
2018 жылғы 10 тамызда Орталық коммуникациялар қызметінде орталық мемлекеттік органдардың қатысуымен (ҚР ДСМ, АШМ, БҒМ, ЭДМ, ІІМ ТЖК және т.б.) аса қауіпті инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай және Возрождение аралының қазақстандық бөлігін зерттеу шаруашылық қажеттігі үшін пайдалану мәселелері бойынша баспасөз-конференциясы өтті.
Возрождение аралы Арал теңізінде Өзбекстан және Қазақстан шекараларының аясында орналасқан. Оның аумағы шамамен 200 шаршы км., оның ішінде аралдың қазақстандық бөлігі– 70 шаршы км.
Қазақстан Республикасының Үкіметі аралдың қазақстандық бөлігінің шаруашылық мұқтаждарына пайдалануға жарамдылығын зерттеу жүргізу туралы тапсырма берілді, сондай-ақ болашақта көмірсутек шикізаты шоғырларын әзірлемелер өткізу туралы.
Осыған орай, Возрождение аралының қазақстандық бөлігінде және Арал теңізіне іргелес құрлық (жағалау) аумағында эпидемиологиялық саламаттылықты қамтамасыз ету және мониторинг жүргізу жөніндегі 2018 – 2020 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары 2018 жылғы 13 сәуірде Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысымен бекітілді.
Аталған Жоспардың іске асуына 11 мемлекеттік орган тартылған.
Шаруашылық және өнеркәсіптік әзірлемелерді жүзеге асыру үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету үшін аралда санитарлық-эпидемиологиялық жағдайды зерделеу қажет. Бұрын, 2003 - 2005 жылдары Қазақстан РЕспубликасы Денсаулық сақтау министрлігінің М. Айкимбаев атындағы Қазақ каратиндік және зооноздық инфекциялар ғылыми орталығы (ҚКЖЗЖҒО) аралда зерделеу жүргізді, 1802 топырақ сынамасын, 2101 жылы қанды жануарлар мен 8286 олардың эктопаразиттерін (бүрге мен кене) зерттеді. Зерттеу барысында Возрождение аралының қазақстандық бөлігінің эпидемиологиялық (инфекциялық) қаупі жоқ екендігі туралы нәтиже алынды.
Зерттеулер жүргізілген сәттен бастап 13 жылдан астам мерзімнің өтуіне байланысты іс-шаралар жоспарының шеңберінде эпидемиологиялық зерттеу қайта өткізіледі, бұл нақты жағдайды бағалауға, адамға қаупі болуы немесе болмауы, қазақстандық аумақтың қауіпсіз шаруашылық игеру мүмкіндіктері бойынша қорытынды шығаруға мүмкіндік береді.
Эпидемиологиялық мониторингтен басқа ғылыми зерттеулерді жаңарту болжанады. ҚР Білім және ғылым министрлігі 2018 - 2020 жылдарға Возрождение аралы аумағының қазақстандық бөлігін шаруашылық айналымға енгізуді ғылыми-тәжірибелік сүйемелдеу бағдарламасы бекітілген.
Қазақстан аумағындағы бұрынғы аралдан құрлық бөлігін су перешеек ажыратады, бұл мұнда персонал мен көліктің қол жеткізуін шектейді. Бүгінде аралға адамдар тікұшақ техникасымен ғана түседі. Сол уақытта Өзбекстан тарапында арал толығымен ашық.
Осыған байланысты, аралда бірлескен жұмыс жоспарын туралы Өзбекстанмен сараптамалық кеңестер басталды.
Жалпы, Жоспарды іске асыру мынадай іс-шараларды көздейді:
Мемлекеттік шекараның Қазақстан-Өзбек учаскесін шегендеу жұмыстары аяқтау;
Возрождение аралы аумағын шаруашылық игеру бойынша іс-шаралардың ғылыми негізделген кешенін әзірлеу;
Эпидемиологиялық мониторинг жүргізу көлемі мен аумағын айқындау үшін аралда жоспарланатын өнеркәсіптік, геологиялық барлау, ауыл шаруашылығы және өзге де іс-шаралардың орындылығы мен көлемін айқындау;
Возрождение аралынын аумағына іргелес Арал маңы аудандарында болып жатқан өзгерістерді анықтау, әртүрлі нозологиялық нысандардағы эпизоотиялық процестердің экстенсивтілігі мен қарқындылығы серпініндегі үрдістерді анықтау үшін олардағы аса қауіпті және зооноздық инфекциялардың табиғи ошақтарының серпініне мониторинг жүргізу
Возрождение аралының аумағын зерттеу бойынша ақпарат алуға бағытталған шет елдермен өзара іс-қимылды және консультацияларды қамтамасыз ету