НҰР-СҰЛТАНДА ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ОНЛАЙН-КОНФЕРЕНЦИЯ ӨТІП ЖАТЫР

2020 жылғы 27 тамызда Қазақстан Республикасы Конституциясының 25 жылдығына арналған "ХХІ ғасырдың Конституциясы - құқық үстемдігі, адам құндылығы және мемлекеттің тиімділігі "тақырыбында онлайн-халықаралық конференция өз жұмысын бастады. Форум аясында Азиялық Конституциялық соттар мен балама институттар Қауымдастығының IV Конгресі өтуде. Конференция жұмысына Қазақстанның мемлекеттік
құрылымдарының басшылары, беделді халықаралық ұйымдардың, шет елдердің конституциялық бақылау органдарының өкілдері, сондай-ақ белгілі құқықтанушы ғалымдар қатысуда. Халықаралық форумды Конституциялық Кеңестің Төрағасы Қ. Мәми ашты, ол кез келген халық үшін жалпыға бірдей танылған құндылықтарға негізделген Конституция тұрақтылық пен үдемелі дамудың кепілі болып табылатынын атап өтті.
Жалпы отырыста Қазақстан Республикасының Президенті Қ.К. Тоқаев құттықтау сөз сөйледі. Мемлекет басшысы: «Биыл Ата Заңымызға 25 жыл толады. 1995 жылы бүкілхалықтық референдумда Қазақстанның жаңа Конституциясы қабылданды. Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Ата Заңымызға идеялық тұрғыдан бастамашысы болды. Осы іргелі құжатты әзірлеу жұмысын Елбасының өзі басқарды. Конституция Тәуелсіздігіміздің берік құқықтық негізін қалады. Адам және оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің ең қымбат қазынасы деп жарияланды. Ата Заңымыз қабылданған ширек ғасыр ішінде үш конституциялық реформа жасалды. Бұл жұмысқа азаматтық қоғам кең көлемде атсалысты. Дегенмен, Конституцияның жасампаздық әлеуеті әлі зор. Әсіресе, қоғам тарапынан туындаған әлеуметтік-экономикалық және саяси сипаттағы талап-тілектерге толыққанды жауап беретіндей мүмкіндіктері мол екені сөзсіз. Ата заңның ережелерін жүзеге асыру ісінде Конституциялық кеңестің маңызы ерекше. Кеңес Ата заңның ел аумағында үстемдік етуін қамтамасыз етіп, конституциялық талаптардың мән-мазмұнын мазмұнын түсіндіру тұрғысынан орасан зор жұмыс атқарады. Биыл Қазақстанның Конституциялық кеңесі Азия конституциялық соттары қауымдастығы мен Конституциялық бақылау органдарының еуразиялық қауымдастығына төрағалық етуде. Кеңестің осындай
мәртебелі де жауапты миссияларды атқаруы мерейтой жылына тұспа- тұс келіп отыр. Мұның символдық мәні зор» – деп, атап өтті. Қ. Мәми Республиканың Тұңғыш Президенті-Елбасы Н. Ә. Назарбаевтың құттықтауын жариялады. Онда "Негізгі Заң әлемдік өркениет жетістіктері мен қазақстандық құндылықтардың әділ және теңгерімді үйлесімін бекітті, мемлекеттік құрылым пирамидасының негізіне айналды. Бүкіл қоғамның игілігі үшін елдің үдемелі даму стратегиясын таңдай отырып, осы жылдар ішінде біз Конституцияның рухы мен әрпін сөзсіз сақтаймыз” делінген.
Сондай-ақ, шетелдік қонақтар: Еуропа Кеңесінің) құқық арқылы демократия үшін Еуропалық комиссияның (Венеция комиссиясының) президенті Джанни Букиккио, Еуразиялық Экономикалық одақ Сотының Төрағасы Ж. Бәйішев, Германия халықаралық құқықтық ынтымақтастық қорының Бас директоры Фрауке Бахлер ханым және Нұр-Сұлтандағы ЕҚЫҰ Бағдарламалар офисінің басшысы Дьердь Сабо да құттықтау сөздерін сөйледі. Конференция бағдарламасы Конституцияның құқық үстемдігін қамтамасыз етудегі, цифрлық трансформация дәуіріндегі адам
құқықтары мен демократиялық құндылықтарды қорғаудағы рөліне, сондай-ақ қазіргі заманғы және тиімді мемлекетті жаңғыртудың Конституциялық қағидаттарына арналған үш сессиядан тұрады. Әлемнің барлық континенттеріндегі жетекші заңгерлер одан әрі конституциялық және құқықтық дамудың өзекті мәселелерін, соның ішінде коронавирустық пандемиямен байланысты мәселелерді талқылауда. Олар ЕҚЫҰ, Еуропа Кеңесі, Венеция комиссиясы, Конституциялық Сот төрелігі жөніндегі дүниежүзілік конференция, ЕАЭО Соты, халықаралық құқықтық ынтымақтастықтың герман қоры, Халықаралық ынтымақтастық жөніндегі Герман қоғамы және басқалары сияқты халықаралық құрылымдарды білдіреді. Спикерлер қатарында Әзірбайжан, Ауғанстан, Армения, Беларусь, Болгария, Германия, Грузия, Үндістан, Индонезия, Корея, Қырғызстан, Латвия, Малайзия, Мальдив, Мексика, Мьянма, Молдова, Моңғолия, Пәкістан, Польша, Ресей, Тәжікстан, Таиланд, Түркия, Өзбекстан және Украина конституциялық әділет органдарының басшылары бар. Қатысушыларға "Қазақстан Республикасының Конституциясы- мемлекеттің тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі" тарихи-деректі онлайн көрмесі ұйымдастырылды. Онда Негізгі Заң жобасын әзірлеу тарихына және жүргізілген конституциялық реформаларға байланысты бірегей мұрағаттық құжаттар қойылған. Бағдарламаға сәйкес Конгресс жұмыс күнінің соңында Нұр- Сұлтан декларациясын қабылдаумен аяқталады.