Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Ішкі мемлекеттік аудит комитеті Батыс Қазақстан облысының Ішкі мемлекеттік аудит департаменті "Жеке және заңды тұлғаларды қарау тәртібі туралы" Қазақстан Республикасының Заңы шеңберінде орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру және балаларды тамақтандыруды қамтамасыз етуге байланысты тауарларды сатып алу қағидаларына сәйкес тамақтандыруды ұйымдастыру бойынша Мемлекеттік сатып алуды жүргізудің заңдылық мәселесі бойынша өтініштер қабылданды және қаралды., мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында тәрбиеленетін және оқитын білім алушылар үшін 2019 жылға аудит, конкурстық өтінімдерді зерделеу нәтижелері бойынша мынадай бұзушылықтар белгіленді.
Қағидалардың талаптарын бұза отырып, конкурстық комиссия қызмет көрсету нарығындағы жұмыс тәжірибесі, сапа менеджменті жүйесі сертификатының болуы, аспаз біліктілігі, тамақ өнімдерінің өзі өндірісінің болуы, жұмысқа жіберу туралы құжаттардың болуы сияқты қызмет берушіні таңдау критерийлерін қолданбаған. Таңдау критерийлерді қолданбай және хаттаманы ресімдемей жүргізілді.
Әлеуетті өнім берушілердің өтінімдерін қарау нәтижелері бойынша конкурстық комиссияның қызмет берушіні таңдау критерийлерін дұрыс қолданбау фактілері бар.. Әлеуетті өнім берушіні жеңімпаз деп негізсіз тану.
Жекелеген әлеуетті жеткізушілердің конкурстық өтінімінде қоғамдық тамақтану қызметтеріне қатысты экологиялық менеджменттің сәйкестік сертификаты ұсынылған, ал ISO 14001-2006 қоғамдық тамақтану қызметтеріне қатысты менеджменттің сәйкестік сертификатының әрекеті 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Техникалық реттеу және метрология комитетінің 2016 жылғы 14 қарашадағы № 285-од бұйрығына (№11 ИУС, 2016 ж.) сәйкес күші жойылды.
Жекелеген әлеуетті өнім берушілердің өтінімінде 5-разрядты аспаз берілетін оқу сертификаттары қоса берілген, бұл құжат арнайы орта, техникалық немесе кәсіптік білімінің болуын растамайды; оқу орталықтарының тамақтану саласындағы білім беру қызметтері бойынша білім беру қызметтеріне лицензиясы жоқ.
Осылайша, Конкурстық комиссия конкурстық өтінімдерді зерделеу кезінде конкурстық құжаттаманы беттік қарады.
Ереже келісім бойынша конкурстық комиссияның құрамына мектептердің қамқоршылық кеңестерінің, өз құзыреті шегінде мемлекеттік мүлікті басқару саласында басшылықты жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдардың, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы мемлекеттік орган ведомствосының аумақтық бөлімшелерінің, Балалардың құқықтарын қорғау саласындағы үкіметтік емес ұйымдардың және ата-аналар қоғамдастығының өкілдерін енгізуді көздейді.
Тамақтану қызметін ұсыну мәртебесін ескере отырып, орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру үшін жағдайларды қамтамасыз ету тәртібін реттейтін ережелер қызмет алушы және қабылданған қызметтер үшін бюджет қаражатын төлеуді жүргізетін Тапсырыс беруші тарапынан құқықтар мен міндеттерді көздейді.
Сонымен қатар, ЖББМ жауапты тұлғалары ыстық тамақтың сапасына, келіп түсетін тамақ өнімдерінің сапасына, тағамдарды дайындау технологиясына, тоңазытқыш–технологиялық жабдықтардың жарамдылығына, азық-түлік пен дайын тағамдарды сақтау мерзімдері мен шарттарының сақталуына мониторинг жүргізу бөлігінде талаптарды сақтамайды., өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін куәландыратын құжаттарды қоса бере отырып, білім алушылар үшін пайдаланылатын тамақ өнімдерінің тізбесі туралы мәліметтер.
Сонымен қатар, орта білім беру ұйымдарында қамқоршылық кеңес, ата-аналар комитеті, мектеп әкімшілігі өкілдерінің, білім беру ұйымының медициналық пунктінің медицина қызметкерінің қатысуымен тамақтану сапасына мониторинг жүргізу жөніндегі комиссия құру белгіленген. Орта білім беру ұйымының басшысы комиссия төрағасы болып табылады.
Аудиторлық іс-шаралардың нәтижелері бойынша ЖОМ атына анықталған бұзушылықтардың салдарын жою туралы ұйғарымдар жолданды.
Департамент уәкілетті органның, жергілікті атқарушы органдардың атына анықталған бұзушылықтар туралы шолу хат, сондай-ақ орта білім беру мекемелерінде 2020 жылға арналған ыстық тамақ бойынша қызметтерді конкурстық негізде сатып алу рәсімін өткізу туралы ұсынымдар жолдады.
Аудит барысында орта білім беру ұйымдарында білім алушылардың тамақтануын ұйымдастыруға және балалардың тамақтануын қамтамасыз етуге байланысты тауарларды сатып алуға қатысты нормативтік құжатпен реттелмеген жекелеген мәселелер туындағанын атап өткен жөн.
Осыған байланысты Департамент ҚР Білім және ғылым министрлігінің уәкілетті органының атына орта білім беру мектептерінде тамақтандыруды сатып алу рәсімін реттейтін нормативтік құқықтық актілерге толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы ұсыныстарымен хат жолдады.