Ұнды дәреумендермен және микроэлементтермен байыту

Ақмола облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті ұнды фортификациялауға бақылауды жүзеге асырады.

     Есепте тұрған 49 ұн тарту кәсіпорнының ішінен ұнды фортификациялау 24 диірменде енгізілді (49%). Нан-тоқаш өнімдерін өндіретін 181 объектінің 142-іне (78%) фортификацияланған ұн қолданылады. Ұнды фортификациялау қандай мақсатта қолданылады? Қазіргі кезде дүкендерде кез-келген талғамға арналған нан өнімдерінің үлкен таңдауы бар.

     Мүмкін, бұдан артық әмбебап өнімді табу қиын шығар. Нанда ағзаға қажет көптеген пайдалы заттар бар. Онда В тобы дәрумендерінің барлық жиынтығы, А, К және Е тобының дәрумендері, натрий, хлор, мырыш, селен, мыс, кобальт, магний, кремний, калий, марганец, йод сияқты дәрумендері бар.

     Көптеген нәрлі заттар бидай дәнінің сыртқы қабығында шоғырланған, олардың едәуір бөлігі ұн тарту процесінде жоғалады.

     Фортификация-ұнға ұнтақтау кезінде аз мөлшерде дәрумендер мен минералдар енгізу процесі, бұл өнімнің сапасы мен нәрлі құндылығын арттырады. 

     Өз өмірінде көптеген адамдар темір тапшылығы анемиясына тап болады-бұл организмдегі темірдің жетіспеушілігінен гемоглобин мен эритроциттер санының төмендеуімен сипатталатын патологиялық жағдай. Ересектер үшін темір тапшылығы келесі салдарға әкелуі мүмкін:

- барлық органдар мен жүйелер функциясының бұзылуы: жүрек-тамыр, иммундық, эндокриндік, жүйке және т.б.;

- жүктілік пен босану кезіндегі 4% өлім-жітім;

- анемиясы 30-40% әйелдер салмағы жеткіліксіз балаларды жиі туады;

- туберкулезді қоса алғанда, созылмалы жұқпалы аурулардың созылмалы және ауыр ағымына бейімділік;

- дене күші мен төзімділіктің 20-30%-ға және жұмыс қабілеттілігінің салдары ретінде-17% - ға төмендеуі.

     Балалар үшін темір тапшылығының салдары:

- физикалық (психомоторлық) дамудағы артта қалушылық;

-иммунитеттің әлсіреуі, инфекцияларға және зиянды экологиялық факторларға төмен төзімділік.

     Кез-келген ауруды емдеуден гөрі алдын-алу әлдеқайда оңайырақ. Сондықтан ұн тарту кәсіпорындарының тәжірибесінде ұнды фортификациялау қолданылады.

     Сондай-ақ, анемияның алдын алудың негізіне, ең алдымен, дұрыс тамақтану принциптері болып табылады. Адамның күнделікті рационында кемінде 20 мг темір болуы керек, ал жүкті әйелдер үшін бұл көрсеткіш 30 мг болуы керек. Темір мен мыстың маңызды дозалары дәнді, бұршақты және дәнді жармаларда болады.

Облыстың санитариялық қызметі ұн тарту кәсіпорындарында ұнды фортификациялауды енгізуге мониторингті жалғасуда.