Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы №598 бұйрығымен бекітілген камералды бақылауды жүргізу қағидаларының 5-тармағына, "Мемлекеттік сатып алу туралы" Қазақстан Республикасының 2024 жылғы 01 шілдедегі №106 Заңының 23-бабына сәйкес Ақмола облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаменті (бұдан әрі-Департамент) тұрақты негізде мемлекеттік сатып алу объектісіне бармай-ақ камералды бақылауды жүзеге асырады. Аталған рәсім мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы алынған мәліметтерді салыстыру арқылы жасалады.
Камералды бақылаудағы мақсат - бұзушылықтардың уақтылы жолын кесу және жол бермеу, камералды бақылау нәтижелері бойынша анықталған заң бұзушылықтарды өз бетінше жою құқығын мемлекеттік аудит объектісіне беру және мемлекеттік аудит объектілеріне әкімшілік жүктемені төмендету.
Мемлекеттік сатып алу рәсімдерін камералдық бақылау мемлекеттік сатып алу туралы шарттар жасалғанға дейін жүргізіледі.
1.Камералды бақылаумен қамтыған қаржы көлемі
2025 жылы камералдық бақылау бөлімі жалпы сомасы 430,2 млрд.теңгеге 29 609 Мемлекеттік сатып алуды (лоттарды) қамтыды.
Департамент 31.12.2025 жылғы есептік кезең бойынша қамтылған мемлекеттік сатып алулардан (лоттардан) жалпы сомасы 32,8 млрд.теңгеге 2 261 лот бойынша заң бұзушылықтар анықтады. Барлық камералды бақылау нәтижелері бойынша тиісті мекемелерге анықталған заң бұзушылықтарды жою туралы хабарламалар жіберілді.
Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру тәсілдеріне сәйкес камералды бақылаумен анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламалар мынадай:
- Конкурс (аукцион) – 695 хабарлама;
- Тікелей шарт жасасу арқылы бір көзден-618 хабарлама;
- Баға ұсыныстарын сұрау - 948 хабарлама.
Мемлекеттік сатып алу саласындағы заң бұзушылықтың негізгі түрлері:
Конкурс тәсілімен мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде демпингтік бағаны заңсыз айқындау болып табылады; Тікелей шарт жасасу жолымен бір көзден мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру тәсілін заңсыз қолдану; Мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде ұлттық және (немесе) мемлекетаралық стандартты көрсетпеу; Қазақ тілінде техникалық ерекшеліктің болмауы; Сатып алуды өткізу кезінде лицензияны (рұқсатты) көрсетпеу; Әлеуетті өнім берушілерге заңда көзделмеген біліктілік талаптарын белгілеу.
Департаменттің маңызды міндеті жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін сапалы және уақтылы қарау.
2025 жылы E-Otinish азаматтарының барлық өтініштерін қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасы арқылы жергілікті ішкі мемлекеттік аудит департаментіне 1 190 өтініш келіп түсті. Оның ішінде ауыртпалық түсіретін акт – 820 өтініш, қолайлы акт – 201 өтініш, құзыреті бойынша басқа мемлекеттік органдарға қайта жіберілген – 169 өтініш қабылданды.
2025 жылдың 12 айында хабарламаларға жалпы сомасы 181,2 млн. теңгеге 6 қарсылық келіп түсті, оның ішінде:
- Ішінара қанағаттандырылды-164,5 мың теңге сомасына 1 қарсылық немесе жалпы санының 16,7%;
- Қанағаттандырудан бас тартылды-16,7 млн. теңге сомасына 5 қарсылық немесе жалпы санының 83,3%.
4.Әкімшілік материалдар бойынша ақпарат.
Камералдық бақылау бөлімі 2025 жылдың қорытындысы бойынша лауазымды тұлғаларға қатысты жалпы сомасы 26,3 млн теңгеге 332 әкімшілік хаттама жасады. Оның ішінде:
- Мемлекеттік сатып алу саласындағы заңнаманы бұзғаны үшін ҚР ӘҚБтК 207-бабы бойынша жалпы сомасы 25 ,09 млн. теңгеге 307 әкімшілік хаттама жасалды.
- ҚР ӘҚБтК 462-бабының 3-бөлігі бойынша камералдық бақылау хабарламаларын орындамау фактілері бойынша жалпы сомасы 1 ,2 млн. теңгеге 25 әкімшілік хаттама жасалды.
Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың негізгі қағидаттары:
- Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау;
- әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік сатып алуға қатысу үшін тең мүмкіндіктер беру;
- әлеуетті жеткізушілер арасындағы адал бәсекелестік;
- Мемлекеттік сатып алу процесінің ашықтығы мен ашықтығы;
- Мемлекеттік сатып алу субъектілерінің жауапкершілігі;
Ақмола облысының Ішкі мемлекеттік аудит департаменті мемлекеттік сатып алу заңнамасының және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасының нормаларын бұзудың алдын алу және болдырмау жөніндегі жұмысты жалғастыра беретін болады.