Жалағаш аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2022 жылдың ІІ тоқсанында атқырған жұмыстары

САЛАНЫҢ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫ

Жалағаш ауданының мемлекеттік мәдениет және өнер мекемелерінің желісін 6 аудандық және 31 ауылдық мәдениет ұйымдары құрайды. Соның ішінде 7 мәдениет Үйі, 9  клуб,  18 кітапхана,  тарихи-өлкетану мұражайы, мәдениет және өнерді дамыту орталығы,  Бұқарбай батыр атындағы тарихи үй аудан тұрғындарына мәдени қызмет көрсетеді.

Сала бойынша 4 халықтық ұжым жұмыс жасайды. (Қазантаев атындағы мәдениет үйі жанында «Алтын-Арай» халық ән-би ансамблі, Халық театры, «Арай» мәдени үгіт тобы, Есет батыр ауылдық мәдениет үйі жанында «Қызғалдақтар» халық ән-би ансамблі).

 

МӘДЕНИ-КӨПШІЛІК ІС-ШАРАЛАР

Ауданның мәдениет саласы бойынша 2022 жылдың ІІ тоқсанында  1078  мәдени-көпшілік шара ұйымдастырылып, 80 117 көрермен қамтылған. Оның ішінде онлайн режимінде 158 шара өткізіліп, 20557 қаралым болған. 

Жалағаш аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша 2022 жылдың даталы күндері мен атаулы мерейтойларын атап өту мақсатында салалық іс-шаралар жоспары бекітілді. Іс-шаралар жоспары  ұлт ұстазы  Ахмет Байтұрсыновтың 150 жылдығы, КСРО халық әртісі Роза Бағланованың 100 жылдығы, жазушы Мұхтар Әуезовтың 125 жылдығы, Әзілхан Нұршайықовтың 100 жылдығы, жергілікті қаламгер Ахмет Тілеулиевтің 75 жылдығы, сонымен бірге даңқты қолбасшы, ұлт батыры Бұқарбай Естекбайұлының 210 жылдығы, Нысанбай жыраудың 200 жылдығына арналған ауқымды мәдени-көпшілік шараларды қамтиды.

Атап айтқанда даңқты қолбасшы, ұлт батыры Бұқарбай Естекбайұлының 210 жылдығына орай батырдың ерліктерін өскелең ұрпаққа насихаттау мақсатында «Батырды ұмытпау тарихымызды ұлықтау» атты аудандық байқау, мәдениет ауылдық кітапханасында «Бұқарбай батыр және оның заманы» атты буктрейлер сағаты, шығыс жастарының ұйымдастырушысы Ғани Мұратбаевтың  120 жылдығына «Жалындап өскен жас ғұмыр» атты кітап көрмесі және жергілікті ақын Жақсыбай Сарбалаевтың 80 жасына орай «Жыр жұлдыз» атты жыр кеші ұйымдастырылып өткізілді.

Ұлт ұстазы  Ахмет Байтұрсыновтың 150 жылдығына арналған шаралар легі аудандық кітапханада «Ұлтымыздың ұлы ұстазы» тақырыбында виртуалды көрмемен бастау алса, Мәдениет және өнерді дамыту орталығында «Ахмет Байтұрсынұлы, ғибратты ғұмыр» атты деректі фильм көрсетілімі жас көрермен назарына ұсынылды сонымен бірге Мәдениет ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Қазақ халқының рухани көсемі» атты онлайн облыстық байқауы, Бұқарбай батыр ауылдық мәдениет үйінде жастарға арналған «Дәуірдің жарық жұлдызы» атты көркемсөз оқу сайыстары,  ұйымдастырылып өткізіліп ұлт ұстазын ұлықтауға арналған шаралар осылайша жалғасын тапты.

Жазушы Мұхтар Әуезовтың 125 жылдығы аясында  ауданның жас таланттарын шыңдау мақсатында мәдениет және өнерді дамыту орталығы жанындағы «Қыл қалам» үйірмесінің қатысушылары салған суреттерінен құралған көрме ұйымдастырылса, жергілікті қаламгер Ахмет Тілеулиевтің 75 жылдығына арналған «Қаламы қарымды қаламгер» атты еске алу кеші  ұйымдастырылып өткізілді.

Сонымен қатар Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйі жанындағы «Алтын-Арай» халық ән-би ансамблінің «Сағындырған әндер» ретро ән кеші өткізілсе, Есет батыр ауылдық мәдениет үйі жанындағы «Қызғалдақтар»  халық ән-би ансамблінің ұйымдастыруымен КСРО халық әртісі Роза Бағланованың 100 жылдық мерейтойына орай «Сол бір кеш» атты концерті өткілсе, Бұқарбай батыр ауылдық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен «Ғажайып сырлы үн» атты ретро ән кеші көрермен назарына ұсынылды.

Наурыз мейрамын мерекелеуді форматтау, аудан халқының мерекелік концерттерді тамашалауына қолжетімділіктерін арттыру мақсатында 15-19 наурыз күндері «Ұлттық мереке – ұрпаққа өнеге» тақырыбында ұлттық салт-дәстүр, әдет ғұрыптар байқауы өткізіліп, әр ауылдық округ ежелден келе жатқан ұлттық өнеріміз бен салт-дәстүрлерімізді қайта жаңғыртып сахналады. 

Сонымен бірге 21 наурыз күні кент орталығында «Жаңа күннің жаршысы – Әз Наурыз» атты Наурыз мерекесіне арналған театрландырылған қойылым мен мерекелік концерт аудан халқының назарына ұсынылды.

Өткізілген барлық мәдени көпшілік іс-шаралар қоғамның топтасуына, отанға деген сүйіспеншілікті арттыруға, ұлттық мәдени-рухани құндылықтарымызды насихаттауға бағытталды.

 

МӘДЕНИЕТ ҮЙЛЕРІ МЕН КЛУБ КӘСІПОРЫНДАРЫ

Ұлттық салт-дәстүр мен әдет-ғұрып, ұлттық фольклордың дәстүрлі жанрларын дамыту, насихаттау, ұлттық өнерімізді жастардың бойына сіңіру, жас таланттарды табу, бос уақыттарын тиімді пайдалану, олардың өнерін шыңдау және насихаттау мақсатында аудандық мәдениет және өнерді дамыту орталығы мен Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйлері жанынан құрылған әр түрлі жанрдағы үйірмелер жұмыс жасап, үйірме мүшелері мәдени көпшілік іс-шаралар мен байқауларға қатыстырылуда.

Өздеріңізге белгілі мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев 2022 жылды Балалар жылы деп жариялаған болатын.

Осыған орай балалар шығармашылығын дамытуға арналған Жалағаш ауданының мәдениет үйлері мен клуб кәсіпорындарында әр түрлі жанрдағы барлығы 91 үйірме жұмыс жасайды. Оған қатысушылар саны 1038-ді құрайды. Бұл көрсеткіш былтырғы жылдың есепті мерзімімен салыстырғанда үйірмелер саны 3-ке, қатысушылар саны 10 балаға артқанын көрсетеді (2021 жылдың 2 тоқсанында үйірмелер саны 88, қатысушылар саны 1028)

Қосымша жыл басынан бері балаларға арналған Жаңаталап клубы жанынан «Шебер қолдар» қолөнер үйірмесі ашылып жұмыс жасауда.

Үйірмелер саны		Қатысушылар саны
2021 жылдың ІІ тоқсаны	2022 жылдың ІІ тоқсаны	2021 жылдың ІІ тоқсаны	2022 жылдың ІІ тоқсаны
88	91	1028	1038

 

Үйірме мүшелері мәдени көпшілік іс-шаралар мен республикалық, облыстық байқау – конкурстарға қатыстырылып жүлделі орындар иеленуде.        

Атап айтқанда ауданның мәдениет мекемелері 2022  жылдың 6 айында 10 аудандық байқау өткізіп, 637 өнерпаз қатыстырды. Нәтижесінде аудандық байқаудан бас жүлде – 6, I орын – 9, II орын – 14, III орын – 18;

         Сонымен бірге облыстық деңгейде өткен  30 байқауға 244 өнерпаз қатысып, бас жүлде – 3, I орын – 7, II орын – 10, ІІІ орын - 12  иеленсе, республикалық деңгейде өткен 7 байқауға 58 өнерпаз қатысып нәтижесінде  бас жүлде – 4, І орын – 3, II орын – 1 иеленді.

         Сондай-ақ халықаралық деңгейде өткізілген 3 байқауға аудан бойынша 42 өнерпаз қатысып бас жүлде – 1, I орын – 2, ІІІ орын - 1   иеленіп аудан абыройын асқақтатты.  

Ауданда республикалық, облыстық деңгейдегі эстрада әншілері мен шығармашылық ұжымдардың еліміздің барлық өңірлеріне гастрольдік сапарларға  кедергісіз шығуы жолға қойылған.

         Мәдени-көпшілік жұмыстарды жүргізудің тұрғындарға мәдени қызмет көрсету мәселесінің, соның ішінде тиісті мәдениет мекемелері жоқ елді мекендерге, ауыл ұжымдарына мәдени қызмет көрсету бағытында № 1-ші, 2-ші мәдени – демалыс кешен қызметкерлері  елді мекен тұрғындарына мәдени қызмет көрсетіп келеді.

 

КІТАПХАНА ІСІ

          Ауданда барлығы 18 мемлекеттік  кітапхана бар. Оның ішінде 15-і елді мекендерде тұратын оқырмандарға қызмет көрсетеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесіне 2022 жылдың 6 айында мемлекеттік тапсырыстан 221 дана кітап  келіп түсті.

Қазіргі таңда аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің жалпы кітап қоры 371 409 дана кітапты құрайды, оның 224 507-і қазақ тіліндегі кітаптар.

Негізгі сандық көрсеткіштер

№	Көрсеткіштер	2021 жылдың ІІ тоқсанында орындалуы	2022 жылдың ІІ тоқсанында орындалуы
1	Кітап қоры	367827	371409
2	Оқырмандар саны	9523	9537
3	Кітап берілімі	180978	181010

Кітапханаларда ақпарттық технологияларды ендіру және дамыту бағытында РАБИС бағдарламасының электронды каталогына барлығы 120 763 дана кітап, 7207мақала енгізілді.

Санды форматқа көшірілген кітаптар саны - 894 дана, бет саны – 186 332

         Сонымен қатар оқырмандарға жергілікті баспадан шығатын басылымды сандық форматқа көшіру, виртуалды  анықтама, веб-сайт арқылы кітапхана сайтына кіріп қордағы әдебиеттер мен іс - шараларды қашықтықтан оқып отыруға мүмкіндік жасалған. 

ТАРИХИ-МӘДЕНИ ЕСКЕРТКІШТЕР

Ауданда есепке алынған 71 тарих және мәдениет ескерткіштердің 1-і   республикалық  маңызы  бар, 30-нің жергілікті маңызы бар, 40 алдын-ала есепке алу тізіміне енгізілген. Осы аталғандардың ішінде республикалық маңызы бар ескерткіш ортағасырлық Жент қаласы.

Қазақстан Республикасының Президенті Қ.КТоқаевтың «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» мақаласы аясында «Жалағаш ауданындағы киелі жерлер» тақырыбында дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Дөңгелек үстел жұмысында ел қорғаған батырлар, шарапатымен ел есінде қалған билер мен діни қызметкерлер, ахун-ишандар туралы түрлі аңыз-деректерді жинақтау және аудан аумағындағы жалпыұлттық және өңірлік қасиетті нысандар мен киелі жерлерді аудан жұртшылығына насихаттауды жүзеге асырудың тиімді жолдары мен бағыттарын анықтау мәселелері кеңінен талқыланды.

Сонымен қатар, «Рухани жаңғыру: Болашаққа бағдар» бағдарламасы аясында аудандық ішкі саясат, мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық тарихи-өлкетану музейі қызметкерлерімен бірлесе отырып, аудан аумағындағы тарих және мәдениет ескерткіштерінің жай –күйін  зерделеу, зерттеу, тізімге алынбаған ескерткіштерді анықтау мақсатында ұйымдастырылған тарихи-танымдық экспедициясы аудан көлеміндегі шалғайда орналасқан бірқатар ескерткіштерге ортағасырлық  Жент  және Қарасар, Көктонды қалашықтары, Бұқарбай батыр мазары, Мырзабай ахун мешіті және Сәтбай, Байлаукөл, Қабылтам және т.б кесенелерінің қазіргі таңдағы хал-ахуалымен  танысып қайтты. Бұл тарихи-танымдық экспедиция күн райына байланысты көктемде жалғасын табатын болады.

Қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес Жалағаш кенті орталығында жаңадан орнатылған Мемлекет және қоғам қайраткерлері Темірбек Жүргенов, Ілияс Қабылов, Социалистік Еңбек Ері Ұ.Еспанов мүсіндері, 1930 жылдардағы әміршілдік жүйеге қарсы бағытталған Қарақұм көтерілісіне арналған монументті ескерткіштеріне  сонымен қатар Ұлы Отан соғысында қаза тапқандарға арналған ескерткіш және Иманқұл мешіттерінің қорғау аймағын белгілеу үшін Жалағаш кенті әкімі аппараты тарапынан аудандық экономика және бюджетті жоспарлау бөліміне бюджеттік өтінім ұсынылды.

Аудан көлеміндегі  тарих және мәдениет ескерткіштерінің табиғи ландшафты аймақтарының бұзылуына, заңсыз қазба жұмыстары және өзге де заң бұзушылық әрекеттерге жол бермеу мақсатында бақылау шараларын күшейту, қолданыстағы заң талаптарының өз деңгейінде орындалуы туралы түсіндірме жұмыстары жүргізіліп, әдістемелік көмектер көрсетіліп келеді.