Меню

Страницы

Статья

Сыбайлас жемқорлық және сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін жауаптылық

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Қазақстан Республикасы мемлекеттік саясатының басым бағыттарының бірі болып табылады. Қазақстан Республикасының заңнамасында сыбайлас жемқорлық және сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін заңдылықты қамтамасыз етуге, мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығы мен айқындығын арттыруға және мемлекеттік қызметке қоғамның сенімін нығайтуға бағытталған заңды жауаптылықтың әртүрлі түрлері көзделген.

Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар деп сыбайлас жемқорлық белгілері бар және заңда белгіленген жауаптылыққа әкеп соғатын құқыққа қарсы әрекеттер танылады. Оларға пара алу және пара беру, парақорлыққа делдал болу, лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану, сеніп тапсырылған мүлікті иемдену немесе ысырап ету, кәсіпкерлік қызметке заңсыз қатысу және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттер жатады.

Қазақстан Республикасының заңнамасында сыбайлас жемқорлық және сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін жауаптылықтың мынадай түрлері көзделген.

Тәртіптік жауаптылық мемлекеттік қызмет туралы заңнаманың талаптарын, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді және қызметтік тәртіпті бұзғаны үшін қолданылады. Тәртіптік жазалардың түрлеріне ескерту, сөгіс, қатаң сөгіс, қызметіне толық сәйкес еместігі туралы ескерту, лауазымын төмендету немесе заңнамада көзделген негіздер бойынша қызметтен босату жатады.

Әкімшілік жауаптылық сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарын сақтамауға байланысты әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған жағдайда туындайды және айыппұл салуды қоса алғанда, заңнамада көзделген өзге де әкімшілік жазаларды қолдануды білдіреді.

Қылмыстық жауаптылық Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде көзделген сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасағаны үшін қолданылады. Мұндай қылмыстарға пара алу және пара беру, парақорлыққа делдал болу, лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану, қызметтік жағдайын пайдалана отырып мүлікті иемдену немесе ысырап ету және басқа да сыбайлас жемқорлық қылмыстары жатады. Жасалған қылмыстың ауырлығына қарай кінәлі адамдарға айыппұл, бас бостандығын шектеу, бас бостандығынан айыру, мүлкін тәркілеу, сондай-ақ заңнамада көзделген жағдайларда мемлекеттік қызметте және квазимемлекеттік секторда лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойына айыру түріндегі жаза қолданылуы мүмкін.

Мемлекеттік қызметшілер сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарын, мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексін сақтауға, мүдделер қақтығысының алдын алу және оны реттеу жөнінде уақтылы шаралар қабылдауға, қызметтік міндеттерін адал атқаруға және мемлекеттік қызметтің беделіне нұқсан келтіруі мүмкін әрекеттерге жол бермеуге міндетті.

Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін жауаптылықтың бұлтартпастығы Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының негізгі қағидаттарының бірі болып табылады және қоғамда сыбайлас жемқорлыққа мүлдем төзбеушілік ахуалын қалыптастыруға, заңдылықты нығайтуға әрі азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сенімін арттыруға ықпал етеді.

 

Дата публикации
24 июля 2026
Дата обновления
24 июля 2026
Тип
Ақпарат

Сейчас читают

Мақалалар
20 октября 2026
Қызметкерлер мен олардың жұбайларының декларацияларды уақтылы тапсыруын бақылау
Мақалалар
20 октября 2026
Денсаулық сақтау саласындағы аудиторлық іс-шаралардың қорытындылары
Талдамалық мақала
15 октября 2026
Жамбыл облысы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит Департаментінің 2026 жылдың 9 айында жүргізілген іс-шараларының нәтижелері

Социальные медиа

Меню подвал

ҚР Президентінің жолдаулары
ҚР Президентінің сайты
ҚР Премьер-Министрінің сайты
Цифрлық трансформация тұжырымдамасы
Өмірлік жағдайлар
ҚР Мемлекеттік рәміздері
Терминдер мен қысқартулар
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі
Экран дикторы
Жасанды интеллектті дамытудың 2024 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы