АРҚАҒА АСАТЫН СӨМКЕНІ ДҰРЫС ТАҢДАУ – БҰЛ ОҚУШЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ КЕПІЛІ!

Мектеп сөмкесін немесе рюкзакты баланың бойына және салмағына сәйкес дұрыс таңдау арқаның сау болуы үшін маңызды және әрбір ата-ана үшін маңызды сұрақтардың бірі болып табылады.

Мектеп сөмкесін немесе рюкзакты сатып алғанда бірнеше негізгі сәттерді ескеру қажет: өлшемі, салмағы, анатомиялық түрі, конструкциясы, беріктігі, қолайлылығы, пайдаланылатын материалдардың сапасы және олардың қауіпсіздігі. Жүктеме барлық иыққа біркелкі түсетін нұсқаларға артықшылық беру керек. Бұл бала денесінің симметриялық қалпын сақтауға және оның қолдарын босатуға көмектеседі. Осы ережелерді сақтау сколиоз, остеохондроз сияқты аурулардың және жарық ауруының пайда болуының алдын алу шарасы болады.

Таңдау кезінде мынадай ұсынымдарды сақтау қажет:

- арнайы қаңқасы бар ортопедиялық арқалығы бар сөмкені/рюкзакты таңдау керек, салмақты және омыртқаға қысымды біркелкі бөлетін, баланың омыртқасын бұзбай, оның арқасын тік қалыпта ұстау үшін қатты болуы тиіс;

- иықбаулары баланың иығын ауыр салмақпен қиып кетпеуі үшін сипағанда жағымды, жалпақ материалдан болуы тиіс. Тұтқаларының ұзындығы реттелуі тиіс, бала оны тек екі иықбаумен асынуы, бұл ретте баланың мойнына салмақ түспеуі тиіс;

- сөмкенің өлшемі мен салмағы баланың бойы мен жасына сәйкес келуі тиіс. Мектеп рюкзагының ішіндегісінсіз салмағы 1 килограмнан аспауы тиіс. мектеп сөмкесінің салмағы ішіндегісімен бірге дамуының физикалық көрсеткіштері нормаларға сәйкес олардың жасына сәйкес келетін жалпы бала салмағының көп дегенде 10%-ын құрауы тиіс, мысалы:

1-3 сынып – 1,5 -2 кг дейін;

4-5 сынып –2-2,5 кг дейін;

6-7 сынып –3-3,5 кг дейін;

8 -11 (12) сынып –4-4,5 кг дейін.

Сонымен қатар рюкзактың ішіндегісі де маңызды болып табылады. көбіне бұл тек ауыр оқулықтар, олардың салмағы: 1-4 сынып оқушылары үшін 300 грамнан, 5-6 сынып үшін 400 грамнан, 7-9 сынып үшін 500 грамнан және 10-12 сынып үшін 600 грамнан аспауы тиіс.

«Жыл сайын мектеп оқулықтарына санитариялық-эпидемиологиялық сараптама жүргізіледі. Мысалы, 2014-2017 жылдары 2100 мектеп оқулығы мен керек-жарақтарына санитариялық-эпидемиологиялық сараптама жүргізілді. 2017 жылы 86 зерттеу нәтижелері бойынша екі үлгінің салмағы («Алматы кітап баспасы» ЖШС Алматы қ.) гигиеналық нормативтерге сәйкес келмеді (қазақ тілінде оқытатын 1 сыныпқа арналған «Русский язык» оқулығы – салмағы 402 гр, норма бойынша 300 г; орыс тілінде оқытатын 1 сыныпқа арналған «Қазақ тілі» оқулығы – салмағы 424 гр, норма бойынша 300 гр.). Сонымен бірге «Алматы кітап баспасы» ЖШС-ны тексеру кезінде жоғарыда көрсетілген үлгілерге санитариялық-эпидемиологиялық сараптама жүргізілмегені және оларға санитариялық-эпидемиологиялық қорытындының жоқ екені анықталды»,- деді Жандарбек Бекшин.

Анықталған бұзушылықтар нәтижесінде «Алматы кiтап баспасы» ЖШС-ға халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саласындағы бұзушылықтарды жою туралы нұсқама берілді, әкімшілік іс қозғалып, материалдары Алматы қ. Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотына қарауға жіберілді. Соттың қаулысы бойынша «Алматы кiтап баспасы» ЖШС комиссиялық сауда бойынша қызметі 1 ай мерзімге тоқтатыла отырып, 453800 теңге сомасында айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Балалар портфельдеріндегі артық салмақ проблемаларын шешу үшін 2017 жылдан бастап әр оқушыны оқулықтарды, ауыстыратын аяқкиімді және спорт керек-жарақтарын сақтауға арналған жеке шкафпен қамтамасыз ету бойынша жобаны іске асыру басталды. «Осындай шаралар Білім және ғылым министрлігімен және Қоғамдық денсаулық сақтау комитеті мамандарымен Е. Бектұрғановтың жетекшілік етуімен депутаттық топтың бірлескен талқылауынан кейін қабылданды. Аталған шаралар балалар арасында тірек-қозғалыс аппараты ауруларының алдын алу үшін қажет»,- деді Жандарбек Бекшин.

Сонымен бірге рюкзак таңдағанда жоғарыда аталған талаптармен қатар оның барынша қауіпсіз болуы тиіс екенін де естен шығармаңыз. Баланың жолдағы қауіпсіздігі үшін қажетті жарық шағылыстыратын ендірмелер сияқты бөлшектерге назар аудару керек. Жүргізушілер тәуліктің қараңғы кезінде немесе нашар жарықтандырылған жерлерде жолдан өткенде балаңызды жақсы көретін болады.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Қоғамдық денсаулық сақтау комитеті кесте құру, білім беру, тамақтану процесін, демалыс режимін ұйымдастыру кезінде, мектеп киіміне, оқу басылымдарына, портфель (мектеп сөмкесін) таңдауға, сондай-ақ мектеп сөмкесін күнделікті толтыру кезінде қойылатын санитариялық қағидалар мен гигиеналық нормативтердің бар екенін есте сақтауға шақырады. Балалар мен жасөспірімдердің денсаулығын сақтау да оқудағы жетістіктерге қол жеткізу сияқты өз қолыңызда!

Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінде мектептердің оқу жылына дайындығы кезінде 8/7172/74-18-64 телефоны бойынша қауырт желі жұмыс істейтінін, оған мектептердің жаңа оқу жылына дайындығы сәйкес болмағанда (авариялық жағдайда болса), сондай-ақ санитариялық-техникалық, гигиеналық жағдайының, тамақтандыруды ұйымдастыру және білім беру процесі сапасының бұзылу фактілері анықталған жағдайда ауызша немесе жазбаша шағымданып, жүгінуге болатынын ескертеміз.