2025 жылдың бірінші жартыжылдығында Алматы қаласы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаменті 32 аудиторлық іс-шара өткізді, онда 26 292,8 млн. теңге мөлшерінде бұзушылықтар анықталды.
Бұл деректер мемлекеттік бюджеттің шығыстарын сапалы бақылаудың өзектілігі мен қажеттілігін растайды, бұл әсіресе қазіргі экономикалық сын-тегеурін жағдайында маңызды.
Анықталған бұзушылықтардың жалпы санының қаржылық құрамдас бөлігі 3 337,3 млн. теңгені құрады, ал рәсімдік сипаттағы бұзушылықтар 22 955,5 млн. теңгені құрады. Осы бұзушылықтардың жекелеген аспектісін де бөліп көрсету маңызды: 5 914,6 млн. теңге мемлекеттік сатып алу туралы заңнама нормаларын сақтамаумен байланысты болды. Бұл масштаб жедел шешуді қажет ететін жүйелік мәселелерді көрсетеді.
Ден қою шараларын қабылдай отырып, Департамент бюджетке 2 293,3 млн. теңгені өтей алды, бұл аудит органдары жұмысының тиімділігінің маңызды көрсеткіші болып табылады. Алайда, сандар өздері үшін айтады-бұзушылықтардың ауырлығы назардан тыс қалмауы керек, өйткені мұндай фактілердің әрқайсысының артында Қоғам үшін нақты салдар жатыр.
Бұдан басқа, жүргізілген аудиттер нәтижесінде 24 әкімшілік іс қозғалды, олардың жалпы сомасы 5,7 млн.теңгені құрады. Осы сомадан бюджетке 5,5 млн. теңге өндірілді, ал 24 лауазымды тұлға тәртіптік жауапкершілікке тартылды, бұл жіберілген қателіктер мен бұзушылықтар үшін жауапкершіліктің маңыздылығын көрсетеді.
Мемлекеттік сатып алуды камералдық бақылау да өзіне назар аударады. 1 366 932,4 млн. теңге сомасына бұзушылықтарды жою туралы 1764 хабарлама жіберілді. Бұл, әрине, бюджет қаражатын пайдаланудың ашықтығы мен жауапкершілігін арттыру үшін қажет.
Қазақстан Республикасының Бюджеттік атқару саласындағы заңнамасының нормаларын сақтамау бюджет қаражаты мен мемлекет активтерінің тиімді пайдаланылуын шектей отырып, бюджетті әзірлеу және атқару процесін айтарлықтай нашарлатады. Осыған байланысты Департамент мекемелер басшылары мен квазимемлекеттік сектор субъектілері үшін олардың тиімділігін арттыруға және қызметін жетілдіруге бағытталған ұсынымдар жіберілді.
Осылайша, ішкі мемлекеттік аудит департаменті жұмысының ұсынылған нәтижелері мемлекеттік қаржыны үнемі бақылаудың маңыздылығы мен қажеттілігінің жарқын мысалы болып табылады. Жағдайды жақсартуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу бюджет қаражаты шығыстарының ашықтығы мен тиімділігін арттыру үшін жаңа көкжиектер ашады, бұл, әрине, қала мен тұтастай алғанда елдің тұрақты дамуының негізгі аспектісі болып табылады.