Полиомиелит дегеніміз не?

ХХ ғасырдың 50-ші жылдарының соңына дейін полиомиелит өте қауіпті ауру болды. Ауру эпидемияға ұласып, әртүрлі елдердегі бірнеше мың адамның, соның ішінде балалардың өмірін қиды.

Полиомиелит негізінен балаларға әсер етеді, әсіресе 5 жасқа дейінгі балалар жиі ауырады. Вирус ағзаға ауыз қуысы арқылы еніп, одан әрі қанға еніп, жүйке жүйесіне әсер етеді, кейде паралич тудырады. Көбінесе аяқтар зардап шегеді, әрбір оныншы науқастың өкпесі жұмыс істемейді, ол тұншығудан өледі.

Полиомиелит – бұл негізінен орталық жүйке жүйесіне әсер ететін жұқпалы ауру. Аурудың қоздырғышы – полиовирус. Полиомиелит кезінде жұлынның сұр заты жиі зардап шегеді, бұл сал ауруын тудырады. Бұл сырқат аурудың белгілерінсіз жүруі мүмкін, жұқтырған 4 адамның 1-у ауру суық тию ретінде көрінеді, дене қызуы көтеріледі, құсу, іштің және бұлшықеттердің ауыруы пайда болады. Бұл белгілер 2-5 күнге созылуы мүмкін және жойылады. Кейбір жұқтырған адамдарда сал ауруы пайда болады, көбінесе бір аяғы немесе бірден екі аяғы сал болады. Уақыт өте келе әлсіреген, сал ауруына шалдыққан аяқ екіншісіне қарағанда жіңішке және кішірейеді. Тыныс алу бұлшықеттерінің сал ауруы да кездеседі, бұл науқастың өліміне әкеледі.

Аурудың көзі (3-5 айға дейін) ауру бала немесе вирус тасымалдаушы болып саналады. Инфекция ауыз арқылы таралады (ластанған тамақ, лас қолдар, су арқылы). Аурудың алғашқы 1-2 аптасында ол жөтелу және түшкіру арқылы тыныс алу жолдары арқылы да беріледі. Ауру жаз және күз айларында жиі кездеседі.

Полиомиелиттің қоздырғышы – энтеровирустар тұқымдасына жататын полиовирус. Вирус сыртқы ортада төзімді: суда 100 күнге дейін, нәжісте 6 айға дейін, ол көптеген антибиотиктер мен қышқылдарға төзімді. Ол қайнаған кезде және ультракүлгін сәулеленудің әсерінен жойылады.

Полиомиелиттің алдын алудың негізгі әдісі – вакцинация. Балаларға профилактикалық вакцинация вакциналардың екі түрімен жүргізіледі: 2, 3, 4, 18 айлық аралас вакциналар құрамындағы белсенді емес полиомиелит вакцинасы, 12-15 айлық ауыз арқылы полиомиелит вакцинасы. Полиомиелитке қарсы вакциналар балаларды қорғайды, олардың денесін полиовируспен күресуге дайындайды. Қолданылатын вакциналар тиімді және қауіпсіз. Вакцинацияланған балалардың барлығы дерлік (вакцинацияланған 100 баланың 99-ы) инфекциядан қорғалған болады. Шымкент қаласы бойынша ағымдағы кезеңде полиомиелитке қарсы профилактикалық екпелермен қамтудың оңтайлы деңгейі 72,9-дан 74,7% - ға дейін құрайды және көрсеткіш Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынымдарына сәйкес келеді.

2022 жылдың 9 айында қалада 21483 бала полиомиелитке қарсы екпе алды.

Егер балада аурудың белгілері болса (мысалы, дене температурасының жоғарылауы, құсу, іштің және бұлшықеттің ауыруы) медициналық ұйымдарға жүгіну керек, үйде емделуге болмайды! Бала ауырған жағдайда оны бөлек бөлмеде оқшаулау керек. Ата-аналар немесе бала күтушілері жеке гигиенаны сақтауы керек.

Егер полиомиелитке және басқа вакцинамен басқарылатын инфекцияларға қарсы егулер уақтылы жүргізілмесе, онда инфекцияны жұқтыру және тарату ықтималдығы жоғары.

Көп жағдайда вакцина вакцинацияланған адамдарда дене температурасының жоғарылауы, вакцина енгізілген жерде ауырсыну мен қызару, іштің ауыруы түрінде шамалы және қысқа мерзімді реакция тудырады.

Полиомиелит жұқтырған жағдайда сал ауруына әкелуі мүмкін, ал бала өмір бойы мүгедек болып қалуы мүмкін, ауру тіпті өлімге әкелуі мүмкін.

Сондықтан, баланың денсаулығы мен өмірін қауіпті жұқпалы аурулардан және олардың зардаптарынан сақтау мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық екпе алу күнтізбесі шеңберінде профилактикалық егулерді уақтылы алуды ұсынамыз!