Жинақтаушы зейнетақы жүйесі жұмыс істей бастағаннан бері зейнетақы активтерінің нақты табыстылығы 130,46 пайызды құрады.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшыларының зейнетақы жинақтарының сомасы 2022 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша 13,1 триллион теңгені құрайды. Белгілі болғандай, бұл сома зейнетақы жарналары мен инвестициялық табысты қамтиды.

Қаржы нарықтарындағы, оның ішінде Қазақстандағы, сондай-ақ шетелдегі қаңтардағы саяси жағдайға байланысты тұрақсыздыққа қарамастан, 2022 жылдың бірінші айындағы таза инвестициялық табыс оң динамиканы көрсетті және 10,6 млрд теңгеге жетті.

Зейнетақы жинақтары – бұл ұзақ мерзімді инвестициялар екенін атап өту маңызды және инвестициялық табыстың мөлшерін кемінде бір жыл кезең үшін талдау орынды. Қысқа мерзімді деректер (апта сайынғы, ай сайынғы және т.б.) – көрсеткіш болып табылмайды, өйткені нарықтық конъюнктураның Тұрақты Ағымдағы өзгерістеріне байланысты болады.

Мысалы, салымшылардың (алушылардың) ЖЗШ-сына бөлінген өткен 2021 жыл ішіндегі таза инвестициялық табыс сомасы шамамен 1,4 трлн теңгені құрады, бұл бір жыл ішінде түскен жарналар сомасынан асып түсті (1,3 трлн теңге). БЖЗҚ зейнетақы активтері бойынша кірістілік өткен 2021 жылы Қазақстан Ұлттық Банкінің басқаруымен жыл басынан бері 11,13% - ды (бұл мерзімді банк депозиттері бойынша табыстылықтан жоғары), инфляция 8,4% құрады.

Бұл ретте тұтастай алғанда, барлық зейнетақы активтері БЖЗҚ-ға біріктірілген сәттен бастап (2014 жыл) Ұлттық банк қамтамасыз еткен инвестициялық табыс 2022 жылғы 1 ақпанда 6,05 трлн теңгені құрады, бұл қазақстандықтардың барлық зейнетақы жинақтарының 36,7% - ын құрайды. Жинақтаушы зейнетақы жүйесі құрылған күннен бастап (1998 жыл) инвестициялық табыстылық 2022 жылғы 1 ақпанда өсу қорытындысымен 681,75% - ды құрады, барлық кезеңдегі инфляция 551,29%. Осылайша, жинақтаушы зейнетақы жүйесі қолданыла бастаған кезден бастап 2022 жылғы 1 ақпанға дейінгі кезеңде зейнетақы активтерінің нақты кірістілігі 130,46% - ды құрады.

Естеріңізге сала кетейік, зейнетақы активтерін басқарушылар (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және инвестициялық портфельді басқарушылар) инвестициялық табыс алу мақсатында зейнетақы активтерін Қазақстанда және шетелде экономиканың түрлі секторларындағы түрлі қаржы құралдарына, түрлі валюталарға орналастырады. Мұндай әртараптандыру зейнетақы жинақтарының сақталуын және тұрақты табыстылығын қамтамасыз етеді. Инвестициялық кіріс бағалы қағаздар (салымдар және басқа да операциялар) бойынша сыйақы түріндегі кірістерден, қаржы құралдарын нарықтық және валюталық қайта бағалау түріндегі кірістерден, сыртқы басқарудағы активтер бойынша кірістерден және т. б. құралады.

Нарықтық және валюталық қайта бағалаудан түскен кіріс жеке алынған кезеңде оң да, теріс те болуы мүмкін. Сондықтан инвестициялық қызметтің нәтижесінде шетел валюталары бағамдарының құбылмалылығы және қаржы құралдарының нарықтық құнының өзгеруі салдарынан есептелген инвестициялық табыстың мөлшері әр түрлі болуы мүмкін.

Жалпы, ҚР зейнетақымен қамсыздандыру туралы Заңына сәйкес мемлекет зейнетақы төлемдеріне құқық алған кездегі инфляцияны ескере отырып, зейнетақы жинақтарының сақталуына кепілдік береді. Әлемде баламасы жоқ бұл норма салымшылардың жинақтарын инфляциядан сақтауға ықпал етеді. Зейнетақы жинақтарын ССП басқармасына аударған кезде мемлекет кепілдігі басқарушы компанияның зейнетақы активтері кірістілігінің ең төменгі деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі кепілдігімен ауыстырылады.

Инвестициялық басқарудың және зейнетақы активтерін есепке алудың барлық жүйесі ашық болып табылады: әрбір салымшының өз инвестициялық табысын сайттағы жеке кабинеттен көруге мүмкіндігі бар enpf.kz немесе мобильді қосымшада 24/7 режимінде. Айта кетейік, зейнетақы активтерін қайта бағалау апта сайын және әр айдың соңғы күнінде жүргізіледі.

БЖЗҚ зейнетақы активтерін инвестициялық басқару жөніндегі және БЖЗҚ зейнетақы активтері орналастырылған қаржы құралдары туралы ақпарат БЖЗҚ ресми сайтында жарияланады (<url>). www.enpf.kz) "көрсеткіштер/инвестициялық қызмет" деген бөлімде көрсетіледі.

БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда "ГНПФ "ЖЗҚ"АҚ негізінде құрылды. Қазақстан Республикасының Үкіметі атынан Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің "Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті" ММ БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері болып табылады. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақы активтерін басқару тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар жасау қызметі Ұлттық қорды басқару кеңесіне берілді. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, зейнетақы төлемдерін, зейнетақы жинақтары мен төлемдерін жеке есепке алуды жүзеге асырады, салымшыға (алушыға) зейнетақы жинақтарының жай-күйі туралы ақпарат береді (толығырақ мына сілтеме бойынша www.enpf.kz).