2025 жылдың бірінші жартыжылдығында Ұлытау облысы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаменті баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен өткізілген мемлекеттік сатып алуларға камералдық бақылау қорытындысын шығарды. Нәтижелер алаңдатарлық: тексерілген 1 159 лоттың әр жетіншісінде заң бұзушылықтар анықталған. Жалпы алғанда, аудиторлар тарапынан 159 хабарлама жолданған.
Ерекше алаңдаушылық туғызатыны – қолданыстағы заңнаманың нормаларының сақталмауымен байланысты жүйелі қателіктер. Департаменттің мәліметінше, ескертулердің басым бөлігі Қазақстан Республикасының «Тіл туралы» және «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңдарының талаптарының бұзылуына қатысты болған. Бұл бағыт бойынша 128 хабарлама жолданылған – бұл анықталған бұзушылықтардың 80%-дан астамын құрайды.
Құрғақ сандардың артында не жатыр? Ең алдымен – сатып алуды ұйымдастырушылар мен тапсырыс берушілердің құқықтық сауаттылығының төмендігі және конкурс құжаттамасын әзірлеуге формалды көзқарас. Кейбір жағдайларда сатып алу құжаттары мемлекеттік тіл туралы заңнама бұзылып, мемлекеттік тілге аударылмаған күйде ұсынылған, бұл әлеуетті жеткізушілердің құқықтарын бұзады.
Мұндай бұзушылықтар тек техникалық сипатта емес. Олар адал бәсекелестікке кедергі келтіреді, жеткізушілердің сатып алуға қол жеткізу мүмкіндігін шектейді және, соның салдарынан, бюджет қаражатын тиімді пайдалануға нұқсан келтіреді. Сонымен қатар, бұл мемлекеттік нормалар мен стандарттардың тікелей орындалмауы болып табылады, мұндай жағдайлар уәкілетті органдардың назарынан тыс қалмайды.
Айта кетерлігі, камералдық бақылау профилактикалық сипатта жүргізіледі. Бұл дегеніміз – заң бұзушыларға келісімшарт жасалғанға дейін анықталған қателіктерді түзетуге мүмкіндік беріледі.
Ұлытау облысы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаменті атап өткендей: заң бұзушылықтарды анықтау ғана емес, сонымен қатар сатып алуды жүзеге асыруға жауапты қызметкерлердің біліктілігін арттыру қажет. Жүйелі шаралар мен оқыту жұмыстары жүргізілмейінше, заңнаманы сапалы орындауға қол жеткізу мүмкін емес.
Ұлытау – инфрақұрылымы мен әлеуметтік саласы белсенді дамып келе жатқан жас өңір. Сондықтан да бюджеттегі әрбір теңгенің ашық, заңды және тиімді жұмсалуы аса маңызды.
Ұлытау облысы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаменті мемлекеттік сатып алулардың ашықтығын, заңдылығын және тиімділігін қамтамасыз ету бойынша жұмысты жалғастыра беретінін мәлімдейді.
Бұдан әрі де бюджет қаражатын мақсатты әрі ұтымды пайдалану жолындағы типтік және қайталанатын бұзушылықтарды жоюға ерекше назар аударылады.