Лого

Меню

Страницы

Статья

Мәдениет және өнер саласында атқарылған жұмыстар туралы ақпарат

Анықтама 2026 жылдың 9 айы бойынша 

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Материалдық-техникалық базаны нығайту мақсатында 2026 жылы бюджеттен 58340,0 мың теңге бөлінді. Оның ішінде:

Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығына би, жүргізушілер, оркестр, өнерапаздар киімдері, ауа салқындатқыш, ЛЕД экран, Әйтеке би кенттік және Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйлеріне дыбыс күшейіткіш аппараттары, Қазалы қалалық мәдениет Үйіне ЛЕД экран мен музыкалық аспаптары алынды.

Мәдени шаралар: Аудан бойынша 2026 жылға идеологиялық-ақпараттық жұмыстың негізгі басымдықтары анықталып, қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Биыл, Ел Тәуелсіздігінің 35 жылдығына, атақты қолбасшы Жалаңтөс баһадүр Сейітқұлұлының 450 жылдығына, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, «Парасат», «Құрмет» ордендерінің иегері, композитор Кеңес Дүйсекеевтің 80 жылдығына орай және басқа да шаралар кең көлемде аталып өтілуде.

Жыл басынан бері 1219 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 104658 көрермен қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 151 үйірме жұмыс жасаса, оған 1739 қатысушы тартылған. Оның ішінде:                           терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалды аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени - көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

«Адал адам – мәдени-тәрбие  орталығы»  тұжырымдамасы аясындамәдениет үйлері мен клубтардың ғимараттарына тақырыпқа сай ішкі және сыртқы безендіру жұмыстары жүргізілген. Бүгінгі күнге дейін ауданымыздағы 24 мәдениет ошағында «Адал адам - мәдени-тәрбие орталығы» тұжырымдамасының 7 бағыты бойынша      1219 шара өткізіліп, оған 104658 көрермен қамтылды. Сонымен бірге,  биылғы жылы жаңадан ашылған қосымша  3 үйірмеде 23 қатысушы қамтылған.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2026 жылға кітап сатып алуға 1245,0 мың теңге бөлініп, 652 кітап сатып алынды.

Кітапхана саласы бойынша жыл басынан бері 1225 шара өткізіліп, ұйымдастырылды. Кітап қоры-581737, оқырман саны - 22036, келуші саны – 198175,  кітаптың берілімі -392300.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты 

Ауданы бойынша бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық,                      76 жергілікті маңызы бар, 1 алдын ала тізімге енгізілген, барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіш бар.

Сонымен қатар биылғы жылы бюджеттен  бөлінген 1391,0 мың теңгеге               7 ескерткішке қорғау тақтасы орнатылып, 1468,0 мың теңгеге 4 (1914-1947 жылдары Ғани Мұратбаев оқыған мектеп, Локомотив депосының №1,2 шеберханасы және Әйтеке би ескерткіші) ескерткіштің қорғау аймақтары белгіленді.

Сондай-ақ, бюджеттен  бөлінген 150  мың теңгеге Жалаңтөс баһадүр және Әйтеке би ескерткіштерініңқұжаттары рәсімделді.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша«Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы 2023-2029 жылдарға арналған іс-қимыл  жоспары туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз                    2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 1009,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 848,2 мың теңгеге Жеке кәсіпкерлер «Ақжол», «Сардар» жеңіп алып, жыл аяғына дейін 5 аудандық шара өткізу жоспарланды.  

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 26-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі №151 Заңының 21-бабына            29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, Роза Бағланова, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 90-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді.

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді. Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен Ұлы ойшыл, ақын Абай атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық байқауы өткізілді.

 

Анықтама 2026 жылдың I жарты жылдық бойынша 

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Материалдық-техникалық базаны нығайту мақсатында 2026 жылы бюджеттен 50371,0 мың теңге бөлінді. Оның ішінде:

Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығына би, жүргізушілер, оркестр, өнерапаздар киімдері, ЛЕД экран, Әйтеке би кенттік және Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйлеріне дыбыс күшейіткіш аппараттары, Қазалы қалалық мәдениет Үйіне ЛЕД экран мен музыкалық аспаптары алынды.

Мәдени шаралар: Аудан бойынша 2026 жылға идеологиялық-ақпараттық жұмыстың негізгі басымдықтары анықталып, қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Биыл, Ел Тәуелсіздігінің 35 жылдығына, атақты қолбасшы Жалаңтөс баһадүр Сейітқұлұлының 450 жылдығына, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, «Парасат», «Құрмет» ордендерінің иегері, композитор Кеңес Дүйсекеевтің 80 жылдығына орай және басқа да шаралар кең көлемде аталып өтілуде.

Жыл басынан бері 873 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 76116 көрермен қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 151 үйірме жұмыс жасаса, оған 1739 қатысушы тартылған. Оның ішінде:                           терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалды аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы,                   №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени - көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

«Адал адам – мәдени-тәрбие  орталығы»  тұжырымдамасы аясында мәдениет үйлері мен клубтардың ғимараттарына тақырыпқа сай ішкі және сыртқы безендіру жұмыстары жүргізілген. Бүгінгі күнге дейін ауданымыздағы 24 мәдениет ошағында «Адал адам - мәдени-тәрбие орталығы» тұжырымдамасының 7 бағыты бойынша      873 шара өткізіліп, оған 76116 көрермен қамтылды. Сонымен бірге,  биылғы жылы жаңадан ашылған қосымша  3 үйірмеде 23 қатысушы қамтылған.

 

 

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2026 жылға кітап сатып алуға 1245,0 мың теңге бөлінді.

Кітапхана саласы бойынша 2026 жылдың ІІ тоқсанында 819 шара өткізіліп,                  ұйымдастырылды. Кітап қоры-581567, оқырман саны - 15343, келуші саны – 135318,  кітаптың берілімі -268453.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданы бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық, 76 жергілікті маңызы бар, 1 алдын ала тізімге енгізілген, барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіш бар.

Бүгінгі күнге дейін 83 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы, құрылыс салуды реттеу аймақтары және табиғат ландшафты аймақтары белгіленсе, 73-не қорғау тақталары орнатылып, 73 ескерткіш теңгерімге алынған.

2026 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1468,0 мың теңге қаржыға тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғап сақтау мақсатында 4 (1914-1947 жылдары Ғани Мұратбаев оқыған мектеп, Локомотив депосының №1,2 шеберханасы және Әйтеке би ескерткіші) ескерткіштің қорғау аймақтарын белгілеу жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар  аудандық бюджеттен 3743,0 мың теңге қаржы бөлініп,                10 ескерткіштің құжаттары рәсімделуде.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы 2023-2029 жылдарға арналған іс-қимыл  жоспары туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз                    2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 1009,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 848,2 мың теңгеге Жеке кәсіпкерлер «Ақжол», «Сардар» жеңіп алып, оған 5 аудандық шара өткізу жоспарлануда.  

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 26-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі №151 Заңының 21-бабына            29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, Роза Бағланова, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 40-қа жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді.

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді. Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен Ұлы ойшыл, ақын Абай атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық байқауы өткізілді.

 

 


Анықтама 2026 жылдың I тоқсаны бойынша

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Материалдық техникалық базаны нығайту мақсатында 2026 жылы бюджеттен 50371,0 мың теңге бөлінді. Оның ішінде:

Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығына би, жүргізушілер, оркестр, өнерапаздар киімдері, ЛЕД экран, Әйтеке би кенттік және Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет үйлеріне дыбыс күшейіткіш аппараттары, Қазалы қалалық мәдениет Үйіне ЛЕД экран мен музыкалық аспаптар алынды.

Мәдени шаралар: Аудан бойынша 2026 жылға идеялық-ақпараттық жұмыстың негізгі басымдықтары анықталып, қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Биыл Ел Тәуілсіздігінің 35 жылдығына, атақты қолбасшы Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлының 450 жылдығына, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, «Парасат», «Құрмет» ордендерінің иегері, композитор Кеңес Дүйсекеевтің 80 жылдығына және басқа да шаралар кең көлемде аталып өтілуде.

Жыл басынан бері 474 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 37358 көрермен қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 151 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1739 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

«Адал адам – мәдени-тәрбие  орталығы»  тұжырымдамасы аясында мәдениет үйлері мен клубтардың «ғимараттарына тақырыпқа сай ішкі және сыртқы безендіру жұмыстары жүргізілген. Бүгінгі күнге дейін ауданымыздағы 24 мәдениет ошағында «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасының 7 бағыты бойынша 474 шара өткізіліп, оған 37358 көрермен қамтылды.

 «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасы шеңберінде биылғы жылы жаңадан ашылған қосымша  3 үйірмеде 23 қатысушы қамтылған.

 

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2026 жылға кітап сатып алуға 1245,0 мың теңге бөлінді.

Кітапхана саласы бойынша 2026 жылдың І тоқсанында 264 шара өткізіліп,                  140 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-580879, оқырман саны - 7665, келуші саны – 65700,  кітаптың берілімі -129886.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты 

Қазіргі таңда Қазалы ауданы бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық, 76 жергілікті маңызы бар, 1 алдын ала тізімге енгізілген, барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіші бар.

Бүгінгі күнге дейін 83 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы, құрылыс салуды реттеу аймақтары және табиғат ландшафты аймақтары белгіленсе, 73-не қорғау тақталары орнатылып, 73 ескерткіш теңгерімге алынған.

2026 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1468,0 мың теңге қаржыға тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғап сақтау мақсатында 4 ескерткіштің қорғау аймақтарын белгілеу, 2,2 млн қаржыға 6 ескерткіштің құжаттарын рәсімдеу жұмыстарын жүргізу жоспарланған.

Иесіз мүлік ретінде танылған 3 ескерткіш соттың шешімімен ауданның коммуналдық мүлік тізіміне енгізіліп, құжаттары рәсімделуде.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы 2023-2029 жылдарға арналған іс-қимыл  жоспары туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 1009,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 848,2 мың теңгеге Жеке кәсіпкерлер «Ақжол», «Сардар» жеңіп алып, оған 5 аудандық шара өткізу жоспарлануда.  

2026 жылдың І-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 7646  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 15136 хат мемлекеттік тілде, 56 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 26-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, Роза Бағланова, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 40-қа жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді.

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді. Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен Ұлы ойшыл, ақын Абай атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық байқауы өткізілді.

 

 

 

 

 

 

 


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша

2025 жылдың 12 айында атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Биылғы бюджеттен 17425,5 мың теңге бөлінді. Оның ішінде:

- Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығына 5,5 млн. теңгеге концерттік киімдер мен дыбыс жазу студиясы,

- Әйтеке би кенттік мәдениет үйіне 10,0 млн. теңгеге жылжымалы сахна, 1860,0 мың теңгеге Ковралан, 1500,0 мың теңгеге сахналық перде,

- Қазалы қалалық мәдениет Үйіне 650,0 мың теңгеге 2 дана ноутбук,

- Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйіне 360,0 мың теңгеге 1 дана ноутбук,                  1 дана принтер,

- Басықара ауылдық клубына 450,0 мың теңгеге 1 дана ноутбук,

- Тасарық ауылдық клубына 450,0 мың теңгеге 1 дана ноутбук,

- Сарбұлақ ауылдық клубына 1250,0 мың теңгеге дыбыс күшейіткіш аппаратура, 450,0 мың теңгеге 1 дана ноутбук,

- Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйіне 450,0 мың теңгеге 1 дана ноутбук алынды.

 

 Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен)                 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Биылғы жылы «Руханият» орталығы мен Майдакөл ауылдында 100 орындық ауылдық клубы  пайдалануға берілді.

 

Мәдени шаралар: Аудан бойынша 2025 жылға идеялық-ақпараттық жұмыстың негізгі басымдықтары анықталып, қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Биыл Ұлы Жеңістің 80 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығы, Қазақ хандығының 560 жылдығы, Абай Құнанбаевтың 180 жылдығы, ақын Ерімбет Көлдейбекұлының туғанына – 175 жыл,  Шәмші Қалдаяқовтың 95 жылдығы,Құрманбек Жандарбековтің 120 жылдығы, Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығы, жыршы-термеші Жәмет жыраудың 130 жылдығы, Бекарыстан бидің 260 жылдығы және Ақтан батырдың 255 жылдығы, Тәттімбет Қазанғаптың 210 жылдығы және Президент жарлығы - 2025 жыл Қазақстан Жұмысшы мамандықтар жылына және басқа да шаралар кең көлемде аталып өтілуде.

Жыл басынан бері 1507 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 131596 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

 

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 152 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1725 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

«Адал адам – мәдени-тәрбие  орталығы»  тұжырымдамасы аясында мәдениет үйлері мен клубтардың «ғимараттарына тақырыпқа сай ішкі және сыртқы безендіру жұмыстары жүргізілген. Бүгінгі күнге дейін ауданымыздағы 24 мәдениет ошағында «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасының 7 бағыты бойынша 1507 шара өткізіліп, оған 153596 көрермен қамтылды.

 «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасы шеңберінде биылғы жылы жаңадан ашылған қосымша  4 үйірмеде 28 қатысушы қамтылған.

 «Адал адам» жобасының «АRT Уақыт» бағыты бойынша Ақсуат ауылынан «Алтын ана» әжелер ансамблі, «Жалынды» вокалды инструменталды ансамблі, Бозкөл ауылынан «Бозкөл» әжелер тобы, Кәукей ауылынан «Мұрагер» домбыра үйірмесі ашылған.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2025 жылға кітап сатып алуға 1,180 мың теңгеге, 703 кітап сатып алынды.

Қазалы қалалық кітапхана ғимаратын ағымдағы жөндеу жұмысына  2579,0 мың теңге қаралып, жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Кітапхана саласы бойынша 2025 жылдың 12 айында 1019 шара өткізіліп,                  546 көрме ұйымдастырылды.

Кітап қоры-580879, оқырман саны -28727, келуші саны – 261685,  кітаптың берілімі -512729.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданы бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық, 76 жергілікті маңызы бар, 1 алдын ала тізімге енгізілген, барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіші бар.

Бүгінгі күнге дейін 83 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы, құрылыс салуды реттеу аймақтары және табиғат ландшафты аймақтары белгіленсе, 73-не қорғау тақталары орнатылып, теңгерімге алынған.

2025 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1391,0 мың теңгеге қаржыға тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғап сақтау мақсатында 7 ескерткішке қорғау тақтасы орнатылды.

 

 

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша Мемлекеттік тіл саясатын дамытуға аудандық бюджеттен 767,0 мың теңге қаржы бөлініп, 5 аудандық шара өткізілді. Ономастика мәселесі: Аудан бойынша 60 әкімшілік-аумақтық бірлік, 543 көше, 38 мектеп, 19 мемлекеттік, 11 жеке балабақша, 2 мемлекеттік, 1 жеке колледж, 24 ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтары, 23 басқа да нысандар, 44 аллея, алаң,саябақтар,скверлер бар. Жеңістің 80 жылдығына орай Қызылорда облыстық ономастика комиссиясының оң қорытындысы негізінде Қазалы ауданынан 19 тұлғаға көше атауы берілді.

2025 жылға кент, ауылдық округтерге жергілікті бюджеттен барлығы 6200,0 мың теңге бөлініп, 98 жол аншлагы, 740 көше аншлагтары орнатылды.  

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 100-ге жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған үн парақшалар таратылып, әдістемелік көмектер көрсетілді. Түсіндірме жұмысы барысында 19 кәсіпкерлік нысан иелеріне қателірін жөндеу жөнінде ұсыныс хат берілді. Нәтижесінде 3-уі түзетілді. 

 

 


Анықтама 2025 жылдың III тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша

2025 жылдың 9 айында атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Материалдық - техникалық базаны нығайтуға аудандық бюджеттен 15500,0 мың теңге бөлініп, аудандық мәдениет орталығына дыбыс жазу құрылғысы, концерттік киімдер және кенттік мәдениет үйіне 10,0 млн. теңгеге жылжымалы сахна сатып алынды.

 Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Өткен жылы жылы құрылыс жұмыстары басталған Майдакөл ауылындағы 100 орындық ауылдық клубы ғимараты биылғы жылы пайдалануға беру жоспарланып отыр.

  Сонымен қатар жаңадан бой көтерген «Руханият орталығы» ғимаратына неке қию залы, кітапхана, музей, архив, жастар және қоғамдық ұйымдар бас қосатын әр түрлі бағыттағы мекемелер бір орталыққа біріктірілді. 

 

Мәдени шаралар: Аудан бойынша 2025 жылға идеялық-ақпараттық жұмыстың негізгі басымдықтары анықталып, қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Биыл Ұлы Жеңістің 80 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығы, Қазақ хандығының 560 жылдығы, Абай Құнанбаевтың 180 жылдығы, ақын Ерімбет Көлдейбекұлының туғанына – 175 жыл,  Шәмші Қалдаяқовтың 95 жылдығы,Құрманбек Жандарбековтің 120 жылдығы, Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығы, жыршы-термеші Жәмет жыраудың 130 жылдығы, Бекарыстан бидің 260 жылдығы және Ақтан батырдың 255 жылдығы, Тәттімбет Қазанғаптың 210 жылдығы және Президент жарлығы - 2025 жыл Қазақстан Жұмысшы мамандықтар жылына және басқа да шаралар кең көлемде аталып өтілуде.

Жыл басынан бері 1115 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 92303 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 152 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1725 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

«Адал адам – мәдени-тәрбие  орталығы»  тұжырымдамасы аясында мәдениет үйлері мен клубтардың «ғимараттарына тақырыпқа сай ішкі және сыртқы безендіру жұмыстары жүргізілген. Бүгінгі күнге дейін ауданымыздағы 24 мәдениет ошағында «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасының 7 бағыты бойынша

1115 шара өткізіліп, оған 92303 көрермен қамтылды.

 «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасы шеңберінде биылғы жылы жаңадан ашылған қосымша  4 үйірмеде 28 қатысушы қамтылған.

 «Адал адам» жобасының «АRT Уақыт» бағыты бойынша Ақсуат ауылынан «Алтын ана» әжелер ансамблі, «Жалынды» вокалды инструменталды ансамблі, Бозкөл ауылынан «Бозкөл» әжелер тобы, Кәукей ауылынан «Мұрагер» домбыра үйірмесі ашылған.

 

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2025 жылға кітап сатып алуға 1,180 мың теңгеге, 703 кітап сатып алынды.

Қазалы қалалық кітапхана ғимаратын ағымдағы жөндеу жұмысына  2579,0 мың теңге қаралып, жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Кітапхана саласы бойынша 2025 жылдың 9 айында 756 шара өткізіліп, 399 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-574054, оқырман саны -22035, келуші саны – 198173,  кітаптың берілімі -392014.

 

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданы бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 77 жергілікті маңызы бар,барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіші бар.

Бүгінгі күнге дейін 83 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы, құрылыс салуды реттеу аймақтары және табиғат ландшафты аймақтары белгіленсе, 70-не қорғау тақталары орнатылып, төлқұжаттары жасалып,теңгерімге алынған.

Сонымен қатар ағымдағы жылдың 9 маусымында Түркі Академиясы мен Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті бірлесіп жүргізіп жатқан Жанкент ортағасырлық қалашығындағы археологиялық қазба жұмыстарына арналған шара өтті. Шараны Халықаралық Түркі Академиясының президенті Шахин Мұстафаев ашып, Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің басқарма басшысы Рига Онаева құттықтау сөз сөйлеп, 2023-2025 жылдары жүргізілген қазба жұмыстары, табылған жәдігерлерден ұйымдастырылған көрме таныстырылды.

2025 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1391,0 мың теңгеге қаржығатарихи-мәдени ескерткіштерді қорғап сақтау мақсатында 7 ескерткішке қорғау тақтасы орнатылды.

 

 

  Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша Мемлекеттік тіл саясатын дамытуға аудандық бюджеттен 767,0 мың теңге қаржы бөлініп, 5 аудандық шара өткізілді. Ономастика мәселесі: Аудан бойынша 60 әкімшілік-аумақтық бірлік, 543 көше, 38 мектеп, 19 мемлекеттік, 11 жеке балабақша, 2 мемлекеттік, 1 жеке колледж, 24 ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтары, 23 басқа да нысандар, 44 аллея, алаң,саябақтар,скверлер бар. Жеңістің 80 жылдығына орай Қызылорда облыстық ономастикалық комиссияға Қазалы ауданы бойынша 40 ҰОС ардагерлерінің тізімі ұсынылып, 19 тұлғаға көше атауы берілді. Сондай-ақ, аудан бойынша 5 тұлға республикалық «Тарихи тұлғалар» тізіміне ұсынылды.

2025 жылға кент, ауылдық округтерге жергілікті бюджеттен барлығы 6200,0 мың теңге бөлініп, 98 жол аншлагы, 740 көше аншлагтары орнатылды.  

 

 


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2025 жылдың

 ІI тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Материалдық - техникалық базаны нығайтуға аудандық бюджеттен 5500,0 мың теңге бөлініп, аудандық мәдениет орталығына дыбыс жазу құрылғысы мен концерттік киімдер сатып алынды.

 Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Өткен жылы жылы құрылыс жұмыстары басталған Майдакөл ауылындағы 100 орындық ауылдық клубы ғимараты биылғы жылы пайдалануға беру жоспарланып отыр.

  Сонымен қатар жаңадан бой көтерген «Руханият орталығы» ғимаратына неке қию залы, кітапхана, музей, архив, жастар және қоғамдық ұйымдар бас қосатын әр түрлі бағыттағы мекемелер бір орталыққа біріктірілді. 

 

Мәдени шаралар: Аудан бойынша 2025 жылға идеялық-ақпараттық жұмыстың негізгі басымдықтары анықталып, қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Биыл Ұлы Жеңістің 80 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығы, Қазақ хандығының 560 жылдығы, Абай Құнанбаевтың 180 жылдығы, ақын Ерімбет Көлдейбекұлының туғанына – 175 жыл,  Шәмші Қалдаяқовтың 95 жылдығы,Құрманбек Жандарбековтің 120 жылдығы, Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығы, жыршы-термеші Жәмет жыраудың 130 жылдығы, Бекарыстан бидің 260 жылдығы және Ақтан батырдың 255 жылдығы, Тәттімбет Қазанғаптың 210 жылдығы және Президент жарлығы - 2025 жыл Қазақстан Жұмысшы мамандықтар жылына және басқа да шаралар кең көлемде аталып өтілуде.

Биыл жылға Қазалы ауданында Ұлы Жеңістің 80 жылдығына орай «Жеңіс» саябағында «Ұлы жеңіс – ұрпаққа аманат» атты кең көлемді мәдени шара,  9 мамыр Әйтеке би кентінде жаңа "Руханият орталығы" ашылып, ел руханиятына серпін беретін маңызды қадам жасалды.

Жанқожа батыр ауылдық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен Қазалы ауданының «Құрметті азаматы», Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі, Қазақстан Журналистер Одағы сыйлығының лауреаты, Қазақстан Республикасы Ақпарат саласының үздігі, ақын, журналист Табынбаев Жұмабек Айдарбекұлының 63 жас мерей тойына орай «Өмірім-өлеңім» атты облыстық жазба ақындар мүшәйрасы, Басықара ауылдық клубының Ұлы Жеңістің 80 жылдығы аясында Ұлы Отан соғысының ардагері Пірназар Мырзатаевтың 105 жылдығына орай "Шырқалсын мәңгі, Жеңістің әні" атты облыстық әншілер байқауы, Лақалы ауылдық клубында 7 мамыр – Отан қорғаушылар күні мен Ұлы Жеңістің 80 жылдығына арналған тағылымы терең, мазмұны мәнді «Тілегіміз – бейбіт күн» атты облыстық майдан әндерін орындаушылар байқауы, Үрмәш Түктібаев ауылдық клубы Ұлы Жеңістің 80 жылдығы аясында соғыс ардагері, майдангер ақын Әбдіразақ Қаналиевтің 105 жылдығына орай, ұрпақтарының демеушілігімен «Айтылар естеліктер мен туралы» атты облыстық жас жазба ақындар мүшайрасы, Ақан батыр ауылдық клубының ұйымдастыруымен көркемөнерпаздар үйірмелерінің жұмысын жандандыру және насихаттау мақсатында «Үйірме өнер баспалдағы» атты балалар шығармашылығына арналған облыстық өнер байқаулары өткізілді. Абай Құнанбаевтың 180 жылдығы, Шәмші Қалдаяқовтың 95 жылдығы, Бекарыстан бидің 260 жылдығы, Ақтан батырдың 255 жылдығы аясында «Туған өңір, тұнған өнер - 3» атты аудан әкімінің жүлдесіне арналған өнер фестивалі өткізілуде.

 

Жыл басынан бері 645 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 50460 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

 

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 152 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1725 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

«Адал адам – мәдени-тәрбие  орталығы»  тұжырымдамасы аясында мәдениет үйлері мен клубтардың «ғимараттарына тақырыпқа сай ішкі және сыртқы безендіру жұмыстары жүргізілген. Бүгінгі күнге дейін ауданымыздағы 24 мәдениет ошағында «Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасының 7 бағыты бойынша

807 шара өткізіліп, оған 64 078 көрермен қамтылды.

  1. «КИНО - ТІМЕ» жобасы бойынша – 94 / 3297;
  2. «Әлем ВООК» жобасы бойынша – 90 / 4054;
  3. «АRT уақыт» жобасы бойынша – 274/ 29247;
  4. «Сұхбат - ТІМЕ» жобасы бойынша – 106 / 8520;
  5. «Креативті HUB» жобасы бойынша – 104/ 9122;
  6. «Жанұя шуағы» жобасы бойынша – 75 / 5441;
  7. «Еріктілер тобы» жобасы бойынша – 64/ 4397;

«Адал адам» мәдени-тәрбие тұжырымдамасы шеңберінде биылғы жылы жаңадан ашылған қосымша  4 үйірмеде 28 қатысушы қамтылған.

 «Адал адам» жобасының «АRT Уақыт» бағыты бойынша Ақсуат ауылынан «Алтын ана» әжелер ансамблі, «Жалынды» вокалды инструменталды ансамблі, Бозкөл ауылынан «Бозкөл» әжелер тобы, Кәукей ауылынан «Мұрагер» домбыра үйірмесі ашылған.

 

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2025 жылға кітап сатып алуға 1,180 мың теңгеге, 703 кітап сатып алынды.

Қазалы қалалық кітапхана ғимаратын ағымдағы жөндеу жұмысына  2579,0 мың теңге қаралып, жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Кітапхана саласы бойынша 2025 жылдың 5 айында 782 шара өткізіліп,            268 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-574054, оқырман саны -15445, келуші саны – 136892,  кітаптың берілімі -269980.

 

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданы бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 77 жергілікті маңызы бар,барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіші бар.

Бүгінгі күнге дейін 83 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы, құрылыс салуды реттеу аймақтары және табиғат ландшафты аймақтары белгіленсе, 70-не қорғау тақталары орнатылып, төлқұжаттары жасалып,теңгерімге алынған.

18 сәуір – Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындар күніне орай Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен «Мәдени мұра – мәңгілік қазына» атты аудандық фото-бейне байқауы өткізілді.

Сонымен қатар ағымдағы жылдың 9 маусымында Түркі Академиясы мен Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті бірлесіп жүргізіп жатқан Жанкент ортағасырлық қалашығындағы археологиялық қазба жұмыстарына арналған шара өтті. Шараны Халықаралық Түркі Академиясының президенті Шахин Мұстафаев ашып, Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің басқарма басшысы Рига Онаева құттықтау сөз сөйлеп, 2023-2025 жылдары жүргізілген қазба жұмыстары, табылған жәдігерлерден ұйымдастырылған көрме таныстырылды.

2025 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1391,0 мың теңгеге қаржығатарихи-мәдени ескерткіштерді қорғап сақтау мақсатында 7 ескерткішке қорғау тақта орнату жоспарлануда.

        Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы 2023-2029 жылдарға арналған іс-қимыл  жоспары туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 18наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 956,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 767,0 мың теңгеге Жеке кәсіпкер «Нұр Офис» жеңіп алып, оған 5 аудандық шара өткізу жоспарлануда.

2025 жылдың І-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 10154  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 19748 хат мемлекеттік тілде, 151 хат орыс тілінде кірістелді.

Жаппай сауалнама, сұрау жүргізу арқылы нәтижелі көрсеткіштерге қол жеткізу мүмкіндігі Қазалы ауданының қоғамдық даму бөлімі арқылы ІІ жартыжылдықта сауалнама жүргізіліп нәтижесі жыл аяғына берілетін болады.

 

Көрнекі ақпарат мәселесі:Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 20-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы және 2025 жылдың 14 наурызында енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 30-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетіліп, тілде фискалдық чек шығаратын бақылау-касса машиналарына мониторинг жұмыстары жүргізілді. Түсіндірме жұмыстарында 30 нысанның 7 кәсіпкерлік нысан иелеріне қателірін жөндеу жөнінде ұсыныс хат берілді. Нәтижесінде 2-уі түзетілді. 

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді.

Сондай-ақ, «Қызылорда облыстық тілдерді оқыту орталығы» КММ –нің дайындаған және орталық жанындағы ғылыми-әдістемелік кеңеспен мақұлданған «Ас мәзіріңіз қазақша ма?» атты әдістемелік құралы мейрамханаларға, дәмханаларға, асханаларға және т.б. тамақтану орындарына түсіндіріліп, таратылып берілді.

Сондай-ақ, халыққа қызмет көрсету орталығына, ауданындағы банк филиалдары мен нотариустарға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы», «Тұтынушылар құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Аталған субъектілер өз кезегінде мемлекеттік тілді қатаң басшылыққа алып, жұмыс жасайтындықтарын білдірді.

ЕСКЕРТПЕ: «2025 жылдың 14 наурызыннан бастап «Кәсіпкерлер жарнама немесе маңдайша орнатпас бұрын жергілікті әкімдікке хабарлама беріп, рұқсат алуы тиіс». Бұл «Тіл туралы» Заңының 21-бабына енгізілген жаңа өзгерістер. 

 

Тіл саясатына байланысты өткізілген мәдени шаралар:Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен Ұлы ойшыл, ақын Абай Құнанбайұлының 180 жылдығына орай «Абай оқулары», «Көркем сөз, көрікті ой» атты көркемсөз оқу шеберлері», «Тіл парасат» атты аудандық байқаулары өткізілді.

Мәдениет ошақтарында«Тілі басқа – тілегі бір, жүзі басқа – жүрегі бір», «Тіл – ұлттық белгі, халықтың мұрасы», «Тіл татулығы – ұлт татулығы», «Тіл – әр ұлттың ең асыл қазынасы», «Тіл татулығы – ұлт татулығы», «Өз тілім – елімнің мерейі», «Тіл – ұлттың сүйенетін тамыры, сыйынатын тәңірі», «Өссе тілім, мен де бірге өсемін», «Тіл – ұлттың болашаққа бастар бағдар туы», «Мұратқа жеткізуші – ана тіл мен ата дәстүр», «Менің Қазақ тіліме әлем сыйған» атты тақырыптарда таным, әдеби-жыр, поэзия сағаттары,танымдық кештер, кітап көрмелері өткізілді. 

Барлық білім беру ұйымдарында тілдер күніне орай «Тілім менің ғасырлардан аманат» тақырыбында ашық сабақтар, «Тіл шебері»аудандық байқауы, «Тілім барда тірімін мен!» тақырыбында танымал тұлғалардың туған тіліміз туралы айтқан ұлағатты сөздерін бейнежазба, «Тіл-тағылым» айдарымен тіл мәртебесі, сөз өнері туралы оқушылар шығармашылығы ұйымдастырылды.

ҚР Президентінің «Әділетті Қазақстан: бәріміз және әрқайсымыз үшін. Қазір және әрдайым»сайлауалды бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспарының 114-тармағынорындау мақсатында29-мамыры күні Руханият орталығында «Ынтымақ, бірлік, келісім- ең басты байлық ел үшін» атты (құқық қорғау, денсаулық, білім, спорт, мәдениет, халыққа қызмет көрсету салаларында жұмыс істейтін өзге ұлт өкілдерімен)  дөңгелек үстел өткізілді.

«Тілдік негізде кемсітушіліктің кез келген түрлеріне бір уақытта табанды қарсы тұрып, мемлекеттік тілдің одан әрі дамуы мен практикалық қолданылуын ынталандыру қажет екендігін атап өткен болатын. Жаһандық сындардан өту үшін біздің топтаса білуіміз қажет. Біз барлық қазақстандықтар арасындағы сенімді нығайтуға тиіспіз! Бір-бірімізге тағатты болуымыз керек!  Оны біз үшін ешкім ешқашан сырттан келіп жасамайды» - деген болатын Президент. Осы тұста «Бірлік –Единства» этно-мәдени бірлестігінің жетекшісі Нафиса Тайырқызы біздің өңірімізде тілдік кемсітушіліктер жоқ екендігін, әркім өз ойын ашық айта алатындығын тілге тиек етті.  Және де №216 орта мектептің ағылшын пәнінің мұғалімі, өзбек ұлтының өкілі Мавлюда Мұртазақызы сөз сөйлеп, бүгінгі кездесудің маңызы жайында сөз қозғады. Сондай-ақ, этнос өкілдері, қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының қара сөздерінен үзінділер айтып, керемет ән шырқады.Шара соңында «Бірлік–Единства» этно-мәдени бірлестігінің жетекшісі Нафиса Тайырқызы өзінің ұсыныс-пікірлерін, алдағы өткізілетін шараларды айтып, ортада талқыланды. Басқосу соңында этнос өкілдері Қазақстан Халқы Ассамблеясының негізгі ұстанымдары – бейбітшілік, келісім және бірлік – еліміздің дамуының берік негізі екенін айтып, елдегі бірлікті одан әрі нығайтуға үлес қоса беретіндіктерін жеткізді.

 

Ономастика бағыты бойынша: Ономастика саласындағы нормативтік-құқықтық актілерге енгізілген өзгерістерге байланысты кент, қала, ауылдық округтері жанындағы жергілікті қоғамдастықтың мүшелерімен кездесіп, түсіндірме жұмыстары жүргізілді.

Әдістемелік ұсыныммен бекітілген «Жер-су атаулары»,«Дәстүрлі атаулар» тізімімен және «Тарихи тұлғалар» тізімін өзектендіру барысында басшылыққа алынатын критерийлері таныстырылды. Жұмыс барысында пайдалану үшін қайта дайындалған Алгоритмі берілді.

 

 

 

 

 

 

 

Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2025 жылдың

 І тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдени шаралар: 2025 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Биылғы жылы Ұлы Жеңістің 80 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығы, Қазақ хандығының 560 жылдығы, Абай Құнанбаевтың 180 жылдығы, ақын Ерімбет Көлдебайұлының туғанына -175 жыл, Шәмші Қалдаяқовтың 95 жылдығы, Құрманбек Жандарбековтың 120 жылдығы, Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығы, жыршы-термеші Жәмет жыраудың 130 жылдығы, Бекарыстан бидің 260 жылдығы және Ақтан батырдың 255 жылдығы, Тәттімбет Қазанғаптың 210 жылдығы және Президент жарлығы – 2025 жыл Қазақстан Жұмысшы мамандықтар жылына орай іс-шаралар кең көлемде тойланады.

Жыл басынан бері 408түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 31136 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

 

         Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 152 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1725 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.Биылғы жылға үйірме саны 4-ке көбейді. Олар, Кенттік мәдениет үйі жанынан «Жыр-терме» үйірмесі, Тасарық, Ғ.Мұратбаев, Шәкен ауылдарынан әжелер, домбырашылар ансамблі, ВИА үйірмелері ашылды.

         Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

        

 

 

 

Құрылыс жұмыстары бойынша

 

         Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан. 2024 жылы құрылыс жұмыстары басталған Майдакөл ауылындағы 100 орындық клубының құрылысы биылғы жылы аяқтау жоспарлануда.

 

         Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

         Қазалы аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің жалпы  кітап қоры – 576 530.

         2025 жылы кітап сатып алуға 1 180,0 мың теңге бөлінді.

         Қазалы аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша негізгі көрсеткіш: Оқырмандар саны-7828, Келушілер саны- 66935, Кітап берілімі-131576, 2025 жылдың І тоқсанында өткізілген мәдени-көпшілік жұмыстары. Кітап көрмесі-134, шаралар саны-261

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданы бойынша мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 77 жергілікті маңызы бар,барлығы 83 тарих және мәдениет ескерткіші бар.

         Бүгінгі күнге дейін 83 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы, құрылыс салуды реттеу аймақтары және табиғат ландшафты аймақтары белгіленсе, 70-не қорғау тақталары орнатылып, төлқұжаттары жасалып,теңгерімге алынған.

         2025 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1391,0 мың теңгеге қаржығатарихи-мәдени ескерткіштерді қорғап сақтау мақсатында 7 ескерткішке қорғау тақта орнату жоспарлануда.

         Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша«Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы 2023-2029 жылдарға арналған іс-қимыл  жоспары туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 18наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 956,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 767,0 мың теңгеге Жеке кәсіпкер «Н9р Офис» жеңіп алып, оған 5 аудандық шара өткізу жоспарлануда.

         2025 жылдың І-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 10154  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 19748 хат мемлекеттік тілде, 151 хат орыс тілінде кірістелді.

         Жаппай сауалнама, сұрау жүргізу арқылы нәтижелі көрсеткіштерге қол жеткізу мүмкіндігі Қазалы ауданының ішкі саясат бөлімі арқылы ІІ жартыжылдықта сауалнама жүргізіліп нәтижесі жыл аяғына берілетін болады.

         Көрнекі ақпарат мәселесі:Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 20-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

         Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 30-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді.

         Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді.

         Сондай-ақ, «Қызылорда облыстық тілдерді оқыту орталығы» КММ –нің дайындаған және орталық жанындағы ғылыми-әдістемелік кеңеспен мақұлданған «Ас мәзіріңіз қазақша ма?» атты әдістемелік құралы мейрамханаларға, дәмханаларға, асханаларға және т.б. тамақтану орындарына түсіндіріліп, таратылып берілді.

         Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен Ұлы ойшыл, ақын Абай Құнанбайұлының 180 жылдығына орай «Абай оқулары» аудандық байқауы өткізілді.

Қазалы ауданы бойынша 24 мәдениет үйі мен клуб кәсіпорны халыққа мәдени-көпшілік қызмет көрсетеді.

 

«Адал адам» мәдени - тәрбие орталығы тұжырымдамасы бойынша атқарылған жұмыстары туралы мәлімет

Қазіргі таңда аудан бойынша мәдениет үйлері мен клубтарда жұмыс жасап тұрған 152 үйірмеге 1725 қатысушы тартылған.

2025 жылға «Адал адам» жобасының «АRT Уақыт» бағыты бойынша Ақсуат ауылынан «Алтын ана» әжелер ансамблі, «Жалынды» вокалды инструменталды ансамблі, Бозкөл ауылынан «Бозкөл» әжелер тобы, Кәукей ауылынан «Мұрагер» домбыра үйірмесі ашылған.

Жыл басынан бері барлығы 408 шара өткізіліп, оған
31 136 көрермен қамтылды.

  1. «КИНО - ТІМЕ» жобасы бойынша – 37 / 1676;
  2. «Әлем ВООК» жобасы бойынша – 49 / 2167;
  3. «АRT уақыт» жобасы бойынша – 130 / 14119;
  4. «Сұхбат - ТІМЕ» жобасы бойынша – 56 / 2983;
  5. «Креативті HUB» жобасы бойынша –60 / 5869 ;
  6. «Жанұя шуағы» жобасы бойынша – 45 / 3671;
  7. «Еріктілер тобы» жобасы бойынша – 31 / 651;

 

 


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2024 жыл бойынша атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуббарлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдени шаралар: 2024 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Биылғы жылы Әйтеке бидің 380 жылдығы, Ұлы қолбасшысы, батыр Жанқожа Нұрмұхаммедұлының 250 жылдығы, жырау Әмитжан Бөріқұлақовтың 100 жылдығы, қоғам қайраткері Елеу Көшербаевтың 95 жылдығы, көрнекті қаламгер, публицист жазушы  Әлмәмбет Әліштің 85 жылдығын, драматург, ақын  Рүстем Жанаевтың 80 жылдығы, әнші Мәдина Ералиеваның 70 жылдығы, жергілікті сазгер Батырхан Нұрымбетовтің 60 жылдығы, режиссер, сахнагер, қылқалам шебері Жәдігер Тұрсыновтың 85 жылдығы кең көлемде тойланады.

Жыл басынан бері 1798 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 155405  көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 148 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1706 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды.Биылғы жылға үйірме саны 4-ке көбейді. Олар, Кенттік мәдениет үйі жанынан «Жыр-терме» үйірмесі, Тасарық, Ғ.Мұратбаев, Шәкен ауылдарынан әжелер, домбырашылар ансамблі, ВИА үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

 

 

Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Осы жылы Майдакөл ауылына 100 орындық клуб құрылысын бастауға 50,0 млн.теңге бөлінді.

Сонымен қатар 2023 жылы құрылыс жұмыстары басталған Кәукей ауылындағы 100 орындық ауылдық клубы ғимараты 2024 жылдың 30 желтоқсанда ашылды.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді. Жүйе  бойынша  51 кітапхана қызметкері, 15 жұмысшы қызметкерлер жұмыс жасайды.

Қазалы аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша қазіргі таңда кітап қоры - 574054, оқырман саны-28702, келушілер саны-260 534, берілім-512 654.

Қазалы аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 2024 жылы кітап сатып алуға трансперттен 1108,0 теңге бөлінді. Игерілгені –1 105 588,80 теңге, оның ішінде ауылдық жерде-969 414,84 теңге.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 89 жергілікті санаттағы,барлығы 95 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2024 жылы 2 ескерткіш анықталып, алдын-ала тізімге енгізілсе, тарихи-мәдени сараптама қорытындысына сәйкес 17 ескерткіш жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне алынып, 5 ескерткіш тізімнен шығарылды.

2024 жылы аудандық бюджеттен  1,4 млн. теңге бөлінді. Бөлінген қаржыға  алдын-ала тізімге енгізілген тарихи-мәдени ескерткіштерді жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру және 80 пайызы жойылған 9 ескерткіштерді тізімнен шығару мақсатында  тарихи-мәдени сараптама жұмыстары жүргізілді.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша«Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 898,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 560,0 мың теңгеге Жеке кәсіпкер «Orda» жеңіп алып, оған                  1 облыстық 2 аудандық және 1 фестиваль өткізілді.

 «Пушкин оқулары» атты аудандық байқауы, Қазақстан  Халқы Тілдерінің күні, Сәкен Сейфуллин мен Ілияс Жансүгіровтердің  туғанына 130 жыл толуына орай  «ЖЫР ЖҮЙРІГІ»   атты   облыстық жазба ақындар мүшәйрасы, "Маржан сөз" атты интеллектуалдық байқауы өткізілді.

2024 жылы аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 43107 хат мемлекеттік тілде шығысталса, 87684 хат мемлекеттік тілде, оның ішінде 436 хат орыс тілінде кірістелді.Жалпы шығыс құжат айналымында мемлекеттік тілде іс жүргізудің үлесі 100 пайызды құрайды.

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында тоқсан сайын «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 120-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді. Түсіндірме жұмыстарында 120 нысанның 18 кәсіпкерлік нысан иелеріне қателірін жөндеу жөнінде ұсыныс хат берілді. Нәтижесінде 7-уі түзетілді.   

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді.


Сонымен қатар 2023 жылы құрылыс жұмыстары басталған Кәукей ауылындағы 100 орындық ауылдық клубы ғимараты биылғы жылы пайдалануға беру жоспарланып отыр. Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2024 жылдың

 ІІІ тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдени шаралар: 2024 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Биылғы жылы Әйтеке бидің 380 жылдығы, Ұлы қолбасшысы, батыр Жанқожа Нұрмұхаммедұлының 250 жылдығы, жырау Әмитжан Бөріқұлақовтың 100 жылдығы, қоғам қайраткері Елеу Көшербаевтың 95 жылдығы, көрнекті қаламгер, публицист жазушы  Әлмәмбет Әліштің 85 жылдығын, драматург, ақын  Рүстем Жанаевтың 80 жылдығы, әнші Мәдина Ералиеваның 70 жылдығы, жергілікті сазгер Батырхан Нұрымбетовтің 60 жылдығы, режиссер, сахнагер, қылқалам шебері Жәдігер Тұрсыновтың 85 жылдығы кең көлемде тойланады.

Жыл басынан бері 1416 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 114170 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

 

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 148 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1706 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылға үйірме саны 4-ке көбейді. Олар, Кенттік мәдениет үйі жанынан «Жыр-терме» үйірмесі, Тасарық, Ғ.Мұратбаев, Шәкен ауылдарынан әжелер, домбырашылар ансамблі, ВИА үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

 

 

 

 

Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Осы жылы Майдакөл ауылына 100 орындық клуб құрылысы

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2024 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1108,0 мың теңге бөлініп, 619 дана кітап сатып алынды.

Кітапхана саласы бойынша 2024 жылдың ІІІ тоқсанында 1142 шара өткізіліп,            402 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-574054, оқырман саны -21862, келуші саны – 196641,  кітаптың берілімі -390488.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 89 жергілікті санаттағы, барлығы 95 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2024 жылы 2 ескерткіш анықталып, алдын-ала тізімге енгізілсе, тарихи-мәдени сараптама қорытындысына сәйкес 17 ескерткіш жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне алынып, 5 ескерткіш тізімнен шығарылды.

2024 жылы аудандық бюджеттен  1,4 млн. теңге бөлінді. Бөлінген қаржыға  алдын-ала тізімге енгізілген тарихи-мәдени ескерткіштерді жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру және 80 пайызы жойылған 9 ескерткіштерді тізімнен шығару мақсатында  тарихи-мәдени сараптама жұмыстары жүргізілді.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 898,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 560,0 мың теңгеге Жеке кәсіпкер «Orda» жеңіп алып, оған                  1 облыстық 2 аудандық және 1 фестиваль өткізу жоспарлануда.

«Пушкин оқулары» атты аудандық байқауы, Қазақстан  Халқы Тілдерінің күні, Сәкен Сейфуллин мен Ілияс Жансүгіровтердің  туғанына 130 жыл толуына орай  «ЖЫР мемлекеттік тілде, оның ішінде 396 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында тоқсан сайын «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 90-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді. Түсіндірме жұмыстарында 60 нысанның 7 кәсіпкерлік нысан иелеріне қателірін жөндеу жөнінде ұсыныс хат берілді. Нәтижесінде 2-уі түзетілді.   

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілдіЖҮЙРІГІ»   атты   облыстық жазба ақындар мүшәйрасы өткізілді.  

2024 жылдың ІІІ-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 32583  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 66210 хат


2024 жылдың ІI тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

 

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдени шаралар: 2024 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Биылғы жылы Әйтеке бидің 380 жылдығы, Ұлы қолбасшысы, батыр Жанқожа Нұрмұхаммедұлының 250 жылдығы, жырау Әмитжан Бөріқұлақовтың 100 жылдығы, қоғам қайраткері Елеу Көшербаевтың 95 жылдығы, көрнекті қаламгер, публицист жазушы  Әлмәмбет Әліштің 85 жылдығын, драматург, ақын  Рүстем Жанаевтың 80 жылдығы, әнші Мәдина Ералиеваның 70 жылдығы, жергілікті сазгер Батырхан Нұрымбетовтің 60 жылдығы, режиссер, сахнагер, қылқалам шебері Жәдігер Тұрсыновтың 85 жылдығы кең көлемде тойланады.

Жыл басынан бері 1063 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 86046 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

 

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 148 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1706 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылға үйірме саны 4-ке көбейді. Олар, Кенттік мәдениет үйі жанынан «Жыр-терме» үйірмесі, Тасарық, Ғ.Мұратбаев, Шәкен ауылдарынан әжелер, домбырашылар ансамблі, ВИА үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

 

 

 

 

Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Осы жылы Майдакөл ауылына 100 орындық клуб құрылысын бастауға 50,0 млн.теңге бөлінді.

Сонымен қатар 2023 жылы құрылыс жұмыстары басталған Кәукей ауылындағы 100 орындық ауылдық клубы ғимараты биылғы жылы пайдалануға беру жоспарланып отыр.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2024 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1108,0 мың теңге бөлінді.

Кітапхана саласы бойынша 2024 жылдың ІІ тоқсанында 782 шара өткізіліп,            268 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-574054, оқырман саны -15445, келуші саны – 136892,  кітаптың берілімі -269980.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 73 жергілікті санаттағы және 21 алдын-ала есепке алу тізіміне енгізілген, барлығы 100 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2024 жылы 2 ескерткіш анықталып, алдын-ала тізімге енгізілсе, тарихи-мәдени сараптама қорытындысына сәйкес 18 ескерткіш жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне алынып, 6 ескерткіш тізімнен шығарылды.

2024 жылы аудандық бюджеттен  1,4 млн. теңге бөлінді. Бөлінген қаржыға  алдын-ала тізімге енгізілген тарихи-мәдени ескерткіштерді жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру және 80 пайызы жойылған 9 ескерткіштерді тізімнен шығару мақсатында  тарихи-мәдени сараптама жұмыстары жүргізілуде.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 898,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 560,0 мың теңгеге Жеке кәсіпкер «Orda» жеңіп алып, оған                  1 облыстық 2 аудандық және 1 фестиваль өткізу жоспарлануда. 

2024 жылдың ІІ-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 13109  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 26545 хат мемлекеттік тілде, 107 хат орыс тілінде кірістелді.

Жаппай сауалнама, сұрау жүргізу арқылы нәтижелі көрсеткіштерге қол жеткізу мүмкіндігі Қазалы ауданының ішкі саясат бөлімі арқылы ІІ жартыжылдықта сауалнама жүргізіліп нәтижесі жыл аяғына берілетін болады.

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 20-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 60-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді. Түсіндірме жұмыстарында 60 нысанның 5 кәсіпкерлік нысан иелеріне қателірін жөндеу жөнінде ұсыныс хат берілді. Нәтижесінде 2-уі түзетілді.   

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді.

 


2024 жылдың І тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

         Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдени шаралар: 2024 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Биылғы жылы Әйтеке бидің 380 жылдығы, Ұлы қолбасшысы, батыр Жанқожа Нұрмұхаммедұлының 250 жылдығы, жырау Әмитжан Бөріқұлақовтың 100 жылдығы, қоғам қайраткері Елеу Көшербаевтың 95 жылдығы, көрнекті қаламгер, публицист жазушы  Әлмәмбет Әліштің 85 жылдығын, драматург, ақын  Рүстем Жанаевтың 80 жылдығы, әнші Мәдина Ералиеваның 70 жылдығы, жергілікті сазгер Батырхан Нұрымбетовтің 60 жылдығы, режиссер, сахнагер, қылқалам шебері Жәдігер Тұрсыновтың 85 жылдығы кең көлемде тойланады.

Жыл басынан бері 284 түрлі деңгейдегі мәдени іс-шара өткізіліп, оған 34706 көрермен қамтылды. Жоспарланған барлық шаралар жоғары дәрежеде ұйымдастырылды.

 

Үйірмелер бойынша

 ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 148 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1706 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылға үйірме саны 4-ке көбейді. Олар, Кенттік мәдениет үйі жанынан «Жыр-терме» үйірмесі, Тасарық, Ғ.Мұратбаев, Шәкен ауылдарынан әжелер, домбырашылар ансамблі, ВИА үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Құрылыс жұмыстары бойынша

Қазалы ауданы бойынша 5 бейімделген (Майдакөл, Тасарық, Лақалы, Бірлік, Шәкен) 1 ғимараты жоқ (Сарбұлақ) клуб ғимараттары орналасқан.

Осы жылы Майдакөл ауылына 100 орындық клуб құрылысын бастауға 50,0 млн.теңге бөлінді.

Сонымен қатар 2023 жылы құрылыс жұмыстары басталған Кәукей ауылындағы 100 орындық ауылдық клубы ғимараты биылғы жылы пайдалануға беру жоспарланып отыр.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2024 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1108,0 мың теңге бөлінді.

Кітапхана саласы бойынша 2024 жылдың І тоқсанында 257 шара өткізіліп,            134 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-573278, оқырман саны -7800, келуші саны – 68594,  кітаптың берілімі -134622.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 73 жергілікті санаттағы және 21 алдын-ала есепке алу тізіміне енгізілген, барлығы 100 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2024 жылы 2 ескерткіш анықталып, алдын-ала тізімге енгізілсе, тарихи-мәдени сараптама қорытындысына сәйкес 18 ескерткіш жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне алынып, 6 ескерткіш тізімнен шығарылды.

2024 жылы аудандық бюджеттен  1,4 млн. теңге бөлінді. Алдағы уақытта бөлінген қаржыға  алдын-ала тізімге енгізілген тарихи-мәдени ескерткіштерді жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру және 80 пайызы жойылған ескерткіштерді тізімнен шығару мақсатында  тарихи-мәдени сараптама жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі Қазалы ауданы әкімдігінің 18 наурыз 2024 жылғы №48 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 898,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңнамасына сәйкес 560,0 мың теңгеге Жеке кәсіпкер «Orda» жеңіп алып, оған                  1 облыстық 2 аудандық және 1 фестиваль өткізу жоспарлануда. 

2024 жылдың І-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 8278  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 17639 хат мемлекеттік тілде, 105 хат орыс тілінде кірістелді.

Жаппай сауалнама, сұрау жүргізу арқылы нәтижелі көрсеткіштерге қол жеткізу мүмкіндігі Қазалы ауданының ішкі саясат бөлімі арқылы ІІ жартыжылдықта сауалнама жүргізіліп нәтижесі жыл аяғына берілетін болады.

Көрнекі ақпарат мәселесі: Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 20-наурызында «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 30-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді.

Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексінің (бұдан  әрі - ӘҚБтК) 75-бабының 3-бөлігіне сәйкес деректемелер мен көрнекi ақпаратты орналастыру жөнiндегi талаптарды бұзуға байланысты әкімшілік жауапкершілікте болатындықтары ескертілді.


2023 жылдың ІV тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және спорт бөліміне қарасты мәдениет Орталығы,                26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, 1 спорт клуб барлығы 51 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық техникалық базаны нығайту мақсатында Р.Бағланова атындағы мәдениет орталығына 24505,0 мың теңге бөлініп, 2 дана ноутбук  және компьютер жиынтықтары, Газел автокөлігі, сахналық киім, жарықтандыру аппараты, Қазалы қалалық мәдениет Үйіне 9400,0 мың теңгеге дыбыс күшейіткіш аппаратурасы, Тасарық ауылдық клубына 780,7 мың теңгеге сахналық киім және өрт сөндіру құрылғылары, Кәукей ауылдық клубына 800,0 мың теңгеге концерттік және жүргізушілер киімі, Шәкен ауылдық клубына 2103,5 мың теңгеге дыбыс күшейіткіш аппараты, баян, 2 дана домбыра аспабы, Басықара ауылдық клубына театр креслосын қаптауға 1122,0 мың теңге, Бозкөл ауылдық мәдениет Үйіне               360,0 мың теңгеге 2 дана қобыз және домбыра аспаптары, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйіне 459,7 мың теңгеге жарықтандыру құралдары сатып алынды.

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға               10,0 млн. теңге бөлініп, 2023 жылға құрылыс жұмыстарын аяқтауға 325752,6 мың теңге бөлінді.  Қазіргі таңда құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Пайдалануға беру мерзімі 2024 жыл.

Мәдени шаралар: 2023 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Қазалы ауданының құрылғанына 95 жыл толуына, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына, Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығына, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына, мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтың                        125 жылдығына, Жазушы-драматург, журналист Оралхан Бөкеевтің 80 жылдығына, суретші, спортшы, ҚР оқу ісінің үздігі, Қуантай Ршымбетовтің 70 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылып өткізіледі.

Жыл басынан бері қазақтың батыры Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығы аясында «Жігіттің сұлтаны» аудандық байқауы, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай «Сол бір кеш» атты аудандық әншілер байқауы, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына орай «Алтын жебе» атты аудандық садақ ату жарысы, Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай аудандық «Қазалы дауысы» вокалды топ әншілер байқауы, Әміре Қашаубаевтың 135  жылдығына арналған «Бала дауысы» атты аудандық жас  әншілер  байқауы, М.Жұмабаевтың 130 жылдығына орай «Өнер-білім қайтсе табылар» атты аудандық көркемсөз оқу шеберлерінің байқауы, Қазалы қаласы, Әйтеке би кенті мен Өркендеу, Бекарыстан би, Ақсуат ауылдарында Қазалы ауданының 95 жылдығына арналған «Туған өңір – тұнған өнер» атты аймақтық өнер фестивалі, 27 наурыз театр күніне орай, драма ұжымдарының аудандық байқауы, Махамбет және Раманқұл Әуезовтердің атындағы «Қастерлеп жүрсін өнеріңді ұрпағың!» атты дәстүрлі республикалық халықтық отбасылық ансамбльдер байқауы, Бекарыстан би ауылында Ұлы Отан Соғысының ардагері Қабақ Смағұлдың 100 жасқа толуына орай «Ғасыр жасаған майдангер» атты облыс көлемінде тағылымды  мерекелік іс-шара, «Біз салған әндер» атты вокалды-аспапты ансамбльдердің облыстық  ретро фестивалі, еңбек және тыл ардагері Базаркүл Сейітнесіпованың 85 жылдық мерейтойына арналған «Мен анамын бақыт тапқан еңбектен, бір қолыммен бесігімді тербеткен» атты облыстық жас аналар байқауы, Қазалы ауданының құрылғанына 95 жыл толуына орай «Әнім сенсің, Қазалы» атты облыстық сазгерлер байқауы, «Тамыры терең, тарихы кенен – Қазалы» атты республикалық ақындар айтысы, Музыкант, Мәдениет саласының  үздігі Пірімбай Серік Елканұлын есте  қалдыру  мақсатында «Шырқа  гитара» атты  гитарада  орындаушылар  арасында  облыстық  байқауы, қолөнер шебері, зергер, ұста Жәлен Ерімбетұлының 120 жылдығына орай «Жәдігерлер сыр шертеді» атты қолөнер шеберлерінің облыстық байқауы, Қазақстан Республикасының  Тәуелсіздігі күні мерекесіне және Қазалы ауданының 95 жылдығына орай «Менің елім» атты облыстық онлайн  патриоттық  әндер байқауы  және басқа да барлығы 1222 іс шара жоғары деңгейде өткізіліп, оған 137336 адам қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 142 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1663 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2023 жылы Басықара ауылында              «Ар-дана» әжелер ансамблі, Мұратбаев  және Бозкөл ауылдық мәдениет Үйі жанынан «Гитара», «Көркемсөз» үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2023 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1055,0 мың теңге бөлініп, 440 кітап алынды.

Кітапхана саласы бойынша 2023 жылы 998 шара өткізіліп, 530 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-573278, түскен кітап саны-3952, оқырман саны -28647, келуші саны – 260462,  кітаптың берілімі -512540.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 55 жергілікті санаттағы және 43 алдын-ала есепке алу тізіміне енгізілген, барлығы 104 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі облыстық комиссияның 2023 жылғы 17 ақпандағы №1 хаттамасына сәйкес Әйтеке би кентінде орналасқан «Жалаңтөс баһадүр» ескерткіші және Б.Әйтбембетов бюсті тарихи-мәдени мұра объектілерінің алдын ала есепке алу тізіміне енгізілді.

2023 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,2 млн. теңге қаржыға 23 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жұмыстары жүргізілді.

Сонымен қатар ескерткіштерді құжаттандыру мақсатында аудандық бюджеттен 1,1 млн теңге қаржы бөлініп, Жалаңтөс баһадүр мен Әйтеке би ескерткіштерінің тұрақты жер пайдалану құқығын беретін АКТ-і жасалды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 7 мәдени көпшілік іс-шараға 855,0 мың теңге қаржы бөлініп, 564,0 мың теңгеге келісім шартқа отырылып, 7 шара өткізілді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21-бап талаптарына сәйкес Қазалы ауданы бойынша ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізудің 2023 жылға арналған жұмыс жоспары бекітілді.

Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында тоқсан сайын «Amanat» партиясы Қазалы аудандық филиалының жанынан құрылған «Таза тіл» тобы өз жұмысын жалғастырып келеді. Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентіндегі («Әйтеке би», «Жанқожа батыр», «Роза Бағланова» көшелері мен «Арзан 24». «Несібелі», «Айнұр», «Марлен» супермаркет) және барлық аудандағы нысандарға барлығы 114 нысанға ақпараттық-түсіндірме және зерделеу жұмыстары жүргізілді.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді. 25-тамызы күні аудан әкімдігінің аппараты мәжілісінде Жол картасының орындалуы және  Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 24 ақпандағы №138 Қаулысының Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 01.08.2023 жылғы №211 бұйрығымен енгізілген өзгерістерге байланысты түсіндірме жұмыстары жүргізілді.


2023 жылдың ІІІ тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және спорт бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, 1 спорт клуб барлығы 51 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық техникалық базаны нығайту мақсатында Р.Бағланова атындағы мәдениет орталығына 1605,0 мың теңгеге 2 дана ноутбук  және компьютер жиынтықтары, Қазалы қалалық мәдениет Үйіне 9400,0 мың теңгеге дыбыс күшейіткіш аппаратурасы, Тасарық ауылдық клубына 722,4 мың теңгеге сахналық киім және 58,3 мың теңгеге өрт сөндіру құрылғылары сатып алынды.

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге бөлініп, 2023 жылға құрылыс жұмыстарын аяқтауға 325752,6 мың теңге бөлінді.  Қазіргі таңда құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Мәдени шаралар: 2023 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Қазалы ауданының құрылғанына 95 жыл толуына, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына, Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығына, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына, мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтың 125 жылдығына, Жазушы-драматург, журналист Оралхан Бөкеевтің 80 жылдығына, суретші, спортшы, ҚР оқу ісінің үздігі, Қуантай Ршымбетовтің 70 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылып өткізіледі.

Жыл басынан бері қазақтың батыры Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығы аясында «Жігіттің сұлтаны» аудандық байқауы, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай «Сол бір кеш» атты аудандық әншілер байқауы, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына орай «Алтын жебе» атты аудандық садақ ату жарысы, Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай аудандық «Қазалы дауысы» вокалды топ әншілер байқауы, Әміре Қашаубаевтың 135  жылдығына арналған «Бала дауысы» атты аудандық жас  әншілер  байқауы, М.Жұмабаевтың 130 жылдығына орай «Өнер-білім қайтсе табылар» атты аудандық көркемсөз оқу шеберлерінің байқауы, Қазалы қаласы, Әйтеке би кенті мен Өркендеу, Бекарыстан би, Ақсуат ауылдарында Қазалы ауданының 95 жылдығына арналған «Туған өңір – тұнған өнер» атты аймақтық өнер фестивалі, 27 наурыз театр күніне орай, драма ұжымдарының аудандық байқауы, Махамбет және Раманқұл Әуезовтердің атындағы «Қастерлеп жүрсін өнеріңді ұрпағың!» атты дәстүрлі республикалық халықтық отбасылық ансамбльдер байқауы, Бекарыстан би ауылында Ұлы Отан Соғысының ардагері Қабақ Смағұлдың 100 жасқа толуына орай «Ғасыр жасаған майдангер» атты облыс көлемінде тағылымды  мерекелік іс-шара, «Біз салған әндер» атты вокалды-аспапты ансамбльдердің облыстық  ретро фестивалі, еңбек және тыл ардагері Базаркүл Сейітнесіпованың 85 жылдық мерейтойына арналған «Мен анамын бақыт тапқан еңбектен, бір қолыммен бесігімді тербеткен» атты облыстық жас аналар байқауы және басқа да барлығы 864 іс шара жоғары деңгейде өткізіліп, оған 96157 адам қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 142 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1663 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2023 жылы Басықара ауылында              «Ар-дана» әжелер ансамблі, Мұратбаев  және Бозкөл ауылдық мәдениет Үйі жанынан «Гитара», «Көркемсөз» үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2023 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1055,0 мың теңге бөлініп, бүгінгі күнге 440 кітап алынды.

Кітапхана саласы бойынша 9 айда 821 шара өткізіліп, 415 көрме ұйымдастырылды.  Кітап қоры -570075, түскен кітап саны-937, оқырман саны -21555, келуші саны – 193301,  кітаптың берілімі -384314.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 55 жергілікті  дәрежедегі және 43 алдын-ала есепке алынған, барлығы 104 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі облыстық комиссияның 2023 жылғы 17 ақпандағы №1 хаттамасына сәйкес Әйтеке би кентінде орналасқан «Жалаңтөс баһадүр» ескерткіші және Б.Әйтбембетов бюсті тарихи-мәдени мұра объектілерінің алдын ала есепке алу тізіміне енгізілді.

2023 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,2 млн  қаржыға 8 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жұмыстары жүргізілді.

Әйтеке би кентінде орналасқан Жалаңтөс баһадүр мен Әйтеке би  ескерткішіне жер АКТ жасату мақсатында аудандық бюджеттен 1,0 млн қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу заңына сәйкес тиісті жұмыстары жүргізілуде.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 7 мәдени көпшілік іс-шараға 855,0 мың теңге қаржы бөлініп, 564,0 мың теңгеге келісім шартқа отырылып, 2 шара өткізілді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21-бап талаптарына сәйкес Қазалы ауданы бойынша ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізудің 2023 жылға арналған жұмыс жоспары бекітілді.

Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында тоқсан сайын «Amanat» партиясы Қазалы аудандық филиалының жанынан құрылған «Таза тіл» тобы өз жұмысын жалғастырып келеді. Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентіндегі («Әйтеке би», «Жанқожа батыр», «Роза Бағланова» көшелері мен «Арзан 24». «Несібелі», «Айнұр», «Марлен» супермаркет) және барлық аудандағы нысандарға барлығы 85 нысанға ақпараттық-түсіндірме және зерделеу жұмыстары жүргізілді.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді. 25-тамызы күні аудан әкімдігінің аппараты мәжілісінде Жол картасының орындалуы және  Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 24 ақпандағы №138 Қаулысының Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 01.08.2023 жылғы №211 бұйрығымен енгізілген өзгерістерге байланысты түсіндірмен жұмыстары жүргізілді.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2023 жылдың ІІ тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және спорт бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, 1 спорт клуб барлығы 51 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық техникалық базаны нығайту мақсатында Р.Бағланова атындағы мәдениет орталығына 1605,0 мың теңгеге 2 дана ноутбук  және компьютер жиынтықтары, Қазалы қалалық мәдениет Үйіне 9400,0 мың теңгеге дыбыс күшейіткіш аппаратурасы, Тасарық ауылдық клубына 722,4 мың теңгеге сахналық киім және 58,3 мың теңгеге өрт сөндіру құрылғылары сатып алынды.

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге бөлініп, 2023 жылға құрылыс жұмыстарын аяқтауға 325752,6 мың теңге бөлінді.  Қазіргі таңда құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Мәдени шаралар: 2023 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Қазалы ауданының құрылғанына 95 жыл толуына, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына, Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығына, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына, мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтың 125 жылдығына, Жазушы-драматург, журналист Оралхан Бөкеевтің 80 жылдығына, суретші, спортшы, ҚР оқу ісінің үздігі, Қуантай Ршымбетовтің 70 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылып өткізіледі.

Жыл басынан бері қазақтың батыры Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығы аясында «Жігіттің сұлтаны» аудандық байқауы, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай «Сол бір кеш» атты аудандық әншілер байқауы, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына орай «Алтын жебе» атты аудандық садақ ату жарысы, Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай аудандық «Қазалы дауысы» вокалды топ әншілер байқауы, Әміре Қашаубаевтың 135  жылдығына арналған «Бала дауысы» атты аудандық жас  әншілер  байқауы, М.Жұмабаевтың 130 жылдығына орай «Өнер-білім қайтсе табылар» атты аудандық көркемсөз оқу шеберлерінің байқауы, Қазалы қаласы, Әйтеке би кенті мен Өркендеу, Бекарыстан би, Ақсуат ауылдарында Қазалы ауданының 95 жылдығына арналған «Туған өңір – тұнған өнер» атты аймақтық өнер фестивалі, 27 наурыз театр күніне орай, драма ұжымдарының аудандық байқауы, Махамбет және Раманқұл Әуезовтердің атындағы «Қастерлеп жүрсін өнеріңді ұрпағың!» атты дәстүрлі республикалық халықтық отбасылық ансамбльдер байқауы, Бекарыстан би ауылында Ұлы Отан Соғысының ардагері Қабақ Смағұлдың 100 жасқа толуына орай «Ғасыр жасаған майдангер» атты облыс көлемінде тағылымды  мерекелік іс-шара және басқа да барлығы 576 іс шара жоғары деңгейде өткізіліп, оған 66670 адам қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 142 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1663 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2023 жылы Басықара ауылында              «Ар-дана» әжелер ансамблі, Мұратбаев  және Бозкөл ауылдық мәдениет Үйі жанынан «Гитара», «Көркемсөз» үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2023 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1055,0 мың теңге бөлініп, бүгінгі күнге 439 кітап алынды.

Кітапхана саласы бойынша 6 айда 665 шара өткізіліп, 320 көрме ұйымдастырылды.  Кітап қоры -570075, түскен кітап саны-912, оқырман саны -15159, келуші саны – 134571,  кітаптың берілімі -228291.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 55 жергілікті  дәрежедегі және 43 алдын-ала есепке алынған, барлығы 104 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі облыстық комиссияның 2023 жылғы 17 ақпандағы №1 хаттамасына сәйкес Әйтеке би кентінде орналасқан «Жалаңтөс баһадүр» ескерткіші және Б.Әйтбембетов бюсті тарихи-мәдени мұра объектілерінің алдын ала есепке алу тізіміне енгізілді.

2023 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,2 млн  қаржыға 8 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жұмыстарын жүргізу жоспралануда.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 855,0 мың теңге қаржы бөлініп, оған  мәдени көпшілік іс-шаралар өткізілуде.

Көрнекі ақпарат мәселесі: «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21-бап талаптарына сәйкес Қазалы ауданы бойынша ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізудің 2023 жылға арналған жұмыс жоспары бекітілді.

Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 24-наурызында «Amanat» партиясы Қазалы аудандық филиалының жанынан құрылған «Таза тіл» тобы өз жұмысын жалғастырады. Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентіндегі («Әйтеке би», «Жанқожа батыр», «Роза Бағланова» көшелері мен «Арзан 24». «Несібелі», «Айнұр», «Марлен» супермаркет) және барлық аудандағы нысандарға ақпараттық-түсіндірме және зерделеу жұмыстары жүргізіледі.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді. Алдағы уақытта жол картасына байланысты тиісті жұмыстар жүргізуде.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2023 жылдың І тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда, мәдениет және спорт бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, 1 спорт клуб барлығы 51 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға облыстық бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге бөлініп, 2023 жылға құрылыс жұмыстарын аяқтауға 325752,6 мың теңге бөлінді. Қазіргі таңда құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Мәдени шаралар: 2023 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес жыл көлемінде Қазалы ауданының құрылғанына 95 жыл толуына, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына, Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығына, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына, мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтың 125 жылдығына, Жазушы-драматург, журналист Оралхан Бөкеевтің 80 жылдығына, суретші, спортшы, ҚР оқу ісінің үздігі, Қуантай Ршымбетовтің 70 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылып өткізіледі.

Жыл басынан бері қазақтың батыры Махамбет Өтемісұлының 220 жылдығы аясында «Жігіттің сұлтаны» аудандық байқауы, Халық әртісі Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай «Сол бір кеш» атты аудандық әншілер байқауы, Халық батыры Амангелді Имановтың 150 жылдығына орай «Алтын жебе» атты аудандық садақ ату жарысы, Әсет Бейсеуовтың 85 жылдығына орай аудандық «Қазалы дауысы» вокалды топ әншілер байқауы, Әміре Қашаубаевтың 135 жылдығына арналған «Бала дауысы» атты аудандық жас әншілер байқауы, М.Жұмабаевтың 130 жылдығына орай «Өнер-білім қайтсе табылар» атты аудандық көркемсөз оқу шеберлерінің байқауы, Қазалы қаласы,Әйтеке би кенті мен Өркендеу, Бекарыстан би, Ақсуат ауылдарында Қазалы ауданының 95 жылдығына арналған «Туған өңір – тұнған өнер» атты аймақтық өнер фестивалі, 27 наурыз театр күніне орай, драма ұжымдарының аудандық байқауы және басқа да барлығы 266 іс шара жоғары деңгейде өткізіліп, оған 30348 адам қамтылды.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 142 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1663 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма, ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2023 жылы Басықара ауылында«Ар-дана» әжелер ансамблі, Мұратбаев және Бозкөл ауылдық мәдениет Үйі жанынан «Гитара», «Көркемсөз» үйірмелері ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

 Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2023 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға бюджеттен 1055,0 мың теңге бөлінді.

Кітапхана саласы бойынша 375 шара өткізіліп, 250 көрме ұйымдастырылды.  Кітап қоры-570075, түскен кітап саны-473, оқырман саны -7809, келуші саны – 68560, кітаптың берілімі -135992.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 55 жергілікті  дәрежедегі және 43 алдын-ала есепке алынған, барлығы 104 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі облыстық комиссияның 2023 жылғы 17 ақпандағы №1 хаттамасына сәйкес Әйтеке би кентінде орналасқан «Жалаңтөс баһадүр» ескерткіші және Б.Әйтбембетов бюсті тарихи-мәдени мұра объектілерінің алдын ала есепке алу тізіміне енгізілді.

2023 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,2 млн  қаржыға 8 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жұмыстарын жүргізу жоспралануда.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 855,0 мың теңге қаржы бөлініп, оған 7 мәдени көпшілік іс-шара өткізу жоспарланып отыр.

2023 жылдың І-тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 9131 хат мемлекеттік тілде шығысталса, 20844 хат мемлекеттік тілде, 153 хат орыс тілінде кірістелді

Көрнекі ақпарат мәселесі: «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21-бап талаптарына сәйкес Қазалы ауданы бойынша ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізудің 2023 жылға арналған жұмыс жоспары бекітілді.

Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, қазақ тіліне деген құрметті қалыптастыру мақсатында осы жылдың 24-наурызында «Nur Otan» партиясы Қазалы аудандық филиалының жанынан құрылған «Таза тіл» тобы өз жұмысын жалғастырады. Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентіндегі («Әйтеке би», «Жанқожа батыр», «Роза Бағланова» көшелері мен «Арзан 24». «Несібелі», «Айнұр», «Марлен» супермаркет) және барлық аудандағы нысандарға ақпараттық-түсіндірме және зерделеу жұмыстары жүргізіледі.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді. Алдағы уақытта жол картасына байланысты тиісті жұмыстар жүргізілетін болады. 

Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғындан ескірген және мән-мағынасыз қойылған Әйтеке би кентінде 8 көшені (Промзона, ПМС-244, №1,2,3,4,5,6 орам). Қазалы қаласында 1(Новостройка) көшені, Алға а/о Ү.Түктібаев ауылындағы 3 көшені (Комсомол, Құм ауыл, Көне ауыл), Ақжона а/о Майдакөл ауылындағы 1 көшені (Шаңауыл) Тасарық а/о Тасөткел ауылында1 көшені (Отгон), Майлыбас а/о (101, 102, 103, 99 жол айрығы) қайта атауды қажет етеді.

Жол картасына байланысты Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 24 ақпандағы №138 қаулысына сәйкес Әйтеке би кенті, Қазалы қаласы, Тасарық ауылдық округі бойынша қайта атау жұмыстары жүргізілуде. 

Облыстық ономастикалық комиссияға 2 объектіге, 23 көшеге, 1 саябаққа атау беру және қайта атау жөнінде ұсыныстар жолданды. Нәтижесінде 2 объектіге, 21 көшеге, 1 саябаққа облыстық ономастика комиссиясының оң қорытындысы шықты.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2022 жыл бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға облыстық бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге, 2023 жылға құрылыс жұмыстарын аяқтауға 325752,6 мың теңге бөлініп, құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар, Майдакөл, Шәкен ауылдарына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін бюджеттен бөлінген 13268,0 мың теңгеге жоба-сметалық құжаттары дайындалып, мемлекеттік сараптама қорытындысы алынды.

Материалдық техникалық базаны нығайту мақсатында Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығына 13000,0 мың теңгеге дыбыс күшейіткіш аппаратурасы алынды. Р.Бағланованың 100 жылдығына орай 3000,0 мың теңгеге «Ән әлемінің падишасы» атты кітабы, 2000,0 мың теңгеге ардагерлерге арналған кітабы шығарылды.

Мәдени шараларды өткізуге  барлық мәдениет ошақтарына жергілікті бюджеттен  19924,6  мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 12 айда 1420 мәдени шара өткізілді. Оның ішінде, 1 республикалық, 10 облыстық, 1 аймақтық деңгейде түрлі форматта іс-шаралар ұйымдастырылып өткізілді.

2022 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес КСРО Халық әртісі, Халық қаһарманы, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығына, Шығыстың жалынды жетекшісі Ғ.Мұратбаевтың                      120 жылдығына, кемеңгер, қоғам қайраткері А.Байтұрсыновтың 150 жылдығына, Кеңсе одағының батыры, Ү.Түктібаевтың 105 жылдығына, ҚР Мәдениет қайраткері, ақын Ж.Макеналының 70 жылдығына, жазушы М.Қаназдың 80 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылып өткізілді.

Жыл басынан бері қалалық мәдениет Үйінде Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай  «Шығыстың сенсің өрен ері» атты тарихи –танымдық онлайн іс-шарасы, Роза Бағланованың 100 жылдығына арналған «Ақсұңқарым» атты аудандық онлайн әншілер байқауы, Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында «Ұлттық рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында «Өнер алды- қызыл тіл» атты аудандық концерт жүргізушілер конкурсы, «Жігіттің сұлтаны» атты аудандық жігіттер сайысы, «Бізбен бірге» сұқбатты  кеші, ауданымыздағы клуб – кәсіпорындарының жұмысын жақсарту мақсатында халықтық ұжымдар мен әдіскерлер арасында «Мәдениетті-өркендету заман талабы» атты аудандық семинар, «Қазалы аруы»  сұлулық байқауы, Бозкөл ауылында зергер, ұста Жәлен  Ерімбетұлының 120 жылдығына орай «Ұлттық қолөнер- ұрпаққа аманат» атты қолөнер шеберлерінің байқауы, Бекарыстан би ауылында «Ауылым алтын бесігім» атты облыстық ақындар айтысы, Басықара ауылында Ұлы Отан Соғысының ардагерлері Ағжап Өтемұратов пен Түрікпен Мұсабаевтың 110 жылдығына орай «Ақтілеуі атаның, орны бөлек батаның» атты ата мен немерелер арасындағы облыстық батагөйлер сайысы, Шығыс жастарының жалынды жетекшісі Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай «Мен Ғанимын» атты облыстық ақындар мүшәйрасы, «Замана заңғары - Ғани» атты облыстық әншілер, қылқалам, қолөнер шеберлерінің фестивалі, халық ақыны Ібайдулла Қалниязов атындағы «Жақұт жырдың шайыры» атты облыстық жас ақындар айтысы, күйші, ұстаз Әбен Жолтаевтың 85 жылдығына арналған «Күй – қазына, терме - тәлім» атты аймақтық күйші-домбырашылар мен термешілер байқауы, Арықбалық шайқасының 165 жылдығына және батыр баба кесенесінің 30 жылдығына  орай  «Халқының туған бағына, Батыр баба Жанқожа» атты рухани-танымдық шара, Р.Бағланованың 100 жылдығына орай республикалық ақындар айтысы, конференция, сонымен қатар Қазақконцерт ұжымының Гала концерті, жыршы-термеші, өзінің қайталанбас үнімен талайларды тамсандырған ерекше дарын иесі, жерлесіміз Болатбек Ердәулетовтің 75 жылдығына арналған "Жүрегін жырмен тербеткен" атты облыстық жыршы-термешілер байқауы, еңбек ардагері Қарлыға Әжімұратованы еске алуға арналған "Ақ босағаның алтын діңгегі - әйел" атты әйел қызметкерлер арасында облыстық байқауы, Қазалы ауданының құрметті азаматы, Ұлы Отан соғысы және еңбек ардагері, шежіреші Өмірзақ Ахметовтың есімін ұлықтау мақсатында "Жеңісті жақындатқан ардагер" атты аудандық жыршы-термешілер байқауы жоғары деңгейде өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1632 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2022 жылы «Балалар жылы» деп жаряилануына байланысты,  балалар және жасөспірімдермен жұмысты жандандыру және балалар шығармашылығын қолдау мақсатында мәдениет Үйлері мен клуб кәсіпорындары жанынан балаларға арналған түрлі үйірмелер ашылып жұмыс жасауда.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Жәдігер Тұрсынов атындағы халықтық театрының 60 жылдығына орай «Театр-өмір айнасы» атты театр-драма ұжымдарының аудандық фестивалі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйінің халықтық театрының 30 жылдық мерейтойына орай С.Жүнісовтің «Сабалақ Абылай» спектаклі, Қазалы қаласында Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай Халықаралық театр күніне орай «жас Ғани» атты аудандық Ғани Мұратбаевтың өмірінен сахналық қойылымдардан аудандық драма ұжымдар арасында байқауы өткізілді. Сонымен қатар, Халықтық атағы бар «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблінің есептік концертті халыққа ұсынылды.

 

 Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2022 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 972,0 мың теңге бөлініп, 715 дана кітап сатып алынды.

Кітапхана саласы бойынша 970 шара өткізіліп, 550 көрме ұйымдастырылды.  Кітап қоры -569602, түскен кітап саны-4818, оқырман саны -28595, келуші саны – 260410,  кітаптың берілімі -512485.

 

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 55 жергілікті  дәрежедегі және 41 алдын-ала есепке алынған, барлығы 102 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Бүгінгі күнге дейін 102 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы белгіленсе,   93-не қорғау тақталары орнатылып, төлқұжаттары жасалып, теңгерімге алынған.

2022 жылы тарихи-мәдени мұра объектілерін алдын-ала есепке алу тізіміне Сарбұлақ ауылдық округіндегі «Моншақ кесенесі», Әйтеке би кентіндегі «Бегім ана» және «Асандар көтерілісі» ескерткіштері есепке алынды. Әйтеке би кентіде жаңадан орнатылған Жалаңтөс баһадүр ескерткіші теңгерімге алынып, мемлекеттік тізімге  алу жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар 18 сәуір ескерткіштер күніне орай Жанкент қалашығына мектеп оқушыларымен бірге ауданда орналасқан ескерткіштерге тарих жанашырларымен саяхаттар мен түрлі мәдени-шаралар ұйымдастырылды.

Қазалы қаласында орналасқан Ғанибай мешіті ғимаратына жай жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 2022 жылдың 2 маусымында Қазалы қалалық «Жастар үйі» болып ашылып, пайдалануға берілді.

2022 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1 млн. 200 мың теңгеге 6 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жасату және 2 тарихи-мәдени ескерткішке қорғау тақта орнату жұмыстарын жүргізілді.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен  788,0 мың теңге қаржы бөлініп, бүгінгі күнге 9 мәдени көпшілік іс-шара өткізілді.

2022 жылдың 12 айында аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде  36144  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 81861 хат мемлекеттік тілде, 579 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: «Таза тіл» тобының құрамында «AMANAT» партиясы Қазалы аудандық филиалы, Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту, Қазалы ауданының кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімдері, Жастар ресурстық орталығы, Әйтеке би кенті әкімдігі, Халықаралық «Қазақ тілі қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қазалы аудандық филиалы бар. «Таза тіл» тобының жоспарына сәйкес кент, қала, Қарашеңгел, Басықара, Қ.Пірімов ауылдық округтерінің кәсіпкерлік субъектілеріне түсіндірме жұмыстарын жүргізді.  

Аудан орталығы Әйтеке би кентіндегі көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында 12 айда барлығы 114 кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді. Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді. Түсіндіру барысында 10 кемшілік анықталып, 5-не ескертпе хат берілсе,  оның 3-і түзетілді.

Сондай-ақ, халыққа қызмет көрсету орталығына, ауданындағы банк филиалдары мен нотариустарға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы», «Тұтынушылар құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Аталған субъектілер өз кезегінде мемлекеттік тілді қатаң басшылыққа алып, жұмыс жасайтындықтарын білдірді.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді.

Облыстық ономастикалық комиссияға 2 объектіге, 23 көшеге, 1 саябаққа атау беру және қайта атау жөнінде ұсыныстар жолданды. Нәтижесінде 2 объектіге, 21 көшеге, 1 облыстық ономастика комиссиясының оң қорытындысы шықты.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің 2022 жылдың    ІІІ тоқсаны бойынша атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 Бюджеттің орындалуы:

р/с

Мекеме атауы

2022 жылға қаралған қаржы

 /мың теңге/

2022 жыл 9 ай игерілуі

 /мың теңге/

1.     1

Мәденит және тілдерді дамыту бөліміне

37927,0

26618,0

2.     2

Аудандық мәдениет орталығына

149152,0

120000,0

3.     3

Аудандық кітапханаға

222434,0

157419,0

 

Барлығы:

409513,0

304037,0

 

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға облыстық бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге бөлініп, құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар, Майдакөл, Шәкен ауылдарына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін жергілікті бюджеттен мемлекеттік сатып алу жұмыстарын жүргізуге 13268,0 мың теңге бөлініп, тиісті жұмыстары жүргізілуде. 

Мәдени шараларды өткізуге  барлық мәдениет ошақтарына жергілікті бюджеттен  16304,0 мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 9 айда 1219 мәдени шара өткізілді.

2022 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес КСРО Халық әртісі, Халық қаһарманы, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығына, Шығыстың жалынды жетекшісі Ғ.Мұратбаевтың                      120 жылдығына, кемеңгер, қоғам қайраткері А.Байтұрсыновтың 150 жылдығына, Кеңсе одағының батыры, Ү.Түктібаевтың 105 жылдығына, ҚР Мәдениет қайраткері, ақын Ж.Макеналының 70 жылдығына, жазушы М.Қаназдың 80 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылуда.

Жыл басынан бері қалалық мәдениет Үйінде Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай  «Шығыстың сенсің өрен ері» атты тарихи –танымдық онлайн іс-шарасы, Роза Бағланованың 100 жылдығына арналған «Ақсұңқарым» атты аудандық онлайн әншілер байқауы, Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында «Ұлттық рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында «Өнер алды- қызыл тіл» атты аудандық концерт жүргізушілер конкурсы, «Жігіттің сұлтаны» атты аудандық жігіттер сайысы, «Бізбен бірге» сұқбатты  кеші, ауданымыздағы клуб – кәсіпорындарының жұмысын жақсарту мақсатында халықтық ұжымдар мен әдіскерлер арасында «Мәдениетті-өркендету заман талабы» атты аудандық семинар, «Қазалы аруы»  сұлулық байқауы, Бозкөл ауылында зергер, ұста Жәлен  Ерімбетұлының 120 жылдығына орай «Ұлттық қолөнер- ұрпаққа аманат» атты қолөнер шеберлерінің байқауы, Бекарыстан би ауылында «Ауылым алтын бесігім» атты облыстық ақындар айтысы, Басықара ауылында Ұлы Отан Соғысының ардагерлері Ағжап Өтемұратов пен Түрікпен Мұсабаевтың 110 жылдығына орай «Ақтілеуі атаның, орны бөлек батаның» атты ата мен немерелер арасындағы облыстық батагөйлер сайысы, Шығыс жастарының жалынды жетекшісі Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай «Мен Ғанимын» атты облыстық ақындар мүшәйрасы, «Замана заңғары - Ғани» атты облыстық әншілер, қылқалам, қолөнер шеберлерінің фестивалі, халық ақыны Ібайдулла Қалниязов атындағы «Жақұт жырдың шайыры» атты облыстық жас ақындар айтысы, күйші, ұстаз Әбен Жолтаевтың 85 жылдығына арналған «Күй – қазына, терме - тәлім» атты аймақтық күйші-домбырашылар мен термешілер байқауы, Арықбалық шайқасының 165 жылдығына және батыр баба кесенесінің 30 жылдығына  орай  «Халқының туған бағына, Батыр баба Жанқожа» атты рухани-танымдық шара жоғары деңгейде өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1632 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2022 жылы «Балалар жылы» деп жаряилануына байланысты,  балалар және жасөспірімдермен жұмысты жандандыру және балалар шығармашылығын қолдау мақсатында мәдениет Үйлері мен клуб кәсіпорындары жанынан балаларға арналған түрлі үйірмелер ашылып жұмыс жасауда.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Жәдігер Тұрсынов атындағы халықтық театрының 60 жылдығына орай «Театр-өмір айнасы» атты театр-драма ұжымдарының аудандық фестивалі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйінің халықтық театрының 30 жылдық мерейтойына орай С.Жүнісовтің «Сабалақ Абылай» спектаклі, Қазалы қаласында Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай Халықаралық театр күніне орай «жас Ғани» атты аудандық Ғани Мұратбаевтың өмірінен сахналық қойылымдардан аудандық драма ұжымдар арасында байқауы өткізілді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2022 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 972,0 мың теңге бөлініп,                715 дана кітап сатып алынды.

2022 жылдың 9 айында кітапхана саласы бойынша 578 шара өткізіліп,                         343 көрме ұйымдастырылды.  Кітап қоры -565554 , түскен кітап саны-770, оқырман саны -21796, келуші саны – 195276,  кітаптың берілімі -386431.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 55 жергілікті  дәрежедегі және 41 алдын-ала есепке алынған, барлығы 102 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Бүгінгі күнге дейін 102 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы белгіленсе,   93-не қорғау тақталары орнатылып, төлқұжаттары жасалып, теңгерімге алынған.

2022 жылы тарихи-мәдени мұра объектілерін алдын-ала есепке алу тізіміне Сарбұлақ ауылдық округіндегі «Моншақ кесенесі», Әйтеке би кентіндегі «Бегім ана» және «Асандар көтерілісі» ескерткіштері есепке алынды. Әйтеке би кентіде жаңадан орнатылған Жалаңтөс баһадүр ескерткіші теңгерімге алынып, мемлекеттік тізімге  алу жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар 18 сәуір ескерткіштер күніне орай Жанкент қалашығына мектеп оқушыларымен бірге ауданда орналасқан ескерткіштерге тарих жанашырларымен саяхаттар мен түрлі мәдени-шаралар ұйымдастырылды.

Қазалы қаласында орналасқан Ғанибай мешіті ғимаратына жай жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 2022 жылдың 2 маусымында Қазалы қалалық «Жастар үйі» болып ашылып, пайдалануға берілді.

2022 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1 млн. 200 мың теңгеге                       6 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жасату және 2 тарихи-мәдени ескерткішке қорғау тақта орнату жұмыстарын жүргізілді.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен  788,0 мың теңге қаржы бөлініп, бүгінгі күнге 9 мәдени көпшілік іс-шара өткізілді.

2022 жылдың 9 айы бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 26660  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 59362 хат мемлекеттік тілде, 413 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: «AMANAT» партиясы Қазалы аудандық филиалының жанынан құрылған «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 85-ге жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді. Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді.

Сондай-ақ, халыққа қызмет көрсету орталығына, ауданындағы банк филиалдары мен нотариустарға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы», «Тұтынушылар құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Аталған субъектілер өз кезегінде мемлекеттік тілді қатаң басшылыққа алып, жұмыс жасайтындықтарын білдірді.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді.

ІІ жартыжылдық бойынша аудандық ономастика жұмысшы тобының                         1 отырысы өткізіліп, онда 1 елді мекен, 3 көшеге атау беру жұмыстары қаралды. 

Облыстық ономастика комиссиясына Қазалы ауданынан 2 объекті, 21 көше, 1 саябаққа атау беру және қайта атауға  ұсыныстар беріліп, 1 көше қолдау таппады.


Қазалы ауданы бойынша мемлекеттік бағдарламалардың 2022 жылдың 6 айымен орындалуы туралы анықтама

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

 

Бюджеттің орындалуы:

р/с

Мекеме атауы

2022 жылға қаралған қаржы

 /мың теңге/

2022 жыл 6 ай игерілуі

 /мың теңге/

1.     1

Мәденит және тілдерді дамыту бөліміне

37927,0

18408,0

2.     2

Аудандық мәдениет орталығына

149152,0

58000,0

3.     3

Аудандық кітапханаға

222434,0

104669,0

 

Барлығы:

409513,0

181077,0

 

Құрылыс жұмыстары бойынша Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін 2022 жылға облыстық бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге бөлініп, құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар, Майдакөл, Шәкен ауылдарына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін жергілікті бюджеттен мемлекеттік сатып алу жұмыстарын жүргізуге 4,0 млн.теңге бөлініп, тиісті жұмыстары басталды. 

Мәдени шараларды өткізуге  барлық мәдениет ошақтарына жергілікті бюджеттен  8320,0 мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 6 айда 532 мәдени шара өткізілді.

2022 жылдың қоғамдық-саяси маңызы бар іс-шаралар жоспары бекітілді. Бекітілген жоспарға сәйкес КСРО Халық әртісі, Халық қаһарманы, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығына, Шығыстың жалынды жетекшісі Ғ.Мұратбаевтың 120 жылдығына, кемеңгер, қоғам қайраткері А.Байтұрсыновтың 150 жылдығына, Кеңсе одағының батыры, Ү.Түктібаевтың 105 жылдығына, ҚР Мәдениет қайраткері, ақын Ж.Макеналының 70 жылдығына, жазушы М.Қаназдың 80 жылдығына және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларға байланысты мәдени шаралар ұйымдастырылуда.

Жыл басынан бері қалалық мәдениет Үйінде Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай  «Шығыстың сенсің өрен ері» атты тарихи –танымдық онлайн іс-шарасы, Роза Бағланованың 100 жылдығына арналған «Ақсұңқарым» атты аудандық онлайн әншілер байқауы, Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында «Ұлттық рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында «Өнер алды- қызыл тіл» атты аудандық концерт жүргізушілер конкурсы, «Жігіттің сұлтаны» атты аудандық жігіттер сайысы, «Бізбен бірге» сұқбатты  кеші, ауданымыздағы клуб – кәсіпорындарының жұмысын жақсарту мақсатында халықтық ұжымдар мен әдіскерлер арасында «Мәдениетті-өркендету заман талабы» атты аудандық семинар, «Қазалы аруы»  сұлулық байқауы, Бозкөл ауылында зергер, ұста Жәлен  Ерімбетұлының 120 жылдығына орай «Ұлттық қолөнер- ұрпаққа аманат» атты қолөнер шеберлерінің байқауы, Бекарыстан би ауылында «Ауылым алтын бесігім» атты облыстық ақындар айтысы, Басықара ауылында Ұлы Отан Соғысының ардагерлері Ағжап Өтемұратов пен Түрікпен Мұсабаевтың 110 жылдығына орай «Ақтілеуі атаның, орны бөлек батаның» атты ата мен немерелер арасындағы облыстық батагөйлер сайысы, Шығыс жастарының жалынды жетекшісі Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай «Мен Ғанимын» атты облыстық ақындар мүшәйрасы, «Замана заңғары - Ғани» атты облыстық әншілер, қылқалам, қолөнер шеберлерінің фестивалі, халық ақыны Ібайдулла Қалниязов атындағы «Жақұт жырдың шайыры» атты облыстық жас ақындар айтысы, күйші, ұстаз Әбен Жолтаевтың 85 жылдығына арналған «Күй – қазына, терме - тәлім» атты аймақтық күйші-домбырашылар мен термешілер байқауы  жоғары деңгейде өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1632 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. 2022 жылы «Балалар жылы» деп жаряилануына байланысты,  балалар және жасөспірімдермен жұмысты жандандыру және балалар шығармашылығын қолдау мақсатында мәдениет Үйлері мен клуб кәсіпорындары жанынан балаларға арналған түрлі үйірмелер ашылып жұмыс жасауда.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Жәдігер Тұрсынов атындағы халықтық театрының 60 жылдығына орай «Театр-өмір айнасы» атты театр-драма ұжымдарының аудандық фестивалі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйінің халықтық театрының 30 жылдық мерейтойына орай С.Жүнісовтің «Сабалақ Абылай» спектаклі, Қазалы қаласында Ғани Мұратбаевтың 120 жылдығына орай Халықаралық театр күніне орай «жас Ғани» атты аудандық Ғани Мұратбаевтың өмірінен сахналық қойылымдардан аудандық драма ұжымдар арасында байқауы өткізілді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2022 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 972,0 мың теңге бөлініп, 682 дана кітап сатып алынды.

2022 жылдың 6 айында кітапхана саласы бойынша 655 шара өткізіліп, 343 көрме ұйымдастырылды.  Кітап қоры -565554 , түскен кітап саны-770, оқырман саны -15461, келуші саны – 133489,  кітаптың берілімі -263868.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық маңызы бар, 55 жергілікті  дәрежедегі және 41 алдын-ала есепке алынған, барлығы 102 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Бүгінгі күнге дейін 102 ескерткіштің 21-нің қорғау аймағы белгіленсе, 93-не қорғау тақталары орнатылып, төлқұжаттары жасалып, теңгерімге алынған.

2022 жылы тарихи-мәдени мұра объектілерін алдын-ала есепке алу тізіміне Сарбұлақ ауылдық округіндегі «Моншақ кесенесі», Әйтеке би кентіндегі «Бегім ана» және «Асандар көтерілісі» ескерткіштері есепке алынды. Әйтеке би кентіде жаңадан орнатылған Жалаңтөс баһадүр ескерткіші теңгерімге алынып, мемлекеттік тізімге  алу жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар 18 сәуір ескерткіштер күніне орай Жанкент қалашығына мектеп оқушыларымен бірге ауданда орналасқан ескерткіштерге тарих жанашырларымен саяхаттар мен түрлі мәдени-шаралар ұйымдастырылды.

Қазалы қаласында орналасқан Ғанибай мешіті ғимаратына жай жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 2022 жылдың 2 маусымында Қазалы қалалық «Жастар үйі» болып ашылып, пайдалануға берілді.

2022 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1 млн. 200 мың теңгеге 6 тарихи-мәдени ескерткішті жергілікті маңызы бар дәрежеге көтеру мақсатында тарихи-мәдени сараптама жасату және 2 тарихи-мәдени ескерткішке қорғау тақта орнату жұмыстарын жүргізу жоспралануда.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасындағы Тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру бойынша Қазалы ауданының іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» Қазалы ауданы әкімдігінің 1 сәуір 2020 жылғы №61 қаулысы бекітілді. Биылғы жылға тіл саясатын іске асыру үшін аудандық бюджеттен 788,0 мың теңге қаржы бөлініп, бүгінгі күнге 6 мәдени көпшілік іс-шара өткізілді.

2022 жылдың 6 айы бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 17318  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 37249 хат мемлекеттік тілде, 293 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпарат мәселесі: «AMANAT» партиясы Қазалы аудандық филиалының жанынан құрылған «Таза тіл» тобының жылдық жоспарына сәйкес «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі N151 Заңының 21-бабына 29 желтоқсан 2021 жылы енгізілген өзгерістерге түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би, Жанқожа батыр, В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелері мен базар, вокзал маңындағы дүңгіршектерге кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптарын түсіндіру барысында барлығы 60-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, оларға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылып, әдістемелік көмек көрсетілді. Жоғарыда аталған кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді.

Сондай-ақ, халыққа қызмет көрсету орталығына, ауданындағы банк филиалдары мен нотариустарға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы», «Тұтынушылар құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Аталған субъектілер өз кезегінде мемлекеттік тілді қатаң басшылыққа алып, жұмыс жасайтындықтарын білдірді.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы бойынша идеологиялық тұрғыдан ескірген, мән-мағынасыз атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған жол картасы бекітілді.

І жартыжылдық бойынша аудандық ономастика жұмысшы тобының 1 отырысы өткізіліп, онда 1 елді мекен, 3 көшеге атау беру жұмыстары қаралды. 

Облыстық ономастика комиссиясына Қазалы ауданынан 2 объекті, 20 көше, 1 саябаққа атау беру және қайта атауға  ұсыныстар берілді.


Қазалы ауданы бойынша мемлекеттік бағдарламалардың 2022 жылдың 3 айымен орындалуы туралы анықтама

Мектепке дейінгі тәрбие.

2021 жылдың мамыр айына 3-6 жастағы барлық бала саны - 3454 бала. Ауданда  51 мектепке дейінгі ұйым жұмыс жасайды. Оның ішінде 30 балабақша (19 мемлекеттік балабақша, 11 жекебалабақша) 21 балалар толық күн болатын шағын орталық балаларды мектепке дейінгі тәрбие мен қамтыды. 51 мектепке дейінгі ұйымда және мектепалды даярлықта 1-6 жастағы 5065 бала тәрбиеленіп, 3-6 жастағы 3454 бала 100 пайыз қамтылып отыр.        

Бүгінгі таңда аудандағы барлық мектепке дейінгі ұйымдарда 595 педагог, оның ішінде 2 педагог-зерттеуші, 27 педагог-сарапшы, 105 педагог-модератор санаттарын алған. 422 педагог жоғары білімді, 173  арнаулы орта білім мамандары қызмет атқарады.

Жалпы орта білім

2020-2021 оқу жылында Қазалы ауданының білім бөліміне қарасты 38 білім беру ұйымы жұмыс жасайды, оның 34 орта, 3 негізгі және 1 кешкі мектеп. Оның ішінде 3-і шағын жинақты мектеп. 36 мектеп қазақ тілінде, 2 мектеп аралас тілде оқытылады. 38 мекеменің 37-і типтік жобадағы ғимаратта, 1-і ыңғайластырылған ғимаратта орналасқан. Барлық оқушы саны – 16517 оқушы.

Ұлттық Бірыңғай Тестілеу – жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына түсуге арналған іріктеу емтихандарының бір нысаны болып табылады.

Білім беру гранттарын тағайындау үшін ҰБТ күнтізбелік жылғы мамыр, маусым айларында ІІ лекпен өткізіледі.

Ұлттық бірыңғай тестілеу Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің «Ұлттық тестілеу орталығы» РМҚК-ы директорының 2017 жылғы 12 маусымдағы №224-НК бұйрығымен бекітілген «Ұлттық бірыңғай тестілеуді ұйымдастыру және өткізу нұсқаулығына» сәйкес өткізіледі.

Қазақстан Республиксы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 2 мамырдағы №204 бұйрығымен бекітілген «Ұлттық бірыңғай тестілеуді және кешенді тестілеуді өткізу қағидаларына» сәйкес ҰБТ-ға қатысу үшін өтінімдерді қабылдау күнтізбелік жылғы 10 наурыз бен 10 мамыр аралығында U-Study тестілеу орталығы базасында өткізіледі.

           Барлық мектеп бітірушілер мен олардың ата-аналарына, пән мұғалімдеріне «Ұлттық бірыңғай тестілеуді электрондық форматтағы ұлттық бірыңғай тестілеуді ұйымдастыру және өткізу бойынша нұсқаулық ережелері бойынша /әлеуметтік желілер, жиналыстар арқылы/ ақпараттық түсіндірме жұмыстары жүргізілді.

Электрондық форматтағы ҰБТ-дің бірқатар артықшылықтары бар атап айтқанда:

- Тестіленуші өзіне ыңғайлы орынды, күнді және уақытты таңдай алады.

- Тестілеу барысында белгіленген сұрақтарға қайта оралып, қате жауаптарды түзету мүмкіндігі беріледі.

- Тестілеу нәтижесі жұмыс күнінің соңына емес, тестілеу аяқталғаннан кейін бірден шығарылады.

-Тестілеу нәтижесімен келіспеген жағдайда аппелляцияға бірден беруге болады.

Ұлттық бірыңғай тестілеу Әйтеке би кентіндіге Е.Бозғұлов атындағы №249 мектеп-лицейде орналасқан U-Study тестілеу орталығы базасында мамыр-маусым аралығында «Бір оқушы, бір компьютер, бір камера» және төмендегідей санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды қатаң сақтай отырып, өткізіледі және бұл тестілеу орталығында Қазалы, Арал ауданының мектеп бітіруші түлектері тестілеуді тапсырады; 

          - Бір лекте 100-ге дейін бала (ағымдағы жылғы мектеп бітірушілерінің тестілеуге онлайн өтініш беру арқылы мамыр мен маусым аралығында кез келген күні тест тапсыруға мүмкіндігі бар және осы ретте ҰБТ-ге қатысатын бала саны әр күнгі әр түрлі бір лекте 100 балаға дейін қатыса алады) барлығы 635 бала қатысады деп жоспарлануда  .

          Биылғы 2021-2022 оқу жылында аудан бойынша 34 орта мектептен 684 оқушы бітіргелі отыр. 684 оқушының 635-і (92,8%) ҰБТ-ға қатысуға тілек білдіруде. Былтырғы 2020-2021 оқу жылымен салыстырғанда, биыл мектеп бітірушілердің ҰБТ-ға қатысу көрсеткіші 4,8 % - ға артып отыр.

          2021-2022 оқу жылының 24 қаңтар-22 ақпан және 1-31 наурыз аралығында 2 рет ақылы ҰБТ болып өтті. 24 қаңтар-  22 ақпан аралығындағы ақылы тестке 683 оқушының 562 –сі (82,4 пайыз) қатысып, аудан бойынша орташа балы 75,4 –ті құраса, 1-31 наурыз аралығында ақылы тестке 684 оқушының 552 –сі (80,9 пайыз) қатысып, аудан бойынша орташа балы 73,7 балды құрады.

Білім беру ұйымдары бойынша  69 үміткер «Алтын белгі» белгісіне үміткерлікке ұсынылды. 

          Әдістемелік жұмыс және педагог кадрлардың біліктілігін арттыру

2021-2022 оқу жылында:

  • Барлық педагог – 2518
  • Жоғары білімді педагог – 2407
  • Техникалық және кәсіптік білімді педагог – 111
  • Магистр мұғалімдер – 63

Педагогтардың жасы бойынша:

  • Жас педагогтар – 415 (16,5%)
  • Орта жастағы педагогтар – 1627 (64,6%)
  • Орта жастан жоғары педагогтар – 415 (18,9%)

Аудандағы білім беру ұйымдарында сабақ беретін 2518 мұғалімнің 2242-і, яғни 89,4пайызы жаңартылған білім беру мазмұны бойынша біліктілікті арттыру курстарынан өтсе, ал қалған 276 мұғалім жоспарға сәйкес мерзімінде курстан өтетін болады. Бағдарламаға сай нысаналы көрсеткіш /25 пайыз/ толық орындалды.

Сондай-ақ, бағдарламадағы орта білім беру ұйымдарының басшыларына арналған менеджмент саласында жаңартылған мазмұн бойынша біліктілікті арттыру курстарының жаңартылған білім беру бағдарламаларының 80 пайыздық үлесі 89 пайызға орындалды. 

Жалпы 37 білім беру ұйымдарының басшыларының 35-і, яғни 89 пайызы жаңартылған білім беру мазмұны бойынша біліктілікті арттыру курстарынан өткен.

Үш тілде оқытуды кезең-кезеңімен енгізген аудандағы мектеп үлесі
91 пайызды құрап отыр.

Сонымен қатар, аудан бойынша бірінші және жоғары санаты бар педагог қызметкерлердің үлесі 64 пайызға артты.

Инклюзивті білім беру.

Қазіргі таңда қоғамдаерекше білім алуға қажеттілігі бар балаларға айрықша қамқорлық жасап, назар аударылып отыр.

Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 11 шілдедегі «Кемтар балаларды әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» N343 Заңының орындалуында Психологиялық-педагогикалық медициналық консультация мекемесінің қорытындысына орай 0-18 жас аралығында ерекше білімге қажеттілі бар балалар саны 819 болса, оның ішінде мектеп жасындағы - 332 бала инклюзивті біліммен қамтылып отыр, яғни 40,5% құрайды. Үйден оқитын 87 бала, 0-6 жаста-156 бала мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиеленуде.

Білім беру ұйымдарында арнайы білім беру бағдарламасымен білім алатын оқушыларға дәріс беретін мұғалімдерге ҚР Үкіметінің 31.12.2015ж №1193 қаулысының 4-қосымшасына сәйкес 40% үстемеақы 782 мұғалімге төленуде.

Сонымен қатар «Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін, инклюзивтік ортаны қалыптастыру бойынша 2020-2022 жылдарға арналған өңірлік «Жол картасы» аясында 5 критерия бойынша 1. инклюзивті қолдау кабинеттерін ашу, 2. Арнайы мамандармен қамтылу, 3.Мамандарды біліктілік арттыру курстармен қамту, 4.Оқу әдістемелік құралдармен қамту, 5.Кедергісіз ортаны қалыптастыру көзелген болатын.      

Осы орайда аудан бойынша Жол картасы аясында облыстық бюджеттен қаржы қаралып, 12 мектепке дейінгі ұйымдар логопед мамандарымен қамтылып, 63% құраса, барлығы 13 балабақша инклюзивті біліммен қамтамасыз етіліп,  68,4% құрап отыр.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің  2021 жылдың 12 айында атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық-техникалық базасын (МТБ) нығайту мақсатында 2021 жылға бюджеттен 22,6 млн. теңге қаралды. Оның ішінде, музыкалық аспаптар мен концерттік және театр киімдерін сатып алу үшін аудандық мәдениет Орталығына бюджеттен 14970,0 мың теңге, Әйтеке би кенттік клубына 5966,0 мың теңге, Жалаңтөс батыр ауылдық клубына  1 дана қобыз, 3 дана домбыра аспатарын алуға 300,0 мың теңге, Өркендеу ауылдық клубына компьютер жиынтықтарын алуға 420,0 мың теңге, Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйіне 8 дана қазақша көйлек және 1 дана қобыз аспабын алуға 208,0 мың теңге, Ақсуат ауылдық клубына әдістемелік құрал-жабдықтар алуға 836,0 мың теңге, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйіне прима қобыз алуға 250,0 мың теңге бөлінді. МТБ-ға бөлінген қаржыға қажетті материалдары алынды.

Құрылыс жұмыстары бойынша 2021 жылға Кәукей ауылына 100 орындық ауылдық клуб құрылысын салу үшін бюджеттен бөлінген 6355,0 мың теңгеге ЖСҚ әзірленіп, 2022 жылға облыстық бюджеттен құрылыс жұмыстарын бастауға 10,0 млн. теңге бөлінді.

Сонымен қатар, Бірлік ауылына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін облыстық бюджеттен қажетті 9,2 млн.теңге бөлініп, ЖСҚ әзірленуде. 

Мәдени шараларды өткізуге  барлық мәдениет ошақтарына жергілікті бюджеттен  13683,0 мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 12 айда 1141 мәдени шара өткізілді.

Жыл көлемінде ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығын, КСРО Халық артисі, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығын, жыршы Ж.Жабаевтың 175 жылдығын, көрнекті ағартушы, жазушы  Ы.Алтынсариннің  180 жылдығын, Қазақтың лирик ақыны М.Мақатаевтың   90 жылдығын, Қазақстанның еңбегі сіңген өнер қайраткері К.Дүйсекеевтің  75 жылдығын және басқа да түрлі форматта іс-шаралар өткізу үшін жоспар бекітіліп, осыған сәйкес мәдени шаралар ұйымдастырылуда.

Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында 2021 жылдың 10-31 қаңтар аралығында ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған мерекелік концерттері, К.Дүйсекеевтің 75 жылдығына орай «Сәлем саған, туған ел» атты аудандық сазгерлер байқауы, «Бұрымды ару 2021» байқауы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде Роза Тәжібайқызы Бағланованың 100 жылдық мерейтойы қарсаңында  аудандық «Ақмаңдайлым» атты  әншілер байқауы, Аранды ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Жырлайды жүрек» атты аудандық көркем сөз оқу шеберлерінің байқауы, Әйтеке би кенттік клубында «Әнші болғым келеді» атты балабақша тәрбиешілері мен тәрбиеленушілерінің аудандық байқауы, «Жас талант» атты түрлі жанрдағы ән, би, терме аудандық байқауы, «Асыл әже, сүйкімді  немере» атты  аудандық  байқауы, «Әсем үн, маржан сөз» атты аудандық түрлі мәдени іс-шараларды жүргізушілердің онлайн байқауы, барлық клуб кәсіпорындарының ұйымдастыруымен 14-24 наурыз аралығында Наурыз мерекесіне арналған мерекелік іс-шаралар өткізілді. Сонымен қатар сәуір айының 2 жұлдызында Ел Тәуелсіздігіне 30 – жыл толуына байланысты Тахауи Ахтановтың «Ант» спектаклін Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы аудан жұртшылығына ұсынды.

1 маусым Халықаралық балаларды қорғау күніне орай «Ертегілер әлемі» атты аудандық фестиваль, 4 маусым Мемлекеттік Рәміздер күніне орай «Менің мақтанышым» атты салтанатты жиын, мерекелік шара өтті.  Сонымен қатар Маусым айының үшінші жексенбісі күні Халықаралық әкелер күніне орай «Әке-отбасы тірегі» атты бейнешығарылым мәдениет орталығының фейсбук әлеуметтік желісіне жарияланды. 22 маусым күні Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай және белгілі жырау, ҚР мәдениет қайраткері Сардарбек Қожағұловтың 75 жас мерейтойына орай «Өлеңім-өмірім» атты аудандық жыршы-термешілер, Өркендеу ауылық клубында «Шабымен шыңдалған- қаламгер» атты жас ақындар мүшәйрасы, Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында «Шектінің шайыр жорғасы» атты облыстық жыршы термешілер байқауы, Әйтеке би кенттік клубында Ж.Жабаевтың 175 жылдығына орай «Жамбыл десе ойыма жыр келеді, атты ауыдандық ақындар мүшәйрасы, Абай ауылдық клубының ұйымдастыруымен Сартай батырдың 310 жылдығына арналған бейнеролик, Қ.Пірімов ауылдық клубында «Әр өлеңі – бір әлем» атты аудандық көркемсөз байқауы, Басықара ауылдық клубында «Сөздің ең ұлысы – тарих» атты шежірешілер облыстық байқауы, Қожабақы ауылдық мәдениет Үйінеде Дина Нұрпейсованың 160 жылдығына арналған «Бұлбұл» атты аудандық күйшілер байқауы өткізілді.

Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай  «Рухы биік тәуелсіздік әндері» атты вокалды-аспапты ансамблдердің облыстық  онлайн ХІІ - ретро  фестивалі, Бүкілодақтық көркемөнерпаздар  фестивалінің  лауреаты,  әнші, режиссер Мәдина Айымбетованы еске алу  мақсатында  өткізілетін  «Нұр бейнең  тұрар жаңғырып, ән болып  есте  мәңгілік» атты  облыстық әншілер байқауы, КСРО халық әртісі, Халық қаһарманы Роза Тәжібайқызы Бағланованың 100 жылдығы қарсаңында «Іңкәрім-ай» атты облыстық әншілер байқауы, Күйші, қобызшы, музыкант Махамбет және Романқұл Әуезовтердің атындағы "Қастерлеп жүрсін өнеріңді ұрпағың" атты дәстүрлі облыстық отбасылық байқауы, Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Тәуелсіздігімізді жыраймын» атты аймақтық ақындар айтысы және «Құрмет» оденінің иегері, ақын, жазушы Әбсаттар Оспановтың 80 жылдығына арналған «Еңбегі ерен, ойы терең қаламгер» атты шығармашылық кеші өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1615 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылы Әйтеке би кенттік және Бірлік ауылдық клубтарында «Жас ақындар»,  Жалаңтөс батыр ауылдық клубында драма және қобыз, Кәукей ауылдық клубында «Дәстүрлі ән», Өркендеу ауылдық клубы мен Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйінде  «Шешендік өнер», Шәкен ауылдық клубында «Қыл қалам», Абай ауылдық клубы «домбыра жәнеқолөнер», Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйі «Қобыз, Үкілі домбыра, Асыл-ана вокальды аналар, Ұйқыашар әзіл-сықақ», Қ.Пірімов ауылдық клубында «Жыр-терме», үйірмелері жаңадан ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

2021 жылдың желтоқсан айында Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы халық театры ұжымы Орал қаласында ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Театр-өміршең өнер» атты дәстүрлі ІІ республикалық-аймақтық халықтық театрлар байқауына қатысып жүлделі ІІ орынға ие болды.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2021 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 1535,0 мың теңге бөлініп, 510 дана кітап және 200 дана Е.Зәңгіровтің кітабы сатып алынды. Қалалық кітапхана ғимаратына ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізуге 4748,0 мың теңге бөлініп, мемлекеттік сатып алу қорытындысымен «Сарым-Құрылыс» ЖШС-гі жеңімпаз деп танылып, жөндеу жұмыстары аяқталды. Материалдық техникалық базасын нығайтуға 840,0 мың теңге қаржы бөлініп, бөлінген қаржыға  10 дана кітап сөресі, 10 дана оқырман үстелі, 20 дана жұмсақ матадан жасалған орындық  сатып алынды.

2021 жылдың 12 айында кітапхана саласы бойынша 960  шара өтізіліп, 545 көрме, онлайн форматта 274 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-564784, түскен кітап саны-6046, оқырман саны-28420, келуші саны- 259885,  кітаптың берілімі-511305.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты: Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 54 жергілікті санаттағы және 39 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

Аудандық бюджеттен бөлінген 1,0 млн. теңгеге жергілікті санаттағы 4 ескерткішке (Сырлыбай кесенесі, Орақ мұнарасы, Қожаназар ишан мешіті, Темір жол вокзалы ғиматары) қорғау аймағын, құрылыс салуды реттеу аймақтарын және табиғат ландшафты аймақтарын белгілеу мен орнату жұмыстары жүргізілді.

2021 жылы медицина ғылымының докторы, профессор Әйтбембетов Бегалы Нұрманұлына бюсті, ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай аудан орталығы Әйтеке би кентінде «Тұран жолбарысы» атанған  Жалаңтөс баһадүрдің еңселі ескерткіші орнатылды.

Сонымен қатар, Әйтеке би кентіндегі тарихи-мәдени ескерткіштердің алдын-ала тізіміне енгізілген  Жанқожа батыр кесенесіне демеушілік есебінен ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді.

18 сәуір халықаралық ескерткіштер күніне орай ескерткіштерді насихаттау мақсатында «Ескерткіштер сыр шертеді» атты видеоролик дайындалып халық назарына ұсынылды. Сонымен қатар Басықара ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Ұлт мұрасының ұясы-қазыналы Қазалы»аттытақырыпта  Сартай батыр кесенесіне саяхат,  Жанкент ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Қорқыт-Түркі әлемінің үні» атты  тарихи танымдық кеш және барлық мәдениет Үйі, клуб, кітапханаларда онлайн форматта түрлі шаралар, кітап көрмелері ұйымдастырылды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша 2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

2021 жылы 125 кәсікерлік нысан қамтылды. Оның 15-қате рәсімделген. 11- ескертпе хат берілді. 1-кәсіпкерлік нысанның жарнамасы алынып тасталды. Баспасөз беттеріне және әлеуметтік желілерде 4 рет мақала және 1-онлайн, 1 офлайн дөңгелек үстел өткізілді.

Түсіндірме жұмыстары барысында Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шілдедегі №151«Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды. Сондай-ақ  жарнамалары орыс тілінде жазылған және мән-мағынасыз жазылған көрнекі ақпараттардың кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді.

Бөлімінің жылдық жоспарына сәйкес Абай оқулары және Мұқағали Мақатаев атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің және «Ой-сана» орыс тілінің білгірлерінің аудандық байқауы, Қазақстан Халқы Тілдерінің күніне орай «Тілім менің –тірегім» атты фестиваль өткізілді.

Қызылорда облыстық ішкі саясат басқармасы «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қызылорда облыстық филиалымен бірлесіп «Аймақта мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру жұмысын жандандырудың облыстық іс-шаралар жоспарына» сәйкес «Көрнекі ақпарат пен жарнамаға сауаттылық қажет» атты онлайн дөңгелек үстел ұйымдастырылды.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы әкімдігі жанындағы аудандық ономастикалық жұмысшы тобының 2 отырысы өткізілді. Отырыста 5 көше 1 алаң қаралды. Тиісті заңнамаға сәйкес алаң мен 1 көше кейінге қайтарылды.

Облыстық ономастика комиссиясының қорытындысымен 2 көшеге атау берілсе, 1 көше қайта аталды. 


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша  2021 жылдың ІІІ тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы

   Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық-техникалық базасын (МТБ) нығайту мақсатында 2021 жылға бюджеттен 21684,0 мың теңге қаралды. Оның ішінде, музыкалық аспаптар мен концерттік және театр киімдерін сатып алу үшін аудандық мәдениет Орталығына бюджеттен 14970,0 мың теңге, Әйтеке би кенттік клубына 5966,0 мың теңге, Жалаңтөс батыр ауылдық клубына  1 дана қобыз, 3 дана домбыра аспатарын алуға 300,0 мың теңге, Өркендеу ауылдық клубына компьютер жиынтықтарын алуға 420,0 мың теңге, Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйіне 8 дана қазақша көйлек және 1 дана қобыз аспабын алуға 208,0 мың теңге бөлінді. Қазіргі таңда, МТБ-ға бөлінген қаржыға мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізіліп, қажетті материалдары алынды.

Құрылыс жұмыстары бойынша Қазалы ауданының орталығынан салынып жатқан 600 орындықты мәдениет Үйінің құрылыс жұмыстары аяқталды, осы жылдың желтоқсан айында ашылу салтанатын өткізу жоспаралануда.

Сонымен қатар, биылғы жылы Кәукей ауылына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін жоба-сметалық құжаттарын әзірлеп, сараптамадан өткізуге аудандық бюджеттен 6355,0 мың теңге бөлініп, тиісті жұмыстары атқарылды.

Мәдени шараларды өткізуге  барлық мәдениет ошақтарына жергілікті бюджеттен  7158,2 мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 9 айда 874 мәдени шара өткізілді.

Жыл көлемінде ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығын, КСРО Халық артисі, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығын, жыршы Ж.Жабаевтың 175 жылдығын, көрнекті ағартушы, жазушы  Ы.Алтынсариннің  180 жылдығын, Қазақтың лирик ақыны М.Мақатаевтың   90 жылдығын, Қазақстанның еңбегі сіңген өнер қайраткері К.Дүйсекеевтің  75 жылдығын және басқа да түрлі форматта іс-шаралар өткізу үшін жоспар бекітіліп, осыған сәйкес мәдени шаралар ұйымдастырылуда.

Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында 2021 жылдың 10-31 қаңтар аралығында ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған мерекелік концерттері, К.Дүйсекеевтің 75 жылдығына орай «Сәлем саған, туған ел» атты аудандық сазгерлер байқауы, «Бұрымды ару 2021» байқауы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде Роза Тәжібайқызы Бағланованың 100 жылдық мерейтойы қарсаңында  аудандық «Ақмаңдайлым» атты  әншілер байқауы, Аранды ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Жырлайды жүрек» атты аудандық көркем сөз оқу шеберлерінің байқауы, Әйтеке би кенттік клубында «Әнші болғым келеді» атты балабақша тәрбиешілері мен тәрбиеленушілерінің аудандық байқауы, «Жас талант» атты түрлі жанрдағы ән, би, терме аудандық байқауы, «Асыл әже, сүйкімді  немере» атты  аудандық  байқауы, «Әсем үн, маржан сөз» атты аудандық түрлі мәдени іс-шараларды жүргізушілердің онлайн байқауы, барлық клуб кәсіпорындарының ұйымдастыруымен 14-24 наурыз аралығында Наурыз мерекесіне арналған мерекелік іс-шаралар өткізілді. Сонымен қатар сәуір айының 2 жұлдызында Ел Тәуелсіздігіне 30 – жыл толуына байланысты Тахауи Ахтановтың «Ант» спектаклін Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы аудан жұртшылығына ұсынды.

1 маусым Халықаралық балаларды қорғау күніне орай «Ертегілер әлемі» атты аудандық фестиваль, 4 маусым Мемлекеттік Рәміздер күніне орай «Менің мақтанышым» атты салтанатты жиын, мерекелік шара өтті.  Сонымен қатар Маусым айының үшінші жексенбісі күні Халықаралық әкелер күніне орай «Әке-отбасы тірегі» атты бейнешығарылым мәдениет орталығының фейсбук әлеуметтік желісіне жарияланды. 22 маусым күні Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай және белгілі жырау, ҚР мәдениет қайраткері Сардарбек Қожағұловтың 75 жас мерейтойына орай «Өлеңім-өмірім» атты аудандық жыршы-термешілер, Өркендеу ауылық клубында «Шабымен шыңдалған- қаламгер» атты жас ақындар мүшәйрасы, Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында «Шектінің шайыр жорғасы» атты облыстық жыршы термешілер байқауы, Әйтеке би кенттік клубында Ж.Жабаевтың 175 жылдығына орай «Жамбыл десе ойыма жыр келеді, атты ауыдандық ақындар мүшәйрасы, Абай ауылдық клубының ұйымдастыруымен Сартай батырдың 310 жылдығына арналған бейнеролик, Қ.Пірімов ауылдық клубында «Әр өлеңі – бір әлем» атты аудандық көркемсөз байқауы, Басықара ауылдық клубында «Сөздің ең ұлысы – тарих» атты шежірешілер облыстық байқауы, Қожабақы ауылдық мәдениет Үйінеде Дина Нұрпейсованың 160 жылдығына арналған «Бұлбұл» атты аудандық күйшілер байқауы өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1615 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылы Әйтеке би кенттік және Бірлік ауылдық клубтарында «Жас ақындар»,  Жалаңтөс батыр ауылдық клубында драма және қобыз, Кәукей ауылдық клубында «Дәстүрлі ән», Өркендеу ауылдық клубы мен Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйінде  «Шешендік өнер», Шәкен ауылдық клубында «Қыл қалам», Абай ауылдық клубы «домбыра жәнеқолөнер», Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйі «Қобыз, Үкілі домбыра, Асыл-ана вокальды аналар, Ұйқыашар әзіл-сықақ», Қ.Пірімов ауылдық клубында «Жыр-терме», үйірмелері жаңадан ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

 

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2021 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 1535,0 мың теңге бөлініп, 510 дана кітап және 200 дана Е.Зәңгіровтің кітабы сатып алынды. Қалалық кітапхана ғимаратына ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізуге 4748,0 мың теңге бөлініп, мемлекеттік сатып алу қорытындысымен «Сарым-Құрылыс» ЖШС-гі жеңімпаз деп танылып, жөндеу жұмыстары аяқталды. Материалдық техникалық базасын нығайтуға 840,0 мың теңге қаржы бөлініп, бөлінген қаржыға  10 дана кітап сөресі, 10 дана оқырман үстелі, 20 дана жұмсақ матадан жасалған орындық  сатып алынды.

2021 жылдың 9 айында кітапхана саласы бойынша 724  шара өтізіліп, 409 көрме, онлайн форматта 2074 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-568813, түскен кітап саны-784, оқырман саны-22196, келуші саны- 198648,  кітаптың берілімі-391020.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты: Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 54 жергілікті санаттағы және 39 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2021 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,0 млн теңге қаржыға 4 тарихи-мәдени нысанның қорғау аймағын, құрылыс салуды реттеу аймақтарын және табиғат ландшафты аймақтарын белгілеу  жұмыстарын жүргізу үшін мердігермен келісім-шарт жасалып, жұмыстары толық аяқталды.

2021 жылы медицина ғылымының докторы, профессор Әйтбембетов Бегалы Нұрманұлына бюст орнату үшін «Монументтік өнер құрылыстарын орнату жөніндегі» мемлекеттік комиссиядан келісім алынып, аудандық аурухана ғимараты алаңына бюст орнатылды.

18 сәуір халықаралық ескерткіштер күніне орай ескерткіштерді насихаттау мақсатында «Ескерткіштер сыр шертеді» атты видеоролик дайындалып халық назарына ұсынылды. Сонымен қатар Басықара ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Ұлт мұрасының ұясы-қазыналы Қазалы»аттытақырыпта  Сартай батыр кесенесіне саяхат,  Жанкент ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Қорқыт-Түркі әлемінің үні» атты  тарихи танымдық кеш және барлық мәдениет Үйі, клуб, кітапханаларда онлайн форматта түрлі шаралар, кітап көрмелері ұйымдастырылды.

Қазіргі таңда, Әйтеке би кентіндегі тарихи-мәдени ескерткіштердің алдын-ала тізіміне енгізілген  Жанқожа батыр кесенесіне демеушілік есебінен ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілуде.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

2021 жылдың 9 айы бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 34779  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 59487 хат мемлекеттік тілде, 1042 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша 2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

2021 жылдың 9 айында 95 кәсікерлік нысан қамтылды. Оның 13-қате рәсімделген. 11- ескертпе хат берілді. 1-кәсіпкерлік нысанның жарнамасы алынып тасталды. Баспасөз беттеріне және әлеуметтік желілерде 3 рет мақала және 1-онлайн дөңгелек үстел өткізілді.

Түсіндірме жұмыстары барысында Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шілдедегі №151«Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды. Сондай-ақ  жарнамалары орыс тілінде жазылған және мән-мағынасыз жазылған көрнекі ақпараттардың кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді.

Бөлімінің жылдық жоспарына сәйкес Абай оқулары және Мұқағали Мақатаев атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің және «Ой-сана» орыс тілінің білгірлерінің аудандық байқауы, Қазақстан Халқы Тілдерінің күніне орай «Тілім менің –тірегім» атты фестиваль өткізілді.

Қызылорда облыстық ішкі саясат басқармасы «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қызылорда облыстық филиалымен бірлесіп «Аймақта мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру жұмысын жандандырудың облыстық іс-шаралар жоспарына» сәйкес «Көрнекі ақпарат пен жарнамаға сауаттылық қажет» атты онлайн дөңгелек үстел ұйымдастырылды.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы әкімдігі жанындағы аудандық ономастикалық жұмысшы тобының 2 отырысы өткізілді. Отырыста 5 көше 1 алаң қаралды. Тиісті заңнамаға сәйкес алаң мен 1 көше кейінге қайтарылды.

Облыстық ономастика комиссиясының қорытындысымен 2 көшеге атау берілсе, 1 көше қайта аталды. 


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша 2021 жылдың ІІ тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық-техникалық базасын (МТБ) нығайту мақсатында 2021 жылға бюджеттен 21684,0 мың теңге қаралды. Оның ішінде, музыкалық аспаптар мен концерттік және театр киімдерін сатып алу үшін аудандық мәдениет Орталығына бюджеттен 14970,0 мың теңге, Әйтеке би кенттік клубына 5966,0 мың теңге, Жалаңтөс батыр ауылдық клубына 1 дана қобыз, 3 дана домбыра аспатарын алуға 300,0 мың теңге, Өркендеу ауылдық клубына компьютер жиынтықтарын алуға 420,0 мың теңге, Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйіне 8 дана қазақша көйлек және 1 дана қобыз аспабын алуға 208,0 мың теңге бөлінді. Қазіргі таңда, МТБ-ға бөлінген қаржыға мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізіліп, қажетті материалдары алынды.

Құрылыс жұмыстары бойынша Қазалы ауданының орталығынан салынып жатқан 600 орындықты мәдениет Үйінің құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар, биылғы жылы Кәукей ауылына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін жоба-сметалық құжаттарын әзірлеп, сараптамадан өткізуге аудандық бюджеттен 6355,0 мың теңге бөлініп, тиісті жұмыстары атқарылуда.

Мәдени шараларды өткізуге барлық мәдениет ошақтарына жергілікті бюджеттен 8635,0 мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 6 айда 631 мәдени шара өткізілді.

Жыл көлемінде ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығын, КСРО Халық артисі, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығын, жыршы Ж.Жабаевтың 175 жылдығын, көрнекті ағартушы, жазушы Ы.Алтынсариннің 180 жылдығын, Қазақтың лирик ақыны М.Мақатаевтың 90 жылдығын, Қазақстанның еңбегі сіңген өнер қайраткері К.Дүйсекеевтің 75 жылдығын және басқа да түрлі форматта іс-шаралар өткізу үшін жоспар бекітіліп, осыған сәйкес мәдени шаралар ұйымдастырылуда.

Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында 2021 жылдың 10-31 қаңтар аралығында ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған мерекелік концерттері, К.Дүйсекеевтің 75 жылдығына орай «Сәлем саған, туған ел» атты аудандық сазгерлер байқауы, «Бұрымды ару 2021» байқауы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде Роза Тәжібайқызы Бағланованың 100 жылдық мерейтойы қарсаңында аудандық «Ақмаңдайлым» атты әншілер байқауы, Аранды ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Жырлайды жүрек» атты аудандық көркем сөз оқу шеберлерінің байқауы, Әйтеке би кенттік клубында «Әнші болғым келеді» атты балабақша тәрбиешілері мен тәрбиеленушілерінің аудандық байқауы, «Жас талант» атты түрлі жанрдағы ән, би, терме аудандық байқауы, «Асыл әже, сүйкімді немере» атты аудандық байқауы, «Әсем үн, маржан сөз» атты аудандық түрлі мәдени іс-шараларды жүргізушілердің онлайн байқауы, барлық клуб кәсіпорындарының

ұйымдастыруымен 14-24 наурыз аралығында Наурыз мерекесіне арналған мерекелік іс-шаралар өткізілді. Сонымен қатар сәуір айының 2 жұлдызында Ел Тәуелсіздігіне 30 – жыл толуына байланысты Тахауи Ахтановтың «Ант» спектаклін Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы аудан жұртшылығына ұсынды.

1 маусым Халықаралық балаларды қорғау күніне орай «Ертегілер әлемі» атты аудандық фестиваль, 4 маусым Мемлекеттік Рәміздер күніне орай «Менің мақтанышым» атты салтанатты жиын, мерекелік шара өтті. Сонымен қатар Маусым айының үшінші жексенбісі күні Халықаралық әкелер күніне орай «Әке-отбасы тірегі» атты бейнешығарылым мәдениет орталығының фейсбук әлеуметтік желісіне жарияланды. 22 маусым күні Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай және белгілі жырау, ҚР мәдениет қайраткері Сардарбек Қожағұловтың 75 жас мерейтойына орай «Өлеңім-өмірім» атты аудандық жыршы-термешілер байқауы өтті.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1615 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма, ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылы Әйтеке би кенттік және Бірлік ауылдық клубтарында «Жас ақындар», Жалаңтөс батыр ауылдық клубында драма және қобыз, Кәукей ауылдық клубында «Дәстүрлі ән», Өркендеу ауылдық клубы мен Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйінде «Шешендік өнер», Шәкен ауылдық клубында «Қыл қалам», Абай ауылдық клубы «домбыра жәнеқолөнер», Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйі «Қобыз, Үкілі домбыра, Асыл-ана вокальды аналар, Ұйқыашар әзіл-сықақ», Қ.Пірімов ауылдық клубында «Жыр-терме», үйірмелері жаңадан ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2021 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 1535,0 мың теңге бөлініп, 510 дана кітап және 200 дана Е.Зәңгіровтің кітабы сатып алдынды. Қалалық кітапхана ғимаратына ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізуге 4748,0 мың теңге бөлініп, мемлекеттік сатып алу қорытындысымен «Сарым-Құрылыс» ЖШС-гі жеңімпаз деп танылды. Қазіргі таңда, аталған ғимаратқа жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Жұмыстың аяқталу мерзімі 18.07.2021 жыл.

Материалдық техникалық базасын нығайтуға 840,0 мың теңге қаржы бөлініп, бөлінген қаржыға 10 дана кітап сөресі, 10 дана оқырман үстелі, 20 дана жұмсақ матадан жасалған орындық сатып алынды.

2021 жылдың 6 айында кітапхана саласы бойынша 527 шара өтізіліп, 318 көрме, онлайн форматта 235 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-568813, түскен кітап саны-264, оқырман саны-16118, келуші саны- 139186, кітаптың берілімі-270723.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты: Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 54 жергілікті санаттағы және 39 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2021 жылы аудандық бюджеттен бөлінген 1,0 млн теңге қаржыға 4 тарихи-мәдени нысанның қорғау аймағын, құрылыс салуды реттеу аймақтарын және табиғат ландшафты аймақтарын белгілеу жұмыстарын жүргізу үшін мердігермен келісім-шарт жасалды.

2021 жылы медицина ғылымының докторы, профессор Әйтбембетов Бегалы Нұрманұлына бюст орнату үшін «Монументтік өнер құрылыстарын орнату жөніндегі» мемлекеттік комиссиядан келісім алынып, үздік жоба анықталды.

18 сәуір халықаралық ескерткіштер күніне орай ескерткіштерді насихаттау мақсатында «Ескерткіштер сыр шертеді» атты видеоролик дайындалып халық назарына ұсынылды. Сонымен қатар Басықара ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Ұлт мұрасының ұясы-қазыналы Қазалы»аттытақырыпта Сартай батыр кесенесіне саяхат, Жанкент ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Қорқыт-Түркі әлемінің үні» атты тарихи танымдық кеш және барлық мәдениет Үйі, клуб, кітапханаларда онлайн форматта түрлі шаралар, кітап көрмелері ұйымдастырылды.

Қазіргі таңда, Әйтеке би кентіндегі тарихи-мәдени ескерткіштердің алдын-ала тізіміне енгізілген Жанқожа батыр кесенесіне демеушілік есебінен ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілуде.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

30-қа жуық кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді. Түсіндірме жұмыстары барысында Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шілдедегі №151«Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды. Сондай-ақ, жарнамалары орыс тілінде жазылған және мән-мағынасыз жазылған көрнекі ақпараттардың кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді.

2021 жылға тіл саясатын жүзеге асыру бағытына бюджеттен 758,0 мың теңге бөлініп, Абай оқулары және Мұқағали Мақатаев атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық байқауы өткізілді.

Баспасөз беттерінде және әлеуметтік желіде «Тілге құрмет –елге құрмет», «Үштілділік – заман талабы», «Латын әліпбиі- болашаққа бастар жол» атты тақырыптарда мақалалар жарық көрді.

Қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру бойынша түсіндірме жұмыстары әлеуметтік желі арқылы бейнеблоктар беріліп отыр.

Ономастика мәселесі: Қазалы ауданы әкімдігі жанындағы аудандық ономастикалық жұмысшы тобының 1 отырысы өткізілді. Отырыста 2 көше 1 алаң қаралды. Тиісті заңнамаға сәйкес алаң мен 1 көше кейінге қайтарылды.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша 2021 жылдың І тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы

  Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында 2021 жылға бюджеттен 21684,0 мың теңге қаралды. Оның ішінде, музыкалық аспаптар мен концерттік және театр киімдерін сатып алу үшін аудандық мәдениет Орталығына бюджеттен 14970,0 мың теңге, Әйтеке би кенттік клубына 5966,0 мың теңге, Жалаңтөс батыр ауылдық клубына  1 дана қобыз, 3 дана домбыра аспатарын алуға 300,0 мың теңге, Өркендеу ауылдық клубына компьютер жиынтықтарын алуға 420,0 мың теңге, Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйіне 8 дана қазақша көйлек және 1 дана қобыз аспабын алуға 208,0 мың теңге бөлінді. Қазіргі таңда мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізілуде.

  Құрылыс жұмыстары бойынша Қазалы ауданының орталығынан салынып жатқан 600 орындықты мәдениет Үйінің құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар, биылғы жылы Кәукей ауылына 100 орындық клуб құрылысын салу үшін жоба-сметалық құжаттарын әзірлеп, сараптамадан өткізуге аудандық бюджеттен 6355,0 мың теңге бөлінді.

Мәдени шараларды өткізуге  жергілікті бюджеттен  8635,0 мың теңге бөлініп, жоспарға сәйкес 3 айда 318 мәдени шара өткізілді.

Жыл көлемінде ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығын, КСРО Халық артисі, әнші Р.Бағланованың 100 жылдығын, жыршы Ж.Жабаевтың 175 жылдығын, көрнекті ағартушы, жазушы  Ы.Алтынсариннің  180 жылдығын, Қазақтың лирик ақыны М.Мақатаевтың   90 жылдығын, Қазақстанның еңбегі сіңген өнер қайраткері К.Дүйсекеевтің  75 жылдығын және басқа да түрлі форматта іс-шаралар өткізу үшін жоспар бекітіліп, осыған сәйкес мәдени шаралар ұйымдастырылуда.

Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында 2021 жылдың                 10-31 қаңтар аралығында ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған мерекелік концерттері, К.Дүйсекеевтің 75 жылдығына орай «Сәлем саған, туған ел» атты аудандық сазгерлер байқауы, «Бұрымды ару 2021» байқауы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде Роза Тәжібайқызы Бағланованың 100 жылдық мерейтойы қарсаңында  аудандық «Ақмаңдайлым» атты  әншілер байқауы, Аранды ауылдық клубының ұйымдастыруымен «Жырлайды жүрек» атты аудандық көркем сөз оқу шеберлерінің байқауы, Әйтеке би кенттік клубында "Әнші болғым келеді" атты балабақша тәрбиешілері мен тәрбиеленушілерінің аудандық байқауы, барлық клуб кәсіпорындарының ұйымдастыруымен 14-24 наурыз аралығында Наурыз мерекесіне арналған мерекелік іс-шаралар өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 139 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1615 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Биылғы жылы Әйтеке би кенттік және Бірлік ауылдық клубтарында «Жас ақындар»,  Жалаңтөс батыр ауылдық клубында драма және қобыз, Кәукей ауылдық клубында «Дәстүрлі ән», Өркендеу ауылдық клубы мен Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйінде  «Шешендік өнер», Шәкен ауылдық клубында «Қыл қалам», Абай ауылдық клубы «домбыра жәнеқолөнер», Ғ.Мұратбаев ауылдық мәдениет Үйі «Қобыз, Үкілі домбыра, Асыл-ана вокальды аналар, Ұйқыашар әзіл-сықақ», Қ.Пірімов ауылдық клубында «Жыр-терме», үйірмелері жаңадан ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                                 26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

2021 жылға кітапхана саласына кітап сатып алуға 935,0 мың теңге, Е.Зәңгіровтің шығарған кітабын сатып алу үшін 600,0 мың теңге  қалалық кітапхана ғимаратына ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізуге 4748,0 мың теңге,  материалдық техникалық базасын нығайтуға 840,0 мың теңге қаржы бөлінді.

2021 жылдың 3 айында кітапхана саласы бойынша 242 шара өтізіліп, 136 көрме, онлайн форматта 197 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-568293, түскен кітап саны-264, оқырман саны-8819, келуші саны-69512, кітаптың берілімі-136189.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 54 жергілікті санаттағы және 39 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

2021 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,0 млн  қаржыға 4 тарихи-мәдени нысанның қорғау аймағын, құрылыс салуды реттеу аймақтарын және табиғат ландшафты аймақтарын белгілеу  жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.

2021 жылы медицина ғылымының докторы, профессор Әйтбембетов Бегалы Нұрманұлына бюст орнату үшін «Монументтік өнер құрылыстарын орнату жөніндегі» мемлекеттік комиссиядан келісім алынып, үздік жоба анықталды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

2021 жылдың І тоқсаны бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 12103  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 20974 хат мемлекеттік тілде, 313 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды.«Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

30-қа жуық кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.  Түсіндірме жұмыстары барысында Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шілдедегі №151«Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды. Сондай-ақ  жарнамалары орыс тілінде жазылған және мән-мағынасыз жазылған көрнекі ақпараттардың кәсіпкерлік ғимарат иелеріне заңға қайшы жарнамаларды ауыстыру қажеттігі ескертілді.

2021 жылға тіл саясатын жүзеге асыру бағытына бюджеттен 758,0 мың теңге бөлініп, Абай оқулары және Мұқағали Мақатаев атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық байқауы өткізілді.


2020 жылы атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдениет ошақтарының материалдық - техникалық базасын нығайтуға мақсатында 2020 жылы аудандық бюджеттен 6163,2 мың теңге бөлінді. Оның ішінде, Лақалы, Майдакөл ауылдық клубтарына ноутбук, сахналық киімдер видеопроектр, кілемдер, аудандық мәдениет Орталығына, кенттік клубқа және Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйіне компьютер жиынтықтары, Аранды ауылдық клубына 70 дана театр орындығы, Қ.Пірімов ауылдық клубына 3 дана домбыра, кеңсе жиһаздары, Бозкөл ауылына түрлі-түсті принтер алынды.

Құрылыс: Биылғы жылы «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020-21» инфрақұрылымдық жобасын жүзеге асыру бойынша Қазалы қалалық, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйлері мен Басықара, Аранды, Қ.Пірімов ауылдық клубтарына 60,8 млн. теңге қаржы бөлініп ғимараттарына ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Сонымен қатар, Ақсуат ауылына 150 орындықты жаңадан типтік клуб құрылысының жұмыстары аяқталып пайдалануға берілді.

Мәдени шараларды өткізуге  жергілікті бюджеттен  11291,0 мың теңге бөлініп  толық игерілді. Жоспарға сәйкес 1374 мәдени шара өткізілді.

Мәдениет саласы бойынша  жыл басынан бері Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті, Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласына, «Еріктілер жылына» ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына, Алтын Орда мемлекетінің 750 жылдығына, Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына, қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына және басқа да атаулы мерекелерге байланысты түрлі форматта іс-шаралар ұйымдастырылып өткізілді.

Аудандық мәдениет Орталығында, 10 ақпан күні жастар арасында «Латын әліпбиіне көшу-заман талабы» атты дөңгелек үстел, 14 ақпан күні  Елбасы  Н.Ә.Назарбаевтың "Ұлы даланың жеті қыры" мақаласы аясында «Жігіт сұлтаны» атты жігіттер сайысы, 21 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына арналған "Шын хакім, сөзің асыл баға жетпес" атты кезекті эстафеталық іс-шарасы, 26 ақпан күні «Мелодия»  халықтық орыс ұлт- аспаптар ансамблі мен «Әуезовтер» отбасылық ансамблінің есепті концерті,            27 ақпан күні  қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына орай «Алтын қалам» атты сценаристердің аймақтық жабық байқауы,  3 наурыз күні Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына орай,  «Бұрымды ару-2020» атты ең шашы ұзын бұрымды арулар арасындағы аудандық байқауы, Жанқожа батыр ауылдық мəдениет үйінде Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдығы аясында, 1-наурыз Алғыс айту күніне арналған «Рахмет саған,туған ел» атты мерекелік шара, Жалаңтөс батыр ауылдық клубында ауданымыздың ауылшаруашылығын дамытуға зор үлес қосқан, Қазалы ауданының құрметті азаматы Ажаркүл Алдажарованың 70 жасқа толуына орай Қазалы ауданы әкімдігінің қолдауымен, Қарашеңгел ауылдық округі әкімдігінің ұйымдастыруымен «Еңбек. Абырой. Құрмет» атты салтанатты кеші, Әйтеке би кенттік клубында 19 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара, Абай- дана қазақта»атты аудандық байқауы,  Өркендеу ауылдық клубында 17 ақпан күні Әбу Насыр әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына орай "Жанкентпен тұстас данышпан " атты тарихи-танымдық кеш, аудандық орталық кітапханада Ш.Уәлихановтың туғанына 185 жылдығына орай «Шоқан тағылымы» атты тақырыпта тарихи – танымдық конференциясы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде 12 ақпан күні Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына орай «Қазалы дауысы» атты аудандық вокалды топтар байқауы,  Абай ауылдық клубында қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара, Абай- дана қазақта» атты аудандық эстфеталық іс-шарасыныңі ашылу салтанатты кеші өткізілді.

Онлайн форматта 9 мамыр – Ұлы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Бейбіт күн жасасын әлемде» атты online мерекелік шара, Ұлы Жеңістің 75 жылдығына орай «Біз батырлар ұрпағымыз» атты аудандық онлайн режимінде ақындар фестивалі, "Әсем әуен" айдарында ел ықыласына бөленген, жергілікті композитор, сазгерлер туралы бейнесюжет, «Өнерім – асыл қазынам» айдарында жергілікті әншілер туралы бейнеролик, 21 мамыр күні Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған «Өнер, Сахна,Театр» аты мерекелік шара, 8 сәуір күні сағат 10-00 де  Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақаласы аясында,  Алтын Орданың 750 жылдығына орай  Қазалы аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен,  Аранды, Бірлік, Майдакөл ауылдық округ әкімдіктері мен мәдениет үйлерінің қатысуымен  “Алтын Орда- Қазақ мемлекетігінің негізі» атты аудандық онлайн ғылыми - практикалық конференциясы өткізілді.

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар:рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында және Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдығына арналған «Ауылдың айтқыштары» атты онлайн облыстық қазақы қалжың орындаушылар  сайысы, Сыр сүлейі, жырау Жәмет Сайымұлының 125 жылдығына арналған  «Елім деп жыр төгілткен –Жәмет жырау» атты облыстық жыршы-термешілердің онлайн байқауы, Философ, ағартушы, ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына арналған  «Әжелер сөзі – тәрбие көзі» атты әжелер ансамбльдерінің онлайн облыстық байқауы, Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына арналған И.Сапарбаевтың «Абай Тоқжан» атты спектаклі, Алтын Орда мемлекетінің 750 жылдығына және халық батыры Ақтан Ақайұлының 250 жылдыған орай аудандық мәдениет Орталығында «Бабалар сөзі-даналар сөзі» атты облыстық жыршы-термешілер фестивалі,  Кеңес өкіметіне қарсы ұлт-азаттық көтерілісінң 90 жылдыған орай, «Азаттықты аңсаған арыстарым» атты  Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйінде облыстық жыршы-термешілер фестивалі, Әйтеке би кенттік клубында жас ақындар мүшәйрасы, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйінде жас ақындар айтысы өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 124 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1505 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Быилғы жылы Қожабақы ауылдық мәдениет Үйі жанынан қолөнер шебер үйіремсі, Қ.Пірімов ауылдық клубы жанынан домбыра үйірмесі ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар аудандық мәдениет Орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                           26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

Биылғы жылы облыстық трансферттен 890,0 мың теңге бөлініп, 717 дана кітап сатып алынады.

2020 жылдың 12 айында кітапхана саласы бойынша 955 шара өтізіліп, 540 көрме, онлайн форматта 718 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-568029, түскен кітап саны-7241, оқырман саны-25390, келуші саны-239580, кітаптың берілімі-471440.

2020 жылы Қалалық және Қалалық балалар кітапханасы №16 мектептің ескі ғимаратына, №5 Кенттік кітапхана ҰҚК-нің ескі ғимаратына, Ақсуат ауылдық кітапханасы ауылдық клуб үйіне көшірілді. Сонымен қатар, қалалық және кенттік кітапханалар ғимаратынан «КОВОРКИНГ» орталықтары ашылды.

 Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 55 жергілікті санаттағы және 38 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

 2020 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,0 млн  теңгеге «Базар қожа», «Толыбай батыр», «Өтеген» және «Айдарлы» кесенелерінің қорғау аймақтары белгіленді.

Республикалық маңызы бар «Жанкент» қалашығына республикалық бюджеттен археология, музейфикация және консервация жұмыстарына 14,0 млн теңге бөлініп, консервацияланған бір бөлменің композициясы жасақталды және Оғыз дәуірінің тұрмыс-салт дәстүрін көрсететін, тарихи мүсіндер қойылып, көпшілік назарына ұсынылды.

Қазалы қаласында орналасқан жергілікті маңызы бар «Ғ.Мұратбаев оқыған мектеп ғимаратына»  аудандық бюджеттен  бөлінген 7,0 млн. теңге қаржыға ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Сонымен қатар, жергілікті маңызы бар «Орақ батыр» мұнарасына облыстық бюджеттен 1,8 млн теңге қаржы бөлініп, алдағы уақытта ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізіледі.  

Облысы әкімдігінің 2020 жылғы 4 мамырдағы №28 қаулысына сәйкес «Әйтеке би, 2018 ж» екерткіші жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне енгізілді.

 Рухани жаңғыру бағдарламасы аясында аудан көлеміндегі ескерткіштерді  көпшілікке насихаттау мақсатында  аудандық бюджеттен қаржы бөлініп, «Қазалы қазынасы, тарих тудырған тұлғалар» атты кітап және тарихи-мәдени ескерткіштердің фотосуреттері орнатылған календарлар шығарылды.

Үстіміздегі жылдың қыркүйек айында мемлекет қорғауына алынған «Тапа қонысы және тапа қорымы» ескерткішімен танысып,  бай тарихын зерттеу және насихаттау мақсатында  экпедиция ұйымдастырылды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

2020 жыл бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде  48831 хат мемлекеттік тілде шығысталса, 87795 хат мемлекеттік тілде, 1568 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша 2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

2020 жыл көлемінде «Таза тіл» ерікті жастар тобы көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентінің орталық көшелеріндегі 90-ға жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды. Нәтижесінде Заң талаптары бұзылған 15-кемшілік анықталып, оның 7-не ескертпе хат берілді. 

Сондай-ақ, мемлекеттік тіл саясатын насихаттау мақсатында аудан орталығы Әйтеке би кенті мен ауылдық округтерде әлеуметтік билбордтар ілінді.

 Көше қиылыстарына аншлагтар орнату, ғимараттардың  маңдайшаларына көше атауларын жазу жұмыстары жүргізілуге байланысты бірқатар жұмыстар атқарылды.  

5-қыркүйек А.Байтұрсыновтың туғаны күні мен  Қазақстан Халқы Тілдері күні мерекесіне орай «Мәңгілік ел –мәңгілік тіл» атты  фестиваль,  Абайдың 175 жылдығы орай «Абай оқулары», Оралхан Бөкей, «Фариза! Фаризажан, Фаризақыз» атты көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық байқауы, А.Байтұрсынов атындағы «Өлең сөздің -патшасы» атты аудандық ақындар байқауы,  «Менің туған өлкемнің атауы» атты шығармалар байқауы, этнос өкілдері арасында «Мемлекеттік тілді білу – парызымыз» атты отбасылық байқауы, үштілді меңгерген жастар арасында «Көп тілді меңгерген ұстаз», «Ой-сана» атты орыс тілі білгірлерінің аудандық байқаулары өткізілді.  

2020 жылға әлеуметтік тапсырыс есебінен мемлекеттік тілді көпшіліктің қолдануына қол жеткізу және оның пайдаланылу аясын кеңейту мақсатында Қазалы аудандық ішкі саясат бөліміне аудандық бюджеттен 50,0 мың бөлініп, «Ана тілім - ұлы тіл» атты аудандық байқауы өткізілді.    

24-қыркүйек күні кент, қала, ауылдық округтердің мамандарына «Аудандағы ономастика және көрнекі ақпарат құралдары» атты семинар ұйымдастырылды. Семинарда ауданымыздағы өзекті мәселелер қаралып, түйіткілді сұрақтарға жауап берілді.


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша  2020 жылдың ІІІ тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдениет ошақтарының материалдық - техникалық базасын нығайтуға мақсатында 2020 жылы аудандық бюджеттен 3180,0 мың теңге бөлініп, Лақалы, Майдакөл ауылдық клубтарына ноутбук, сахналық киімдер видеопроектр, кілемдер, аудандық мәдениет Орталығы мен Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйіне компьютер жиынтықтары алынды.

Құрылыс: Биылғы жылы «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020-21» инфрақұрылымдық жобасын жүзеге асыру бойынша Қазалы қалалық, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйлері мен Басықара, Аранды, Қ.Пірімов ауылдық клубтарына 60,8 млн. теңге қаржы бөлініп ғимараттарына ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Сонымен қатар, Әйтеке би кентінен 600 орындықты мәдениет Үйі құрылысы мен Ақсуат ауылына 150 орындықты жаңадан типтік клуб құрылысының жұмыстары жүргізілуде.

Мәдени шараларды өткізуге  жергілікті бюджеттен  9820,0 мың теңге бөлініп 9 айда 3580,0 мың теңгесі игерілді. Жоспарға сәйкес 973 мәдени шара өткізіліп, оған 132799 көрермен қатысты.

Мәдениет саласы бойынша  жыл басынан бері Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті, Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласына, «Еріктілер жылына» ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына, Алтын Орда мемлекетінің 750 жылдығына, Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына, қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына және басқа да атаулы мерекелерге байланысты түрлі форматта іс-шаралар ұйымдастырылып өткізілді.

Аудандық мәдениет Орталығында, 10 ақпан күні жастар арасында «Латын әліпбиіне көшу-заман талабы» атты дөңгелек үстел, 14 ақпан күні  Елбасы  Н.Ә.Назарбаевтың "Ұлы даланың жеті қыры" мақаласы аясында «Жігіт сұлтаны» атты жігіттер сайысы, 21 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына арналған "Шын хакім, сөзің асыл баға жетпес" атты кезекті эстафеталық іс-шарасы, 26 ақпан күні «Мелодия»  халықтық орыс ұлт- аспаптар ансамблі мен «Әуезовтер» отбасылық ансамблінің есепті концерті,            27 ақпан күні  қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына орай «Алтын қалам» атты сценаристердің аймақтық жабық байқауы,  3 наурыз күні Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына орай,  «Бұрымды ару-2020» атты ең шашы ұзын бұрымды арулар арасындағы аудандық байқауы, Жанқожа батыр ауылдық мəдениет үйінде Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдығы аясында, 1-наурыз Алғыс айту күніне арналған «Рахмет саған,туған ел» атты мерекелік шара, Жалаңтөс батыр ауылдық клубында ауданымыздың ауылшаруашылығын дамытуға зор үлес қосқан, Қазалы ауданының құрметті азаматы Ажаркүл Алдажарованың 70 жасқа толуына орай Қазалы ауданы әкімдігінің қолдауымен, Қарашеңгел ауылдық округі әкімдігінің ұйымдастыруымен «Еңбек. Абырой. Құрмет» атты салтанатты кеші, Әйтеке би кенттік клубында 19 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара, Абай- дана қазақта»атты аудандық байқауы,  Өркендеу ауылдық клубында 17 ақпан күні Әбу Насыр әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына орай "Жанкентпен тұстас данышпан " атты тарихи-танымдық кеш, аудандық орталық кітапханада Ш.Уәлихановтың туғанына 185 жылдығына орай «Шоқан тағылымы» атты тақырыпта тарихи – танымдық конференциясы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде 12 ақпан күні Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына орай «Қазалы дауысы» атты аудандық вокалды топтар байқауы,  Абай ауылдық клубында қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара, Абай- дана қазақта» атты аудандық эстфеталық іс-шарасыныңі ашылу салтанатты кеші өткізілді.

Онлайн форматта 9 мамыр – Ұлы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Бейбіт күн жасасын әлемде» атты online мерекелік шара, Ұлы Жеңістің 75 жылдығына орай «Біз батырлар ұрпағымыз» атты аудандық онлайн режимінде ақындар фестивалі, "Әсем әуен" айдарында ел ықыласына бөленген, жергілікті композитор, сазгерлер туралы бейнесюжет, «Өнерім – асыл қазынам» айдарында жергілікті әншілер туралы бейнеролик, 21 мамыр күні Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған «Өнер, Сахна,Театр» аты мерекелік шара, 8 сәуір күні сағат 10-00 де  Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақаласы аясында,  Алтын Орданың 750 жылдығына орай  Қазалы аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен,  Аранды, Бірлік, Майдакөл ауылдық округ әкімдіктері мен мәдениет үйлерінің қатысуымен  “Алтын Орда- Қазақ мемлекетігінің негізі» атты аудандық онлайн ғылыми - практикалық конференциясы өткізілді.

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар:рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында және Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдығына арналған «Ауылдың айтқыштары» атты онлайн облыстық қазақы қалжың орындаушылар  сайысы, Сыр сүлейі, жырау Жәмет Сайымұлының 125 жылдығына арналған  «Елім деп жыр төгілткен –Жәмет жырау» атты облыстық жыршы-термешілердің онлайн байқауы, Философ, ағартушы, ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына арналған  «Әжелер сөзі – тәрбие көзі» атты әжелер ансамбльдерінің онлайн облыстық байқауы, Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына арналған И.Сапарбаевтың «Абай Тоқжан» атты спкталклі өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 124 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1505 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Быилғы жылы Қожабақы ауылдық мәдениет Үйі жанынан қолөнер шебер үйіремсі, Қ.Пірімов ауылдық клубы жанынан домбыра үйірмесі ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар аудандық мәдениет Орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                           26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

Биылғы жылы облыстық трансферттен 890,0 мың теңге бөлініп, 717 дана кітап сатып алынады.

2020 жылдың ІІІ тоқсаны бойынша кітапхана саласы бойынша 720 шара өтізіліп, 405 көрме, онлайн форматта 470 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-572416, түскен кітап саны-3346, оқырман саны-22196, келуші саны-198648, кітаптың берілімі-391020.

Қазақстан Республикасының Конституциясына 25 жыл толуы қарсаңында аудан әкімінің бастамасымен Қазалы қаласындағы жергілікті маңызы бар санаттағы ескерткіш1914-1917 жылдары Ғани Мұратбаев оқыған бастауыш мектеп (қазіргі №16 мектептің көне ғимараты) ғимаратына Қазалы қалалық балалар кітапханасы мен қалалық кітапхана көшіріліп, қала тұрғындарына сапалы  рухани қызмет көрсету мақсатында кітапхана жанынан «Коворкинг», «Білім орталығы» ашылып, қазіргі таңда оқырмандарға түрлі қызметтер көрсетілуде.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі, 55 жергілікті санаттағы және 38 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар.

 2020 жылы аудандық бюджеттен  бөлінген 1,0 млн  теңгеге «Базар қожа», «Толыбай батыр», «Өтеген» және «Айдарлы» кесенелерінің қорғау аймақтары белгіленді.

Республикалық маңызы бар «Жанкент» қалашығына республикалық бюджеттен археология, музейфикация және консервация жұмыстарына 14,0 млн теңге бөлініп, консервацияланған бір бөлменің композициясы жасақталды және Оғыз дәуірінің тұрмыс-салт дәстүрін көрсететін, тарихи мүсіндер қойылып, көпшілік назарына ұсынылды.

Қазалы қаласында орналасқан жергілікті маңызы бар «ҒМұратбаев оқыған мектеп ғимаратына»  аудандық бюджеттен  бөлінген 7,0 млн. теңге қаржыға ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Сонымен қатар, жергілікті маңызы бар «Орақ батыр» мұнарасына облыстық бюджеттен 1,8 млн теңге қаржы бөлініп, алдағы уақытта ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізіледі.  

Облысы әкімдігінің 2020 жылғы 4 мамырдағы №28 қаулысына сәйкес «Әйтеке би, 2018 ж» екерткіші жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне енгізілді.

 Рухани жаңғыру бағдарламасы аясында аудан көлеміндегі ескерткіштерді  көпшілікке насихаттау мақсатында  аудандық бюджеттен қаржы бөлініп, «Қазалы қазынасы, тарих тудырған тұлғалар» атты кітап және тарихи-мәдени ескерткіштердің фотосуреттері орнатылған календарлар шығарылды.

Үстіміздегі жылдың қыркүйек айында мемлекет қорғауына алынған «Тапа қонысы және тапа қорымы» ескерткішімен танысып,  бай тарихын зерттеу және насихаттау мақсатында  экпедиция ұйымдастырылды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

2020 жылдың 9 айы бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде  12970  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 21768 хат мемлекеттік тілде, 451 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша 2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

2020 жылдың 9 айында «Таза тіл» жастар тобы көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентінің орталық көшелеріндегі 60 жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды.

Сондай-ақ, мемлекеттік тіл саясатын насихаттау мақсатында аудан орталығы Әйтеке би кенті мен ауылдық округтерде әлеуметтік билбордтар ілінді.

 Көше қиылыстарына аншлагтар орнату, ғимараттардың  маңдайшаларына көше атауларын жазу жұмыстары жүргізілуге байланысты бірқатар жұмыстар атқарылды.  

5-қыркүйек А.Байтұрсыновтың туғаны күні мен  Қазақстан Халқы Тілдері күні мерекесіне орай «Мәңгілік ел –мәңгілік тіл» атты  фестиваль,  Абайдың 175 жылдығы орай «Абай оқулары» аудандық байқауы өткізілді.

24-қыркүйек күні кент, қала, ауылдық округтердің мамандарына «Аудандағы ономастика және көрнекі ақпарат құралдары» атты семинар ұйымдастырылды. Семинарда ауданымыздағы өзекті мәселелер қаралып, түйіткілді сұрақтарға жауап берілді.


Мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша  2020 жылдың ІІ тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы

          Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдениет ошақтарының материалдық - техникалық базасын нығайтуға мақсатында 2020 жылы аудандық бюджеттен 2883,0 мың теңге бөлініп, Лақалы, Майдакөл ауылдық клубтарына ноутбук, сахналық киімдер видеопроектр, кілемдер, Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйіне компьютер жиынтықтары алынды.

Мәдени шараларды өткізуге  жергілікті бюджеттен 9709,0 мың теңге бөлініп 6 айда 2266,0 мың теңгесі игерілді. Жоспарға сәйкес 610 мәдени шара өткізіліп, оған 82821 көрермен қатысты.

Мәдениет саласы бойынша  жыл басынан бері Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті, Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласына, «Еріктілер жылына» ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына, Алтын Орда мемлекетінің 750 жылдығына, Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына, қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына және басқа да атаулы мерекелерге байланысты түрлі форматта іс-шаралар ұйымдастырылып өткізілді.

Аудандық мәдениет Орталығында, 10 ақпан күні жастар арасында «Латын әліпбиіне көшу-заман талабы» атты дөңгелек үстел, 14 ақпан күні  Елбасы  Н.Ә.Назарбаевтың "Ұлы даланың жеті қыры" мақаласы аясында «Жігіт сұлтаны» атты жігіттер сайысы, 21 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына арналған "Шын хакім, сөзің асыл баға жетпес" атты кезекті эстафеталық іс-шарасы, 26 ақпан күні «Мелодия»  халықтық орыс ұлт- аспаптар ансамблі мен «Әуезовтер» отбасылық ансамблінің есепті концерті,            27 ақпан күні  қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына орай «Алтын қалам» атты сценаристердің аймақтық жабық байқауы,  3 наурыз күні Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына орай,  «Бұрымды ару-2020» атты ең шашы ұзын бұрымды арулар арасындағы аудандық байқауы, Жанқожа батыр ауылдық мəдениет үйінде Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдығы аясында, 1-наурыз Алғыс айту күніне арналған «Рахмет саған,туған ел» атты мерекелік шара, Жалаңтөс батыр ауылдық клубында ауданымыздың ауылшаруашылығын дамытуға зор үлес қосқан, Қазалы ауданының құрметті азаматы Ажаркүл Алдажарованың 70 жасқа толуына орай Қазалы ауданы әкімдігінің қолдауымен, Қарашеңгел ауылдық округі әкімдігінің ұйымдастыруымен «Еңбек. Абырой. Құрмет» атты салтанатты кеші, Әйтеке би кенттік клубында 19 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара, Абай- дана қазақта»атты аудандық байқауы,  Өркендеу ауылдық клубында 17 ақпан күні Әбу Насыр әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына орай "Жанкентпен тұстас данышпан " атты тарихи-танымдық кеш, аудандық орталық кітапханада Ш.Уәлихановтың туғанына 185 жылдығына орай «Шоқан тағылымы» атты тақырыпта тарихи – танымдық конференциясы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде 12 ақпан күні Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына орай «Қазалы дауысы» атты аудандық вокалды топтар байқауы,  Абай ауылдық клубында қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара,Абай- дана қазақта» атты аудандық эстфеталық іс-шарасыныңі ашылу салтанатты кеші өткізілді.

Онлайн форматта 9 мамыр – Ұлы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Бейбіт күн жасасын әлемде» атты online мерекелік шара, Ұлы Жеңістің 75 жылдығына орай «Біз батырлар ұрпағымыз» атты аудандық онлайн режимінде ақындар фестивалі, "Әсем әуен" айдарында ел ықыласына бөленген, жергілікті композитор, сазгерлер туралы бейнесюжет, «Өнерім – асыл қазынам» айдарында жергілікті әншілер туралы бейнеролик, 21 мамыр күні Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған «Өнер, Сахна,Театр» аты мерекелік шара, 8 сәуір күні сағат 10-00 де  Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақаласы аясында,  Алтын Орданың 750 жылдығына орай  Қазалы аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің ұйымдастыруымен,  Аранды, Бірлік, Майдакөл ауылдық округ әкімдіктері мен мәдениет үйлерінің қатысуымен  “Алтын Орда- Қазақ мемлекетігінің негізі» атты аудандық онлайн ғылыми - практикалық конференциясы өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 124 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1505 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Быилғы жылы Қожабақы ауылдық мәдениет Үйі жанынан қолөнер шебер үйіремсі, Қ.Пірімов ауылдық клубы жанынан домбыра үйірмесі ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар аудандық мәдениет Орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Осы жылдың 22-29 қаңтар күндері аудандық мәдениет Орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халықтық театрының ұйымдастыруымен белгілі жазушы-драматург, Парламент Сенатының депутаты Жабал Ерғалиевтің «Жан шырылы» атты пьесасынан «Есігімді қаққан кім?» атты спектакльді Басықара, Қ.Пірімов, Жалаңтөс, Ақтан батыр, Жанқожа батыр ауылдарының халқына ұсынды. 26 ақпан күні «Мелодия»  халықтық орыс ұлт- аспаптар ансамблі мен «Әуезовтер» отбасылық ансамблінің есепті концерті ұсынылды. ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдаған «Сындарлы қоғамдық диалог-Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Жолдауына және Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай аудандық мәдениет Орталығы жанындағы №1,2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері  5-7 ақпан күндері Алтай, Ойынды, Көбек, Тасөткел елді мекендеріне барып, насихаттау жұмыстарын жүргізді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                           26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

Биылғы жылы облыстық трансферттен 890,0 мың теңге бөлініп, 623 дана кітап сатып алынады.

2020 жылдың ІІ тоқсаны бойынша кітапхана саласы бойынша 250 шара өтізіліп, 138 көрме, онлайн форматта 207 іс-шара ұйымдастырылды. Кітап қоры-572416, түскен кітап саны-817, оқырман саны-7367, келуші саны-57975, кітаптың берілімі-113395.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты  Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі,  53 жергілікті санаттағы және 40 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар. Оның 93-і қала құрылысы және сәулет нысандары болса, 6-ы археологиялық  ескерткіш.

Жыл сайын ескерткіштердің есеп карточкалары, төлқұжаттарын әзірлеуге, қорғау аймағын белгілеуге, ғылыми-сараптама жұмыстарын жүргізуге, қорғау тақталарын орнатуға аудандық бюджеттен қаржы бөлінуде. Биылғы жылы бөлінген 1050,0 мың теңге қаржыға жергілікті санаттағы  4 ескерткішке қорғау аймағын, құрылыс салуды реттеу аймақтарын және табиғат ландшафты аймақтарын белгілеу мен орнату жұмыстарын жүргізуге «Антик» халықаралық ғылыми-зертеу орталығы, ЖШС-мен келісім-шарт жасалды. Жұмысты аяқтау 2020 жылдың 30 тамызына дейін жоспарланды.

Аудан бойынша орналасқан ескерткіштерді көпшілікке кеңінен насихаттау мақсатында, жергілікті және облыс көлеміндегі БАҚ-да ескерткішткер туралы мақалалар жарияланып, бейнетүсірілімдер көрсетілуде.

Алтын Орданың 750 жылдығына орай,  2020 жылдың 8 сәуірінде онлайн форматта «Алтын Орда – Қазақ мемлекеттігінң негізі» атты аудандық, ғылыми-практикалық конференциясы өткізіліп, Алтын Орда кезеңіне жататын археологиялық және сәулет ескерткіштері туралы жан-жақты талқыланып, «Фейсбук» әлеуметтік желісі арқылы көпшілікке ұсынылды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

2020 жылдың 6 айы бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 11043  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 21900 хат мемлекеттік тілде, 361 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша 2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

2020 жылдың 6 айында «Таза тіл» жастар тобы көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентінің орталық көшелеріндегі 30 жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды.

Сондай-ақ, мемлекеттік тіл саясатын насихаттау мақсатында аудан орталығы Әйтеке би кенті мен ауылдық округтерде әлеуметтік билбордтар ілінді.

Ономастикалық жұмыстар бойынша, 2020 жылы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағы өтуіне байланысты а.ж 1 қаңтар мен 31 желтоқсан аралығындағы кезеңде әкімшілік аумақтық бірліктерге, құрамдас бөліктерге атау беру, олардың атауын өзгерту бойынша жұмыстарды тоқтату жөніндегі Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің 2019 жылғы 21 қыркүйектегі №19-377-4 тапсырмасына сәйкес, өңірлік ономастикалық комиссиялардың жұмысы уақытша тоқтатылды.

 Көше қиылыстарына аншлагтар орнату, ғимараттардың  маңдайшаларына көше атауларын жазу жұмыстары жүргізілуге байланысты бірқатар жұмыстар атқарылды.   


Қазалы ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бойынша 2020 жылдың І тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы

Қазіргі таңда мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне қарасты мәдениет Орталығы, 26 кітапхана және кент, қала, ауылдық округ әкімі аппараттарына қарасты 6 мәдениет Үйі мен 17 клуб, барлығы 50 мекеме халыққа қызмет көрсетеді.

Мәдениет ошақтарының материалдық - техникалық базасын нығайтуға мақсатында 2020 жылы аудандық бюджеттен Лақалы ауылдық клубына сахналық киім және ноутбук алу үшін 1252,0 мың теңге, Майдакөл ауылдық клубына сахналық киім, ноутбук, видео пректр және 2 дана кілем алу үшін 1252,0 мың теңге, барлығы 2504,0 мың теңге бөлінді.

Мәдени шараларды өткізуге  жергілікті бюджеттен 9215,0 мың теңге бөлініп 3 айда 1954,0 мың теңгесі игерілді. Жоспарға сәйкес 182 мәдени шара өткізіліп, оған 18091 көрермен қатысты.

Мәдениет саласы бойынша  жыл басынан бері Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті, Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласына, «Еріктілер жылына» ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына, Алтын Орда мемлекетінің 750 жылдығына, Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына, қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына және басқа да атаулы мерекелерге байланысты түрлі форматта іс-шаралар ұйымдастырылып өткізілді. Алдағы уақытта, Ұлы Жеңістің 75 жылдығына, Қазақстан Республикасының Конституциясының                         25 жылдығына, Жанкент Шаһарының 1300 жылдығына, Кеңес өкіметіне қарсы ұлт-азаттық көтерілісінің 90 жылдығына  орай,  және басқа да атаулы мерекелер мен мейретойларды жоғары деңгейде атап өту жоспарланып отыр.

Аудандық мәдениет Орталығында, 10 ақпан күні жастар арасында «Латын әліпбиіне көшу-заман талабы» атты дөңгелек үстел, 14 ақпан күні  Елбасы  Н.Ә.Назарбаевтың "Ұлы даланың жеті қыры" мақаласы аясында «Жігіт сұлтаны» атты жігіттер сайысы, 21 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына арналған "Шын хакім, сөзің асыл баға жетпес" атты кезекті эстафеталық іс-шарасы, 26 ақпан күні «Мелодия»  халықтық орыс ұлт- аспаптар ансамблі мен «Әуезовтер» отбасылық ансамблінің есепті концерті,            27 ақпан күні  қазақтың ұлы ғалымы  Ш.Уәлихановтың 185 жылдығына орай «Алтын қалам» атты сценаристердің аймақтық жабық байқауы,  3 наурыз күні Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына орай,  «Бұрымды ару-2020» атты ең шашы ұзын бұрымды арулар арасындағы аудандық байқауы, Жанқожа батыр ауылдық мəдениет үйінде Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдығы аясында, 1-наурыз Алғыс айту күніне арналған «Рахмет саған,туған ел» атты мерекелік шара, Жалаңтөс батыр ауылдық клубында ауданымыздың ауылшаруашылығын дамытуға зор үлес қосқан, Қазалы ауданының құрметті азаматы Ажаркүл Алдажарованың 70 жасқа толуына орай Қазалы ауданы әкімдігінің қолдауымен, Қарашеңгел ауылдық округі әкімдігінің ұйымдастыруымен «Еңбек. Абырой. Құрмет» атты салтанатты кеші, Әйтеке би кенттік клубында 19 ақпан күні қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара, Абай- дана қазақта»атты аудандық байқауы,  Өркендеу ауылдық клубында 17 ақпан күні Әбу Насыр әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына орай "Жанкентпен тұстас данышпан " атты тарихи-танымдық кеш, аудандық орталық кітапханада Ш.Уәлихановтың туғанына 185 жылдығына орай «Шоқан тағылымы» атты тақырыпта тарихи – танымдық конференциясы, Қазалы қалалық мәдениет Үйінде 12 ақпан күні Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына орай «Қазалы дауысы» атты аудандық вокалды топтар байқауы,  Абай ауылдық клубында қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай «Абай – дара,Абай- дана қазақта» атты аудандық эстфеталық іс-шарасыныңі ашылу салтанатты кеші өткізілді.

Үйірмелер бойынша ауылдық мәдениет Үйлері мен клубтар жанынан барлығы 124 үйірме жұмыс жасаса, оларға 1505 қатысушы тартылған. Оның ішінде: 8-халықтық ұжым, терме, би, ән, домбыра, қобыз, драма,   ақындар, әжелер ансамблі, вокалдық аспаптар ансамблі, «Қазалы қалжыңы» ойын-сауық отауы, №1 және №2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері, Әжелер ансамблі, «Қазалым-наз әнім» үгіт керуені, қуыршақ балалар театры, «Ақжелең» бишілер, «Сейхун» этно-рок тобы және тағы басқа үйірмелер жұмыс жасайды. Быилғы жылы Қожабақы ауылдық мәдениет Үйі жанынан қолөнер шебер үйіремсі, Қ.Пірімов ауылдық клубы жанынан домбыра үйірмесі ашылды.

Сонымен қатар, халықтық атағы бар аудандық мәдениет Орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халық театры, «Қорқыт сазы» фольклорлық ансамблі, «Мырза» атындағы халық оркестрі, «Әуезовтер отбасы», «Мелодия» орыс ұлттық аспаптар ансамблі, Жанқожа батыр ауылдық мәдениет Үйі жанындағы халық театры, Әйтеке би кенттік клубы жанындағы «Атамұра» ардагерлер халықтық ансамблі және Қазалы қалалық мәдениет Үйі жанындағы Халық театры бекітілген жоспарға сәйкес ауданымызда ұйымдастырылатын іс-шараларда өнер көрсетіп халыққа мәдени көпшілік қызмет көрсетіп келеді.

Осы жылдың 22-29 қаңтар күндері аудандық мәдениет Орталығы жанындағы Ж.Тұрсынов атындағы халықтық театрының ұйымдастыруымен белгілі жазушы-драматург, Парламент Сенатының депутаты Жабал Ерғалиевтің «Жан шырылы» атты пьесасынан «Есігімді қаққан кім?» атты спектакльді Басықара, Қ.Пірімов, Жалаңтөс, Ақтан батыр, Жанқожа батыр ауылдарының халқына ұсынды. 26 ақпан күні «Мелодия»  халықтық орыс ұлт- аспаптар ансамблі мен «Әуезовтер» отбасылық ансамблінің есепті концерті ұсынылды. ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдаған «Сындарлы қоғамдық диалог-Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Жолдауына және Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай аудандық мәдениет Орталығы жанындағы №1,2 жылжымалы мәдени-демалыс кешендері  5-7 ақпан күндері Алтай, Ойынды, Көбек, Тасөткел елді мекендеріне барып, насихаттау жұмыстарын жүргізді.

Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша                           26 кітапхана халыққа рухани қызмет көрсетеді.

Биылғы жылы облыстық трансферттен 890,0 мың теңге бөлініп, алдағы уақытта жоспарға сәйкес оқырмандарға арналған кітаптар сатып алынады.

2020 жылдың І тоқсаны бойынша кітапхана саласы бойынша 250 шара өтізіліп, 138 көрме ұйымдастырылды. Кітап қоры-572416, түскен кітап саны-817, оқырман саны-7367, келуші саны-57975, кітаптың берілімі-113395.

Тарихи-мәдени ескерткіштерге байланысты  Қазіргі таңда, Қазалы ауданында мемлекет қорғауына алынған 6 республикалық дәрежедегі,  53 жергілікті санаттағы және 40 алдын-ала есепке алынған, барлығы 99 тарихи-мәдени ескерткіш бар. Оның 93-і қала құрылысы және сәулет нысандары болса, 6-ы археологиялық  ескерткіш.

Жыл сайын ескерткіштердің есеп карточкалары, төлқұжаттарын әзірлеуге, қорғау аймағын белгілеуге, ғылыми-сараптама жұмыстарын жүргізуге, қорғау тақталарын орнатуға аудандық бюджеттен қаржы бөлінуде. Биылғы жылы бөлінген 1050,0 мың теңге қаржыға жергілікті санаттағы  4 ескерткішке қорғау аймағын, құрылыс салуды реттеу аймақтарын және табиғат ландшафты аймақтарын белгілеу мен орнату жұмыстарын жүргізуге «Антик» халықаралық ғылыми-зертеу орталығы, ЖШС-мен келісім-шарт жасалды. Жұмысты аяқтау 2020 жылдың 30 тамызына дейін жоспарланды.

Аудан бойынша орналасқан ескерткіштерді көпшілікке кеңінен насихаттау мақсатында, жергілікті және облыс көлеміндегі БАҚ-да ескерткішткер туралы мақалалар жарияланып, бейнетүсірілімдер көрсетілуде.

Алтын Орданың 750 жылдығына орай,  2020 жылдың 8 сәуірінде онлайн форматта «Алтын Орда – Қазақ мемлекеттігінң негізі» атты аудандық, ғылыми-практикалық конференциясы өткізіліп, Алтын Орда кезеңіне жататын археологиялық және сәулет ескерткіштері туралы жан-жақты талқыланып, «Фейсбук» әлеуметтік желісі арқылы көпшілікке ұсынылды.

Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру  бойынша «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» аясында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік органдарда іс-қағаздардың мемлекеттік тілде жүргізу көлемі мен сапасын арттыру мақсатында аудан әкімдігі, дербес бөлімдер мен ауылдық округтерден тоқсан сайын құжат айналымы туралы мәліметтер жинақталып, оларға талдау жұмыстары жүргізілуде.

2020 жылдың 3 айы бойынша аудан әкімі аппараты, қала, кент, ауылдық округтер мен дербес бөлімдерде 11209  хат мемлекеттік тілде шығысталса, 20639 хат мемлекеттік тілде, 199 хат орыс тілінде кірістелді.

Көрнекі ақпараттардың пайдаланылуын бақылау бойынша 2020 жылы 17 қаңтарда «Нұр Отан» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанынан «Таза тіл» жастар тобы құрылды. «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптарының орындалуы бойынша аудандық мәдениет  және тілдерді дамыту бөлімі, аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі, аудандық ішкі саясат бөлімі, «Жас Отан» жастар қанаты, аудандық «Қазақ тілі» қоғамы, Әйтеке би кенті әкімдігі бірлесе отырып кәсіпкерлік нысан иелеріне заң талаптары түсіндірілді.

2020 жылдың 3 айында «Таза тіл» жастар тобы көрнекі ақпараттар көп шоғырланған Әйтеке би кентінің орталық көшелеріндегі 30 жуық кәсіпкерлік объектілерді аралап, «Қазақстан Республикасының Тіл туралы» Заңының 21-бап талаптары жазылған парақшалар таратылды.

Сондай-ақ, мемлекеттік тіл саясатын насихаттау мақсатында аудан орталығы Әйтеке би кенті мен ауылдық округтерде әлеуметтік билбордтар ілінді.

Ономастикалық жұмыстар бойынша, 2020 жылы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағы өтуіне байланысты а.ж 1 қаңтар мен 31 желтоқсанаралығындағы кезеңде әкімшілік аумақтық бірліктерге, құрамдас бөліктерге атау беру, олардың атауын өзгерту бойынша жұмыстарды тоқтату жөніндегі Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің 2019 жылғы 21 қыркүйектегі No19-377-4 тапсырмасына сәйкес, өңірлік ономастикалық комиссиялардың жұмысы уақытша тоқтатылды.

 Көше қиылыстарына аншлагтар орнату, ғимараттардың  маңдайшаларына көше атауларын жазу жұмыстары жүргізілуге байланысты бірқатар жұмыстар атқарылды.   

Дата публикации
14 апреля 2020
Дата обновления
12 октября 2026
Тип
Ақпарат

Сейчас читают

Ақпарат
22 октября 2026
МЕМЛЕКЕТ БАСШЫСЫНЫҢ ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫНА ЖОЛДАУЫНЫҢ ОРЫНДАЛУЫ БОЙЫНША
Ақпарат
20 октября 2026
МӘСЛИХАТ ДЕПУТАТТЫҒЫНА КАНДИДАТТАРДЫҢ ҰСЫНАТЫН ҚҰЖАТТАР ТІЗІМІ  
Ақпарат
19 октября 2026
Бұқаралық ақпарат құралдары мен онлайн-платформаларды пайдаланушыларға сайлау алдындағы үгіт материалдарын орналастырудың ақы мөлшері мен шарттарын жариялау туралы АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА

Социальные медиа

Facebook
Instagram
Youtube
Вконтакте

Меню подвал

ҚР Президентінің жолдаулары
ҚР Президентінің сайты
ҚР Премьер-Министрінің сайты
Цифрлық трансформация тұжырымдамасы
Өмірлік жағдайлар
ҚР Мемлекеттік рәміздері
Терминдер мен қысқартулар
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі
Экран дикторы
Жасанды интеллектті дамытудың 2024 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы