Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарының көлемі 25,73 трлн теңгеден асты

2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша қазақстандықтардың зейнетақы жинақтары 25,73 трлн теңгеден асып, 12 айда 4,56 трлн теңгеге немесе 21,5% - ға өскенін көрсетті. Міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары 2025 жылғы 1 қазанға 24,40 трлн теңгені құрап, 12 айда 19,8% - ға ұлғайды. Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен зейнетақы жинақтарының сомасы-726,94 млрд теңге (12 айдағы өсім – 15,6%). Өткен 12 айдағы ең жоғары өсім (32,8%) 9,47 млрд теңгені құрайтын ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) бойынша жинақтарды көрсетті. 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап салымшылардың (алушылардың) зейнетақы шоттарына түсетін жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) есебінен зейнетақы жинақтарының сомасы 01.10.2025 жылға 596,18 млрд теңгені құрады. Түсімдер Жинақтардың өсуі зейнетақы жарналары мен инвестициялық табыс есебінен қамтамасыз етіледі. 2025 жылдың 9 айында салымшылардың шоттарына зейнетақы жарналары 2,37 трлн теңгені құрады (өткен жылдың көрсеткішімен салыстырғанда 17,8% - ға немесе 356,75 млрд теңгеге өсті). МЗЖ есебі бойынша жеке зейнетақы шоттарына (ЖЗШ) жыл басынан бері 01.10.2025 жылға 1937,66 млрд теңге (өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда МЗЖ көлемі 9,97% – ға ұлғайды), МЗЖ – 100,69 млрд теңге (19,1% - ға өсім), ЕЗЖ-1,82 млрд теңге түсті. 2025 жылдың 9 айында МЗЖ есебінен жарналар 326,02 млрд теңгені құрады. Төлемдер мен аударымдар 2025 жылдың 9 айында БЖЗҚ-дан сақтандыру ұйымдарына жарналар мен аударымдардың барлық түрлері бойынша төлемдер 1368,27 млрд теңгені құрады, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 1,6 есе немесе 508,31 млрд теңгеге артық. Төлемдердің басым бөлігін Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және емдеуге арналған біржолғы зейнетақы төлемдері (БЖТ) құрайды – 823,82 млрд теңге. 01.10.2025 ж. жасына байланысты төлемдер 12 айда 23,43% - ға ұлғайып, 181,81 млрд теңгені құрады. Айта кетейік, зейнеткерлік жасқа толуына байланысты БЖЗҚ-дан кесте бойынша орташа айлық төлем сомасы 35 691 теңгені құрады. Жыл басынан бастап 01.10.2025 ж. дейін мұрагерлік бойынша төлемдер – 50,49 млрд теңге, ҚР шегінен тыс тұрақты тұруға кетуге байланысты төлемдер – 32,60 млрд теңге, мүгедектігі бар адамдарға төлемдер – 2,33 млрд теңге, жерлеуге төлемдер – 8,03 млрд теңге жүзеге асырылды. Сақтандыру ұйымдарына 269,19 млрд теңге сомасы аударылды. Жеке зейнетақы шоттарының (ЖЗШ)саны 2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша БЖЗҚ - дағы зейнетақы шоттарының жалпы саны 17,97 млн бірлікті құрады (12 айдағы өсім-1,17 млн бірлік немесе 7,0%). Бұл ретте 2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша БЖЗҚ - ға салымшылардың (алушылардың) ЖЗШ саны 12,66 млн бірлікті құрады, оның ішінде: 11,25 млн - МЗЖ бойынша, 752,27 мың - МЗЖ бойынша, 460,13 мың-ЕЗЖ бойынша. Халықаралық тәжірибеге сәйкес ЖЗШ, егер оған жыл ішінде кемінде бір рет жарна түссе, белсенді болып саналады. 2025 жылдың 9 айында МЗЖ 6,91 млн ЖЗШ-ға түсті, бұл 10,04 млн ЖЗШ-ның 68,8% -. құрайды, оған осы жарналар жүргізілуі мүмкін және 2025 жылдың 1 қаңтарына дейін ашылған шоттар, сондай-ақ есепті кезең ішінде ашылған жаңа шоттар кіреді. Бұл санға елден тысқары жерлерге тұрақты тұруға кеткен, бірақ жинақтау үшін жүгінбеген алушылардың, мұрагерлері зейнетақы жинақтарының мұрагерлігін ресімдемеген қайтыс болған салымшылардың, 2017 жылдан бастап толық мемлекеттік зейнетақымен қамсыздандыруға аударылған әскери қызметшілердің және шоттарына қазақстандық заңнамаға сәйкес салымшылардың (алушылардың) басқа да санаттарының шоттары кірмейді жарналар түспеуі керек. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келіп түскен МЗЖ туралы мәліметтер ескерілетін БЖЗҚ-дағы шартты зейнетақы шоттарының саны 5,32 млн бірлікті құрады. Зейнетақы активтері бойынша статистикалық деректер туралы барлық өзекті ақпарат сайтта орналастырылған enpf.kz "Статистика және аналитика" бөлімінде. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда "МЖЗҚ "ЖЗҚ" АҚ базасында құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің "Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті" ММ атынан Қазақстан Республикасының Үкіметі болып табылады. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алуды және есепке алуды жүзеге асырады "Депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы, Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған", зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (ОЖ) есепке алуды және есепке алуды, оларды алушыға ОЖ төлемдерін банк шоттарына есепке алуды, "Ұлттық қор – балаларға"бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен ОЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады. (Толығырақ www.enpf.kz).