Антибиотиктер туралы не білу керек?
Көптеген ғасырлар бойы адамзатқа неше түрлі инфекциялар шабуыл жасап, миллиондаған өмірлерді алып кетті. Тек 1929 жылы ағылшын микробиологы Александр Флеминг бірінші антибиотик — пенициллинді ашты. Бұл медицинадағы ең көрнекті жаңалықтардың бірі болды.
Антибиотиктер-жиі прокариотикалық немесе қарапайым тірі жасушалардың өсуін басатын табиғи немесе жартылай синтетикалық заттар.
Бұл препараттар барлық жерде медициналық тәжірибеде қолданылды. Алайда біраз уақыттан кейін дәрігерлер антибиотик барлық аурулардан панацея болып табылмайтынын білді: бактерияда-ауру қоздырғыштарында препараттарға тұрақтылық пайда болады, ал емделушілерде жағымсыз әсерлер – аллергия және дисбактериоз байқалды.
Қазіргі уақытта антибиотиктер заманауи медицинадағы басты орындардың бірін алып жатыр және өз есебінде көптеген құтқарылған өмірлері бар. Өкінішке орай, соңғы уақытта бұл дәрілерді негізсіз қолдану үрдісі бар, әсіресе олардан әсердің болмауы айқын болған жағдайларда. Осыдан бактериялардың антибиотиктерге төзімділігі (резистенттілігі) пайда болады, бұл кейіннен олар туындаған ауруларды емдеуді қиындатады.
Резистенттілік осы препараттарды қолдануға жауап ретінде бактериялар өзгерген жағдайда дамиды. Антибиотиктерге тұрақтылық адамда емес, бактерияларда дамитынын түсіну маңызды. Бұл бактериялар адамдар мен жануарларды жұқтыруы мүмкін және олардан туындаған инфекцияларды осындай төзімділігі жоқ бактериялардан гөрі емдеу қиын.
Сондықтан да білу өте маңызды: антибиотиктерді өз ой-пікірлерінен немесе таныстарының кеңесі бойынша өз бетінше қабылдауға болмайды. Тағайындау білікті дәрігер және антибиотиктерге сезімталдықтың нәтижелері негізінде жасалуы қажет.
Антибиотиктер курсы тек ауру тудыратын ғана емес, сондай-ақ пайдалы бактерияларды өлтіреді, ағза үшін күйзеліс, кейде аурудың өзінен кем емес. Осыған байланысты дәрігерлер препаратты қатаң түрде айғақтары бойынша тағайындайды – әдетте, ағзаны өз бетінше жеңу қиын бактериялық инфекция кезінде.
Антибиотиктерді қабылдау қатаң түрде дәрігердің ұйғарымы бойынша жүзеге асырылады. Қабылдауды өткізіп жіберуге, емдеу курсын үзуге немесе дозаны бұзуға жол берілмейді.
Емдеу басталысымен бір мезгілде пробиотиктер, сондай-ақ пайдалы бактериялары бар ашыған сүт өнімдерін қолдана отырып, ішек микрофлорасы туралы қамқорлық жасау керек.
Емдеу аясында тамақтануды бақылау, жеңіл сіңетін өнімдерді пайдалану, майлы тағамдарды, жартылай фабрикаттарды, ысталған өнімдерді жемеу, алкогольді ішпеу керек.
Қолдану ережелерін бұзу ағзаға зиян келтірумен қатар, емдеу мүмкін болмайтын тұрақты бактериялардың пайда болуына ықпал етеді. Сондықтан антибиотиктерді қолдану жөніндегі нұсқаулықты сақтай отырып, медициналық көрсеткіштер бойынша қатаң қабылдау керек.