымдарды басқару мен пайдаланудың 2022-2023 жылдарға арналған жоспары», «Жайылым айналымдарының схемалары» бекітілген.
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында жұмыс тобы құрылған.
Ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне 2023 жылдың 1 қаңтардағы статистикалық ақпаратына сәйкес талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 1538 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда, облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 941,0 мың га, қамтамасыз етілгені –941,0 мың га (100%).
29 округ жайылыммен ішінара қамтамасыз етілген, қажетті жайылым – 407,1 мың га, қамтамасыз етілгені –261,2 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 145,9 мың га (36%).
20 округ жайылыммен қамтамасыз етілмеген, қажеті – 618,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 234,4 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 384,2 мың га (62%).
Жалпы облыс бойынша жайылым жетпей тұрғаны – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
Жалпы облыс көлемінде 2023 жылдың осы кезеңіне мақсаты бойынша пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып пайдаланған ауыл шаруашылығы мақсатындағы көлемі 225,4 мың га (бекітілген 200,0 мың га, жоспардың 113,0%) құрайтын 177 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2023 жылы ауыл шаруашылығы айналымына 190 учаске 76,1 мың га көлемде енгізілді.
Ағымдағы жылы көлемі 70 мың га пайдаланылмай жатқан ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мемлекетке қайтару көзделуде.
Жыл басынан бері көлемі 8 593,0 гектар 19 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
2024 жылы ауыл шаруашылығы айналымына 45 учаске 36,9 мың га көлемде енгізілді.
Жер учаскелерін электронды түрде сауда-саттықта табыстау
Жер учаскелерін электронды табыстау мәселесі цифрландыру шарасы аясында 2019 жылдан бастап көтерілген. ҚР Жер кодексіне, ережелеріне өзгерістер 2020-2021 жылдары енгізілді.
ҚР АШМ 15.10.2021 жылғы №297 бұйрығымен «Жер учаскелерін немесе жер учаскелерін жалға алу құқығын сату жөніндегі сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында электрондық түрде ұйымдастыру мен өткізу қағидалары» бекітілді.
2023 жылы Қызылорда облысы бойынша 98 аукцион өткізіліп, көлемі 93,9 гектар 521 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы –347,3 млн. теңге.
«Жайылымдар туралы» ҚР Заңының талаптарына сәйкес облыстың ауылдық округтері бойынша «Жайылымдарды басқару мен пайдаланудың 2022-2023 жылдарға арналған жоспары», «Жайылым айналымдарының схемалары» бекітілген.
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында жұмыс тобы құрылған.
Ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне 2023 жылдың 1 қаңтардағы статистикалық ақпаратына сәйкес талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 1538 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда, облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 941,0 мың га, қамтамасыз етілгені –941,0 мың га (100%).
29 округ жайылыммен ішінара қамтамасыз етілген, қажетті жайылым – 407,1 мың га, қамтамасыз етілгені –261,2 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 145,9 мың га (36%).
20 округ жайылыммен қамтамасыз етілмеген, қажеті – 618,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 234,4 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 384,2 мың га (62%).
Жалпы облыс бойынша жайылым жетпей тұрғаны – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
«Жайылымдар туралы» ҚР Заңының талаптарына сәйкес облыстың ауылдық округтері бойынша «Жайылымдарды басқару мен пайдаланудың 2022-2023 жылдарға арналған жоспары», «Жайылым айналымдарының схемалары» бекітілген.
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында жұмыс тобы құрылған (25.02.2021 жылғы №183-Ө облыс әкімінің өкімі).
Ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне 2023 жылдың 1 қаңтардағы статистикалық ақпаратына сәйкес талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 1538 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда, облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 941,0 мың га, қамтамасыз етілгені –941,0 мың га (100%).
29 округ жайылыммен ішінара қамтамасыз етілген, қажетті жайылым – 407,1 мың га, қамтамасыз етілгені –345,7 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 145,9 мың га (36%).
20 округ жайылыммен қамтамасыз етілмеген, қажеті – 618,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 234,4 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 384,2 мың га (62%).
Жалпы облыс бойынша жайылым жетпей тұрғаны – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
Жалпы облыс көлемінде 2023 жылдың осы кезеңіне мақсаты бойынша пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып пайдаланған ауыл шаруашылығы мақсатындағы көлемі 172497,3 (бекітілген 200,0 мың га, жоспардың 86,25%) гектары (оның ішінде: егістігі 1130,4 га, жайылымы 149608,7 га, басқа алқаптары 21758,2 га) құрайтын 153 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
02.10.2023 жылға ауыл шаруашылығы айналымына 125 учаске 54,8 мың га көлемде енгізілді.
Жер учаскелерін электронды түрде сауда-саттықта табыстау
Жер учаскелерін электронды табыстау мәселесі цифрландыру шарасы аясында 2019 жылдан бастап көтерілген. ҚР Жер кодексіне, ережелеріне өзгерістер 2020-2021 жылдары енгізілді.
ҚР АШМ 15.10.2021 жылғы №297 бұйрығымен «Жер учаскелерін немесе жер учаскелерін жалға алу құқығын сату жөніндегі сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында электрондық түрде ұйымдастыру мен өткізу қағидалары» бекітілді.
2023 жылы Қызылорда облысы бойынша 40 аукцион өткізіліп, көлемі 25,2 гектар 132 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы –297,9 млн. теңге.
«Жайылымдар туралы» ҚР Заңының талаптарына сәйкес облыстың ауылдық округтері бойынша «Жайылымдарды басқару мен пайдаланудың 2022-2023 жылдарға арналған жоспары», «Жайылым айналымдарының схемалары» бекітілген.
Мемлекет Басшысының пайдаланылмай отырған ауыл шаруашылығы жерлерін мемлекетке қайтару және елді мекендерді жайылыммен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында жұмыс тобы құрылған (25.02.2021 жылғы №183-Ө облыс әкімінің өкімі).
Ауылдық елді мекендердің жайылыммен қамтамасыз етілуіне 2023 жылдың 1 қаңтардағы статистикалық ақпаратына сәйкес талдау жасалды.
Облыс бойынша өзіндік қосалқы шаруашылықтардағы 1538 мың бас шартты мал басына 1966,5 мың га жайылым алқабы қажет етіледі.
Бүгінгі таңда, облыстағы 146 ауылдық округтің 97 округі жайылыммен толық қамтамасыз етілген, қажет жайылым – 941,0 мың га, қамтамасыз етілгені –941,0 мың га (100%).
29 округ жайылыммен ішінара қамтамасыз етілген, қажетті жайылым – 407,1 мың га, қамтамасыз етілгені –345,7 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 145,9 мың га (36%).
20 округ жайылыммен қамтамасыз етілмеген, қажеті – 618,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 234,4 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 384,2 мың га (62%).
Жалпы облыс бойынша жайылым жетпей тұрғаны – 530,1 мың га, қамтамасыз ету деңгейі – 73,0%.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
Жалпы облыс көлемінде 2023 жылдың осы кезеңіне мақсаты бойынша пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып пайдаланған ауыл шаруашылығы мақсатындағы көлемі 172497,3 (бекітілген 200,0 мың га, жоспардың 86,25%) гектары (оның ішінде: егістігі 1130,4 га, жайылымы 149608,7 га, басқа алқаптары 21758,2 га) құрайтын 153 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды.
02.10.2023 жылға ауыл шаруашылығы айналымына 125 учаске 54,8 мың га көлемде енгізілді.
Жер учаскелерін электронды түрде сауда-саттықта табыстау
Жер учаскелерін электронды табыстау мәселесі цифрландыру шарасы аясында 2019 жылдан бастап көтерілген. ҚР Жер кодексіне, ережелеріне өзгерістер 2020-2021 жылдары енгізілді.
ҚР АШМ 15.10.2021 жылғы №297 бұйрығымен «Жер учаскелерін немесе жер учаскелерін жалға алу құқығын сату жөніндегі сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында электрондық түрде ұйымдастыру мен өткізу қағидалары» бекітілді.
2023 жылы Қызылорда облысы бойынша 40 аукцион өткізіліп, көлемі 25,2 гектар 132 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы –297,9 млн. теңге.
Жайылымдар мәселесін шешуге облыс әкімінің 25.02.2021 жылғы №183-Ө өкімімен арнайы жұмыс топтары құрылып жұмыс жасауда.
«Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңының талабына сәйкес облыс көлеміндегі барлық аудандар бойынша 2022-2023 жылдарға жайылымдарды басқару мен пайдалану жоспарлары белгіленді.
2022 жылғы 1 қаңтардағы (статистикалық деректер) мал басына жайылым қажеттігіне аудандар және Қызылорда қаласы бойынша талдаулар жасалды. Талдау нәтижелерімен облыс бойынша 358,2 мың шартты мал басына қажетті жайылым көлемі 4,4 млн.гектар. Елді мекеннен бекітілген жайылым- 615,5 мың гектар. Қосымша қажет жайылым-3,8 млн.гектар.
Облыстың 146 округтерінің 58-ның жайылым проблемасы жоқ. Қажетті көлемі – 1715,9 мың га, қамтамасыз етілгені – 1842,8 мың га. 53 (3 кент 51 ауылдық округі) округтің жайылым мәселесі ішінара шешілген, яғни жайылым жетпеуіне байланысты толық қамтамасыз ету мүмкін болмай отыр. Қажеті – 1406,8 мың га, қамтамасыз етілгені – 782,7 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 432,8 мың га.
Елді мекендердің маңынан мүлдем жер болмауы себепті қамтамасыз ету мүмкін емесі – 35 округтер.Қажеті – 1283,4 мың га, қамтамасыз етілгені – 190 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 993,5 мың га(Жалағаш ауданы-7/321,5 мың га, Сырдария ауданы-6/240,9 мың га, Қызылорда қаласы – 5/91,9 мың га, Шиелі ауданы-4/184,8 мың га, Жаңақорған ауданы-9/323,6 мың га, Қазалы ауданы- 4/120,7 мың га).
Елді мекендерге жайылым бекіту үшін 1027 шаруашылық субъектілерімен олардың жерлерін тұрғындардың мал жайылымы мұқтажына пайдалану үшін 767,5 мың гектар жер учаскелеріне келісімдері алынып, хаттамалар жасалды. Оның ішінде жайылымдық – 643,3 мың га, егістігі – 124,2 мың га.
26 елді мекеннің жайылымына қажетті 600 мың га жуық жерді орман қоры құрамынан шығару жөнінде ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігіне ұсыныстар берілді. Орман қоры жерлері құрамынан жайылымдар шығарылған жағдайда 11 елді мекеннің жайылым қажеттілігі толық қанағаттандырылады, 5 елді мекеннің преспективалық мал басына қажет жайылыммен қамтамасыз етілсе, қалған 10 елді мекендерді тек ішінара қамтамасыз ету мүмкін.
Ресей Федерациясына жалға берілген аумақта 2 елді мекенге (Ақай, Төретам) қажетті 60,0 мың гектар жайылымды қайтаруға Ресей тарапымен алдын-ала келісімдері алынды.Үкіметаралық комиссия қарауына ұсынылатын болады.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
2023 жылдың I тоқсанында ауыл шаруашылығы айналымына 38 учаске 16,6 мың га көлемде енгізілді.
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды. Оның ішінде: Қарағанды облысынан жалға алынған жерлер – 2 210,9 мың гектар; Ресей Федерациясына жалға берілген жерлер – 702,0 мың гектар.
Суармалы жерлер көлемі – 265,3 мың га, оның ішінде инженерлік жүйеде әзірленген жер – 178,6 мың га.
Ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,9 млн. га немесе жалпы жер қорының 12,0 пайызы. Пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 6335, оның ішінде шаруа қожалығы - 5766, заңды тұлғалар – 569.
Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерімен қамтамасыз ету
Өңірлер бойынша жалпы кезектілікте тұрған өтініштер саны 145,5 мың болса, оның басым бөлігі 92,0 мыңнан астам өтініш Қызылорда қаласына тиесілі.
2021 жылы 1232 учаске, 2022 жылы 1600 учаске табысталған. Жалпы облыс бойынша жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер алуға кезекте тұрғандар саны – 145525 азамат. Оның ішінде: 63,4 пайызы Қызылорда қаласы-92261, Арал-8171, Қазалы-12843, Қармақшы-6019, Жалағаш-2928, Сырдария-1678,Шиелі-10785, Жаңақорған - 10842.
2014-2021 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 учаске, 2019 жылы - 1383 учаске, 2020 жылы – 1429 учаске, 2021 жылы –1232 учаскесі.
Жайылымды басқару мен пайдалану
Жайылымдар мәселесін шешуге облыс әкімінің 25.02.2021 жылғы №183-Ө өкімімен арнайы жұмыс топтары құрылып жұмыс жасауда.
2022 жылғы 1 қаңтардағы (статистикалық деректер) мал басына жайылым қажеттігіне аудандар және Қызылорда қаласы бойынша талдаулар жасалды. Талдау нәтижелерімен облыс бойынша 318,3 мың шартты мал басына қажетті жайылым көлемі 3,9 млн.гектар.
Әр елді мекен бойынша жайылымдардың схемалары әзірленіп, 3,2 млн га жайылым алқаптары белгіленген. Сондай-ақ елді мекендердің жайылым жерлері 606,6 мың гектарды құрайды.
Облыстың 146 округтерінің 86-ның (4 кент, 82 ауылдық округ) жайылым проблемасы жоқ. Қажетті көлемі – 1510,3 мың га, қамтамасыз етілгені – 1957,0 мың га (Арал, Қазалы, Қармақшы аудандары артығымен жайылым бекіткен). 32 округтің жайылым мәселесі ішінара шешілген, яғни жайылым жетпеуіне байланысты толық қамтамасыз ету мүмкін болмай отыр. Қажеті – 1281,5 мың га, қамтамасыз етілгені – 931,8 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 349,7 мың га.
Елді мекендердің маңынан мүлдем жер болмауы себепті қамтамасыз ету мүмкін емесі – 28 округтер. Қажеті – 1260,8 мың га, қамтамасыз етілгені – 332,3 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 928,5 мың га (Жалағаш ауданы-5/224,0 мың га, Сырдария ауданы-4/173,7 мың га, Қызылорда қаласы – 4/63,0 мың га, Шиелі ауданы-4/161,4 мың га, Жаңақорған ауданы-5/238,6 мың га, Қазалы ауданы- 1/67,8 мың га).
Елді мекендерге жайылым бекіту үшін 1027 шаруашылық субъектілерімен олардың жерлерін тұрғындардың мал жайылымы мұқтажына пайдалану үшін 746,4 мың гектар жер учаскелеріне келісімдері алынып, хаттамалар жасалды. Оның ішінде жайылымдық – 575,0 мың га, егістігі – 132,0 мың га.
26 елді мекеннің жайылымына қажетті 557,4 мың га жерді орман қоры құрамынан шығару жөнінде ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігіне ұсыныс жолданғанымен қолдау таппай отыр. Министрлік орман қорының жерлерін келісімшарттар арқылы ұзақ мерзімді жер пайдалануға бер туралы ұстанымдарын білдіруде.
Төретам, Ақай елді мекендеріне қажетті 60,0 мың га жерлерді Ресей Федерациясы жалға алған жерлер құрамынан шығару туралы ұсыныс жолданды.
Ресей Федерациясының өкілдері өз кезегінде қажетті жер көлеміне далалық зерттеу жұмыстарын жүргізуге әзір екендіктерін мәлімдеді.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
2022 жылдың ауыл шаруашылығы айналымына 295 учаске 113,5 мың га көлемде енгізілді. Жалпы ағымдағы жылы облыста жалпы 60,0 мың га жерді шаруашылықтардың қажеттігі үшін табыстау жоспарланған. Орындалу көрсеткіші – 189,0%-ды құрады.
Жер учаскелерін электронды түрде сауда-саттықта табыстау
Жер учаскелерін электронды табыстау мәселесі цифрландыру шарасы аясында 2019 жылдан бастап көтерілген. ҚР Жер кодексіне, ережелеріне өзгерістер 2020-2021 жылдары енгізілді.
ҚР АШМ 15.10.2021 жылғы №297 бұйрығымен «Жер учаскелерін немесе жер учаскелерін жалға алу құқығын сату жөніндегі сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында электрондық түрде ұйымдастыру мен өткізу қағидалары» бекітілді.
2021 жылы Қызылорда облысы бойынша 45 аукцион өткізіліп, көлемі 171,14 гектар 399 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы – 265,6 млн теңге.
Ағымдағы жыл басынан бастап кәсіпкерлік мақсатта жер учаскелерін беруді тек электрондық форматта жүргізу заңнамалармен белгіленген. Бүгінгі таңда, 28 аукцион өтті, электронды сатылған учаскелер саны 84, көлемі – 93,2 га. сатылған бағасы – 113,7 млн тг. Оның ішінде учаскелер саны: Арал – 6, Қазалы -19, Қармақшы - 7, Жалағаш – 4, Сырдария - 12, Шиелі - 9, Жаңақорған - 1 аудандары және Қызылорда қаласы – 26 бойынша аукциондар өткізілді.
Қызылорда облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасымен жер қатынастары саласында атқарылған жұмыстары туралы анықтама (2022 жыл 6 ай)
Жер қоры туралы ақпарат
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Суармалы жерлер көлемі – 254,1 мың га, оның ішінде инженерлік әзірленген жері – 178,6 мың га. Суармалы жерлердің пайдаланылмай отырғаны (тұздануы, сорлануы, су шықпауы, дренаждық жүйесінің бұзылуы, басқа да себептер) – 59,4 мың га (23,4 %).
Ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,9 млн. га немесе жалпы жер қорының 12,0 пайызы. Пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 6125, оның ішінде шаруа қожалығы - 5637, заңды тұлғалар – 488.
Анықтама үшін. Жер қорының санаттар бойынша бөлінісі:
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 2 922,3 мың га, егістігі -181,1 мың га, тыңайған жерлер – 38,3 мың га,
Елді мекендер жері – 838,3 мың га,
Өнеркәсіп, көлік байланыс, өзге де ауыл шаруашылығы емес жер – 265,5 мың га,
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар – 163,5 мың га,
Орман қорының жері – 6 510,5 мың га,
Су қоры жері – 2 285,9 мың га,
Босалқы жерлер – 11 124,8 мың га.
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,9 млн. га немесе жалпы жер қорының 12,0 пайызы. Осы жерлерді (2,9 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 6125, оның ішінде шаруа қожалығы - 5637, заңды тұлғалар – 488.
Жер қатынастары саласын цифрландыру, бюджет есебінен атқарылудағы жобалар мен жұмыстар.
Жалпы облыста цифрландыру бағытында «Өңірлік геоақпараттық жүйесі» құрылды. 2020 жылы «Өңірлік геоақпараттық жүйенің» 1-кезеңінде аймақтың бірыңғай картографиясын, геопорталдың платформасын бірыңғай талаптарға сәйкес жүзеге асыруға жергілікті бюджеттен 35 млн. тг. бөлініп, аталған жұмыстар «КейХорс» компаниясымен жүргізілді. Қазіргі таңда геопорталдың платформасы, 1:2000 масштабта аймақтың бірыңғай картографиясы әзірленіп, https://orda.geoportal.kz мекенжайы бойынша қолжетімді.
Түгендеу жұмыстары. Қызылорда облысының Өңірлік геоақпараттық жүйесінің жұмысы үшін Қызылорда қаласы, оған бағынысты кент, ауылдық округтер учаскелерін автоматтандырылған ақпараттар жүйесі бағдарламасымен салыстырмалы өзектендіру үшін түгендеу жұмысына 2021-2022 жылдарға облыстық бюджеттен 109,1 млн. теңге қаржы бөлінді, 2022 жыл соңына дейін аталған жұмыстарды аяқтау жоспарлануда.
Түгендеу жұмыстарының басты мақсаты – Мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған ақпараттар жүйесі мен нақты жағдайдағы сәйкессіздіктерді анықтап, теңестіру арқылы жер учаскесі туралы мәліметтері өзектендіру, жер қатынастарын іске асыруды ретке келтіру болып табылады.
2021 жылы бекітілген жоспар бойынша Қызылорда қаласының 17 тіркеу кварталдарындағы (учетный квартал) жалпы саны 32015 учаскеге түгендеу жұмыстары аяқталды.
2022 жылы Қызылорда қаласының аумағындағы қалған 32000 учаскеге түгендеу шарасы жалғасуда. Ағымдағы жылы 2 жылдық жұмыс қорытындысы бойынша тиісті шаралар атқарылатын болады.
Шекараларды белгілеу жұмыстары. Облыстағы ауылдық округтер шекараларын анықтауға 2022-2024 жылдарға облыстық бюджеттен 197,2 млн тг қаржы қаралды. Жұмыстарды кезеңімен орындау жоспарланды (2022 жыл - Арал, Қазалы, 2023 жыл - Қармақшы, Жалағаш, Қызылорда, 2024 жыл - Сырдария, Шиелі).
Облыстағы ауылдық округтер шекаралары шартты түрде ғана бар, заңнамаларға сәйкес анықталып бекітілмеген. Практикада басқа облыстарда ауылдық округтер шекарасы нақты.
Ауылдық округтер шекарасының бекітілмеуі жер қатынастары саласын цифрландыруда, жер табыстау мен пайдалану, сапалы жер есептерін қалыптастыру мен мемлекеттік жер кадастрын жүргізу кезінде кедергілер тудыруда. Жалпы қамтылуға тиісті 117 ауылдық округтер аумақтары. Кезеңдері: жобалау жұмыстарын жүргізу, облыс әкімдігі және облыстық мәслихаттың тиісті шешімін қабылдауы. Негізі: Әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы ҚР Заңы, Жер кодексі 149-бабы 2-тармақ, 4-тармақшасы.
Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы.
Бұл сала бойынша заңнамалармен бекітілген 16 мемлекеттік қызмет көрсетіледі (басқармамен көрсетілетіні - 9). Оның ішінде: мемлекеттік органдармен (әкімдіктер, басқарма, бөлімдер) – 11, мамандандырылған кәсіпорынмен («Азаматтарға арналған үкімет» КЕАҚ корпорациясы) - 5.
2022 жылдың 1 шілдесіне дейін Басқармамен барлығы 38 қызмет көрсетілді.
Жерге орналастыру жобасын бекіту – 10;
Нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру - 3
Іздестіру жұмыстарын жүргізуге рұқсат беру – 4;
Жер учаскесінің бөлінетіндігі мен бөлінбейтіндігін анықтау – 1;
Бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру – 4;
Сауда-саттықты өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскесіне құқықтар алу – 15.
2021 жылы 235 қызмет көрсетілген. Оның ішінде:
Жерге орналастыру жобасын бекіту – 49;
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту – 1;
Іздестіру жұмыстарын жүргізуге рұқсат беру – 3;
Елді-мекен шегінде обьекті салу үшін жер учаскесін беру – 4;
Бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру – 24;
Жер учаскесін жеке меншікке ақысын төлеп не бөліп төлеу арқылы сату – 1;
Сауда-саттықты өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскесіне құқықтар алу – 153.
Ағымдағы жылы басқарма қызметінде барлық қызметтер мерзімінде көрсетілді.
2021 жылы жер қатынастары саласы бойынша аудандар және Қызылорда қаласымен 17682 қызмет көрсетілді.
2022 жылдың 1 шілдесі жағдайына көрсетілген қызмет саны – 18568, яғни, 1-жартыжылдықта өткен жылдың толық көрсеткішінен 886 қызметке артық орындалып отыр (105 %). Бұл өсім жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер кезегіне тұру мемлекеттік қызметінің енгізілуіне байланысты орын алды (мамыр-маусым айында жаңадан 12714 азамат кезекке электронды форматта тұрды).
Басқармамен аудандық, қалалық жер қатынастары бөлімдеріне әдістемелік көмектер үнемі көрсетіледі. Тоқсан сайын көрсетілетін мемлекеттік қызметтерге талдау, зерделеу шаралары ұйымдастырылады.
Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерімен қамтамасыз ету.
Облыс тұрғындарын көп толғандыратын сұрақтардың бірі жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесін алу, кезектіліктің жылжу мәселесі. Өңірлер бойынша жалпы кезектілікте тұрған өтініштер саны 138,0 мың болса, оның басым бөлігі 86,0 мыңнан астам өтініш Қызылорда қаласына тиесілі.
Соңғы жылдары кезекте тұрған азаматтардың өтініштерін қанағаттандыру жұмыстары баяу жүргізілуде. Жалпы 2021 жылы 1232 учаске, 2022 жылы 1600 учаске табысталған.
Осыған сәйкес, аудан, қала әкімдіктерімен инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген алаңдарды дайындауға жергілікті бюджеттерден қажетті қаражат бөлу жөнінде тиісті шаралар атқарылуы қажет.
Мәлімет үшін: Жалпы облыс бойынша жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер алуға кезекте тұрғандар саны – 138 011 азамат. Оның ішінде: 62,6 пайызы Қызылорда қаласы-86 377, Арал-7689, Қазалы-14420, Қармақшы-5832, Жалағаш-2797, Сырдария-1556, Шиелі-10045, Жаңақорған-9295.
2014-2021 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 учаске, 2019 жылы - 1383 учаске, 2020 жылы – 1429 учаске, 2021 жылы – 1232 учаскесі.
ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігімен жер кезегінде тұрған азаматтардың ашық бірыңғай тізілімі жүйесі (map.gov4c.kz/egkn/) 2022 жылдың сәуір айында қолданысқа енгізілді. Қазіргі таңда, кезекте тұрғандардың тізіміне өзектендіру жұмыстары жүруде (ЖСН, аты-жөні, кезектілік нөмірі және т.б.).
Бүгінгі күнге, Қызылорда қаласы бойынша 46000-нан аса кезекте тұрған азаматтардың мәліметтері өзектендірілуі тиіс.
Жайылымды басқару мен пайдалану
Жайылымдар мәселесін шешуге облыс әкімінің 25.02.2021 жылғы №183-Ө өкімімен арнайы жұмыс топтары құрылып жұмыс жасауда.
2022 жылғы 1 қаңтардағы (статистикалық деректер) мал басына жайылым қажеттігіне аудандар және Қызылорда қаласы бойынша талдаулар жасалды. Талдау нәтижелерімен облыс бойынша 318,3 мың шартты мал басына қажетті жайылым көлемі 3,9 млн.гектар.
Әр елді мекен бойынша жайылымдардың схемалары әзірленіп, 3,2 млн га жайылым алқаптары белгіленген. Сондай-ақ елді мекендердің жайылым жерлері 606,6 мың гектарды құрайды.
Облыстың 146 округтерінің 86-ның (4 кент, 82 ао) жайылым проблемасы жоқ. Қажетті көлемі – 2308,0 мың га, қамтамасыз етілгені – 2871,4 мың га (Арал, Қазалы, Қармақшы аудандары артығымен жайылым бекіткен).
32 округтің жайылым мәселесі ішінара шешілген, яғни жайылым жетпеуіне байланысты толық қамтамасыз ету мүмкін болмай отыр. Қажеті – 610,58 мың га, қамтамасыз етілгені – 366,8 мың га, жетіспейтін жайылым көлемі – 243,7 мың га.
Елді мекендердің маңынан мүлдем жер болмауы себепті қамтамасыз ету мүмкін емесі – 28 округтер. Қажеті – 996,1 мың га, қамтамасыз етілгені – 199,7 мың га, жетпейтін жайылым көлемі – 796,4 мың га (Жалағаш ауданы-6/222,9 мың га, Сырдария ауданы-4/126,1 мың га, Қызылорда қаласы – 4/28,1 мың га, Шиелі ауданы-4/106,5 мың га, Жаңақорған ауданы-5/129,8 мың га.)
Елді мекендерге жайылым бекіту үшін 1027 шаруашылық субъектілерімен олардың жерлерін тұрғындардың мал жайылымы мұқтажына пайдалану үшін 746,4 мың гектар жер учаскелеріне келісімдері алынып, хаттамалар жасалды. Оның ішінде жайылымдық – 575,0 мың га, егістігі – 132,0 мың га.
26 елді мекеннің жайылымына қажетті 557,4 мың га жерді орман қоры құрамынан шығару жөнінде ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігіне ұсыныс жолданғанымен қолдау таппай отыр. Министрлік орман қорының жерлерін келісімшарттар арқылы ұзақ мерзімді жер пайдалануға бер туралы ұстанымдарын білдіруде.
Төретам, Ақай елді мекендеріне қажетті 60,0 мың га жерлерді Ресей Федерациясы жалға алған жерлер құрамынан шығару туралы ұсыныс жолданды.
Ресей Федерациясының өкілдері өз кезегінде қажетті жер көлеміне далалық зерттеу жұмыстарын жүргізуге әзір екендіктерін білдірген жауаптарын берді.
Пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып пайдаланған ауыл шаруашылығы жерлерін қайтару
Мақсатына сай пайдаланылмаған немесе заңнаманы бұза отырып, пайдаланылған ауыл шаруашылығы жерлерін анықтау, алып қою және қайта айналымға қосу бойынша 2021 жылы пайдаланылмаған 90,4 мың гектар жер учаскелері анықталып, 77,6 мың гектары мемлекет меншігіне қайтарылған, тиісті шаралар қолданылғаннан кейін 1,3 мың гектары қайта пайдалануға кіріскен, қалған 11,5 мың гектар жерді мемлекетке қайтару бойынша жергілікті атқарушы органдармен жұмыстар жүргізілуде.
2022 жылдың өткен кезеңінде пайдаланылмаған 62,8 мың гектар жер учаскелері анықталып, 32,3 мың гектары мемлекет меншігіне қайтарылған, қалған 30,5 мың гектарды мемлекетке қайтару бойынша жергілікті атқарушы органдармен жұмыстар жүргізілуде.
Жергілікті атқарушы органдармен жүргізілген түсіндірмелер нәтижесімен 2021 жылы жер пайдаланушылар Қармақшы ауданында 1000 га, Қазалы ауданында 5333 га, Шиеліде 131 гектар жер учаскелерін өз еріктерімен мемлекетке қайтарған.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға тарту
2021 жылға 69,8 мың га жоспарланып бүгінге күні жалпы көлемі
77,4 мың га болатын 226 жер учаскесі айналымға алынды (оның ішінде: Арал ауданы – 17,7 мың га; Қазалы ауданы - 24,3 мың га; Қармақшы ауданы – 12,6 мың га, Жалағаш ауданы – 7,1 мың га, Сырдария ауданы – 6,4 мың га, Шиелі ауданы – 9,3 мың га).
2022 жылдың 1-жартыжылдығында ауыл шаруашылығы айналымына 78 учаске 33,8 мың га көлемде енгізілді. Жалпы ағымдағы жылы облыста жалпы 60,0 мың га жерді шаруашылықтардың қажеттігі үшін табыстау жоспарланған. Жартыжылдық бойынша орындалу көрсеткіші – 56 %-ды құрады.
Жартыжылдық нәтижесімен ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердің жалпы көлемі 1,2 % -ға артты.
Анықтама үшін. Жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығымен айналысу үшін қажеттігін қамтамасыз ету үшін жоспарлы жұмыс жасалады. 2013-2021 жылдары облыс бойынша 705,9 мың га ауыл шаруашылығы жері берілді.
2021 жылдың 12 айында жер қатынастары саласында
атқарылған жұмыстар туралы
Облыс аумағы 24,1 млн. га, Оның ішінде 2,2 млн. га Қарағанды облысының жерлерінен ұзақ мерзімді пайдаланудағы жерлер. Бұдан басқа Қызылорда облысы аумағының 702,0 мың гектар жерін Ресей Федерациясы жалға алып пайдалануда.
Жер қорының санаттар бойынша бөлінуі
Ауыл шаруашылығында табысталып пайдаланылып отырғаны – 2922,3 мың гектар.
Оның ішінде егістік жер 181,1 мың га, көп жылдық екпелер 0,6 мың га, тыңайған жерлер 38,3 мың га, шабындық жерлер 38,3 мың га, жайылымдар 2112,5 мың га, басқа да жерлер 553,2 мың гектар.
Жер пайдаланушылардың саны 6 125, оның ішінде 5637 шаруа қожалығы, 488-і заңды тұлғалар.
Ауыл шаруашылығы жерлерін айналымға алу
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді айналымға тарту жұмыстары жүргізілуде.
Бұл бағытта аудан, қала әкімдіктерімен 2021 жылға ауыл шаруашылығы мақсатындағы 69,8 мың га жер учаскелерін айналымға тарту жоспарланып, бүгінгі күні жалпы көлемі 77,4 мың га болатын
226 жер учаскесі айналымға алынып, жоспар 111 % орындалған.
Оның ішінде: Арал ауданы – 17,7 мың га;
Қазалы ауданы - 24,3 мың га;
Қармақшы ауданы – 12,6 мың га,
Жалағаш ауданы – 7,1 мың га,
Сырдария ауданы – 6,4 мың га,
Шиелі ауданы – 9,3 мың га.
Қазіргі уақытта, белгіленген жоспарлар Арал, Қазалы, Қармақшы, Жалағаш, Сырдария, Шиелі аудандарымен орындалған.
Қызылорда қаласы және Жаңақорған ауданы белгіленген жоспарды орындамаған.
Жаңақорған ауданы жоспар-15 мың га, орындалғаны-0, Қызылорда қаласы жоспар-6,3 мың га, орындалғаны-0, (қала 2022 жылдың қаңтар айына өткізеді)
Жайылымды басқару мен пайдалану
Облыс көлемінде аудандар және Қызылорда қаласы бойынша мәслихат шешімдерімен «Жайылымдарды басқару оларды пайдалану туралы жоспарлар» барлық ауылдық округтер бойынша бекітілді.
Бүгінгі күнге жүргізілген талдау нәтижелерімен олыс бойынша 320,1 мың шартты мал басына қажетті жайылым көлемі 3,9 млн.гектар.
5 ауданның әр елді мекені бойынша 2,7 млн гектарға карта схемалар әзірленіп, жайылым алқаптары белгіленген. Сондай-ақ елді мекендердің босалқы жерлері 613,0 мың гектарды құрайды.
404 шаруашылық субъектілерімен олардың жерлерін тұрғындардың мал жайылымы мұқтажына пайдалану үшін 414,1 мың гектар жер учаскелеріне келісім меморандумдар мен хаттамалар жасалды.
Жайылымдар мәселесін шешуге арнайы жұмыс топтары құрылып жұмыс жасауда (25.02.2021 жылғы №183-Ө облыс әкімінің өкімі).
Жұмыс тобымен жалпы талдау және аудандарды аралау жұмыстарының қорытындысымен құжат бойынша мал жайылымы жетіспеушіліктері анықталғанымен, бүгінгі күнге елді мекендерде нақты жағдайда жайылымдық жерлердің жетіспеушілігі жоқ, дегенмен мал жайылымына қажетті өсімдіктердің азаюына байланысты мәселелер көтерілуде.
ҚР «Жайылымдар туралы» Заңының талаптарында жергілікті атқарушы органдар «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарды» жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтерді ескере отырып қабылдайды.
Бұл бағытта геоботаникалық зерттеулер соңғы рет
1990-2000 жылдары жүргізілгенін ескеретін болсақ ақпараттар бүгінгі күні өзінің дәйектігін жоғалтып отыр.
Геоботаникалық зерттеулер 2019 жылы 1,0 млн. га жерлерге (Шиелі ауданы 640,2 мың га және Сырдария ауданы 359,8 мың га) және 2021 жылы 1,2 млн га жерге (Жаңақорған ауданы-430,9 мың га, Қармақшы ауданы-769,1 мың га) жүргізілген. Жүргізілген зерттеулер облыстың ауыл шаруашылығы жерлерінің (10,8 млн га) 20 пайызын ғана құрайды.
2019, 2021 жылы зерттеулер республикалық бюджет есебінен жүргізілген. Бүгінгі күні, 2022 жылға республикалық бюджеттен қаржының бөлінбеуіне байланысты, аталған жұмыстарға тоқтатылуда.
Жергілікті тұрғындардың мал бастарын жайылыммен қамтамасыз етуде өңіріміздегі өсімдік жамылғылары туралы ақпараттардың қажеттілігі өзекті болып отыр. Осыған сәйкес алдағы уақытта геоботаникалық зерттеулер жүргізу үшін жергілікті бюджеттен қаражат бөлу қажет. Ақпарат ретінде: 2021 жылғы зерттеулер 1 гектарға -214 теңгеден есептелген.
Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі.
Қызылорда қаласының бас жоспарына өзгеріс енгізу туралы
ҚР Үкіметінің 2019 жылғы 6 маусымдағы № 374 қаулысының қабылдануына байланысты Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалық және салықтық аймақтарға бөлу, олардың түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын қайта жүргізу қажеттігіне байланысты облыстық бюджеттен 35,6 млн теңге.бөлінді. Бүгінгі күні шекара белгілеу жұмыстарының бірінші кезеңінің жұмыстары аяқталып, бөлінген қаражат игерілді.
Аталған жұмыстардың нәтижесімен жергілікті бюджет түсімдері (оның ішінде салық, жер учаскесін жеке меншікке сатуда кадастрлық құнының жоғарылауыжәне т.б.) ұлғаяды деп күтілуде.
Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу
Сондай-ақ, кәсіпкерлікті дамыту бағытында 2021 жылы Қызылорда облысы бойынша 45 аукцион өткізіліп, көлемі
171,14 гектар болатын 399 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы – 265,6 млн. теңге.
Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін бөлу
Қоғамдық өмірімізде орны ерекше мәселенің бірі – жеке тұрғын үй құрылысы.
Осы мақсат үшін жер учаскесін беру Бас жоспарда аталған мақсаттарға бос аумақтар болған жағдайда, тек қана кезектілікке сәйкес, бөлінетін алаңдардың дайын болуына қарай және олар инфрақұрылыммен (су, электр, жол және т.б) қамтамасыз етілген кезде жүзеге асырылады.
Жеке тұрғын үй құрылысы үшін берілген өтініштердің кезектілік тізімі ашық түрде қалыптастырылған.
Бүгінгі күні облыста 103570 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 62385 (60,2 пайызы)
|
№ |
Аудан, қала атауы |
Кезектіліктің жалпы саны |
|
1 |
Арал |
5702 |
|
2 |
Қазалы |
11121 |
|
3 |
Қармакшы |
5774 |
|
4 |
Жалағаш |
2359 |
|
5 |
Сырдария |
1095 |
|
6 |
Шиелі |
7335 |
|
7 |
Жанакорған |
7802 |
|
8 |
Кызылорда |
62385 |
|
9 |
Барлығы: |
103570 |
2012-2020 жылдары барлығы 12300 учаске берілді, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 1383 жер учаскесі, ал
2020 жылы 1429 жер учаскесі табысталды. 2021 жылы 1232 жер учаскесі табысталды.
Бүгінгі күні, Қызылорда қаласы және барлық аудандар бойынша 2022 жылы жалпы 3782 учаске табыстау көзделіп отыр.
Инвестициялық жобалар және жер қойнауын пайдаланушыларға жер учаскесін бөлу
2021 жыл бойынша облыс әкімдігі жанындағы облыстық жер комиссиясымен 25 отырыс өткізіліп, 68 мәселе қаралды Онда, негізінен өңіріміздегі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран, алтын, саз, құм, доломит, әктас және т.б.)өндірістік мақсаттар және өңірлік үйлестіру кеңесінің шешімімен бекітілген инвестициялық жобалар үшін жалпы көлемі 30 547,0 гектар жер учаскелерін табыстауға оң қорытындылар қабылданған.
Индустриаландыру картасына енгізіліп аукционсыз (жер заңнамасының талаптарына сәйкес) өңіріміздің кәсіпкерлеріне 2015 жылдан бастап 43 жер пайдаланушыға түрлі мақсаттарға (шыны зауыты, құс, сүт фабрикасы, ет комбинаты, тауарлы балық өсіру және т.б.) жалпы көлемі
8374,7 гектар жер учаскелері табысталды.
Сонымен қатар, өңіріміздегі жер қойнауын пайдаланушыларға (Құзырлы мемлекеттік органдармен жасалған келісім шарттарына сәйкес) мұнай, уран, алтын, саз, доломит, әктас, тұз, құм өндірумен айналысу мақсатында бүгінгі күнге дейін жалпы көлемі 77 801,4 гектар жер учаскелері табысталған.
Жер саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер
ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы №301 бұйрығымен бекітілген Қағидаға сәйкес жергілікті атқарушы органдармен жер қатынастары саласында барлығы 10 қызмет көрсетіледі.
Аталған бұйрыққа сәйкес, ендігі кезекте жергілікті атқарушы органдармен көрсетілетін мемлекеттік қызметтер бойынша өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру кезең-кезеңімен тек «электрондық үкіметтің» веб-порталымен жүргізілетін болады. Яғни, кез-келген тұлға электрондық цифрлық қолтаңба арқылы үй жағдайында отырып тиісті ауылдың, кенттің, қаланың, облыстың әкімдігіне жер учаскесін рәсімдеуге өтініш беруге болады.
Басқармамен 2021 жыл бойынша барлығы 242 қызмет көрсетілді. Оның ішінде:
Жерге орналастыру жобасын бекіту – 60;
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту – 2;
Іздестіру жұмыстарын жүргізуге рұқсат беру – 3;
Елді-мекен шегінде обьекті салу үшін жер учаскесін беру – 4;
Бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру – 23;
Жер учаскесін жеке меншікке ақысын төлеп не бөліп төлеу арқылы сату – 1;
Сауда-саттықты өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскесіне құқықтар алу – 149.
Жер қатынастары саласын цифрландыру
Бүгінгі күні, ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігімен Жер қатынастары саласын цифрландыру және одан әрі дамыту мәселелері бойынша ҚР Жер кодексіне тиісті өзгерістер енгізу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Осы өзгерістер нәтижесімен жер учаскелерін беру рәсімдерін біріздендіру, қағазсыз қызмет көрсету, жер комиссияларын алып тастау, мемлекеттік органдармен және монополистермен келісу рәсімін электрондық форматқа ауыстыру, жер беруді автоматтандыру мәселелері қамтылатын болады.
Бұл дегеніміз, жер қатынастары саласында бюрократиялық рәсімдерді болдырмауға, жер учаскесін рәсімдеудің барлық кезеңінде ашықтықты қамтамасыз етуге және жер заңнамасын сақтауға, сондай-ақ халыққа көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға ықпал етеді.
Өңірімізде цифрландыру бағытында «Өңірлік геоақпараттық жүйесін» құру бағытында 2020 жылы «Өңірлік геоақпараттық жүйесінің 1-кезеңінде аймақтың бірыңғай картографиясын, геопорталдың платформасын бірыңғай талаптарға сәйкес жүзеге асыруға облыстық цифрлық технологиялар басқармасына жергілікті бюджеттен 35 млн. теңге қаржы бөлініп, аталған жұмыстар «КейХорс» Серіктестігімен жүргізілуде. Қазіргі таңда геопорталдың платформасы, 1:2000 масштабта аймақтың бірыңғай картографиясы әзірленіп, https://orda.geoportal.kz мекенжайы бойынша қолжетімді.
Қызылорда облысының Өңірлік геоақпараттық жүйесін құру бағытында Басқармамен Қызылорда қаласында және оған іргелес кент, ауылдық округтеріндегі жер учаскелерінің автоматтандырылған ақпараттар жүйесі бағдарламасымен нақты жағдайға түгендеу жұмыстарын жүргізуге 2021-2022 жылдарға облыстық бюджеттен
109,1 млн. теңге қаржы бөлінді, 2022 жыл соңына дейін аталған жұмыстарды аяқтау жоспарлануда.
Түгендеу жұмыстарының басты мақсаты – Мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған ақпараттар жүйесіндегі сәйкессіздіктерді нақты жағдаймен теңестіру арқылы жер учаскесінің орналасқан жерін ретке келтіру болып табылады. Ағымдағы жылы бекітілген жоспар бойынша Қызылорда қаласының 17 тіркеу кварталдарына (учетный квартал) түгендеу жұмыстары аяқталатын болады.
2022 жылы Қызылорда қаласының аумағындағы жұмыстар аяқталған соң, кезең-кезеңімен аудан орталықтары мен ауылдық округтердің жер учаскелерінен түгендеу жұмыстары жүргізілетін болады.
РФ - ның жал құрамынан жер учаскелерін шығару
2017 жылдың қарашада РФ-ң Челябі қаласында екі ел президенттерінің төрағалығымен өткен ХІV Қазақстан және Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумы аясында «Байқоңыр» кешенiн жалға беру шартына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» (жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскесі) Хаттамаға қол қойылды. 2019 жылдың
25 желтоқсанында ҚР Президенті Заңға қол қойды.
Бүгінгі күні, қайтарылған жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскелері Қармақшы ауданының есебіне енгізілді.
Бұдан бөлек қайтаруға жататын қосымша 2,9 мыңгектаржер учаскелері бойынша РФ-ның жал құрамынан шығару бойынша жұмыс жасалуда.
Мәлімет үшін:
Төретам кентінің жаңа орталығына 184 га, Төретам кентіне 322,6 га, Ақай ауылына 371,4 га, "Батыс Еуропа-Батыс Қытай" автожолынан теміржолға дейінгі аумақ 2020,2 га.
ҚР мен РФ меморгандарымен бекітілген жоспар-кестеге сәйкес жал құрамынан шығарылатын жер учаскелері бойынша Ресей және Қазақстан тарапының мүдделі меморгандарының қатысуымен далалық зерттеу жұмыстары жүргізіліп, тиісті құжаттар әзірленді.
Ағымдағы жылдың 13 желтоқсанында Нұр-Сұлтан қаласында Қазақстан-Ресей Үкіметаралық комиссиясының 7-ші отырысында жал құрамынан шығарылатын жер учаскелері бойынша хаттама жобасын қол қоюға әзірлеу жөнінде тапсырма берілді.
Аталған жұмыстар тиісті заңнамаларға сәйкес жүргізілетін болады.
Жер үлестері мәселелері бойынша
Соңғы жылдары облыс аумағындағы шаруашылықтарда жер үлестеріне қатысты даулы мәселелер көбейіп, тұрғындар тарапынан қоғамның назарын өздеріне аудару мақсатында біршама наразылық акциялары болғанын білесіздер.
Қармақшы ауданының III-Интернационал ауылында және Сырдария ауданының Тоқмағамбетов, Қоғалыкөл, Шаған ауылдарында шаруашылықтардағы жер мәселесі бойынша орын алған дауларға байланысты жергілікті мемлекеттік органдар прокуратура органдарымен бірлесе отырып бірнеше қайтара түсіндірмелер берді, мәселелердің тұрақтануына жұмыстар жасалды.
Қазіргі таңда Сырдария ауданы бойынша «Тоқмағамбетов жер» ЖШС-де орын алған жер мәселесі шешімін тапты. Яғни, бөлініп шыққысы келетін (293) тұлғалар шаруашылықтың 1 қазандағы жалпы жиналысының шешіміне сәйкес аудан әкімдігіне (15.11.2021ж) өтініш түсіріп, «Берекет» шаруа қожалығын құрды (басшысы А.Ысқақов), 444,6 га (егістігі - 306,6 га) учаскесіне аудан әкімдігінің 18.11.2021 жылғы №326 қаулысымен құқық табысталды.
«Шаған жер» ЖШС-гі бойынша 2021 жылдың 27 қарашасында өткізілген жиналыс нәтижесімен 216 азамат 352 гектар жер учаскесімен бөлініп шыққан. Бүгінгі күнге, Серіктестік тарапынан жиналыс хаттамасы үлесшілер өкілдеріне ұсынылмаған.
Дегенмен, бөлініп шыққан үлесшілер берілген (егістік) жер учаскесіне қанағаттанбай наразылықтарын білдіруде.
Қоғалыкөл ауылындағы «Жамбыл-2030» ЖШС-де жер мәселесі әлі толыққанды шешімін таппауда. Дегенмен, тараптар өзара келісмге келу арқылы жұмыстары жүргізілуде, мәселе тұрақты бақылауда. Бүгінгі күні шаруашылықтан бөлініп шыққысы келетін тұлғалардың тізімін жасақтау, жер көлемдерін нақтылау шаралары атқарылуда.
Қармақшы ауданы, ІІІ-Интернационал ауылының «Достық жер МК» ЖШС-гі тарапынан жер үлестерін бөліп беру бойынша 2022 жылдың 8 қаңтарына жалпы жиналыс өткізу жоспарланған. Дегенмен, елдегі ахуалға байланысты жиналыс 24 қаңтарға ауыстырылған.
Қолданыстағы заңнамаларға сәйкес шаруашылық субъектілерінің ісіне мемлекеттік органдардың араласуына тыйым салынғанымен жергілікті атқарушы органдар тарапынан медиаторлық жұмыстар жүргізіліп, түсіндірме алаңдары құрылуы тиіс.
Осы бағытта әрбір жер дауын жеке қарау жөніндегі жұмыстарды жалғастыра отырып, мәселе аудан, қала әкімдіктерінің қатаң бақылауында болуы қажет.
2021 жылдың 9 айында жер қатынастары саласында
атқарылған жұмыстар туралы
1. Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,8 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,6 пайызы. Осы жерлерді (2,8 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 5745, оның ішінде шаруа қожалығы - 5240, заңды тұлғалар – 505.
2. Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі
Қызылорда қаласының бас жоспарына өзгеріс енгізу туралы ҚР Үкіметінің 2019 жылғы 6 маусымдағы № 374 қаулысының қабылдануына байланысты Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалық және салықтық аймақтарға бөлу, олардың түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын қайта жүргізу қажеттігіне байланысты облыстық бюджеттен 35,6 млн теңге. бөлінді. Бүгінгі күні шекара белгілеу жұмыстары жүргізілуде.
3. Қызылорда қаласының жерлерін түгендеу
Қызылорда облысының Өңірлік геоақпараттық жүйесін құру бағытында Қызылорда қаласында және оған іргелес кент, ауылдық округтерінің жер учаскелерінің автоматтандырылған ақпараттар жүйесі бағдарламасымен (АИС ГЗК) нақты жағдайға түгендеу жұмыстарын жүргізуге 2021 жылы облыстық бюджеттен 109,1 млн. теңге қаржы бөлінді, 2021 жыл жыл соңына дейін аталған жұмыстарды аяқтау жоспарлануда.
4. Жерлерді айналымға алу
2021 жылға жоспар 69,8 мың га. Бүгінге күні жалпы көлемі 62,5 мың га болатын 209 жер учаскесі айналымға алынды.
Оның ішінде: Арал ауданы 1 конкурс арқылы – табысталғаны 2 учаске, көлемі-0,9 мың га, Қазалы ауданында 4 конкурс арқылы - табысталғаны 64 учаске,
көлемі - 24,3 мың га, Қармақшы ауданы 3 конкурс арқылы - табысталғаны 29 учаске, көлемі – 17,2 мың га, Жалағаш ауданы 1 конкурс арқылы – табысталғаны 26 учаске, көлемі - 4,4 мың га, Сырдария ауданында 1 конкурс арқылы - табысталғаны 17 учаске, көлемі – 6,4 мың га, Шиелі ауданында 1 конкурс арқылы - табысталғаны 71 учаске, көлемі – 9,3 мың га.
Аудандық, қалалық атқарушы огандармен ауыл шаруашылығы жерлерін табыстау жөніндегі конкурстар қазан-қараша айларына белгіленуіне байланысты жыл соңына дейін жоспар толығымен орындалады деп күтілуде.
5. Жайылымды басқару мен пайдалану
Мал басына бекітілген нормативтерге сәйкес, барлық аудандар бойынша тұрғындардың жайылымға шығарылатын жеке мал басын жаюға 4,6 млн гектар жайылым қажеттілігі анықталса, оның 3,9 млн гектары маусымдық жайылымдарды бекіту (112 елді мекендер), қалған 0,6 млн гектары ауыл елді мекендер маңындағы жайылымдарды бекітіп беру арқылы шешіліп отыр.
Жалпы алғанда, бүгінгі күнге тұрғындар 4,5 млн. га жайылымдық жерлермен қамтамасыз етілгенімен, елді мекендер маңындағы жайылымға қажеттілік 1,9 млн га құрады.
Жайылымдар мәселесін шешуге арнайы жұмыс топтары құрылып жұмыс жасауда (25.02.2021 жылғы №183-Ө өкім).
2019-2021 жылдың 9 айында ауыл шаруашылығы мақсатында табысталып пайдаланылмай отырған 113,06 мың га жерлер анықталған.
Бүгінгі таңда, оның мемлекет меншігіне қайтарылғаны 45,4 мың га, ауыл шаруашылығы айналымына қайта алынғаны 7,9 мың га (шаруашылықтар қайта пайдалануға кіріскен), жұмыс барысындағы 8,9 мың га, сот органдарының қарауында 50,9 мың га.
6. Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу
2021 жылы Қызылорда облысы бойынша 31 аукцион өткізіліп, көлемі 83,3 гектар 261 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы – 170 728 274 теңге.
7. Жер учаскелеріне құқық табыстау бойынша
Бүгінгі күні облыста 102932 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 61866 (60,1 пайызы). 2014-2020 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 1383 жер учаскесі, ал 2020 жылы 1429 жер учаскесі табысталды.
2021 жылы – 1172 жер учаскесі табысталған.
8. Инвестициялық жобалар
2021 жылдың 1 қазанына дейін комиссияның 20 отырысы өткізіліп, 61 мәселе қаралды.
Онда, негізінен өңіріміздегі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран және т.б.) өндірістік мақсаттар және өңірлік үйлестіру кеңесінің шешімімен бекітілген инвестициялық жобалар үшін жалпы көлемі 4563,4026 гектар жер учаскелерін табыстауға оң қорытындылар қабылданған.
Жалпы үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін
43 жер пайдаланушыға 2015-2021 жылдары жалпы көлемі 8374,7 гектар жер учаскелері табысталды.
9. Жер қатынастары саласын цифрландыру
Жалпы облыста цифрландыру бағытында «Өңірлік геоақпараттық жүйесін» құрылуда. 2020 жылы «Өңірлік геоақпараттық жүйенің» 1-кезеңінде аймақтың бірыңғай картографиясын, геопорталдың платформасын бірыңғай талаптарға сәйкес жүзеге асыруға жергілікті бюджеттен 35 млн. тг. бөлініп, аталған жұмыстар «КейХорс» компаниясымен жүргізілуде. Қазіргі таңда геопорталдың платформасы, 1:2000 масштабта аймақтың бірыңғай картографиясы әзірленіп, https://orda.geoportal.kz мекенжайы бойынша қолжетімді.
Қазіргі таңда геопорталды талаптарға сәйкес толықтыру жұмыстары жүргізілуде.
10. Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жүргізу белгіленді. Жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізілуде.
Жалпы облыста 2018-2020 жылдары 2,3 млн га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және 1,0 млн га жерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
2021 жылға 980,0 млн. га жерге толық зерттеу, балл банитетін анықтау және 1,2 млн га жерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді (Жаңақорған ауданы-430,9 мың га, Қармақшы ауданы-769,1 мың га).
11. Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы
2021 жылдың 1 шілдесіне дейін барлығы 180 қызмет көрсетілді.
12. РФ-ң жал құрамындағы жер учаскелеріне қатысты
2017 жылдың қарашада РФ-ң Челябі қаласында екі ел президенттерінің төрағалығымен өткен ХІV Қазақстан және Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумы аясында «Байқоңыр» кешенiн жалға беру шартына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» (жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскесі) Хаттамаға қол қойылды. 2019 жылдың 25 желтоқсанында ҚР Президенті Заңға қол қойды.
Бұдан бөлек қайтаруға жататын қосымша 2898,2 гектар жер учаскелері бойынша РФ-ның жал құрамынан шығару бойынша жұмыс жасалуда.
ҚР мен РФ меморгандарымен бекітілген жоспар-кестеге сәйкес жал құрамынан шығарылатын жер учаскелері бойынша Ресей және Қазақстан тарапының мүдделі меморгандарының қатысуымен далалық зерттеу жұмыстары жүргізіліп, тиісті құжаттар әзірленді.
Құжаттар үш (Облыстық жер қатынастары басқармасы, "Роскосмос" мемкорпорациясы Байқоңыр филиалы, Байқоңыр қаласы әкімшілігі) тараппен келісіліп, әр мемлекет Қазақстан-Ресей Үкіметаралық комиссиясының жұмысшы органдарына комиссияның кезекті отырысына енгізу үшін жолданды
2021 жылдың І жартыжылдығында жер қатынастары саласында
атқарылған жұмыстар туралы
1. Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,8 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,6 пайызы. Осы жерлерді (2,8 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 5745, оның ішінде шаруа қожалығы - 5240, заңды тұлғалар – 505.
2. Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі
Қызылорда қаласының бас жоспарына өзгеріс енгізу туралы
ҚР Үкіметінің 2019 жылғы 6 маусымдағы № 374 қаулысының қабылдануына байланысты Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалық және салықтық аймақтарға бөлу, олардың түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын қайта жүргізу қажеттігіне байланысты облыстық бюджеттен 35,6 млн теңге. бөлінді. Бүгінгі күні шекара белгілеу жұмыстары жүргізілуде.
3. Қызылорда қаласының жерлерін түгендеу
Қызылорда облысының Өңірлік геоақпараттық жүйесін құру бағытында Қызылорда қаласында және оған іргелес кент, ауылдық округтерінің жер учаскелерінің автоматтандырылған ақпараттар жүйесі бағдарламасымен (АИС ГЗК) нақты жағдайға түгендеу жұмыстарын жүргізуге 2021 жылы облыстық бюджеттен 109,1 млн. теңге қаржы бөлінді, 2021 жыл жыл соңына дейін аталған жұмыстарды аяқтау жоспарлануда.
4. Жерлерді айналымға алу
2020 жылға облыс бойынша 60 мың га жерлерді қосымша ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланып, 66,3 мың га (Арал а., 8,3 мың га, Қазалы а. 11,8 мың га, Қармақшы а. 7,3 мың га, Жалағаш а. 5,1 мың га, Сырдария а. 0,4 мың га, Шиелі а. 9,6 мың га, Жаңақорған а. 16,7 мың га, Қызылорда қаласы 7,1 мың.га) 268 учаске айналымға алынды (жоспар 110,5 пайызға орындалды).
2021 жылға жоспар 69,8 мың га. Бүгінге күні жалпы көлемі 17,4 мың га болатын 54 жер учаскесі айналымға алынды.
Оның ішінде Қармақшы ауданы 2 конкурс арқылы - табысталғаны 3 учаске, көлемі - 2000 га, Сырдария ауданында 1 конкурс арқылы - табысталғаны 17 учаске, көлемі - 6400 га, Арал ауданында 1 конкурс арқылы - табысталғаны 2 учаске, көлемі - 900 га, Қазалы ауданында 2 конкурс арқылы - табысталғаны 19 усаске, көлемі - 5270, Шиелі ауданында 1 конкурс арқылы - табысталғаны 13 учаске, көлемі - 2900 га.
5. Жайылымды басқару мен пайдалану
Мал басына бекітілген нормативтерге сәйкес, барлық аудандар бойынша тұрғындардың жайылымға шығарылатын жеке мал басын жаюға 4,6 млн гектар жайылым қажеттілігі анықталса, оның 3,9 млн гектары маусымдық жайылымдарды бекіту (112 елді мекендер), қалған 0,6 млн гектары ауыл елді мекендер маңындағы жайылымдарды бекітіп беру арқылы шешіліп отыр.
Жалпы алғанда, бүгінгі күнге тұрғындар 4,5 млн. га жайылымдық жерлермен қамтамасыз етілгенімен, елді мекендер маңындағы жайылымға қажеттілік 1,9 млн га құрады.
Жайылымдар мәселесін шешуге арнайы жұмыс топтары құрылып жұмыс жасауда (25.02.2021 жылғы №183-Ө өкім).
2015-2021 жылдың 1 жартыжылдығында ауыл шаруашылығы мақсатында табысталып пайдаланылмай отырған 248,3 мың га жерлер анықталған.
Бүгінгі таңда, оның мемлекет меншігіне қайтарылғаны 74,4 мың га, ауыл шаруашылығы айналымына қайта алынғаны 111,9 мың га (шаруашылықтар қайта пайдалануға кіріскен), жұмыс барысындағы 62,1 мың га.
6. Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу
2020 жылы облыс бойынша 33 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 123,1 га құрайтын 271 учаске сатылып, 204,7 млн. теңге бюджетке түсірілді.
2021 жылы Қызылорда қаласы бойынша 17 аукцион өткізіліп, көлемі 49,1 гектар 133 жер учаскесі сауда-саттықпен табысталған. Сатылған бағасы – 141 739,2 мың теңге.
7. Жер учаскелеріне құқық табыстау бойынша
Бүгінгі күні облыста 104093 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 62137 (59,7 пайызы). 2014-2020 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 1383 жер учаскесі, ал 2020 жылы 1429 жер учаскесі табысталды.
2021 жылы – 663 жер учаскесі табысталған.
8. Инвестициялық жобалар
2020 жылы жер комиссиясының отырысы онлайн трансляциялау режимінде және аудио-бейнежазба арқылы 17 отырыс өткізіліп, 32 мәселе қаралды.
2021 жылдың 1 шілдесіне дейін комиссияның 12 отырысы өткізіліп, 40 мәселе қаралды.
Онда, негізінен өңіріміздегі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран және т.б.) өндірістік мақсаттар және өңірлік үйлестіру кеңесінің шешімімен бекітілген инвестициялық жобалар үшін жалпы көлемі 4448,4026 гектар жер учаскелерін табыстауға оң қорытындылар қабылданған.
Жалпы үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін
43 жер пайдаланушыға 2015-2021 жылдары жалпы көлемі 8374,7 гектар жер учаскелері табысталды.
9. Жер қатынастары саласын цифрландыру
Жалпы облыста цифрландыру бағытында «Өңірлік геоақпараттық жүйесін» құрылуда. 2020 жылы «Өңірлік геоақпараттық жүйенің» 1-кезеңінде аймақтың бірыңғай картографиясын, геопорталдың платформасын бірыңғай талаптарға сәйкес жүзеге асыруға жергілікті бюджеттен 35 млн. тг. бөлініп, аталған жұмыстар «КейХорс» компаниясымен жүргізілуде. Қазіргі таңда геопорталдың платформасы, 1:2000 масштабта аймақтың бірыңғай картографиясы әзірленіп, https://orda.geoportal.kz мекенжайы бойынша қолжетімді.
Қазіргі таңда геопорталды талаптарға сәйкес толықтыру жұмыстары жүргізілуде.
10. Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жүргізу белгіленді. Жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізілуде.
Жалпы облыста 2018-2020 жылдары 2,3 млн га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және 1,0 млн га жерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
2021 жылға 980,0 млн. га жерге толық зерттеу, балл банитетін анықтау және 1,2 млн га жерге геоботаникалық зерттеулер жүргізу жоспарланып (Жаңақорған ауданы-430,9 мың га, Қармақшы ауданы-769,1 мың га), қазіргі таңда далалық жұмыстар жүргізілуде.
11. Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы
2020 жылы басқарма тарапынан 75 қызмет көрсетілді.
2021 жылдың 1 шілдесіне дейін барлығы 150 қызмет көрсетілді.
12. РФ-ң жал құрамындағы жер учаскелеріне қатысты
2017 жылдың қарашада РФ-ң Челябі қаласында екі ел президенттерінің төрағалығымен өткен ХІV Қазақстан және Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумы аясында «Байқоңыр» кешенiн жалға беру шартына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» (жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскесі) Хаттамаға қол қойылды. 2019 жылдың 25 желтоқсанында ҚР Президенті Заңға қол қойды.
Бұдан бөлек қайтаруға жататын қосымша 2898,2 гектар жер учаскелері бойынша РФ-ның жал құрамынан шығару бойынша жұмыс жасалуда.
ҚР мен РФ меморгандарымен бекітілген жоспар-кестеге сәйкес жал құрамынан шығарылатын жер учаскелері бойынша Ресей және Қазақстан тарапының мүдделі меморгандарының қатысуымен далалық зерттеу жұмыстары жүргізіліп, тиісті құжаттар әзірленді.
Құжаттар үш (Облыстық жер қатынастары басқармасы, "Роскосмос" мемкорпорациясы Байқоңыр филиалы, Байқоңыр қаласы әкімшілігі) тараппен келісіліп, әр мемлекет Қазақстан-Ресей Үкіметаралық комиссиясының жұмысшы органдарына комиссияның кезекті отырысына енгізу үшін жолданды.
2021 жылға негізгі міндеттер:
1) ҚР заңнамаларымен белгіленген функционалдық міндеттерін жүзеге асыру, өз құзыреті шегінде жер учаскелерін табыстауға байланысты шараларды жүргізу,
2) Жер реформасы аясындағы республикалық жер комиссиясы,
ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігімен белгіленген шараларды облыс көлемінде жүргізуді ұйымдастыру, жер заңнамаларын жетілдіру бойынша ұсыныстар беру,
3) жеке және заңды тұлғалардың, жер үлескерлерінің мәселелері бойынша түсіндірме шараларын жүргізу, әлеуметтік шиеленіс жағдайларының болжамын жасау,
4) ауыл шаруашылығы, кәсіпкерлікті дамыту мақсатында жерді айналымға алуды, сауда-саттықтардың жүргізілуін үйлестіру;
5) елді мекендердің перспективалық дамуы, құрылыс жүргізу жоспарларына сәйкес олардың шекараларын белгілеу жұмыстарын үйлестіру, жүргізу (ағымдағы жылы Қызылорда қаласы шекарасын қайта анықтау);
6) жер қойнауын пайдаланушыларға жер телімдерін табыстауда ауыл шаруашылығы жерлерінің айналымнан шығып қалуынан туындайтын шығындардың мемлекетке өтелуін қамтамасыз ету.
7) республикалық бюджет есебінен жүргізілетін жердің сапалық жай-күйі туралы зерттеулердің ағымдағы жылға белгіленген жұмыстарының (топырақ зерттеу, бонитировкалау, геоботаникалық зерттеулер) жүргізілуіне қатысу, 2022 жылға жоспарлы ауқымды ҚР АШМ Жер ресурстарын басқару комитетімен келісу,
8) елді мекендерді мал жайылымы жерлерімен қамтамасыз етудің жұмыс тобының жұмысын жүргізу, талдаулар мен ақпараттар әзірлеу, басқа да қажетті шараларды жүргізу;
9) Қызылорда қаласы және оған іргелес кент, ауылдық округтер мен аудан орталықтарының жер учаскелерінің түгендеу жұмыстарын жүргізу,
10) республикалық бюджет есебінен әзірленетін жерлердің картографиялық материалдарын әзірлеуді жоспарлауға ұсыныстар беру, аудандық, қалалық жер қатынастары бөлімдерінің қызметіне қажетті картографиялық материалдармен қамтамасыз ету шараларын ұйымдастыру.
Жер қатынастары саласында атқарылған жұмыстар
(2021 жылдың 1-тоқсанына)
Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,8 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,6 пайызы. Осы жерлерді (2,8 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 5745, оның ішінде шаруа қожалығы - 5240, заңды тұлғалар – 505.
Елді мекен шекараларының бекітілуі
Қызылорда облысының елді мекендерінің шекараларын белгілеуге арналған жол картасы бойынша 146 елді мекен жоспарланды. Негізгі жұмыстар аяқталды, осы жылдары 138 елді мекеннің шекараларын белгілеу жүргізілді 5 елді мекен жол картасынан шығарылды және 2020 жылға 3 (Сұлутөбе, 1 мамыр, Бірлестік) елді мекеннің шекарасын белгілеу жұмыстарының жерге орналастыру жобасы әзірленіп, Шиелі аудандық мәслихаттың кезекті сессиясына ұсынылды.
Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі
Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалау аймақтарға бөлу және түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын жүргізуге 35,6 млн. теңге облыстық бюджеттен бөлінді. Бұл жұмыстар бойынша конкурс өткізу жұмыстары жүргізілуде.
Жерлерді айналымға алу
2020 жылға облыс бойынша 60 мың га жерлерді қосымша ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланды.
2020 жылдың басынан бері 66,3 мың га (Арал а., 8,3 мың га, Қазалы а. 11,8 мың га, Қармақшы а. 7,3 мың га, Жалағаш а. 5,1 мың га, Сырдария а. 0,4 мың га, Шиелі а. 9,6 мың га, Жаңақорған а. 16,7 мың га, Қызылорда қаласы 7,1 мың.га) жерлер табысталды (268 учаске), (жоспар 110,5 пайызға орындалды). 2021 жылға жоспар 60,0 мың га.
Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу
2020 жылы облыс бойынша 30 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 104,9 га құрайтын 220 учаске сатылып, 159,2 млн. теңге бюджетке түсірілді.
2021 жылы Қызылорда қаласы бойынша 1 аукцион өткізіліп, көлемі 8,31 гектар 26 учаске сауда-саттыққа шығарылды.
Жайылымды басқару мен пайдалану
Бекітілген нормативтерге сәйкес (ҚР АШМ 24.04.2017 жылғы №172 бұйрығы) тұрғындардың жайылымға шығарылатын жеке мал басына 4,6 млн гектар жайылым қажеттілігі ескеріліп әрбір ауылдық округ бойынша бекітілді.
Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жүргізу белгіленді. Жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізіліп отыр.
Жалпы облыста 2018 жылы 467,3 мың га, 2019 жылы 750 мың га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
Сондай-ақ, 2019 жылы 1,0 млн. га жерлерге (Шиелі ауданы 640,2 мың га және Сырдария ауданы 359,8 мың га) геоботаникалық зерттеулер жүргізілді. Соңғы зерттеулер 1990-1998 жылдары жүргізілген.
2020 жылы 1,07 млн га жерлерге топырақ зерттеу және балл бонитетін анықтау жұмыстары жүргізілді (оның ішінде: топырақ зерттеу жұмыстары Арал ауданында 350, мың га және Возрождение аралында 270,0 мың га жерлерге жүргізіліп, катограммалары мен түсініктемелері әзірленген. Сондай-ақ, топырақ бонитетін анықтау бойынша Қазалы ауданында 400,0 мың га және Арал ауданында 50,0 мың га жерлерге далалық, зертханалық және камералдық жұмыстар жүргізілді).
2021 жылғы жоспарға 1,2 млн. га жерге геоботаникалық зерттеулер жүргізу жоспарланып (Жаңақорған ауданы-430,9 мың га, Қармақшы ауданы-769,1 мың га), камералдық дайындық жұмыстары басталды.
Суландырылған жайылымдар мен суландыру қондырғылары туралы (құдықтар)
Облыс бойынша 6,9 млн. га жерлерді суландыратын 2488 (956 шеген құдық, 1291 ұңғыма құдық, 186 апан құдық, 53 бұлақ, 1 қолдан су құятын ақпана, 1 өзен көлдер) су көздері анықталды. Оның 1203 (368 шеген құдықтар, 640 ұңғыма құдық, 141 апан құдықтар, 53 бұлақтар, 1 өзен көлдер) пайдалануға жарамды болса, 1285 (588 шеген құдық, 651 ұңғыма құдық, 45 апан құдық, 1 қолдан су құятын ақпана) жөндеуді қажет етеді. Бүгінгі күні босалқы жер қорында орналасқан жалпы жарамды 345 су көзінің құжаттарын рәсімдеуге облыстық бюджеттен 27,8 млн. теңге бөлініп, жұмыстар жүргізілуде.
Жеке тұрғын үй құрылысы
Бүгінгі күні облыста 101524 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 60986 (60,0 пайызы). 2014-2020 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 1383 жер учаскесі, ал 2020 жылы 1429 жер учаскесі табысталды.
Инвестициялық жобалар
Жалпы үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін 39 жер пайдаланушыға жалпы көлемі 8358,9 гектар жер учаскелері табысталды.
Электрондық карталарды қалыптастыруға қатысты
Цифрландыруға сәйкес өңірдің барлық ауыл шаруашылығы тауарөндіруші шаруашылықтардың егіс алқаптары АШМ министрлігінің QOLDAU веб-порталына мерзімінен бұрын енгізілді. Облыста 180,8 мың га жерлердің электронды картасын жасау жоспарласа 199,9 мың гектар веб-порталға енгізіліп тапсырма 110,6 пайыз орындалды.
Осы тәжірибе қорытындысымен бүгінгі күнге табысталған көлемі 2,1 млн. гектар ауыл шаруашылығы алқаптардың электрондық карталарын әзірлеу жүруде (жайылымдық 1924 мың га, шабындық 37,0 мың га, көп жылдық екпелер 0,6 мың га). Қазіргі күнге, 1,7 млн. га жерге, яғни 79,6 пайызға орындалды.
Жер қатынастары саласын цифрландыру
Жалпы облыста цифрландыру бағытында «Өңірлік геоақпараттық жүйесін» құру жұмыстары жүргізілуде. Қызылорда қаласында және оған іргелес кент, ауылдық округтер мен аудан орталықтарының жер учаскелерінің АИС (автоматтандырылған ақпараттар жүйесі) бағдарламасы мен нақты жағдайға түгендеу жұмыстарын жүргізуге 35,0 млн теңге бөлініп, жұмыстар жасалуда.
Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы
2020 жылы басқарма тарапынан 75 қызмет көрсетілді.
2021 жылдың 10 наурызына дейін барлығы 28 қызмет көрсетілді.
Оның ішінде:
Жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 6;
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру- 1;
Іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 1,
Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 13;
Елді мекен шегінде обьектілер құрылысы үшін жер учаскесін беру -2;
Бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру -4;
Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеуге сату - 1.
2020 жыл бойынша жер қатынастары саласында атқарылған жұмыстар
Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,1 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,8 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,6 пайызы. Осы жерлерді (2,8 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 5745, оның ішінде шаруа қожалығы - 5240, заңды тұлғалар – 505.
Елді мекен шекараларының бекітілуі
Қызылорда облысының елді мекендерінің шекараларын белгілеуге арналған жол картасы бойынша 146 елді мекен жоспарланды. Негізгі жұмыстар аяқталды, осы жылдары 138 елді мекеннің шекараларын белгілеу жүргізілді 5 елді мекен жол картасынан шығарылды және 2020 жылға 3 (Сұлутөбе, 1 мамыр, Бірлестік) елді мекеннің шекарасын белгілеу жұмыстарының жерге орналастыру жобасы әзірленіп, Шиелі аудандық мәслихаттың кезекті сессиясына ұсынылды.
Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі
Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалау аймақтарға бөлу және түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын жүргізуге 35,6 млн. теңге облыстық бюджеттен бөлінді. Бұл жұмыстар 2021 жылы атқарылады.
Жерлерді айналымға алу
2020 жылға облыс бойынша 60 мың га жерлерді қосымша ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарланды.
2020 жылдың басынан бері 66,3 мың га (Арал а., 8,3 мың га, Қазалы а. 11,8 мың га, Қармақшы а. 7,3 мың га, Жалағаш а. 5,1 мың га, Сырдария а. 0,4 мың га, Шиелі а. 9,6 мың га, Жаңақорған а. 16,7 мың га, Қызылорда қаласы 7,1 мың.га) жерлер табысталды (268 учаске), (жоспар 110,5 пайызға орындалды).
Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу
2019 жылы облыс бойынша 45 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 144 га құрайтын 268 учаске сатылып, 148,2 млн. теңге бюджетке түсірілді.
2020 жылы облыс бойынша 30 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 104,9 га құрайтын 220 учаске сатылып, 159,2 млн. теңге бюджетке түсірілді.
Жайылымды басқару мен пайдалану
Бекітілген нормативтерге сәйкес (ҚР АШМ 24.04.2017 жылғы №172 бұйрығы) тұрғындардың жайылымға шығарылатын жеке мал басына 4699,9 мың гектар жайылым қажеттілігі ескеріліп әрбір ауылдық округ бойынша бекітілді.
Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізіліп отыр.
2019 жылы жалпы облыста 2250 мың га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
Онда 1250 мың га жерлерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және мониторингтеу жұмыстары жүргізілді. Оның ішінде 450,0 мың га жерде топырақ зерттеу (Қазалы – 400 мың га, Арал -50 мың га), 300,0 мың га жерде бонитет балын анықтау (Қармақшы – 300,0 мың га), 500,0 мың га жерде мониторингтеу (Жалағаш – 200,0 мың га, Сырдария – 300,0 мың га) шаралары жүргізілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы 1,0 млн. га жерлерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді. Соңғы зерттеулер 1990-1998 жылдары жүргізілген.
Оның ішінде: Шиелі ауданы 640,4 мың га және Сырдария ауданы 359,6 мың га.
Геоботаникалық іздестірулер республикалық бюджет есебінен «Азаматтарға арналған үкімет» МК» КЕ АҚ Алматы қаласындағы филиалы-агрохимиялық топырақ зерттеу және кешенді іздестіру жұмысы департаментімен атқарылуда.
Өз кезегінде, әкімдікпен ҚР АШМ бірнеше қайтара ұсыныстар жолданып (27.11.2019 жылғы №05/1-6/7187, 11.11.2019 жылғы №01-9/1786 хаттары) 2021 жылғы жоспарына 1,0 млн. га іздестіру жасау келісілді.
2021 жылға геоботаникалық іздестірулерді Жаңақорған (430,9 га), Қармақшы (769,1 га) (барлығы 1,2 млн га) аудандарында жүргізу жоспарлануда. Суландырылған жайылымдар мен суландыру қондырғылары туралы (құдықтар)
Облыс бойынша 6,9 млн. га жерлерді суландыратын 2488 (956 шеген құдық, 1291 ұңғыма құдық, 186 апан құдық, 53 бұлақ, 1 қолдан су құятын ақпана, 1 өзен көлдер) су көздері анықталды. Оның 1203 (368 шеген құдықтар, 640 ұңғыма құдық, 141 апан құдықтар, 53 бұлақтар, 1 өзен көлдер) пайдалануға жарамды болса, 1285 (588 шеген құдық, 651 ұңғыма құдық, 45 апан құдық, 1 қолдан су құятын ақпана) жөндеуді қажет етеді. Бүгінгі күні босалқы жер қорында орналасқан жалпы жарамды 452 су көзінің құжаттарын рәсімдеуге облыстық бюджеттен 27,8 млн. теңге бөлуді сұрап қызметтік хат жолданды.
Жеке тұрғын үй құрылысы
Бүгінгі күні облыста 99678 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 60661 (60,9 пайызы). 2014-2019 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 1383 жер учаскесі, ал 20.12.2020 жылғы жағдай бойынша 1469 жер учаскесі табысталды.
Инвестициялық жобалар
Жалпы үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін 36 жер пайдаланушыға жалпы көлемі 7614,0 гектар жер учаскелері табысталды.
Электрондық карталарды қалыптастыруға қатысты
Цифрландыруға сәйкес өңірдің барлық ауыл шаруашылығы тауарөндіруші шаруашылықтардың егіс алқаптары АШМ министрлігінің QOLDAU веб-порталына мерзімінен бұрын енгізілді. Облыста 180,8 мың га жерлердің электронды картасын жасау жоспарласа 199,9 мың гектар веб-порталға енгізіліп тапсырма 110,6 пайыз орындалды.
Осы тәжірибе қорытындысымен бүгінгі күнге табысталған көлемі 2,1 млн. гектар ауыл шаруашылығы алқаптардың электрондық карталарын әзірлеу жүруде (жайылымдық 1924 мың га, шабындық 37,0 мың га, көп жылдық екпелер 0,6 мың га). Қазіргі күнге, 1,67 млн. га жерге, яғни 78,9 пайызға орындалды.
Жер қатынастары саласын цифрландыру
Жалпы облыста цифрландыру бағытында «Өңірлік геоақпараттық жүйесін» құру жұмыстары жүргізілуде. Қызылорда қаласында және оған іргелес кент, ауылдық округтер мен аудан орталықтарының жер учаскелерінің АИС (автоматтандырылған ақпараттар жүйесі) бағдарламасы мен нақты жағдайға түгендеу жұмыстарын жүргізуге 109,1 млн. теңгеге бюджеттік өтінім беріліп, 2021 жылы бөлінетін болып келісілді. Тиісті жұмыстар 2021 жылы атқарылады.
Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы 2020 жылдың басынан бері басқарма тарапынан 75 қызмет көрсетілді. Оның ішінде:
жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 49;
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру- 1;
іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 5,
сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 16;
елді мекен шегінде обьектілер құрылысы үшін жер учаскесін беру -4.
2021 жылға негізгі міндеттер:
1) ҚР заңнамаларымен белгіленген функционалдық міндеттерін жүзеге асыру, өз құзыреті шегінде жер учаскелерін табыстауға байланысты шараларды жүргізу;
2) Кәсіпкерлікті дамыту мақсатында жерді сауда-саттық жолымен айналымға алу, сауда-саттықтарды ұйымдастыру;
3) Елді мекендердің перспективалық дамуы, құрылыс жүргізу жоспарларына сәйкес олардың шекараларын белгілеу жұмыстарын үйлестіру, жүргізу;
4) Жер қойнауын пайдаланушыларға жер телімдерін табыстауда ауыл шаруашылығы жерлерінің айналымнан шығып қалуынан туындайтын шығындардың мемлекетке өтелуін қамтамасыз ету.
5) Геоботаникалық зерттеу жұмыстары жүргізілетін жерлердің құжаттарын дайындау, ұйымдастыру мен қадағалау;
6) Елді мекендердегі мал басына қажетті жайылымдықтарды анықтау, оларды белгілеу мен мал жайылымына қажеттілікті қанағаттандыруға бағытталған шараларды жүргізу;
7) Елді мекен шекараларын бекіту жұмыстарының аяқталуын үйлестіру;
8) Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) белгілеу, бағалық салықтық аймақтарға бөлу мен оларға қолданылатын түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын жүргізу.
9) Облыстағы кенттер, ауылдық округтеріндегі жер учаскелеріне ревизиялауды қоса алғанда есеп жүргізуді ұйымдастыру мен қадағалау.
Жер қатынастары саласында атқарылған жұмыстар
(2020 жылдың жартыжылдығы бойынша)
1. Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,0 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,7 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,2 пайызы.
Осы жерлерді (2,7 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны - 5463, оның ішінде шаруа қожалығы - 5008, заңды тұлғалар – 455.
Облыста шаруашылықтарға табысталған 2,7 млн. га жерлердің 97,7 пайызы жалда, қалған 2,3 пайызы жеке меншікте, яғни 2,7 млн гектардың небәрі 59 мың гектары меншікке берілген және өз жерлестеріміздің иелігінде.
2. Қолда бар жер қорын талдау (құжаттамалық ревизия)
Елбасының тапсырмасына сәйкес 2017-2019 жылдары облыстың барлық жер қорына талдау жұмыстары жүргізілді.
Ревизиялау жұмыстарын жүргізуге барлық деңгейде жұмыс топтары құрылып 3 жыл көлемінде жүргізілді және талдау жұмыстарының қорытындылары аудандардың (қала) жылдық жер есептері облыстың балансына қабылданды және Республика баланысына еңгізілді.
Оның ішінде:
2017 жылы Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер санаты бойынша 2639,2 мың га болатын 7581 жер учаскесі (10 540 саяжайларды қоспағанда), елді мекен жерлер санаты бойынша 689,7 мың га болатын 72678 жер учаскесіне жүргізілді;
Ауылшаруашылығы жері бойынша
Анықталған өзгеріс, жер көлемі 182,5 мың га, тиісінше жер пайдаланушылардың саны 857 бірлікке артты.
Елді мекен жері бойынша
Ревизиямен 259 елді мекен қамтылды. Ол жерлерде 72678 учаске ревизияланып, нақты жағдай мен құжаттамалық мәліметтерде 12873 учаскеге (3,1 мың га) айырмашылықтар анықталды. Қазір айырмашылықтарды жою шаралары жүргізілуде.
2018 жылы 397,9 мың га өнеркәсіп мақсаттағы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері және облыс, аудан орталықтарының жерлеріне (8 елді мекен көлемі 57,9 мың га, 101802 учаске) талдау жұмыстары жүргізілді;
Өнеркәсiп, көлiк, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік мұқтажына арналған жер санаты бойынша 01.11.2017 жылдың жер балансында 179,1 мың га жерлер, 796 жер пайдаланушы есепке алынған.
Ревизиялау нәтижесімен өнеркәсіп мақсатты жерлер санаты – 221,1 мың га, субъектілер саны – 819 құрады. Өзгерісі - +42,0 мың га, жер пайдаланушылар саны бойынша - +23.
Санат құрамындағы өзгерістер есепті жыл ішінде өнеркәсіп санатына жаңадан табысталған және бұрын есепке алынбай қалған жерлер есебінен орын алған.
2019 жылы жалпы көлемі 20 237,7 мың га (су қоры – 2247,5 мың га, орман қоры – 6506,7 мың га, босалқы жер – 11483,5 мың га) құрайтын орман, су және босалқы жерлер қорына ревизиялау жұмыстары жүргізілді;
Су қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылғы жер есебі бойынша - 2 247 488,5 га, 520 учаске;
- ревизия қорытындысымен 2 287 239,1 га, 2835 учаске;
- айырмасы жер көлемі 39750,6 га, 2315 учаскеге артты.
Орман қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылғы жер есебі бойынша – 6 506 761 га, 280 учаске;
- ревизия қорытындысымен 6 510 324га, 290 учаске;
- айырмасы +3 563 га, 9 учаске.
Босалқы жер қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылға жер есебі бойынша бары – 11483,5 мың га;
- ревизия қорытындысымен – 11289,8 мың га;
- айырмасы - 193,7 мың га кеміді.
Өзгерістердің негізінен елді мекендердің шекараларының өзгерісі, өткізілген сауда-саттықтар (аукцион, конкурстар), жер қойнауын пайдаланушыларға жерлерді табыстау, жерлерді ревизиялау және өзге де себептерге байланысты орын алды. Елді мекен шекараларының бекітілуі.
«Қызылорда облысының елді мекендерінің шекараларын белгілеу жұмыстарын жүргізудің 2017-2019 жылдарға арналған жол картасы» бойынша 146 елді мекен жоспарланды. Негізгі жұмыстар аяқталды, осы жылдары 138 елді мекеннің шекараларын белгілеу жүргізілді 5 елді мекен жол картасынан шығарылды және 2020 жылға 3 елді мекеннің шекарасын белгілеу жүргізілуде.
Қазіргі таңда, Шиелі ауданы бойынша 3 елді мекеннің (Сұлутөбе,
1 мамыр, Бірлестік) шекарасын белгілеу (1,7 млн. теңге) жұмыстарын жүргізуге конкурс өткізіліп, жеңімпазы анықталды («Гео-Нұрсат» ЖШС). Жобалау жұмыстары жүргізілуде.
Ақпарат үшін. 2019 жылдың 20 желтоқсанында жол картасына енгізілген өзгерістерге сәйкес тізімінен РФ жалға берілген жерлер құрамындағы Байқоңыр қаласы мен даму потенциалы төмен 4 елді мекен (Шиелі а. 21 раз., 22 раз., Актам, 2 ферма ) шығарылды.
Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі.
2013 жылы бекітілген бас жоспарға (ҚР Үкіметінің 17.07.2009 жылғы №1087 қаулысы) сәйкес Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалау аймақтарға бөлу және түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарына облыстық бюджеттен 19,2 млн. теңге қаржы бөлініп, жобалар дайындалды. Дайындалған жоба ҚР Үкіметінің 05.08.2014 жылғы №907 қаулысымен келісіліп, Қызылорда облысы әкімдігінің 18.03.2015 жылғы №880 қаулысы мен Қызылорда облыстық мәслихатының 18.03.2015 жылғы №265 шешімімен бекітілді.
Қызылорда қаласының бас жоспарына өзгеріс енгізу туралы ҚР Үкіметінің 2019 жылғы 6 маусымдағы № 374 қаулысының қабылдануына байланысты Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалау аймақтарға бөлу және түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын қайта жүргізу қажет.
«Азаматтарға арналған үкімет» МК» коммерциялық емес АҚ Қызылорда облысы бойынша филиалының ұсынған сметалық бағасына сәйкес аталған жұмыстарды жүргізуге 35,6 млн теңге қаржы қажеттілігі көрсетілуде. Қазіргі таңда, бірінші кезегіне қажетті 12.0 млн. теңгеге ұсыныс берілді.
Мәлімет үшін.
Қабылданған бас жоспарға сәйкес қаланың перспективалық шекарасына «Сабалақ» және «Байтерек» тұрғын үй массивтерін қосу арқылы қаланың жалпы ауданы – 20 528 гектарды құрады.
Облыс әкімдігі мен мәслихаттың 18.03.2015 жылғы №880/265 бірлескен шешімі бойынша Қызылорда қаласының бекітілген көлемі 13 599,5 га, бас жоспармен айырмашылығы +6928,5 га.
3. Жерлерді айналымға алу.
Жалпы 2014-2019 жылдар нәтижесімен 524,6 мың гектар ауылшаруашылығы жері сауда-саттық жолымен және мемлекеттік бағдарламалар арқылы айналымға енгізілді.
(2014 ж - 120,5 мың га; 2015 ж - 93,8 мың га; 2016 ж - 79,7 мың га; - 2017 ж - 83 мың га; 2018 ж - 87,3 мың га, 2019 ж – 60,3 мың га).
Өткен жылы 57,1 мың гектар жоспарланып,
60,3 мың гектар жерлер ауыл шаруашылығымен айналысу үшін табысталды (жоспар 105,6 пайызға орындалды).
2020 жылға облыс бойынша 60 мың га жерлерді қосымша ауыл шаруашылығы айналымына алу жоспарлап отырмыз.
Аталған жұмыстарға (жерге орналастыру жұмыстарына) жергілікті бюджеттен 36,8 млн. теңге қаржы қаралып, тиісті жұмыстар жүргізілуде. Яғни, конкурстар өткізуге қажетті қаржы аудандар мен қалада толығымен қаралды.
2020 жылдың басынан бері– 42,9 мың га (Арал а., 8,2 мың га, Қазалы а. 0,7 мың га, Жалағаш а. 4,1 мың га, Сырдария а. 9,2 мың га, Жаңақорған а. 20,7 мың га) табысталды (130 учаске), (жоспар 71,5 пайызға орындалды).
Атап өтетін мәселе Жер кодексіне енгізілген өзгерістер мен толықтыруларға сәйкес (ҚР 04.05.2018 № 151-VI Заңымен) қазіргі таңда ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер мемлекеттің жер қорынан беру тек конкурс арқылы жүзеге асырылады. Конкурсқа салынатын жерлердің тізімін қалыптастырудан бастап конкурс жариялау, өткізу, қорытындылау жұмыстарын жүргізу барлығы жарты жыл мерзімді алады (180 кун).
4. Суармалы егіс көлемін ұлғайту туралы
Облыста (01.11.2018 жылғы жер балансы) 249,8 мың га (о.і. инженерлік жүйеге келтірілгені 178,6 мың га) суармалы жерлер тіркелген.
Оның ішінде, облыстағы таза суармалы жерлердің көлемі
236,9 мың га, оның ауыл шаруашылығы санатындағы көлемі – 214,7 мың га, босалқы жер санаты бойынша – 20,1 мың га, орман қоры санатында – 2,1 мың га.
Облыстағы егістік жерлер көлемі 1991 жылдан бастап күрт азайған. 1991 жылғы жер есептіліктеріне сәйкес облыстағы егістік – 248,5 мың га, тыңайған жерлер – 48,3 мың га болған.
Түгендеу жұмыстары нәтижесінде (1990, 1999, 2002, 2010 және 2012-2014 жылдары жүргізілген) жалпы көлемі 90,8 мың га жерлер егістік жерлер құрамынан шығарылып (оның инженерлік жүйеге келтірілгені – 51,8 мың га), шабындық (1,1 мың га), жайылымдық алаптар (85,7 мың га) мен бөгде жерлерге (4,0 мың га) ауыстырылған.
Суармалы егістік көлемін 300 мың гектарға жеткізу жөніндегі тапсырма бойынша жұмысшы топ барлық аудан бойынша қосымша мамандармен зерттеу, талдау жұмыстарын жүргізді. Жаңадан ашылатын суармалы егіс алқаптары 95,7 мың гектарға жеткізіліп, жиынтығымен облыста суармалы жерді 332,6 мың гектарға дейін ұлғайтуға мүмкіншілік бары нақтыланды. Жаңадан айналымға алуға ұсынылған 95,7 мың га жердің 49,7 мың га шаруашылықта (52%), 46 мың га мемлекеттің босалқы жер құрамында (48%).
Жалпы 44,4 мың га жердің 32,3 мың га жаңаланған топырақ зерттеу материалдары бар (73%), 12,1 мың га (27%) жерде 1991-1992 жылдардағы ескі материалдар қолданылуда, оларды жаңартуға қажетті қаржы – шамамен 4284 мың теңге.
2019 жылға 1 га жерде топырақ зерттеу жұмыстарын жүргізуге
352 теңге мөлшерде прейскурантпен белгіленген.
5. Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу.
2019 жылы облыс бойынша 45 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 144 га құрайтын 268 учаске сатылып, 148,2 млн. теңге бюджетке түсірілді.
2020 жылы облыс бойынша 7 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 20 га құрайтын 44 учаске сатылып, 21,7 млн. теңге бюджетке түсірілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы облыс аумағындағы жер қойнауын пайдаланушы тұлғаларға берілген жерлердегі ауыл шаруашылығы алқаптарына келтірілген 66,0 млн теңге шығасылары есептеліп, бюджетке түсірілді (РБ).
6. Жер учаскелеріне құқық табыстау бойынша
6.1. Жеке тұрғын үй құрылысы
Бүгінгі күні облысты 98590 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 60058 (60,9 пайызы). 2014-2019 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 532 жер учаскесі табысталды.
6.2. Инвестициялық жобалар
Үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін
32 жер пайдаланушыға жалпы көлемі 6904,0 гектар жер учаскелері табысталды.
Соның ішіндегі бірқатар ірі жобалар:
1. "GTL Қазақстан" ЖШС-не Қызылорда қаласындағы индустриялық аймағынан көмірсутекті сұйықтықтарға және табиғи газды өңдеуге арналған модульдік типті қондырғы зауытының құрылысы жалпы көлемі 5,0 га;
2. «Baikonyr Solar» ЖШС-не Шиелі ауданы аумағынан қуаттылығы 50 МВТ "Байқоңыр" күн электростансасының құрылысы үшін көлемі 150,0 га;
3. «HydroEnergy» АҚ-ң еншілес серіктесі "ХЕК-К Т" ЖШС-не Жаңақорған ауданы аумағынан жаңартылатын энергия көздерін пайдалану жөніндегі объектілерді салу үшін жалпы көлемі 50,0 га;
4. «Номад Солар» ЖШС-не Жалағаш ауданы аумағынан қуаттылығы 30 мВт күн электростансасының құрылысы үшін жалпы көлемі 164,0 га;
5. «Таң ЛТД» ЖШС-не Шиелі ауданы аумағынан ауыл шаруашылығы дақылдарын егу және зауыт құрылысы үшін жалпы көлемі 5030,0 га
6. «РЗА» АҚ-на Қазалы ауданы аумағынан ауыл шаруашылығы дақылдарын егу үшін жалпы көлемі 1035,0 га; жер учаскелеріне құқықтар табысталды.
Сонымен қатар, инвестициялық жобаларға бөлінген бірқатар жер пайдаланушыларға (Бек-транс Строй, СП Қызылорда цемент, Жаңақорған энерджи ЖШС, Джуманбеков, Жасыл дала ШҚ-ры, Мырзакулова ЖК) табысталған жалпы көлемі 211,0 гектар жер учаскелерін мемлекет меншігіне қайтару бойынша шаралар атқару үшін облыстық жердің пайдаланылуы мен бақылау басқармасына тиісті шаралар атқару жөнінде хат жолданды.
"Сарыарқа" газ құбыры бойынша.
Қызылорда облысы аумағынан өтетін «Сары-Арқа» магистралды газ құбырының желілік бөлігін орналастыру бойынша қауымдық сервитут белгілеу туралы облыс әкімдігінің қаулысы қабылданып, 2018 жылдың 16 мамырында облыс әкімдігінің қаулысы әділет департаментінде мемлекеттік тіркеуден өтті.
Cонымен бірге, облыс әкімдігімен 2019 жылдың 2 мамырында магистральды газ құбырының құрылысы кезеңінде бөгде жер пайдаланушылармен қиындықтар туындамау мақсатында магистральды газ құбырының осінен екі жаққа 200 метр қашықтықта жалпы көлемі 7130,0 гектар жер учаскелерін резервке қалдыру туралы №1380 қаулысы қабылданды.
6.3. Жер қойнауын пайдаланушылар
Өңіріміздегі ірі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран және т.б.) өндірістік мақсаттар үшін жалпы көлемі 69,8 мың гектар жер учаскелері келісім-шарт мерзіміне табысталған.
6.4. Өндіріс және тұтыну қалдықтары (ТБО)
Өндіріс және тұтыну қалдықтары полигондарына облыс аумағындағы қала, кент, ауыл округтеріне (3 қала, 9 кент, 134 ауыл) жалпы көлемі 402 гектар жер учаскелері табысталды.
7. Электрондық карталарды қалыптастыруға қатысты
Цифрландыруға сәйкес өңірдің барлық ауыл шаруашылығы тауарөндіруші шаруашылықтардың егіс алқаптары АШМ министрлігінің QOLDAU веб-порталына мерзімінен бұрын енгізілді. Облыста 180,8 мың га жерлердің электронды картасын жасау жоспарласа 199,9 мың гектар веб-порталға енгізіліп тапсырма 110,6 пайыз орындалды.
Бұл, өз кезегінде АӨК тауар өндірушілерінің мемлекеттік қолдауларды (тыңайтқыш, гербецид т.б субсидияларды) электронды түрде кедергісіз алуға мүмкіндік беруде.
Осы тәжірибе қорытындысымен бүгінгі күнге табысталған көлемі 1,9 млн. гектар жайылым жерлердің электрондық карталарын әзірлеу жүруде. (жайылымдық 1924 мың га, шабындық 37,0 мың га, көп жылдық екпелер 0,6 мың га).
Қазіргі күнге, 1,4 млн. га жерге, яғни 70,7 пайызға орындалып тұр (1359,6 мың га жайылымдық 70,7 %, 14,9 мың га шабындық 41 %, көп жылдық екпелер 24,7 %) және ауыл шаруашылығы тауар өндірушілер арасында түсіндіру жұмыстары жалғасуда.
Нәтижесінде Қармақшы 100%, Қазалы 86,2 %, Жаңақорған 76,3 %, Арал 77,3%, Жалағаш 63,9 %, Сырдария 45,1 %, Шиелі 44,5 % және Қызылорда қаласы 46,0 %.
Қазіргі таңда, төтенше жағдай режиміне және енгізілген шектеулерге байланысты жұмыс уақытша тоқтатылды.
8. 2019 жылғы облыс әкімінің іс-қимыл жоспары бойынша
2012-2019 жылдары ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылмай отырған 354,8 мың гектар жерлер анықталды. Оның 147,3 мың га (41,5 %) шаруашылықтардан мемлекет меншігіне қайтарылды, 146,9 мың га (41,4 %) қайта пайдалануға кіріскен, қалған
60,5 мың га жерлерге жұмыстар жүргізілуде (17,0 %). Мемлекетке қайтарылған 147,3 мың га жерлердің бүгінгі күнге 83,5 мың га (57,0 %) сауда-саттық және мемлекеттік бағдарламалар негізінде қайта айналымға енгізілді.
9. Ресей Федерациясының жал құрамындағы жер учаскелеріне қатысты
2017 жылдың қарашада РФ-ң Челябі қаласында екі ел президенттерінің төрағалығымен өткен ХІV Қазақстан және Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумы аясында «Байқоңыр» кешенiн жалға беру шартына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» (жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскесі) Хаттамаға қол қойылды.
2019 жылдың 12 желтоқсанында ҚР Сенатының пленарлық отырысында "1994 жылғы 10 желтоқсандағы ҚР Үкіметі мен РФ Үкіметі арасындағы "Байқоңыр" кешенін жалға беру шартына өзгеріс енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы" Заң жобасы қаралып,
ҚР Сенат депутаттары Хаттаманы бекітті.
2019 жылдың 25 желтоқсанында ҚР Президенті қол қойды.
Бұдан бөлек қайтаруға жататын қосымша 4045,9 гектар жер учаскелері бойынша РФ-ның жал құрамынан шығару бойынша жұмыс жасалуда.
1.Төретам кенті мен Ақай ауылына қосымша жалпы көлемі
2900 га, оның ішінде Төретам кентінің жаңа орталығына 184 га, Төретам кентіне 322,6 га, Ақай ауылына 371,4 га, «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» автожолынан теміржолға дейінгі аумақ 2020,2 га.
2."Байқоңыр" кешеніндегі №42, 43, 45 (Назарбаев ұшу алаңы) алаңдарының аумағы 1145,9 га. Қазақстан және Ресей тарапының мүдделі меморгандарынан құрылған бірлескен жұмысшы органымен жүргізілген жұмыстар нәтижесімен тиісті құжаттар рәсімделіп, актілер бекітілді. 2020 жылдың 11 ақпанына кезекті екіжақты кездесу өткізіледі. Нәтижесі Қазақстан-Ресей үкіметаралық комиссиясының қарауына Комиссияның кезекті отырысына шығару үшін ұсынылатын болады.
10. Жер қатынастары саласын цифрландыру
2019 жылдан жер комиссиясының отырысы онлайн трансляциялау режимінде және аудио-бейнежазбасы арқылы жүргізілуде. Бүгінгі күнге дейін 21 отырыс өткізіліп 57 мәселе қаралды.
Онда, негізінен өңіріміздегі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран және т.б.) өндірістік мақсаттар және өңірлік үйлестіру кеңесінің шешімімен бекітілген инвестициялық жобалар үшін жер табыстау мәселелері қаралады.
11. Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жүргізілу белгіленді. Жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізіліп отыр.
2018 жылы 476,8 мың га жерде топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау шаралары жүргізілді.
2019 жылы жалпы облыста 2250 мың га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
Онда 1250 мың га жерлерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және мониторингтеу жұмыстары жүргізілді. Оның ішінде
450,0 мың га жерде топырақ зерттеу (Қазалы – 400 мың га, Арал -50 мың га), 300,0 мың га жерде бонитет балын анықтау (Қармақшы – 300,0 мың га), 500,0 мың га жерде мониторингтеу (Жалағаш – 200,0 мың га, Сырдария – 300,0 мың га) шаралары жүргізілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы 1,0 млн. га жерлерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді. Соңғы зерттеулер 1990-1998 жылдары жүргізілген.
Оның ішінде: Шиелі ауданы 640,4 мың га және Сырдария ауданы 359,6 мың га.
Жұмысты «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қоғамының Алматы қаласындағы филиалы – Агрохимиялық, топырақ зерттеу және кешенді іздестіру жұмысы департаменті жүргізді (Республикалық бюджеттен 90 млн. тенге бөлінген). Зерттеу жұмыстарын 5 далалық бригада орындады. Зерттеу жұмыстарының қорытынды мәліметтері толық аяқталып, тапсырылды.
Геоботаникалық іздестірулер республикалық бюджет есебінен атқарылуда. Өз кезегінде, әкімдікпен ҚР АШМ бірнеше қайтара ұсыныстар жолданып (27.11.2019 жылғы №05/1-6/7187, 11.11.2019 жылғы №01-9/1786 хаттары) 2021 жылғы жоспарына 1,5 млн. га іздестіру жасау келісімделу барысында.
12. Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы
Басқармамен барлығы 14 түрлі мемлекеттік қызмет көрсетілсе, ағымдағы жылдан бастап енгізілген өзгерістерге сәйкес 10 қызмет көрсетілуде.
2019 жылы жалпы 189 қызмет көрсетілді, оның ішінде:
жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 120;
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру- 1;
іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 1,
бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру-14.
жер учаскесін жалға алу шарттарын жасасу – 27;
сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 26.
2020 жылдың І-жартыжылдығында басқарма тарапынан барлығы 49 мемлекеттік қызмет көрсетілді. Оның ішінде:
жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 30; жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру- 1; іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 5, сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 10; елді мекен шегінде обьектілер құрылысы үшін жер учаскесін беру -3.
Жер қатынастары саласында атқарылған жұмыстар
(2020 жылдың 1-тоқсанына)
1. Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,0 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,7 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,2 пайызы.
Осы жерлерді (2,7 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны
- 5463, оның ішінде шаруа қожалығы - 5008, заңды тұлғалар – 455.
Облыста шаруашылықтарға табысталған 2,7 млн. га жерлердің
97,7 пайызы жалда, қалған 2,3 пайызы жеке меншікте, яғни 2,7 млн гектардың небәрі 59 мың гектары меншікке берілген және өз жерлестеріміздің иелігінде.
2. Қолда бар жер қорын талдау (құжаттамалық ревизия)
Елбасының тапсырмасына сәйкес 2017-2019 жылдары облыстың барлық жер қорына талдау жұмыстары жүргізілді.
Ревизиялау жұмыстарын жүргізуге барлық деңгейде жұмыс топтары құрылып 3 жыл көлемінде жүргізілді және талдау жұмыстарының қорытындылары аудандардың (қала) жылдық жер есептері облыстың балансына қабылданды және Республика баланысына енгізілді.
Оның ішінде:
2017 жылы Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер санаты бойынша 2639,2 мың га болатын 7581 жер учаскесі (10 540 саяжайларды қоспағанда), елді мекен жерлер санаты бойынша 689,7 мың га болатын 72678 жер учаскесіне жүргізілді;
Ауылшаруашылығы жері бойынша
Анықталған өзгеріс, жер көлемі 182,5 мың га, тиісінше жер пайдаланушылардың саны 857 бірлікке артты.
Елді мекен жері бойынша
Ревизиямен 259 елді мекен қамтылды. Ол жерлерде 72678 учаске ревизияланып, нақты жағдай мен құжаттамалық мәліметтерде 12873 учаскеге (3,1 мың га) айырмашылықтар анықталды. Айырмашылықтарды жою шаралары жүргізілді.
2018 жылы 397,9 мың га өнеркәсіп мақсаттағы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері және облыс, аудан орталықтарының жерлеріне (8 елді мекен көлемі 57,9 мың га, 101802 учаске) талдау жұмыстары толық аяқталып, нәтижесі жер есебіне енгізілді;
Өнеркәсiп, көлiк, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік мұқтажына арналған жер санаты бойынша 01.11.2017 жылдың жер балансында 179,1 мың га жерлер, 796 жер пайдаланушы есепке алынған.
Ревизиялау нәтижесімен өнеркәсіп мақсатты жерлер санаты – 221,1 мың га, субъектілер саны – 819 құрады. Өзгерісі - +42,0 мың га, жер пайдаланушылар саны бойынша - +23.
Санат құрамындағы өзгерістер есепті жыл ішінде өнеркәсіп санатына жаңадан табысталған және бұрын есепке алынбай қалған жерлер есебінен орын алған.
2019 жылы жалпы көлемі 20 237,7 мың га (су қоры – 2247,5 мың га, орман қоры – 6506,7 мың га, босалқы жер – 11483,5 мың га) құрайтын орман, су және босалқы жерлер қорына ревизиялау жұмыстары жүргізілді;
Су қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылғы жер есебі бойынша - 2 247 488,5 га, 520 учаске;
- ревизия қорытындысымен 2 287 239,1 га, 2835 учаске;
- айырмасы жер көлемі 39750,6 га, 2315 учаскеге артты.
Орман қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылғы жер есебі бойынша – 6 506 761 га, 280 учаске;
- ревизия қорытындысымен 6 510 324га, 290 учаске;
- айырмасы +3 563 га, 9 учаске.
Босалқы жер қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылға жер есебі бойынша бары – 11483,5 мың га;
- ревизия қорытындысымен – 11289,8 мың га;
- айырмасы - 193,7 мың га кеміді.
Өзгерістердің негізінен елді мекендердің шекараларының өзгерісі, өткізілген сауда-саттықтар (аукцион, конкурстар), жер қойнауын пайдаланушыларға жерлерді табыстау, жерлерді ревизиялау және өзге де себептерге байланысты орын алды.
Елді мекен шекараларының бекітілуі.
«Қызылорда облысының елді мекендерінің шекараларын белгілеу жұмыстарын жүргізудің 2017-2019 жылдарға арналған жол картасы» және оны іске асырудың іс-шаралар жоспары бойынша 146 елді мекендердің шекараларын белгілеу жоспарланды. 2017-2019 жылдары 135 елді мекеннің шекараларын белгілеу жүргізілді (орындалуы – 93%), 5 елді мекен жол картасынан шығарылды және 2020 жылға 3 елді мекенді жобалау жоспарлануда (қаржысы 2019 жылы қаралған, жобалауды жүргізуге конкурс жеңімпазы анықталмаған).
Қызылорда қаласының шекарасын (шегін) өзгерту мәселесі.
2013 жылы бекітілген бас жоспарға (ҚР Үкіметінің 17.07.2009 жылғы
№1087 қаулысы) сәйкес Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалау аймақтарға бөлу және түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарына облыстық бюджеттен 19,2 млн. теңге қаржы бөлініп, жобалар дайындалды. Дайындалған жоба ҚР Үкіметінің 05.08.2014 жылғы №907 қаулысымен келісіліп, Қызылорда облысы әкімдігінің 18.03.2015 жылғы №880 қаулысы мен Қызылорда облыстық мәслихатының 18.03.2015 жылғы №265 шешімімен бекітілді.
Қызылорда қаласының бас жоспарына өзгеріс енгізу туралы
ҚР Үкіметінің 2019 жылғы 6 маусымдағы № 374 қаулысының қабылдануына байланысты Қызылорда қаласының шекараларын анықтау және бекіту, бағалау аймақтарға бөлу және түзету коэффициенттерін бекіту жұмыстарын қайта жүргізу қажет.
«Азаматтарға арналған үкімет» МК» коммерциялық емес
АҚ Қызылорда облысы бойынша филиалының ұсынған сметалық бағасына сәйкес аталған жұмыстарды жүргізуге 35,6 млн теңге қаржы қажеттілігі көрсетілуде.
3. Жерлерді айналымға алу.
Жалпы 2012-2019 жылдар нәтижесімен 603.8 мың гектар жер учаскелері сауда-саттық жолымен және мемлекеттік бағдарламалар арқылы айналымға енгізілді.
- 2012 жылы - 41,6 мың гектар;
- 2013 жылы - 37,6 мың гектар;
- 2014 жылы - 120,5 мың гектар;
- 2015 жылы - 93,8 мың гектар;
- 2016 жылы - 79,7 мың гектар;
- 2017 жылы - 83 мың гектар;
- 2018 жылы - 87,3 мың гектар.
Оның ішінде 2019 жылы барлығы 57,1 мың га жерлерді айналымға алу жоспарланды, жерге орналастыру жұмыстарына жергілікті бюджеттерден 21,8 млн теңге қаралып, жобалау жұмыстары жүргізілді.
Нәтижесімен өткен жылы 60,3 мың гектар жерлер ауыл шаруашылығымен айналысу үшін табысталды (жоспар 105,6 пайызға орындалды).
2020 жылға облыс бойынша барлығы 59,8 мың га жерлерді айналымға алу жоспарланды.
4. Суармалы егіс көлемін ұлғайту туралы
Облыста (01.11.2018 жылғы жер балансы) 249,8 мың га (о.і. инженерлік жүйеге келтірілгені 178,6 мың га) суармалы жерлер тіркелген.
Оның ішінде, облыстағы таза суармалы жерлердің көлемі
236,9 мың га, оның ауыл шаруашылығы санатындағы көлемі – 214,7 мың га, босалқы жер санаты бойынша – 20,1 мың га, орман қоры санатында – 2,1 мың га.
Облыстағы егістік жерлер көлемі 1991 жылдан бастап күрт азайған. 1991 жылғы жер есептіліктеріне сәйкес облыстағы егістік – 248,5 мың га, тыңайған жерлер – 48,3 мың га болған.
Түгендеу жұмыстары нәтижесінде (1990, 1999, 2002, 2010 және 2012-2014 жылдары жүргізілген) жалпы көлемі 90,8 мың га жерлер егістік жерлер құрамынан шығарылып (оның инженерлік жүйеге келтірілгені – 51,8 мың га), шабындық (1,1 мың га), жайылымдық алаптар (85,7 мың га) мен бөгде жерлерге (4,0 мың га) ауыстырылған.
Суармалы егістік көлемін 300 мың гектарға жеткізу жөніндегі тапсырма бойынша жұмысшы топ барлық аудан бойынша қосымша мамандармен зерттеу, талдау жұмыстарын жүргізді. Жаңадан ашылатын суармалы егіс алқаптары 95,7 мың гектарға жеткізіліп, жиынтығымен облыста суармалы жерді 332,6 мың гектарға дейін ұлғайтуға мүмкіншілік бары нақтыланды. Жаңадан айналымға алуға ұсынылған 95,7 мың га жердің 49,7 мың га шаруашылықта (52%), 46 мың га мемлекеттің босалқы жер құрамында (48%).
5. Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу.
2019 жылы облыс бойынша 45 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 144 га құрайтын 268 учаске сатылып, 148,2 млн. теңге бюджетке түсірілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы облыс аумағындағы жер қойнауын пайдаланушы тұлғаларға берілген жерлердегі ауыл шаруашылығы алқаптарына келтірілген шығасылардан 59,3 млн теңге бюджетке түсірілді (РБ), 6,7 млн. теңге шығасының жер заңнамасына сәйкес төлеу мерзімі бар.
6. Жер учаскелеріне құқық табыстау бойынша
6.1. Жеке тұрғын үй құрылысы
Бүгінгі күні 96882 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 59787 (61,7 пайызы). 2014-2019 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 260 жер учаскесі табысталды.
6.2. Инвестициялық жобалар
Үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін
30 жер пайдаланушыға жалпы көлемі 6896,0 гектар жер учаскелері табысталды.
Соның ішіндегі бірқатар ірі жобалар:1. "GTL Қазақстан" ЖШС-не Қызылорда қаласындағы индустриялық аймағынан көмірсутекті сұйықтықтарға және табиғи газды өңдеуге арналған модульдік типті қондырғы зауытының құрылысы жалпы көлемі 5,0 га;
2. «Baikonyr Solar» ЖШС-не Шиелі ауданы аумағынан қуаттылығы 50 МВТ "Байқоңыр" күн электростансасы құрылысы үшін көлемі 150,0 га;
3. «HydroEnergy» АҚ-ң еншілес серіктесі "ХЕК-К Т" ЖШС-не Жаңақорған ауданы аумағынан жаңартылатын энергия көздерін пайдалану жөніндегі объектілерді салу үшін жалпы көлемі 50,0 га;
4. «Номад Солар» ЖШС-не Жалағаш ауданы аумағынан қуаттылығы 30 мВт күн электростансасы құрылысы үшін жалпы көлемі 164,0 га;
5. «Таң ЛТД» ЖШС-не Шиелі ауданы аумағынан ауыл шаруашылығы дақылдарын егу және зауыт құрылысы үшін жалпы көлемі 5030,0 га
6. «РЗА» АҚ-на Қазалы ауданы аумағынан ауыл шаруашылығы дақылдарын егу үшін жалпы көлемі 1035,0 га жер учаскелеріне құқықтар табысталды.
"Сарыарқа" газ құбыры бойынша.
Қызылорда облысы аумағынан өтетін «Сары-Арқа» магистралды газ құбырының желілік бөлігінің орналасу маршруты тиісті тараптармен келісіліп, таңдау актісі рәсімделді.
"Сары-Арқа" магистральды газ құбырының желілік бөлігін орналастыру бойынша қауымдық сервитут белгілеу туралы облыс әкімдігінің қаулысы қабылданып, 2018 жылдың 16 мамырында облыс әкімдігінің қаулысы әділет департаментінде мемлекеттік тіркеуден өтті
Cонымен бірге, облыс әкімдігімен 2019 жылдың
2 мамырында магистральды газ құбырының құрылысы кезеңінде бөгде жер пайдаланушылармен қиындықтар туындамау мақсатында магистральды газ құбырының осінен екі жаққа 200 метр қашықтықта жалпы көлемі 7130,0 гектар жер учаскелерін резервке қалдыру туралы №1380 қаулысы қабылданды.
6.3. Жер қойнауын пайдаланушылар
Өңіріміздегі ірі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран және т.б.) өндірістік мақсаттар үшін жалпы көлемі 70,0 мың гектар жер учаскелері келісім-шарт мерзіміне табысталған.
6.4. Өндіріс және тұтыну қалдықтары (ТБО)
Өндіріс және тұтыну қалдықтары полигондарына облыс аумағындағы қала, кент, ауыл округтеріне (3 қала, 9 кент, 134 ауыл) жалпы көлемі 402 гектар жер учаскелері табысталды.
7. Электрондық карталарды қалыптастыруға қатысты
Елбасының цифрландыру тапсырмасына сәйкес ауыл шаруашылығы тауарөндіруші шаруашылықтардың егіс алқаптарын министрліктің QOLDAU веб-порталына енгізу арқылы, егіс алқаптарының электрондық картасы мерзімінен бұрын аяқталды. Облыс 2019 жылы 1 шілдеге 180,8 мың га жерлердің электронды картасын жасауды жоспарласа 199,9 мың гектар веб-порталға енгізіліп тапсырма 110,6 пайыз орындалды. Бұл, өз кезегінде АӨК тауар өндірушілерінің мемлекеттік қолдауларды (тыңайтқыш, гербецид т.б субсидияларды) электронды түрде кедергісіз алуға мүмкіндік берді.
Жайылым, шабындық және көпжылдық екпелердің электрондық карталарын әзірлеу бойынша жоспарға сәйкес 2019 жылы жалпы көлемі 1,9 млн. га жерлердің электрондық карталарын қалыптастыру тапсырылған (жайылымдық 1924 мың га, шабындық 37,0 мың га, көп жылдық екпелер 0,6 мың га).
Тапсырмаға сәйкес барлық аудандар электрондық картаны жасауда (1425,4 мың га жайылымдық 74,1 %, 15,3 мың га шабындық 42,2 %, көп жылдық екпелер 24,6 %) және ауыл шаруашылығы тауар өндірушілер арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізуде.
Нәтижесінде Қармақшы 100%, Қазалы 95,8 %, Жаңақорған 81,3 %, Арал 80,8%, Жалағаш 65,1 %, Сырдария 46,6 %, Шиелі 48,2 % және Қызылорда қаласы 46,7 %.
Барлық аудандарда жұмыстарды жандандыру және тапсырманы жыл соңына дейін аяқтау қажет.
8. 2019 жылғы облыс әкімінің іс-қимыл жоспары бойынша
2012-2019 жылдары ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылмай отырған 354,8 мың гектар жерлер анықталды. Оның 147,4 мың га (41 %) шаруашылықтардан мемлекет меншігіне қайтарылды, 146,9 мың га (41,4 %) қайта пайдалануға кіріскен, қалған 60,5 мың га жерлерге жұмыстар жүргізілуде (17 %). Осы мемлекетке қайтарылған 146,9 мың га жерлердің бүгінгі күнге 83,5 мың га (57 %) сауда-саттық және мемлекеттік бағдарламалар негізінде қайта айналымға енгізілді.
9. Ресей Федерациясының жал құрамындағы жер учаскелеріне қатысты
2019 жылдың 25 желтоқсанында ҚР Президенті «10.12.1994 жылғы ҚР Үкіметі мен РФ Үкіметі арасындағы «Байқоңыр» кешенін жалға беру шартына өзгеріс енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» ҚР-ң Заңына (жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскесі ҚР қайтару бойынша) қол қойды.
Қайтарылған жерлер Төретам және Ақай елді мекендері тұрғындарының жеке тұрғын үй құрылысын салуға, сондай-ақ шағын және орта бизнесті дамыту үшін пайдаланылатын болады.
Бұдан бөлек қайтаруға жататын қосымша 4045,9 гектар жер учаскелері бойынша РФ-ның жал құрамынан шығару бойынша жұмыстар жасалды.
1) Төретам кенті мен Ақай ауылына қосымша аумақ жалпы көлемі 2900 га, оның ішінде: Төретам кентінің жаңа орталығына 184 га, Төретам кентіне 322, 6 га, Ақай ауылына 371,4 га, "Батыс Еуропа-Батыс Қытай" автожолынан теміржолға дейінгі аумақ 2020,2 га.
2) "Байқоңыр" кешенінің №42, 43, 45 (Назарбаев ұшу алаңы) алаңдарының аумағы, жалпы көлемі 1145,9 гектар.
Қазақстан және Ресей тарапының мүдделі меморгандарынан құрылған бірлескен жұмысшы органымен жүргізілген жұмыстар нәтижесімен тиісті құжаттар рәсімделіп, актілер бекітілді.
Ағымдағы жылдың ақпан айында облыс әкімдігі, "Роскосмос" мемкорпорациясы Байқоңыр филиалы мен Байқоңыр қаласы әкімшілігінің тиісті сала мамандарының қатысуымен кездесу өткізілді. Кездесу нәтижесімен бірлескен хаттама жобасы әзірленіп, бүгінгі күні келісу сатысында. Бірлескен хаттама жобасы Ресей тарапымен келісілген соң Қазақстан-Ресей Үкіметаралық комиссиясының жұмысшы органдарына жолданатын болады.
10. Жер қатынастары саласын цифрландыру
2018 жылы жер заңнамасына енгізілген өзгерістерге сәйкес жер комиссиясының отырысы онлайн трансляциялау режимінде аудио,-бейнежазбасы арқылы жүргізілуде. Алғашқы отырыс 2019 жылдың 18 қаңтарында өткізілді және республикада алғашқы болып жүргізілді. Бүгінгі күнге дейін 19 отырыс өткізіліп 53 мәселе қаралды.
11. Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жүргізілу белгіленді. Жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізіліп отыр.
2018 жылы 476,8 мың га жерде топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау шаралары жүргізілді.
2019 жылы жалпы облыста 2250 мың га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
Оның көлемі 1250 мың га жерлерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және мониторингтеу жұмыстары жүргізілді. Оның ішінде 450,0 мың га жерде топырақ зерттеу (Қазалы – 400 мың га, Арал -50 мың га), 300,0 мың га жерде бонитет балын анықтау (Қармақшы – 300,0 мың га), 500,0 мың га жерде мониторингтеу (Жалағаш – 200,0 мың га, Сырдария – 300,0 мың га) шаралары жүргізілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы 1,0 млн. га жерлерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді. Соңғы зерттеулер 1990-1998 жылдары жүргізілген.
Оның ішінде: Шиелі ауданы 640,4 мың га және Сырдария ауданы 359,6 мың га.
Жұмысты «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қоғамының Алматы қаласындағы филиалы – Агрохимиялық, топырақ зерттеу және кешенді іздестіру жұмысы департаменті жүргізді (Республикалық бюджеттен 90 млн. тенге бөлінген). Зерттеу жұмыстарын 5 далалық бригада орындады. Зерттеу жұмыстарының қорытынды мәліметтері толық аяқталып, тапсырылды. Алдағы жылғы көлем пысықталуда.
12. Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы
Басқармамен барлығы 14 түрлі мемлекеттік қызмет көрсетіледі (енгізілген өзгерістерге сәйкес қазір 10 қызмет).
2019 жылы жалпы 189 қызмет көрсетілді, оның ішінде: жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 120; Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру- 1; іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 1; бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру-14; жер учаскесін жалға алу шарттарын жасасу – 27; сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 26.
2020 жылдың І-тоқсаны бойынша жалпы 21 қызмет көрсетілді, оның ішінде: жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 1; іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 1; жер учаскесін жалға алу шарттарын жасасу – 10; сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 7; елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін беру бойынша – 2.
Жер қатынастары саласында атқарылған жұмыстар
(2019 жыл)
Облыс бойынша жер қатынастары саласында 2019 жылы атқарылған жұмыстар және 2020 жылға қойылған міндеттер туралы ақпараттарды төмендегіше жолдайды.
1. Облыстың ауыл шаруашылығы жерлеріне қатысты
Қызылорда облысының әкімшілік аумағы 24,0 млн. га, бұл республика аумағының 8,3 % құрайды.
Оның ауыл шаруашылығына пайдаланып отырғаны 2,7 млн. га немесе жалпы жер қорының 11,2 пайызы.
Осы жерлерді (2,7 млн га) пайдаланып отырған тұлғалардың саны
- 5463, оның ішінде шаруа қожалығы - 5008, заңды тұлғалар – 455.
Облыста шаруашылықтарға табысталған 2,7 млн. га жерлердің
97,7 пайызы жалда, қалған 2,3 пайызы жеке меншікте, яғни 2,7 млн гектардың небәрі
59 мың гектары меншікке берілген және өз жерлестеріміздің иелігінде.
2. Қолда бар жер қорын талдау (құжаттамалық ревизия)
Елбасының тапсырмасына сәйкес 2017-2019 жылдары облыстың барлық жер қорына талдау жұмыстары (құжаттамалық ревизия) жүргізілуде.
2017 жылы ауыл шаруашылығы мақсатындағы және елді мекендер жерлеріне талдау жұмыстары толық аяқталып, нәтижесі жер есебіне енгізілді.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер санаты бойынша
2639,2 мың га болатын 7581 жер учаскесі (10 540 саяжайларды қоспағанда), елді мекен жерлер санаты бойынша 689,7 мың га болатын 72678 жер учаскесіне жүргізілді.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер бойынша
Ревизиялау қорытындысымен жасақталған жер есебі бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердің көлемі 2639,2 мың гектарды құрады. Анықталған өзгеріс, жер көлемі 182,5 мың гектарға, тиісінше жер пайдаланушылардың саны 857 бірлікке артты.
Елді мекен жері бойынша
2017 жылы құжаттамалық ревизиямен 259 елді мекен қамтылды. Ол жерлерде 72678 учаске ревизияланып, нақты жағдай мен құжаттамалық мәліметтерде 12873 учаскеге (3,1 мың гектар) айырмашылықтар анықталды. Анықталған айырмашылықтарды жою шаралары жүргізілуде.
2018 жылы 397,9 мың га өнеркәсіп мақсаттағы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері және облыс, аудан орталықтарының жерлеріне (8 елді мекен көлемі 57,9 мың га, 101802 учаске) талдау жұмыстары толық аяқталып, нәтижесі жер есебіне енгізілді.
Өнеркәсiп, көлiк, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік мұқтажына арналған жер санаты бойынша 01.11.2017 жылдың жер балансында 179,1 мың га жерлер, 796 жер пайдаланушы есепке алынған.
Ревизиялау нәтижесімен өнеркәсіп мақсатты жерлер санаты – 221,1 мың га, субъектілер саны – 819 құрады.
Өзгерісі - +42,0 мың га, жер пайдаланушылар саны бойынша - +23.
Айырмашылықтар барлық аудан және Қызылорда қаласы бойынша анықталды.
Санат құрамындағы өзгерістер есепті жыл ішінде өнеркәсіп санатына жаңадан табысталған және бұрын есепке алынбай қалған жерлер есебінен орын алған.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерi, сауықтыру мақсатындағы, рекреациялық және тарихи-мәдени мақсаттағы жер санаты бойынша 01.11.2017 жылдың жер балансында 160864 га жерлер, 4 жер пайдаланушы есепке алынған.
Ревизиялау нәтижесімен ерекше қорғалатын жерлер санаты – 161215 га, субъектілер саны – 7 құрады.
Өзгерісі - +351 га, жер пайдаланушылар саны бойынша - 3.
Санат құрамындағы өзгерістер есепті жыл ішінде жер пайдалану құқығын табыстаудың есебінен орын алған.
Есепті кезеңде тарихи-мәдени мақсатта 1 субъектіге 1,0 га (Арал ауданы), сауықтыру орны мақсаты үшін 2 субъектіге жалпы көлемі 350 га 2 учаске (Жаңақорған ауданы) табысталған.
Барлық өзгерістер 2018 жылдың жер есебіне толық енгізілді.
2019 жылы жалпы көлемі 20 237,7 мың га құрайтын орман, су және босалқы жерлер қорына ревизиялау жұмыстары жүргізілді. Жер есебінің (01.11.2018 ж жағдайына) мәліметтеріне сәйкес:
- су қоры – 2247,5 мың га,
- орман қоры – 6506,7 мың га,
- босалқы жер – 11483,5 мың га.
Талдау барысында жер есебі, мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі, мемлекеттік құқықтық кадастр жүйесінің ақпараттары пайдаланылды. Сондай-ақ, ауылдық округтер әкімдері, ауыл шаруашылығы бөлімдері, су шаруашылығы кәсіпорындары, орман шаруашылығы кәсіпорындарымен құжаттамалық талдаулар жасалды.
Су қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылғы жер есебі бойынша - 2 247 488,5 га, 520 учаске;
- ревизия қорытындысымен 2 287 239,1 га, 2835 учаске;
- айырмасы +39750,6 га, 2315 учаске.
Ревизиялау қорытындысымен облыстың барлық ауданы бойынша су қоры жері көлемінің өсуі анықталды. Жер көлемі есепті кезеңде табысталған және есептік кезеңге дейін рәсімделіп, жер есебіне енгізілмеген 57747,8 га есебінен ұлғайды.
Ақпарат үшін. 2019 жылы облыс аумағындағы 26 көлдің су қорғау аймақтары, белдеулерін анықтаудың жобасы жасалып, су қоры жерлеріне 42,3 мың га көлдер мен қорғау белдеулері астындағы жерлер қосылды.
Сондай-ақ, суармалы жерлердің су шаруашылығы және ирригация инфрақұрылымдарын қалпына келтіру жобасы (ПУИДД) негізінде каналдар мен қашыртқылардың техникалық құжаттары рәсімделіп, жер есебіне 15,4 мың га жерлер қосылды.
Сонымен қатар, су шаруашылығы кәсіпорындарымен салыстырулар жүргізу нәтижесінде 17997,2 га көлемдегі 47 учаскенің жер пайдаланушысы, объектінің өзі анықталмады. Бұл учаскелер 1990-жылдардан бері есепте тұрған, ревизиялау нәтижесімен 47 учаске су қоры жерлері есебінен алынды.
Сондай-ақ, жер пайдаланушы саны - 281 бірлікте, учаске саны – 2835 бірлікте нақтыланды. Жер есебінде бұрын жер пайдаланушы субъектілер бөлінісінде топталып енгізілген мәліметтер тарқатылып, жер учаскелері бөлінісінде есепке алынды.
Орман қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылғы жер есебі бойынша – 6 506 761 га, 280 учаске;
- ревизия қорытындысымен 6 510 324га, 290 учаске;
- айырмасы +3 563 га, 9 учаске.
Ревизиялау қорытындысымен облыстың 3 ауданы бойынша орман қоры жері көлемдері +5743 га өсті (Қызылорда қ. Бірқазан өңірінен 3186 га, Шиелі а. Босалқы жерлерден 358 га, Сырдария а. Босалқы жерлерден 19 га).
Босалқы жер қоры санаты бойынша:
- 01.11.2018 жылға жер есебі бойынша бары – 11483,5 мың га;
- ревизия қорытындысымен – 11289,8 мың га;
- айырмасы - 193,7 мың га.
Өзгерістердің негізгі себептері елді мекендердің шекараларының өзгерісі, облыс бойынша өткізілген сауда-саттықтар (аукцион, конкурстар), жер қойнауын пайдаланушыларға жерлерді табыстау, жерлерді ревизиялау және өзге де себептерге байланысты орын алды.
Елді мекен шекараларының бекітілуі.
2017 жылдың 25 мамырында бекітілген «Қызылорда облысының елді мекендерінің шекараларын белгілеу жұмыстарын жүргізудің 2017-2019 жылдарға арналған жол картасы» және оны іске асырудың іс-шаралар жоспары бойынша 146 елді мекендердің шекараларын белгілеу жоспарланды. Орындалу мерзімі 2019 жылдың 31 желтоқсаны.
Жол картасы бойынша 2019 жылы 69 елді мекеннің шекараларын белгілеу жоспарланған болатын. Оның ішінде:
- 3 елді мекеннің (Арал ауданы) жобалау жұмыстары 2018 жылы басталып, 2019 жылы аяқталды,
- 61 елді мекен бойынша жобалау жұмыстары жүргізілуде,
- 5 елді мекен жол картасынан шығарылуда.
Ақпарат үшін. 2019 жылдың 30 қазаны жағдайына жол картасына енгізілген елді мекендер тізімінен Ресей Федерациясына жалға берілген жерлер құрамындағы Байқоңыр қаласы мен даму потенциалы төмен 4 елді мекен (Шиелі а. 21 раз., 22 раз., Актам, 2 ферма ) шығару жоспарлануда. Ағымдағы жылдың желтоқсан айында Жол картасы орындалуы бойынша облыстық жұмыс тобымен қайта қаралып, толықтырылатын болады.
Жалпы 2017-2018 жылдары Жол картасына енген 146 елді мекеннің 80-нің жобалары жасалған, оның 55-не қатысты тиісті өкілді органдар шешімдері қабылданған.
Жобалау шекаралары анықталған 80 елді мекеннің 51-нің шекаралары Мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған ақпараттар жүйесінің деректеріне енгізілген.
Сондай-ақ, 2010-2016 жылдар аралығында облыста 29 елді мекеннің шекаралары өзгертілген, бұл жобалар жол картасы әзірленгенге дейін жүргізіліп, МЖК ААЖ деректеріне енген.
Қорытынды. 2019 жылы су қоры, орман қоры санаттары бойынша талдау қорытындылары бойынша аудандардың жылдық жер есебіне және облыстың балансына өзгерістер енгізілді.
Босалқы жер қоры санаты бойынша өзгерістер барлық жер санаттарында болған өзгерістерді қоса отырып, 2019 жылдың 1 қарашадағы жағдайына жер балансына енгізілді.
Елді мекендер шекараларын анықтаудың жобалау жұмыстарын 2019 жылға толық аяқтау күтілуде, бірқатар елді мекендердің шекараларын бекіту туралы жергілікті мәслихаттар шешімін қабылдау шаралары 2020 жылға қалдырылып, Жол картасына толықтырулар мен өзгерістер енгізілді (Қызылорда қ. 9 е.м., Арал а. 14 е.м., Шиелі а. 20 е.м., Жаңақорған а. 18 е.м.).
3. Жерлерді айналымға алу.
Жалпы 2012-2018 жылдар нәтижесімен 457,1 мың гектар жер учаскелері сауда-саттық жолымен және мемлекеттік бағдарламалар арқылы айналымға енгізілді. 2018 жылға 85,5 мың гектар жерді ауыл шаруашылығы айналымына қосу жоспарланып, 87,3 мың га жері айналымға енгізілді (жоспардың 102,1 пайызы орындалды).
2019 жылы барлығы 57,1 мың га жерлерді айналымға алу жоспарланды, жерге орналастыру жұмыстарына жергілікті бюджеттерден 21,8 млн теңге қаралып, жобалау жұмыстары жүргізілді.
Бүгінгі күнге Қазалы, Қармақшы, Жалағаш, Сырдария аудандары және Қызылорда қаласы бойынша сауда-саттық (конкурс) өткізіліп жалпы көлемі 26287 гектар болатын 89 жер учаскесі табысталды.
Сонымен қатар, маусымдық мал жайылымы үшін 34013 га жерлер табысталды.
Барлығы 60300 га жерлер табысталды (жоспар 105,6 пайызға орындалды).
4. Кәсіпкерлік мақсатта жерлерді айналымға алу.
2019 жылы облыс бойынша 34 аукцион өткізілді, нәтижесімен көлемі 112 га құрайтын 208 учаске сатылып, 115,7 млн. теңге бюджетке түсірілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы облыс аумағындағы жер қойнауын пайдаланушы тұлғаларға берілген жерлердегі ауыл шаруашылығы алқаптарына келтірілген шығасылардан 16,5 млн теңге бюджетке түсірілді (РБ), 49,2 млн. теңге шығасының жер заңнамасына сәйкес төлеу мерзімі бар.
5. Жер учаскелеріне құқық табыстау бойынша
5.1. Жеке тұрғын үй құрылысы
Бүгінгі күні 96980 азамат кезекте тұр, оның басым көпшілігі Қызылорда қаласының үлесінде – 62282 (64,2 пайызы). 2014-2019 жылдары барлығы 10741 учаске берілсе, оның ішінде 2018 жылы - 1179 жер учаскесі, 2019 жылы 260 жер учаскесі табысталды.
5.2. Инвестициялық жобалар
Үйлестіру кеңесінің шешімімен инвестициялық жобалар үшін
29 жер пайдаланушыға жалпы көлемі 6894,8 гектар жер учаскелері табысталды.
Соның ішіндегі бірқатар ірі жобалар:1. "GTL Қазақстан" ЖШС-не Қызылорда қаласындағы индустриялық аймағынан көмірсутекті сұйықтықтарға және табиғи газды өңдеуге арналған модульдік типті қондырғы зауытының құрылысы жалпы көлемі 5,0 га;
2. «Baikonyr Solar» ЖШС-не Шиелі ауданы аумағынан қуаттылығы 50 МВТ "Байқоңыр" күн электростансасының құрылысы үшін көлемі 150,0 га;
3. «HydroEnergy» АҚ-ң еншілес серіктесі "ХЕК-К Т" ЖШС-не Жаңақорған ауданы аумағынан жаңартылатын энергия көздерін пайдалану жөніндегі объектілерді салу үшін жалпы көлемі 50,0 га;
4. «Номад Солар» ЖШС-не Жалағаш ауданы аумағынан қуаттылығы 30 мВт күн электростансасының құрылысы үшін жалпы көлемі 164,0 га;
5. «Таң ЛТД» ЖШС-не Шиелі ауданы аумағынан ауыл шаруашылығы дақылдарын егу және зауыт құрылысы үшін жалпы көлемі 5030,0 га
6. «РЗА» АҚ-на Қазалы ауданы аумағынан ауыл шаруашылығы дақылдарын егу үшін жалпы көлемі 1035,0 га жер учаскелеріне құқықтар табысталды.
Сонымен қатар, инвестициялық жобаларға бөлінген бірқатар жер пайдаланушыларға (Бек-транс Строй, СП Қызылорда цемент, Жаңақорған энерджи ЖШС, Джуманбеков, Жасыл дала ШҚ-ры, Мырзакулова ЖК) табысталған жалпы көлемі 211,0 гектар жер учаскелерін мемлекет меншігіне қайтару бойынша шаралар атқару үшін облыстық жердің пайдаланылуы мен бақылау басқармасына тиісті шаралар атқару жөнінде хат жолданды.
"Сарыарқа" газ құбыры бойынша.
Қызылорда облысы аумағынан өтетін «Сары-Арқа» магистралды газ құбырының желілік бөлігінің орналасу маршруты тиісті тараптармен келісіліп, таңдау актісі рәсімделді.
"Сары-Арқа" магистральды газ құбырының желілік бөлігін орналастыру бойынша қауымдық сервитут белгілеу туралы облыс әкімдігінің қаулысы қабылданып, 2018 жылдың 16 мамырында облыс әкімдігінің қаулысы әділет департаментінде мемлекеттік тіркеуден өтті
Cонымен бірге, облыс әкімдігімен ағымдағы жылдың
2 мамырында магистральды газ құбырының құрылысы кезеңінде бөгде жер пайдаланушылармен қиындықтар туындамау мақсатында магистральды газ құбырының осінен екі жаққа 200 метр қашықтықта жалпы көлемі 7130,0 гектар жер учаскелерін резервке қалдыру туралы №1380 қаулысы қабылданды.
5.3. Жер қойнауын пайдаланушылар
Өңіріміздегі ірі жер қойнауын пайдаланушыларға (мұнай, газ, уран және т.б.) өндірістік мақсаттар үшін жалпы көлемі 69,8 мың гектар жер учаскелері келісім-шарт мерзіміне табысталған.
5.4. Өндіріс және тұтыну қалдықтары (ТБО)
Өндіріс және тұтыну қалдықтары полигондарына облыс аумағындағы қала, кент, ауыл округтеріне (3 қала, 9 кент, 134 ауыл) жалпы көлемі 402 гектар жер учаскелері табысталды.
6. Электрондық карталарды қалыптастыруға қатысты
Елбасының цифрландыру тапсырмасына сәйкес ауыл шаруашылығы тауарөндіруші шаруашылықтардың егіс алқаптарын министрліктің QOLDAU веб-порталына енгізу арқылы, егіс алқаптарының электрондық картасы мерзімінен бұрын аяқталды. Облыс 1 шілдеге
180,8 мың га жерлердің электронды картасын жасауды жоспарласа
199,9 мың гектар веб-порталға енгізіліп тапсырма 110,6 пайыз орындалды. Бұл, өз кезегінде АӨК тауар өндірушілерінің мемлекеттік қолдауларды (тыңайтқыш, гербецид т.б субсидияларды) электронды түрде кедергісіз алуға мүмкіндік берді.
Жайылым, шабындық және көпжылдық егістердің электрондық карталарын әзірлеу бойынша жоспарға сәйкес ағымдағы жылы жалпы көлемі 1,9 млн. га жерлердің электрондық карталарын қалыптастыру тапсырылған (жайылымдық 1915 мың га, шабындық 37,1 мың га, көп жылдық екпелер 0,6 мың га).
Тапсырмаға сәйкес барлық аудандар электрондық картаны жасауда (1362 мың га жайылымдық 71,1 %, шабындық 30,8 %, көп жылдық екпелер 22,1 %) және ауыл шаруашылығы тауар өндірушілер арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізуде.
Нәтижесінде Сырдария (47,8 %), Шиелі (38 %) аудандары және Қызылорда қаласы бойынша (42 %) жұмыстар мардымсыз деңгейде, Жалағаш (60,2 %), Арал (77,6 %) аудандарында жұмыстарды жандандыру қажет. Қармақшы, Қазалы, Жаңақорған аудандары алдыңғы қатарда.
7. 2019 жылғы облыс әкімінің іс-қимыл жоспары бойынша
2012-2019 жылдары ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылмай отырған 285,2 мың гектар жерлер анықталды. Оның 138,6 мың га (48 %) шаруашылықтардан мемлекет меншігіне қайтарылды, 145,1 мың га (50 %) қайта пайдалануға кіріскен, қалған 1,5 мың га жерлерге жұмыстар жүргізілуде (0,5 %). Осы мемлекетке қайтарылған 138,6 мың га жерлердің бүгінгі күнге 82,9 мың га (59 %) сауда-саттық және мемлекеттік бағдарламалар негізінде қайта айналымға енгізілді.
8. Ресей Федерациясының жал құрамындағы жер учаскелеріне қатысты
2017 жылдың қарашада РФ-ң Челябі қаласында екі ел президенттерінің төрағалығымен өткен ХІV Қазақстан және Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумы аясында «Байқоңыр» кешенiн жалға беру шартына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» (жалпы көлемі 11,6 мың гектар жер учаскесі) Хаттамаға қол қойылды.
Ағымдағы жылдың 12 желтоқсанында ҚР Сенатының пленарлық отырысында "1994 жылғы 10 желтоқсандағы ҚР Үкіметі мен РФ Үкіметі арасындағы "Байқоңыр" кешенін жалға беру шартына өзгеріс енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы" Заң жобасы қаралып, ҚР Сенат депутаттары Хаттаманы бекітті.
ҚР Заңнамаларына сәйкес Хаттамаға ҚР-ның Президентіне қол қойды.
Бұдан бөлек қайтаруға жататын қосымша 2,9 мың гектар жер учаскелері бойынша ағымдағы жылы Ресей тарапымен келісілген акт ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігіне Үкіметарарлық комиссияның кезекті 6-отырысының күн тәртібіне енгізіліп, тиісті жұмыстар жүргізілуде.
Ағымдағы жылдың қараша айында Байқоңыр қаласында Қазақстан және Ресей тарапының мүдделі меморгандарының қатысуымен "Байқоңыр" кешенінің №42, 43, 45 алаңдарын РФ-ң жал құрамынан шығару бойынша жиналыс өткізілді. Жиналыс барысында Ресей тарапынан жал құрамынан шығарылатын алаңдарды қайтаруға қатысты атқарылатын жұмыстар мен жер учаскелерін нақты жағдайда зерттеп, зерделеу мәселелері келісіліп, тиісті далалық зерттеу жұмыстары жүргізілді.
Қазақстан және Ресей тарапының мүдделі меморгандарынан құрылған бірлескен жұмысшы органымен жүргізілген жұмыстар нәтижесімен тиісті құжаттар рәсімделіп, Қазақстан-Ресей үкіметаралық комиссиясының қарауына Комиссияның кезекті отырысына шығару үшін ұсынылатын болады.
"Байқоңыр" кешеніндегі РФ жал құрамынан шығарылатын №42, 43, 45 алаңдарда ғарышқа ұшу алаңы, автогараж, әкімшілік ғимараттар, темір жол тұйығы және т.б. ғимараттар орналасқан.
Жалпы алғанда, аталған алаңдарды жалдан шығарудың басты мақсаты ҚР мен РФ арасындағы бірлескен "Бәйтерек" жобасы (Назарбаев ұшу алаңы) іске асырылатын болады.
9. Жер қатынастары саласын цифрландыру
2018 жылы жер заңнамасына енгізілген өзгерістерге сәйкес жер комиссиясының отырысы онлайн трансляциялау режимінде аудио,-бейнежазбасы арқылы жүргізілуде. Алғашқы отырыс 2019 жылдың 18 қаңтарында өткізілді және республикада алғашқы болып жүргізілді.
Биылғы жылы «Қызылорда облысының өңірлік геоақпараттық жүйесін құру және енгізу» жобасына бюджеттен 220 млн теңге қаржы бөлініп, Қызылорда облысының цифрлық технологиялар басқармасы арқылы іске асырылуда.
10. Жерлерді зерттеу-іздестіру туралы
«Жер қатынастарын реттеуді жетілдірудің 2017-2021 жылдарға арналған іс-шаралар» жоспарымен жердің сапалық жай күйіне зерттеулер жүргізілу белгіленді. Жер кадастры бағдарламасы негізінде республикалық бюджет есебінен жүргізіліп отыр.
2018 жылы 476,8 мың га жерде топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау шаралары жүргізілді.
2019 жылы жалпы облыста 2250 мың га жерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және геоботаникалық зерттеулер жүргізілді.
Оның көлемі 1250 мың га жерлерге топырақ зерттеу, балл бонитетін анықтау және мониторингтеу жұмыстары жүргізілді. Оның ішінде 450,0 мың га жерде топырақ зерттеу (Қазалы – 400 мың га, Арал -50 мың га), 300,0 мың га жерде бонитет балын анықтау (Қармақшы – 300,0 мың га), 500,0 мың га жерде мониторингтеу (Жалағаш – 200,0 мың га, Сырдария – 300,0 мың га) шаралары жүргізілді.
Сонымен қатар, 2019 жылы 1,0 млн. га жерлерге геоботаникалық зерттеулер жүргізілді. Соңғы зерттеулер 1990-1998 жылдары жүргізілген.
Оның ішінде: Шиелі ауданы 640,4 мың га және Сырдария ауданы 359,6 мың га.
Жұмысты «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қоғамының Алматы қаласындағы филиалы – Агрохимиялық, топырақ зерттеу және кешенді іздестіру жұмысы департаменті жүргізді (Республикалық бюджеттен 90 млн. тенге бөлінген). Зерттеу жұмыстарын 5 далалық бригада орындады. Зерттеу жұмыстарының қорытынды мәліметтері толық аяқталып, тапсырылды. Алдағы жылғы көлем пысықталуда.
11. Жер қатынастары саласы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер туралы
Басқармамен барлығы 14 түрлі мемлекеттік қызмет көрсетіледі.
2019 жылы жалпы 189 қызмет көрсетілді, оның ішінде:
жерге орналастыру жобаларын бекіту бойынша – 120;
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру- 1;
іздестіру жұмыстарын жүргізу үшін жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру бойынша – 1,
бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру-14.
жер учаскесін жалға алу шарттарын жасасу – 27;
сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу бойынша – 26.