
Жаз – жемістер мен көкөністер маусымы. Алайда, көкөністер мен жемістер кейде жасырын қауіп төндіруі мүмкін. Бұл проблема - нитраттардың жинақталуы, оның нәтижесі тамақтан улану, сондай-ақ метгемоглобинемия, яғни тіндер мен ішкі органдар оттегінің жетіспеушілігінен зардап шегетін жағдай болуы мүмкін.
"Нитраттарсыз өмір" акциясы аясында Павлодар облысы санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің аумақтық басқармалары Ұлттық сараптама орталығының өңірлік филиалымен бірлесіп, қалалар мен аудандардың сауда нүктелерінде көкөністер мен жемістерге нитраттардың болуына экспресс-әдіспен зерттеулерді жүйелі түрде жүргізеді.
Мамандар қарбыз, қауын (Торпедо және Колхозница), алма, қияр, алмұрт, сарымсақ, қызанақ, қырыққабат, нектарин, қара өрік, шабдалы, картоп, пияз, құлпынай, шие, қарақат, таңқурай, қоңыр бұрыш және өрік сияқты көкөністер мен жемістердің сынамаларын алады.
Павлодар қаласының базарларында бірнеше қауын сынамаларында талаптарға сәйкес келмеу анықталды. Нитраттардың рұқсат етілген мөлшері 90 бірлікті құраса, анықталған мөлшері 177,0-ге жетті.
Жоғарыдағы кез-келген өнімде нитраттардың болу мүмкіндігін ескере отырып, сатып алушыларға жеміс-көкөніс өнімдерінің, оның ішінде Павлодар облысында тамыз айының ортасынан ерте басталмайтын бақша өнімдерінің табиғи пісетін маусымын күтуді ұсынамыз.
Нитраттардың артық мөлшері көбінесе топыраққа минералды азот тыңайтқыштарын молынан енгізумен тікелей байланысты. Нитраттар суда оңай ериді және топырақ ылғалымен кез-келген бағытта тез қозғалады. Ересек адам үшін нитраттардың рұқсат етілген тәуліктік дозасы тәулігіне 300-325 миллиграмм. Адамдар 1-4 грамм нитратты қабылдаған кезде жедел улануы мүмкін, 13-14 граммдағы доза бірден өлімге әкеледі.
Акция барысында Павлодар облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау қызметінің мамандары тұрғындарға нитраттардың денсаулыққа неліктен қауіпті екенін түсіндіруге тырысады, алдын алу шаралары бар жадынамалар таратады, сондай -ақ тұтынушыларға тым үлкен немесе борпылдақ көкөністер мен жемістер сатып алмауға кеңес береді. Сонымен қатар, көкөністер мен жемістерді ағынды суда мұқият жуу керек; жеміс-көкөніс өнімдерін тоңазытқышта сақтаңыз (қарсы көрсетілім болмаған жағдайда). Егер күдік болса, жемістер мен көкөністерді кем дегенде жарты сағат бойы суға батырыңыз.
Бұл қарапайым ұсынымдарды есте сақтау қиын емес. Өзіңізді және жақындарыңызды қорғаңыз!