Мемлекеттік сатып алу Мемлекеттік бағдарламаларды іске асырудың және инфрақұрылымды дамытудың негізгі тетіктерінің бірі болып қала береді. Бұл жағдайда заңдылық, ашықтық және адал бәсекелестік қағидаттарын сақтау, әсіресе бір көзден сатып алу әдісін қолдану кезінде ерекше мәнге ие болады.
2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша Ақмола облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаменті бір көзден алу тәсілімен жүзеге асырылған сатып алуды камералдық бақылау шеңберінде жалпы сомасы 2,5 млрд теңгеге 243 бұзушылықты анықтады.
Жүргізілген талдау заңнамада белгіленген лимиттерден асатын біртекті тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сатып алу, сондай-ақ бәсекелестік рәсімдерді айналып өту мақсатында сатып алуды жасанды түрде ұсақтау фактілері ең көп таралған бұзушылықтар болып қалатынын көрсетті. Мұндай бұзушылықтар адал бәсекелестіктің дамуына теріс әсер етеді және бюджет қаражатын тиімсіз пайдалану қаупін тудырады.
Бұдан басқа, бір көзден сатып алу тәсілін қолдану үшін заңды негіздер болмаған кезде, оның ішінде өнім берушінің бұрын қолданылып жүрген шартты ұзартудан расталған бас тартуынсыз күнделікті және апта сайынғы қажеттілікті қамтамасыз ету үшін жұмыстарды орындауға және қызметтер көрсетуге шарттар жасасу жағдайлары анықталды. Тұрғын емес үй-жайларды жалға алу кезінде растайтын құжаттардың болмауы фактілеріне ерекше назар аударылады, бұл да заңнама талаптарын бұзу болып табылады.
Департамент бұзушылықтардың едәуір бөлігі сатып алу қызметін жоспарлаудың жеткіліксіздігімен және құжаттаманы дайындаудағы формальды тәсілмен байланысты екендігіне назар аударады.
Бұзушылықтардың алдын алу мақсатында тапсырыс берушілерге қажеттілікке алдын ала талдау жүргізу, ашықтық пен бәсекелестік қағидаттарын сақтау, сондай-ақ мемлекеттік сатып алу саласында қабылданатын барлық шешімдердің құжаттамалық расталуын қамтамасыз ету ұсынылады.