2020 жылға 15 орталық мемлекеттік органның шоғырландырылған қаржылық есептілік аудиті
Ішкі мемлекеттік аудит комитеті жыл сайын бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің шоғырландырылған қаржылық есептілігіне аудитті жүзеге асырады.
2021 жылғы наурызда республикалық меншік активтерінің ең көп үлесі бар 2020 жылға 15 орталық мемлекеттік органның шоғырландырылған қаржылық есептілік аудиті аяқталды.
Мемлекеттік аудиттің осы түрінің тетіктері, ең алдымен, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің қателерін оны бекіткенге дейін анықтауды және жоюды білдіретін алдын-алуға бағытталған. Осылайша, жүргізілген аудит қорытындысы бойынша 12 мемлекеттік органның қаржылық есептілігінің бұрмалануын жою қамтамасыз етілді.
Ауытқулар мен қателерді болдырмау және жою үшін аудиттелген объектілерге 132 ұсыным жіберілді.
Аудиторлар ескертулерінің негізгі үлесі ұзақ мерзімді қаржы инвестицияларын есепке алудың дұрыстығы бөлігінде берілген. Бүгінгі таңда квазимемлекеттік сектор субъектілерінің жарғылық капиталына инвестициялар құны бойынша мемлекет мүлкі құрамындағы неғұрлым маңызды активтер болып табылады. Осыған байланысты қаржылық ақпаратты сенімді ұсыну және осы активтерді есепке алу өте маңызды. Көбінесе аудиторлар активтердің құнын негізсіз төмендету немесе көтеру фактілерін анықтайды, бұл республикалық бюджеттің қаржылық есебін айтарлықтай бұрмалайды. Мұның себептерінің бірі бюджеттік бағдарламалар әкімшілері, олардың ведомстволық бағынысты ұйымдары арасында Мемлекеттік мүлік жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимылдың болмауы болып табылады.
Бұдан басқа, мемлекеттің материалдық және материалдық емес активтерін есепке алуда қате бастапқы танудың, мемлекеттік мүлікті тиімсіз басқарудың, проблемалық берешектердің және аяқталмаған құрылыс жобаларының өсуінің, Ақпараттық жүйелерді әзірлеудің және т. б. көптеген фактілері анықталуда.
Бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің қаржылық тәртібінің қанағаттанғысыз деңгейінің бірқатар себептерінің негізгісі қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асыру кезінде ішкі бақылау жүйесі мен ішкі процестер тиімділігінің жеткіліксіздігі болып табылады. Ішкі бақылау тетіктері заңнаманың ықтимал бұзушылықтарын оларды жасау кезеңінде алдын ала анықтауға және жоюға тиіс. Алайда Комитет анықтаған қателер мен ауытқулар олардың тиімсіздігін көрсетеді.
Бұл бөлікте ішкі аудит қызметтерінің төмен жұмысын атап өту қажет. Мемлекеттік органдардың көрсетілген құрылымдық бөлімшесі ішкі бақылау тетіктерінің негізгі элементі болып табылады. Бұл ретте, олардың қызметі фрагменттік болып табылады, негізінен аумақтық бөлімшелердің аудитіне шоғырланған, қызметті жоспарлау елеулі тәуекелдерді ескермей жүзеге асырылады. Бұл жағдай оларға әкімшілердің қаржылық жағдайының тұтас көрінісін анықтауға және талдауға мүмкіндік бермейді және өз қызметін сәйкесінше олардың назарынан тыс қалатын ең қауіпті аймақтарға бағыттайды.
Жалпы, комитеттің аудиторлық іс-шаралары олардың алдын алу бағытын ескере отырып, өз нәтижелілігін көрсетті. Активтердің елеулі үлесі бар барлық мемлекеттік органдарды бір мезгілде қамту соңғы жылдар ішінде өз шешімін таппаған жүйелі кемшіліктер мен проблемалық мәселелерді анықтауға мүмкіндік берді.
Алдағы уақытта уәкілетті органның қаржылық есептілік аудиті жөніндегі жұмысы мемлекеттік мекемелердегі қаржылық тәртіпті жақсартуға және дұрыс емес қаржылық есептілікті ұсынумен байланысты тәуекелдердің алдын алуға бағытталатын болады.