Тексеру комиссиясының ерекше бақылауымен жергілікті бюджетке салықтардың түсуі

Тексеру комиссиясының ерекше бақылауымен жергілікті бюджетке салықтардың түсуі

Тексеру комиссиясының ерекше бақылауымен жергілікті бюджетке салықтардың түсуі

 

Қазіргі уақытта жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің рөлі біздің өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы үшін өте маңызды. Біздің облысымыз субвенциялық болып табылатыны құпия емес, «2020-2022 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттер туралы» ҚР Заңына сәйкес республикалық бюджеттен 2020 жылға 142,6 млрд.теңге сомасында субвенциялар көзделген.

Бұл факт әлеуметтік мәселелерді шешу үшін қажетті шығындардың жергілікті бюджетке салықтың аз түсетінін көрсетеді.

Осыған байланысты Қарағанды облысы бойынша тексеру комиссиясымен жүргізілген мемлекеттік кірістер органдарының аудиті өзекті және уақтылы болып табылады.

Осылайша, 2020 жылға арналған мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне сәйкес, Қарағанды облысы бойынша тексеру комиссиясымен «Салықтық әкімшілендірудің тиімділігіне, жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің толықтығы мен уақтылығына, бюджетке түсетін түсімдерді өндіріп алуға, сондай-ақ жергілікті бюджеттен қате (артық) төленген сомаларды қайтарудың, есепке жатқызудың дұрыстығына мемлекеттік аудит» жүргізілді.

Бюджеттік сыныптаманың 8 коды бойынша 14 мемлекеттік кірістер басқармасы тексерілді:

- 101201 төлем көзінен салық салынатын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы 101202 төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы, 103101 Әлеуметтік салық;

- 104101 заңды тұлғалардың және жеке кәсіпкерлердің мүлкіне салынатын салық, 104302 жер салығы;

- 104502 бірыңғай жер салығы;

- 104402 Жеке тұлғалардың көлік құралдарына салынатын салық;

- 105316 қоршаған ортаға эмиссия үшін төлем.

Аудиторлық іс-шараның қысқаша қорытындылары (мың теңге, бірл.)

№

Аудандар

Бұзушылықтардың жалпы сомасы

Оның ішінде

Түсуге жататындардан

Рәсім    дік бұшу  шылық

Бюджеттің тікелей шығындары

Өзге де

Түсуге жататындар

Аудит барысында және отырысқа дейін келіп түсті

% өтеу

Түсіетін қалдық

1

Ұлытау

25952,0

1852,0

3000,0

21100,0

3577,7

17,0

17522,3

5

2

Сәтпаев

9124,9

397,7

 

8727,2

8727,2

100,0

0,0

3

3

Шет

8779,0

79,5

 

8699,4

8699,4

100,0

0,0

3

4

Қарқаралы

4459,5

12,6

 

4446,9

4446,9

100,0

0,0

4

5

Бұқар -Жырау

3018,7

0,0

2706,1

312,6

132,0

42,2

180,6

9

6

Ақтоғай

2965,5

1106,4

 

1859,1

1859,1

100,0

0,0

1

7

Абай

2109,4

582,3

910,3

616,9

616,9

100,0

0,0

16

8

Жаңаарқа

1921,6

157,0

141,5

1623,1

1154,5

71,1

468,6

10

9

Саран

1707,3

0,0

 

1707,3

1581,1

92,6

126,2

8

10

Приозерск

1173,5

0,0

 

1173,5

889,4

75,8

284,1

8

11

Қаражал

1002,7

0,0

 

1002,7

1002,7

100,0

0,0

4

12

Осакаров

925,1

0,0

 

925,1

925,1

100,0

0,0

2

13

Нұра

877,0

0,0

 

877,0

877,0

100,0

0,0

3

14

Шахтинск

709,4

0,0

 

709,4

709,4

100,0

0,0

3

 

Барлығы

64 725,6

4 187,5

6 757,9

53 780,2

34 417,8

64,0

19 362,4

79

 

Салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің уақтылығы мен толықтығына, 14 басқарма бойынша салық әкімшілігіне жүргізілген мемлекеттік аудит барысында жалпы сомасы 64725,4 мың теңгені құрайтын Қазақстан Республикасының салық және басқа заңнамаларын қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 53 780,0 мың теңге түсуге жататындар, бюджеттің тікелей шығындары - 4 187,5 мың теңге, бересі (артық төлеу) сомасын негізсіз азайтудан (артық төлеу) көрінген өзге де бұзушылықтар-6 757,7 мың теңге және 79 өзге де бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталды.

            Осылайша, бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталды: – салық және жергілікті бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша бюджетті жоспарлау және атқару кезінде-салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдері бойынша басқармалар деректерінің бекітілген бюджеттермен сәйкес келмеуі (1-Н ведомстволық есеп), бюджеттің орындалмау және/немесе асыра орындалу себептерін ашпау (Ведомстволық факторлық және салыстырмалы талдаулар), негізсіз артық төлеу есебінен бюджетті жасанды асыра орындау (Саран, Қаражал, Приозерск қалаларында, Бұқар жырау, Абай және Ұлытау аудандарында) бөлігінде 15 бұзушылық).        - көлік құралдарына салынатын салықты есептемеу және жеке тұлғалардың барлық ведомстволар үшін жалпы сомасы 12 601,1 мың теңгені төлеуге тарту. Сондай-ақ, көлік құралдарына салықты уақтылы есептемеу фактілері анықталды;- жалпы сомасы 31 197,0 мың теңгеге 13 Басқармада (Осакаров ауданын қоспағанда) салық есептілігін уақытылы ұсыну, Әлеуметтік және жеке табыс салығын төлеу камералдық бақылаудың болмауы. Сондай-ақ, салық есептілігін ұсынбауға және/немесе салық сомаларын төлемеуге байланысты (салық салынатын базаның болмауына байланысты соманы есептемеу) 34 салық төлеушіге қатысты салықтық бақылаудың болмауы; - 12 Басқармада жалпы сомасы 2 994,4 мың теңгені құрайтын салық есептілігінің, мүлік салығының және жер салығының есептелуі мен төленуіне, сондай-ақ есептеулер, декларация тапсырмаған немесе нөлдік көрсеткішті ұсынбаған 49 салық төлеушілерге қатысты камералдық бақылау жоқ. есеп беру және салық төлемегендер (Нұра және Осакаров аудандарынан басқа);-           12 Басқармада жалпы сомасы 2 994,4 мың теңгеге салық есептілігін табыс етудің, мүлік салығы мен жер салығын есептеу мен төлеудің уақтылығы мен толықтығына камералдық бақылаудың болмауы, есеп айырысуды, декларацияны ұсынбаған немесе нөлдік есеп беруді ұсынбаған және салық төлемеген 49 салық төлеушіге қатысты (Нұра және Осакаровск облыстарынан басқа);            - 12 Басқармада жалпы сомасы 7 272,1 мың теңгеге салық есептілігін уақытылы және толық ұсынуға, қоршаған ортаға эмиссия үшін төлемақыны есептеу мен төлеуге камералдық бақылаудың болмауы, сондай-ақ салық салынатын базаның болмауына байланысты соманы есептемей 20 салық төлеушіге қатысты (Абай және Осакаров аудандарын қоспағанда)             -Саран, Шахтинск, Сәтпаев қалаларының, Нұра, Бұқар Жырау, Жаңаарқа, Шет және Осакаров аудандарының басқармаларында 72 борышкер бойынша уәкілетті органға мәжбүрлеп өндіріп алу үшін салық бұйрықтарын жібермеу бөлігінде бұзушылықтар анықталды;            - мүлікке билік етуді шектеу туралы қабылданған шешімдер бойынша тізімдеме актісі Саран (5 факті бойынша), Сәтпаев (10 факті бойынша), Приозерск (1 факті бойынша), Шахтинск (12 факті бойынша), Нұра (1 факті бойынша), Қарқаралы (3 факті бойынша), шет (2 факті бойынша) және Абай аудандары басқармаларында (3 факті бойынша) жасалмады;            - Саран, Сәтпаев қалаларының, Қарқаралы және Шет аудандарының басқармаларында салық заңнамасын бұзуға жол берген салық төлеушілерді әкімшілік жауапкершілікке тарту кезінде кәсіпкерлік субъектісінің санатын дұрыс айқындамау салдарынан жалпы сомасы 360,4 мың теңге айыппұлды төмендетуге әкеп соққан.             -  Басқармада 14 салық заңнамасын бұзған салық төлеушілерге қатысты 205 факт бойыншаәкімшілік шаралар қолданылмағаны анықталды, оның ішінде 101 салық төлеуші ​​мемлекеттік тексеру кезінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды;             - Басқармалардың «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 272 және 288-баптарының бөлігін дұрыс анықтамауына байланысты, салық төлеушілер ай сайынғы есептік көрсеткіштің белгілі бір мөлшерінде ақшалай айыппұл түріндегі әкімшілік айыппұлдың орнына ескерту түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Нәтижесінде Сәтпаев қаласы (397,7 мың теңге), Ұлытау ауданы (1 716,0 мың теңге), Ақтоғай ауданы (1 106,4 мың теңге) және Абай ауданы (72,2 мың теңге) бойынша жалпы сомасы 3 292,3 мың теңгеге әкімшілік айыппұлдар салынған жоқ;             Қарқаралы және Ұлытау аудандарында, Приозерск қаласында жергілікті бюджеттен қате төленген (шамадан тыс) сомаларды есепке алу (қайтару) талаптарының бұзылуы анықталды;            - Бұқар-Жырау, Жаңаарқа, Ұлытау және Абай аудандарында жалпы сомасы 6 757,7 мың теңгені құрайтын, сондай-ақ Бұқар жырау мен Ұлытау облыстарындағы 4 салық төлеушілерге қатысты қарыздарды немесе артық төлемдерді негізсіз қысқарту бөлігінде басқа да бұзушылықтар анықталды;            - «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы ұсынған уәкілетті органның салық салынатын объектілері бар заңды тұлғалар және жеке кәсіпкерлер, сондай-ақ салық салынатын объектілер және (немесе) заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерге салық салуға байланысты объектілер туралы 2017, 2018 жж. 2019 жыл Приозерск қаласы мен Ұлытау ауданында құрылды (мемлекеттік аудит барысында алынған, сұрау салу бойынша алынған). Басқарма бөлігінде 2018 жылға арналған жергілікті бюджеттің орындалуы 

млн.теңге

№

Аудандар

2018 жыл

 

жоспар

факт

Кері қацтарылған

түспеген

орындалмаған

 

%

сома

 

1

Абай ауданы

3 521,6

3 622,7

102,9

101,2

169,4

270,5

 

2

Саран қаласы

1 781,6

1 817,4

102,0

35,8

0,2

35,9

 

3

Бұқар-Жырау ауданы

2 959,0

3 021,1

102,1

62,1

0,0

62,1

 

4

Қарқаралы ауданы

1 118,6

1 232,3

110,2

113,7

0,0

113,7

 

5

Шет ауданы

3 159,2

3 498,0

110,7

338,7

1,5

340,2

 

6

 Шахтинск қаласы

1 826,0

1 859,8

101,9

33,8

55,4

89,2

 

7

Приозерск қаласы

337,3

358,2

106,2

21,0

2,1

23,1

 

8

Ұлытау ауданы

5 198,0

5 227,9

100,6

29,9

14,8

44,7

 

9

Осакаров ауданы

1 287,2

1 343,4

104,4

56,2

15,4

71,6

 

10

Ақтоғай ауданы

1 704,9

1 903,0

111,6

198,1

0,1

198,2

 

11

Нұра ауданы

1 535,8

1 752,3

114,1

216,6

14,3

230,9

 

12

Жаңаарқа ауданы

1 103,0

1 108,5

100,5

5,5

28,5

34,0

 

13

Қаражал қаласы

1 767,5

1 916,4

108,4

148,9

1,2

150,1

 

14

Сәтпаев қаласы

3 548,6

3 605,7

101,6

57,0

75,5

132,6

 

Барлығы

30 848,3

32 266,7

104,6

1 418,4

378,5

1 796,9

 

             2018 жылы барлық басқармалар жалпы сомасы 1 418,4 млн.теңгеге (104,6%) салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдері бойынша жоспардың жалпы көлемін артығымен орындауын қамтамасыз етті.            Сонымен қатар, 12 облыста жалпы сомасы 378,5 млн.теңгені құрайтын кейбір бюджеттік жіктеу кодтары бойынша жоспардың орындалмауы байқалады (Бұқар-Жырау мен Қарқаралы аудандарын қоспағанда), бұл жерде айтарлықтай жетіспеушілік бар - Абай облысында (169,4 млн. теңге) Сәтпаев қаласы (75,5 млн. теңге), Шахтинск қаласы (55,4 млн. теңге), Жаңаарқа ауданы (28,5 млн. теңге), барлық облыстарда бір мезгілде 1796,9 түсімдердің бірқатар түрлерін бір уақытта артық орындаумен, оның ішінде болжамды көрсеткіштердің артық орындалуының ең көп мөлшері Шет ауданында (340,2 млн. теңге), Абай ауданында (270,5 млн. теңге), Нурин ауданына (230,9 млн. теңге), Ақтоғай ауданында (198,2 млн. теңге) тиесілі. Қаражал қаласы (150,1 млн. теңге), Сәтпаев қаласы (132,3 млн. теңге).Басқарма бөлігінде 2018 жылға арналған жергілікті бюджеттің орындалуы

млн.теңге

№

Аудандар

2019 жыл

жоспар

факт

ауытқу

түспеген

орындалмаған

%

сома

    

1

Абай ауданы

3 582

4 079

113,9

498

24

521

2

Саран қаласы

1 893

2 092

110,5

199

71

271

3

Бұқар-Жырау ауданы

2 978

3 113

105

135

2

137

4

Қарқаралы ауданы

1 230

1 438

117

209

4

212

5

Шет ауданы

3 668

3 892

106,1

225

0

225

6

 Шахтинск қаласы

1 905

2 030

106,5

124

92

216

7

Приозерск қаласы

345

385

111,7

40

9

49

8

Ұлытау ауданы

5 106

5 406

105,9

300

4

304

9

Осакаров ауданы

1 185

1 403

118,4

218

6

224

10

Ақтоғай ауданы

1 817

2 019

111,2

203

53

256

11

Нұра ауданы

1 752

1 847

105,4

95

13

108

12

Жаңаарқа ауданы

1 019

1 091

107

72

36

107

13

Қаражал қаласы

1 823

2 011

110,3

188

31

219

14

Сәтпаев қаласы

3 499

3 842

109,8

343

50

393

Барлығы

31 802

34 650

109,0

2 848

393

3 241
                 

2019 жылы барлық басқармалар жалпы сомасы 2 848,0 млн.теңгеге (109,0%) салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдері бойынша жоспардың жалпы көлемін асыра орындауды қамтамасыз етті немесе 2018 жылға қарағанда 2 есе артық.

Кейбір БЖК кодтары бойынша 13 Басқармада жеткіліксіз түсімдер (Шет ауданын қоспағанда) белгіленген, оның ішінде маңыздылары: Шахтинск қаласы бойынша - 92,0 млн.теңге, Саран қаласы бойынша - 71,0 млн. теңге, Ақтоғай ауданы бойынша - 53,0 млн. теңге, Сәтпаев қаласы бойынша - 50,0 млн. теңге, Жаңаарқа ауданы бойынша - 36,0 млн. теңге, Қаражал қаласы бойынша - 31,0 млн. теңге.

Жалпы сомасы 3 241,0 млн.теңгені құрайтын 2019 жылғы бюджеттің артығымен орындалуы барлық аймақтарда орын алды (2018 жылмен салыстырғанда 1,8 есе көп).

 

2018 және 2019 жылдарға салық салу базасын кеңейту жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау

№

Аудандар

2018 жыл

2019 жыл

жоспар

факт

ауытқу

жоспар

факт

ауытқу

%

сумма

    

%

сумма

1

Абай ауданы

9 431

9 497

101

66

15 255

24 837

163

9 582

2

Саран қаласы

23 493

11 412

49

-12 081

24 800

41 950

169

17 150

3

Бұқар-Жырау ауданы

32 884

32 839

100

-45

35 445

36 287

102

842

4

Қарқаралы ауданы

6 400

5 751

90

-649

10 645

39 033

367

28 388

5

Шет ауданы

8 496

9 103

107

607

35 465

36 626

103

1 161

6

 Шахтинск қаласы

26 390

31 348

119

4 958

29 285

41 496

142

12 211

7

Приозерск қаласы

759

980

129

221

2 050

4 528

221

2 478

8

Ұлытау ауданы

1 195

1 194

100

-1

1 470

2 025

138

555

9

Осакаров ауданы

19 880

19 926

100

46

24 150

44 655

185

20 505

10

Ақтоғай ауданы

24 118

24 238

100

120

30 955

36 831

119

5 876

11

Нұра ауданы

15 614

22 781

146

7 167

24 805

43 394

175

18 589

12

Жаңаарқа ауданы

23 509

23 510

100

1

34 565

36 895

107

2 330

13

Қаражал қаласы

15 219

15 303

101

84

21 280

26 994

127

5 714

14

Сәтпаев қаласы

31 200

40 896

131

9 696

47 850

55 548

116

7 698

БАРЛЫҒЫ:

238 588

248 778

104

10 190

338 020

471 099

139

133 079

Салық салынатын базаны ұлғайту жөніндегі іс-шаралар жоспарына сәйкес бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің қосымша түсімдері жоспарланған, оның ішінде:

- 2018 жылы 238 588,0 мың теңге сомасында, нақты жоспар 104,3% немесе 248 778,0 мың теңге сомасында орындалды.

Сонымен бірге, 4 аймақ жалпы сомасы 12 776,0 мың теңгені құрайтын жоспарларды орындамады, оның ішінде Саран қаласының басқармалары - 51% немесе 12 081,0 мың теңге, Қарқаралы ауданы - 10% немесе 649 сомасында. , 0 мың теңге, Бұқар жырау және Ұлытау аудандары 0,1% немесе сәйкесінше 45,0 мың теңге және 1 мың теңге мөлшерінде.

2019 жылы жалпы сомасы 338 020,0 мың теңге. Жоспардың орындалуы 139,4% құрады немесе 471 098,8 мың теңгені құрады, барлық бөлімдер бойынша жоспарлар артық орындалды.

* - 2020 жылға қаржы жылының аяқталмауына байланысты есептелмеген.

 

14 мемлекеттік кірістер басқармасының деректері бойынша камералдық бақылау нәтижелері бойынша 2018, 2019 жылдары және 2020 жылдың 8 айында салық төлеушілердің Қазақстан Республикасының салық заңнамасының нормаларын жалпы сомасы 6 621 042,9 мың теңгеге бұзушылықтары анықталды, оның ішінде бұзушылықтардың расталған сомасы 5 619 214,3 мың теңге немесе 84,9%, расталмаған сомасы - 1 001,8 мың теңге (0,01%), айырмашылығы-1 000,8 мың теңге.

Камералдық бақылау нәтижелері бойынша 3 319 хабарлама қалыптастырылып, жіберілді

 

 

2018, 2019 және 2020 жылдың 8 айларындағы камералдық бақылау нәтижелері

мың теңге

№

Аудандар

кезең

хабарлама саны.

бұзушылық сомасы

расталған сома

расталмаған сома

1

Абай ауданы

 

2018 год

52

208650,8

205443,4

3207,4

2019 год

296

65626,6

59072,0

4372,4

қаңтар-тамыз 2020

4

878,9

878,9

-

2

Саран қаласы

 

2018

41

14278,7

13825,5

453,2

2019

276

34580,4

24376,1

10204,3

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

3

Бұқар-Жырау  ауданы

2018

68

2952158,7

2674881,5

277277,2

2019

323

285414,5

97373,5

188041

қаңтар-тамыз 2020

5

406,8

303,6

103,2

4

Каркаралы ауданы

 

2018

36

437451,4

435181,4

2270,0

2019

16

47162,6

47162,6

-

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

5

Шет ауданы

 

2018

145

605451,5

595391,2

10060,3

2019

109

659366,8

634643,8

24723,0

қаңтар-тамыз 2020

2

3014,9

2902,5

112,4

6

 Шахтинск қаласы

2018

15

43992,7

43992,7

-

2019

285

20192,8

19142,8

1050,0

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

7

Приозерск қаласы

 

2018

11

2236,1

2236,1

-

2019

86

67508,6

67313,5

195,2

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

8

Ұлытау ауданв

 

2018

9

6563,2

6563,2

-

2019

105

8224,2

4051,4

4172,8

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

9

Осакаров ауданы

2018

99

35407,3

35407,3

-

2019

300

139830,5

138382,3

1448,2

қаңтар-тамыз 2020

22

4249,9

4249,9

-

10

Ақтоғай ауданы

 

2018

28

101100,5

3625,7

97474,8

2019

34

94310,6

4260,1

90050,5

қаңтар-тамыз 2020

1

-

-

-

11

Нұра ауданы

 

2018

7

11517,2

11517,2

-

2019

213

49025,7

8113,4

40912,2

қаңтар-тамыз 2020

1

452,4

452,4

-

12

Жаңаарқа ауданы

2018

47

82798,5

75754,5

7044,0

2019

188

45278,6

34922,9

10355,7

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

13

Қаражал қаласы

 

2018

72

105590,7

104722,6

868,1

2019

54

189226,7

173882,2

15344,5

қаңтар-тамыз 2020

26

42045,1

41977,3

67,8

14

Сәтпаев қаласы

2018

30

36599,2

12128,9

24470,3

2019

310

220023,3

32473,2

187550,1

қаңтар-тамыз 2020

3

426,5

426,5

-

 

Барлығы

 

3319

6621042,9

5619214,3

1001829

 

Оның ішінде

2018 жыл

660

4643796,5

4220671,2

423125,3

 

 

2019 жыл

2595

1925771,9

1347352

578419,9

 

 

қаңтар-тамыз 2020

64

51474,5

51191,1

283,4

Басқармалардың ішкі қызметін жүйелі бақылаудың жоқтығынан жалпы сомасы 54 583,25 мың теңгеге салықтар мен төлемдердің бюджетке толық және уақтылы түсуі қамтамасыз етілмеген. Бұдан басқа, 115 салық төлеуші бойынша салық есептілігін табыс ету және салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеу бойынша камералдық бақылау жүргізілген жоқ (салық салынатын базаның болмауына байланысты салық және басқа да төлемдер сомалары есептелмеген).

72 жеке тұлғаға салықтық бұйрықтардың уәкілетті органдарға жіберілмеуі және қарыздарды кейіннен мәжбүрлеп өндіріп алу туралы 37 шешім негізінде мүліктік тізімдемелердің жасалмауы 2017-2019 жылдардағы берешек көлемінің сақталуына және олардың бюджетке түсуінің кешігуіне себеп болды.

Әкімшілік жазалау шараларын дұрыс қолданбау жалпы сомасы 3 384,5 мың теңге бюджет шығынына әкеп соқты. Сондай-ақ, 205 салық төлеушіге қатысты салық заңнамасын жүйелі түрде бұзуға жол берілгеніне және жіберілген хабарламаларға қарамастан әкімшілік жазалау шараларын қолданбау анықталды.

Мемлекеттік кірістер органдарында қазіргі заманғы ақпараттық жүйелер мен технологиялық сервистерді енгізу және пайдалану өзінің оң нәтижелерін береді.

Сонымен қатар, салық төлеушілер санының, салық салынатын базаның және ставкалардың ұлғаюы алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 2019 жылы салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдерінің 107,4% - ға немесе 2 383,3 млн.теңге сомаға ұлғаюына әкеп соқты.

Бұл ретте, салықтар және басқа да міндетті төлемдер бойынша жергілікті бюджеттің атқарылуын талдау жеткілікті пессимистік болжамды көрсетеді, соның салдарынан өңірлердің бюджеті жыл сайын асыра орындалады (2018 жылы 4,6% - ға немесе 1 418,4 млн. теңге сомасына, 2019 жылы 9% - ға немесе 2 848,0 млн. теңге сомасына);

Сондай-ақ, бюджеттің бірқатар салық түрлері бойынша атқарылуы кезінде салық төлеушілердің ақшалай қаражатқа аванс беруі есебінен жоспарды орындау практикасы қалыптасады, осылайша есепті кезеңдегі түсімдер сомасын асырып, кейінгі жылдарға арналған табысты қалыптастыруға деректерді бұрмалайды.

Берешек көлемінің сақталуы қабылданған шаралардың жеткіліксіздігін және салық органдары үшін салықтық түсімдерді басқарудың экономикалық тиімділігінің төмендеуін көрсетеді, бұл салық органдары үшін бірінші кезектегі және маңызды болуы керек.

Уәкілетті органдардың салық салынатын база бойынша деректерді толық ұсынбауы, көлік құралдары бойынша бұрмаланған деректерді ұсынуы, салықты есептемеуі және уақтылы есептемеуі, салық ставкаларын дұрыс қолданбауы, сондай-ақ жекелеген салық төлеушілердің салық есептілігін ұсынбауы жалпы сомасы 54 583,25 мың теңгеге жергілікті бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз етпеді.

Салықтық әкімшілендіруді талдау салық заңнамасының талаптарын орындамаған салық төлеушілерге толық шаралар қабылданбағанын көрсетті, соның салдарынан көптеген салық төлеушілер салықтарды уақтылы және толық төлеуге, сондай-ақ жүйелі бұзушылықтардың болуына қарамастан әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды.

Мысалы, әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 272 және 288-баптарының тек 4 Басқарма бойынша дұрыс қабылданбауы 3 292,3 мың теңге сомасында бюджеттің жоғалуына әкеп соқты. Сонымен қатар, салық заңнамасын жүйелі түрде бұзуға жол берген 205 салық төлеуші бойынша оларды анықтау фактілері болған жағдайда әкімшілік жазалау шаралары қабылданбаған.

Салықтық әкімшілендірудің қол режимі жойылған жоқ, бұл көп еңбек шығындарын, қызметкерлердің жүктемесін талап етеді, бұл өз кезегінде кадрлардың тұрақтамауына әсер етеді.

Атқарушылық іс жүргізу және Мемлекеттік кіріс органдарының интеграцияланған ақпараттық жүйесінің болмауы салдарынан олардың тиісінше өзара іс-қимылы байқалуда, салық бұйрықтарын жіберу тетігі автоматтандырылмаған, мемлекеттік кіріс органдарында олардың орындалуы туралы мәліметтер жоқ.

Аудандық (қалалық) бюджет деңгейін қосымша 4-деңгейге бөлу ауылдық әкімдіктерде тиісті дағдылары, салық салынатын базасы және ақпараттық жүйесі (ОБДС) бар мамандардың болмауына байланысты салық түсімдерін есептеу және бақылау процесін қиындатады.

Тексеру комиссиясының Қарағанды облысы бойынша аудит нәтижелері бойынша салық салуды әкімшілендіру мәселелері бойынша НҚА жетілдіру бойынша ұсыныстармен ҚР ҚМ МКК хат, сондай-ақ бұзушылықтарды жою үшін нұсқамаларды аумақтық мемлекеттік кірістер басқармаларына жолданатын болады.

 

Тексеру комиссиясының мүшесі                                        А.Б. Таханов

    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тексеру комиссиясының ерекше бақылауымен жергілікті бюджетке салықтардың түсуі

 

Қазіргі уақытта жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің рөлі біздің өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы үшін өте маңызды. Біздің облысымыз субвенциялық болып табылатыны құпия емес, «2020-2022 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттер туралы» ҚР Заңына сәйкес республикалық бюджеттен 2020 жылға 142,6 млрд.теңге сомасында субвенциялар көзделген.

Бұл факт әлеуметтік мәселелерді шешу үшін қажетті шығындардың жергілікті бюджетке салықтың аз түсетінін көрсетеді.

Осыған байланысты Қарағанды облысы бойынша тексеру комиссиясымен жүргізілген мемлекеттік кірістер органдарының аудиті өзекті және уақтылы болып табылады.

Осылайша, 2020 жылға арналған мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне сәйкес, Қарағанды облысы бойынша тексеру комиссиясымен «Салықтық әкімшілендірудің тиімділігіне, жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің толықтығы мен уақтылығына, бюджетке түсетін түсімдерді өндіріп алуға, сондай-ақ жергілікті бюджеттен қате (артық) төленген сомаларды қайтарудың, есепке жатқызудың дұрыстығына мемлекеттік аудит» жүргізілді.

Бюджеттік сыныптаманың 8 коды бойынша 14 мемлекеттік кірістер басқармасы тексерілді:

- 101201 төлем көзінен салық салынатын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы 101202 төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы, 103101 Әлеуметтік салық;

- 104101 заңды тұлғалардың және жеке кәсіпкерлердің мүлкіне салынатын салық, 104302 жер салығы;

- 104502 бірыңғай жер салығы;

- 104402 Жеке тұлғалардың көлік құралдарына салынатын салық;

- 105316 қоршаған ортаға эмиссия үшін төлем.

Аудиторлық іс-шараның қысқаша қорытындылары (мың теңге, бірл.)

№

Аудандар

Бұзушылықтардың жалпы сомасы

Оның ішінде

Түсуге жататындардан

Рәсім    дік бұшу  шылық

Бюджеттің тікелей шығындары

Өзге де

Түсуге жататындар

Аудит барысында және отырысқа дейін келіп түсті

% өтеу

Түсіетін қалдық

1

Ұлытау

25952,0

1852,0

3000,0

21100,0

3577,7

17,0

17522,3

5

2

Сәтпаев

9124,9

397,7

 

8727,2

8727,2

100,0

0,0

3

3

Шет

8779,0

79,5

 

8699,4

8699,4

100,0

0,0

3

4

Қарқаралы

4459,5

12,6

 

4446,9

4446,9

100,0

0,0

4

5

Бұқар -Жырау

3018,7

0,0

2706,1

312,6

132,0

42,2

180,6

9

6

Ақтоғай

2965,5

1106,4

 

1859,1

1859,1

100,0

0,0

1

7

Абай

2109,4

582,3

910,3

616,9

616,9

100,0

0,0

16

8

Жаңаарқа

1921,6

157,0

141,5

1623,1

1154,5

71,1

468,6

10

9

Саран

1707,3

0,0

 

1707,3

1581,1

92,6

126,2

8

10

Приозерск

1173,5

0,0

 

1173,5

889,4

75,8

284,1

8

11

Қаражал

1002,7

0,0

 

1002,7

1002,7

100,0

0,0

4

12

Осакаров

925,1

0,0

 

925,1

925,1

100,0

0,0

2

13

Нұра

877,0

0,0

 

877,0

877,0

100,0

0,0

3

14

Шахтинск

709,4

0,0

 

709,4

709,4

100,0

0,0

3

 

Барлығы

64 725,6

4 187,5

6 757,9

53 780,2

34 417,8

64,0

19 362,4

79

 

Салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің уақтылығы мен толықтығына, 14 басқарма бойынша салық әкімшілігіне жүргізілген мемлекеттік аудит барысында жалпы сомасы 64725,4 мың теңгені құрайтын Қазақстан Республикасының салық және басқа заңнамаларын қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 53 780,0 мың теңге түсуге жататындар, бюджеттің тікелей шығындары - 4 187,5 мың теңге, бересі (артық төлеу) сомасын негізсіз азайтудан (артық төлеу) көрінген өзге де бұзушылықтар-6 757,7 мың теңге және 79 өзге де бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталды.

            Осылайша, бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталды: – салық және жергілікті бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша бюджетті жоспарлау және атқару кезінде-салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдері бойынша басқармалар деректерінің бекітілген бюджеттермен сәйкес келмеуі (1-Н ведомстволық есеп), бюджеттің орындалмау және/немесе асыра орындалу себептерін ашпау (Ведомстволық факторлық және салыстырмалы талдаулар), негізсіз артық төлеу есебінен бюджетті жасанды асыра орындау (Саран, Қаражал, Приозерск қалаларында, Бұқар жырау, Абай және Ұлытау аудандарында) бөлігінде 15 бұзушылық).        - көлік құралдарына салынатын салықты есептемеу және жеке тұлғалардың барлық ведомстволар үшін жалпы сомасы 12 601,1 мың теңгені төлеуге тарту. Сондай-ақ, көлік құралдарына салықты уақтылы есептемеу фактілері анықталды;- жалпы сомасы 31 197,0 мың теңгеге 13 Басқармада (Осакаров ауданын қоспағанда) салық есептілігін уақытылы ұсыну, Әлеуметтік және жеке табыс салығын төлеу камералдық бақылаудың болмауы. Сондай-ақ, салық есептілігін ұсынбауға және/немесе салық сомаларын төлемеуге байланысты (салық салынатын базаның болмауына байланысты соманы есептемеу) 34 салық төлеушіге қатысты салықтық бақылаудың болмауы; - 12 Басқармада жалпы сомасы 2 994,4 мың теңгені құрайтын салық есептілігінің, мүлік салығының және жер салығының есептелуі мен төленуіне, сондай-ақ есептеулер, декларация тапсырмаған немесе нөлдік көрсеткішті ұсынбаған 49 салық төлеушілерге қатысты камералдық бақылау жоқ. есеп беру және салық төлемегендер (Нұра және Осакаров аудандарынан басқа);-           12 Басқармада жалпы сомасы 2 994,4 мың теңгеге салық есептілігін табыс етудің, мүлік салығы мен жер салығын есептеу мен төлеудің уақтылығы мен толықтығына камералдық бақылаудың болмауы, есеп айырысуды, декларацияны ұсынбаған немесе нөлдік есеп беруді ұсынбаған және салық төлемеген 49 салық төлеушіге қатысты (Нұра және Осакаровск облыстарынан басқа);            - 12 Басқармада жалпы сомасы 7 272,1 мың теңгеге салық есептілігін уақытылы және толық ұсынуға, қоршаған ортаға эмиссия үшін төлемақыны есептеу мен төлеуге камералдық бақылаудың болмауы, сондай-ақ салық салынатын базаның болмауына байланысты соманы есептемей 20 салық төлеушіге қатысты (Абай және Осакаров аудандарын қоспағанда)             -Саран, Шахтинск, Сәтпаев қалаларының, Нұра, Бұқар Жырау, Жаңаарқа, Шет және Осакаров аудандарының басқармаларында 72 борышкер бойынша уәкілетті органға мәжбүрлеп өндіріп алу үшін салық бұйрықтарын жібермеу бөлігінде бұзушылықтар анықталды;            - мүлікке билік етуді шектеу туралы қабылданған шешімдер бойынша тізімдеме актісі Саран (5 факті бойынша), Сәтпаев (10 факті бойынша), Приозерск (1 факті бойынша), Шахтинск (12 факті бойынша), Нұра (1 факті бойынша), Қарқаралы (3 факті бойынша), шет (2 факті бойынша) және Абай аудандары басқармаларында (3 факті бойынша) жасалмады;            - Саран, Сәтпаев қалаларының, Қарқаралы және Шет аудандарының басқармаларында салық заңнамасын бұзуға жол берген салық төлеушілерді әкімшілік жауапкершілікке тарту кезінде кәсіпкерлік субъектісінің санатын дұрыс айқындамау салдарынан жалпы сомасы 360,4 мың теңге айыппұлды төмендетуге әкеп соққан.             -  Басқармада 14 салық заңнамасын бұзған салық төлеушілерге қатысты 205 факт бойыншаәкімшілік шаралар қолданылмағаны анықталды, оның ішінде 101 салық төлеуші ​​мемлекеттік тексеру кезінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды;             - Басқармалардың «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 272 және 288-баптарының бөлігін дұрыс анықтамауына байланысты, салық төлеушілер ай сайынғы есептік көрсеткіштің белгілі бір мөлшерінде ақшалай айыппұл түріндегі әкімшілік айыппұлдың орнына ескерту түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Нәтижесінде Сәтпаев қаласы (397,7 мың теңге), Ұлытау ауданы (1 716,0 мың теңге), Ақтоғай ауданы (1 106,4 мың теңге) және Абай ауданы (72,2 мың теңге) бойынша жалпы сомасы 3 292,3 мың теңгеге әкімшілік айыппұлдар салынған жоқ;             Қарқаралы және Ұлытау аудандарында, Приозерск қаласында жергілікті бюджеттен қате төленген (шамадан тыс) сомаларды есепке алу (қайтару) талаптарының бұзылуы анықталды;            - Бұқар-Жырау, Жаңаарқа, Ұлытау және Абай аудандарында жалпы сомасы 6 757,7 мың теңгені құрайтын, сондай-ақ Бұқар жырау мен Ұлытау облыстарындағы 4 салық төлеушілерге қатысты қарыздарды немесе артық төлемдерді негізсіз қысқарту бөлігінде басқа да бұзушылықтар анықталды;            - «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы ұсынған уәкілетті органның салық салынатын объектілері бар заңды тұлғалар және жеке кәсіпкерлер, сондай-ақ салық салынатын объектілер және (немесе) заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерге салық салуға байланысты объектілер туралы 2017, 2018 жж. 2019 жыл Приозерск қаласы мен Ұлытау ауданында құрылды (мемлекеттік аудит барысында алынған, сұрау салу бойынша алынған). Басқарма бөлігінде 2018 жылға арналған жергілікті бюджеттің орындалуы 

млн.теңге

№

Аудандар

2018 жыл

 

жоспар

факт

Кері қацтарылған

түспеген

орындалмаған

 

%

сома

 

1

Абай ауданы

3 521,6

3 622,7

102,9

101,2

169,4

270,5

 

2

Саран қаласы

1 781,6

1 817,4

102,0

35,8

0,2

35,9

 

3

Бұқар-Жырау ауданы

2 959,0

3 021,1

102,1

62,1

0,0

62,1

 

4

Қарқаралы ауданы

1 118,6

1 232,3

110,2

113,7

0,0

113,7

 

5

Шет ауданы

3 159,2

3 498,0

110,7

338,7

1,5

340,2

 

6

 Шахтинск қаласы

1 826,0

1 859,8

101,9

33,8

55,4

89,2

 

7

Приозерск қаласы

337,3

358,2

106,2

21,0

2,1

23,1

 

8

Ұлытау ауданы

5 198,0

5 227,9

100,6

29,9

14,8

44,7

 

9

Осакаров ауданы

1 287,2

1 343,4

104,4

56,2

15,4

71,6

 

10

Ақтоғай ауданы

1 704,9

1 903,0

111,6

198,1

0,1

198,2

 

11

Нұра ауданы

1 535,8

1 752,3

114,1

216,6

14,3

230,9

 

12

Жаңаарқа ауданы

1 103,0

1 108,5

100,5

5,5

28,5

34,0

 

13

Қаражал қаласы

1 767,5

1 916,4

108,4

148,9

1,2

150,1

 

14

Сәтпаев қаласы

3 548,6

3 605,7

101,6

57,0

75,5

132,6

 

Барлығы

30 848,3

32 266,7

104,6

1 418,4

378,5

1 796,9

 

             2018 жылы барлық басқармалар жалпы сомасы 1 418,4 млн.теңгеге (104,6%) салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдері бойынша жоспардың жалпы көлемін артығымен орындауын қамтамасыз етті.            Сонымен қатар, 12 облыста жалпы сомасы 378,5 млн.теңгені құрайтын кейбір бюджеттік жіктеу кодтары бойынша жоспардың орындалмауы байқалады (Бұқар-Жырау мен Қарқаралы аудандарын қоспағанда), бұл жерде айтарлықтай жетіспеушілік бар - Абай облысында (169,4 млн. теңге) Сәтпаев қаласы (75,5 млн. теңге), Шахтинск қаласы (55,4 млн. теңге), Жаңаарқа ауданы (28,5 млн. теңге), барлық облыстарда бір мезгілде 1796,9 түсімдердің бірқатар түрлерін бір уақытта артық орындаумен, оның ішінде болжамды көрсеткіштердің артық орындалуының ең көп мөлшері Шет ауданында (340,2 млн. теңге), Абай ауданында (270,5 млн. теңге), Нурин ауданына (230,9 млн. теңге), Ақтоғай ауданында (198,2 млн. теңге) тиесілі. Қаражал қаласы (150,1 млн. теңге), Сәтпаев қаласы (132,3 млн. теңге).Басқарма бөлігінде 2018 жылға арналған жергілікті бюджеттің орындалуы

млн.теңге

№

Аудандар

2019 жыл

жоспар

факт

ауытқу

түспеген

орындалмаған

%

сома

    

1

Абай ауданы

3 582

4 079

113,9

498

24

521

2

Саран қаласы

1 893

2 092

110,5

199

71

271

3

Бұқар-Жырау ауданы

2 978

3 113

105

135

2

137

4

Қарқаралы ауданы

1 230

1 438

117

209

4

212

5

Шет ауданы

3 668

3 892

106,1

225

0

225

6

 Шахтинск қаласы

1 905

2 030

106,5

124

92

216

7

Приозерск қаласы

345

385

111,7

40

9

49

8

Ұлытау ауданы

5 106

5 406

105,9

300

4

304

9

Осакаров ауданы

1 185

1 403

118,4

218

6

224

10

Ақтоғай ауданы

1 817

2 019

111,2

203

53

256

11

Нұра ауданы

1 752

1 847

105,4

95

13

108

12

Жаңаарқа ауданы

1 019

1 091

107

72

36

107

13

Қаражал қаласы

1 823

2 011

110,3

188

31

219

14

Сәтпаев қаласы

3 499

3 842

109,8

343

50

393

Барлығы

31 802

34 650

109,0

2 848

393

3 241
                 

2019 жылы барлық басқармалар жалпы сомасы 2 848,0 млн.теңгеге (109,0%) салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдері бойынша жоспардың жалпы көлемін асыра орындауды қамтамасыз етті немесе 2018 жылға қарағанда 2 есе артық.

Кейбір БЖК кодтары бойынша 13 Басқармада жеткіліксіз түсімдер (Шет ауданын қоспағанда) белгіленген, оның ішінде маңыздылары: Шахтинск қаласы бойынша - 92,0 млн.теңге, Саран қаласы бойынша - 71,0 млн. теңге, Ақтоғай ауданы бойынша - 53,0 млн. теңге, Сәтпаев қаласы бойынша - 50,0 млн. теңге, Жаңаарқа ауданы бойынша - 36,0 млн. теңге, Қаражал қаласы бойынша - 31,0 млн. теңге.

Жалпы сомасы 3 241,0 млн.теңгені құрайтын 2019 жылғы бюджеттің артығымен орындалуы барлық аймақтарда орын алды (2018 жылмен салыстырғанда 1,8 есе көп).

 

2018 және 2019 жылдарға салық салу базасын кеңейту жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау

№

Аудандар

2018 жыл

2019 жыл

жоспар

факт

ауытқу

жоспар

факт

ауытқу

%

сумма

    

%

сумма

1

Абай ауданы

9 431

9 497

101

66

15 255

24 837

163

9 582

2

Саран қаласы

23 493

11 412

49

-12 081

24 800

41 950

169

17 150

3

Бұқар-Жырау ауданы

32 884

32 839

100

-45

35 445

36 287

102

842

4

Қарқаралы ауданы

6 400

5 751

90

-649

10 645

39 033

367

28 388

5

Шет ауданы

8 496

9 103

107

607

35 465

36 626

103

1 161

6

 Шахтинск қаласы

26 390

31 348

119

4 958

29 285

41 496

142

12 211

7

Приозерск қаласы

759

980

129

221

2 050

4 528

221

2 478

8

Ұлытау ауданы

1 195

1 194

100

-1

1 470

2 025

138

555

9

Осакаров ауданы

19 880

19 926

100

46

24 150

44 655

185

20 505

10

Ақтоғай ауданы

24 118

24 238

100

120

30 955

36 831

119

5 876

11

Нұра ауданы

15 614

22 781

146

7 167

24 805

43 394

175

18 589

12

Жаңаарқа ауданы

23 509

23 510

100

1

34 565

36 895

107

2 330

13

Қаражал қаласы

15 219

15 303

101

84

21 280

26 994

127

5 714

14

Сәтпаев қаласы

31 200

40 896

131

9 696

47 850

55 548

116

7 698

БАРЛЫҒЫ:

238 588

248 778

104

10 190

338 020

471 099

139

133 079

Салық салынатын базаны ұлғайту жөніндегі іс-шаралар жоспарына сәйкес бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің қосымша түсімдері жоспарланған, оның ішінде:

- 2018 жылы 238 588,0 мың теңге сомасында, нақты жоспар 104,3% немесе 248 778,0 мың теңге сомасында орындалды.

Сонымен бірге, 4 аймақ жалпы сомасы 12 776,0 мың теңгені құрайтын жоспарларды орындамады, оның ішінде Саран қаласының басқармалары - 51% немесе 12 081,0 мың теңге, Қарқаралы ауданы - 10% немесе 649 сомасында. , 0 мың теңге, Бұқар жырау және Ұлытау аудандары 0,1% немесе сәйкесінше 45,0 мың теңге және 1 мың теңге мөлшерінде.

2019 жылы жалпы сомасы 338 020,0 мың теңге. Жоспардың орындалуы 139,4% құрады немесе 471 098,8 мың теңгені құрады, барлық бөлімдер бойынша жоспарлар артық орындалды.

* - 2020 жылға қаржы жылының аяқталмауына байланысты есептелмеген.

 

14 мемлекеттік кірістер басқармасының деректері бойынша камералдық бақылау нәтижелері бойынша 2018, 2019 жылдары және 2020 жылдың 8 айында салық төлеушілердің Қазақстан Республикасының салық заңнамасының нормаларын жалпы сомасы 6 621 042,9 мың теңгеге бұзушылықтары анықталды, оның ішінде бұзушылықтардың расталған сомасы 5 619 214,3 мың теңге немесе 84,9%, расталмаған сомасы - 1 001,8 мың теңге (0,01%), айырмашылығы-1 000,8 мың теңге.

Камералдық бақылау нәтижелері бойынша 3 319 хабарлама қалыптастырылып, жіберілді

 

 

2018, 2019 және 2020 жылдың 8 айларындағы камералдық бақылау нәтижелері

мың теңге

№

Аудандар

кезең

хабарлама саны.

бұзушылық сомасы

расталған сома

расталмаған сома

1

Абай ауданы

 

2018 год

52

208650,8

205443,4

3207,4

2019 год

296

65626,6

59072,0

4372,4

қаңтар-тамыз 2020

4

878,9

878,9

-

2

Саран қаласы

 

2018

41

14278,7

13825,5

453,2

2019

276

34580,4

24376,1

10204,3

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

3

Бұқар-Жырау  ауданы

2018

68

2952158,7

2674881,5

277277,2

2019

323

285414,5

97373,5

188041

қаңтар-тамыз 2020

5

406,8

303,6

103,2

4

Каркаралы ауданы

 

2018

36

437451,4

435181,4

2270,0

2019

16

47162,6

47162,6

-

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

5

Шет ауданы

 

2018

145

605451,5

595391,2

10060,3

2019

109

659366,8

634643,8

24723,0

қаңтар-тамыз 2020

2

3014,9

2902,5

112,4

6

 Шахтинск қаласы

2018

15

43992,7

43992,7

-

2019

285

20192,8

19142,8

1050,0

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

7

Приозерск қаласы

 

2018

11

2236,1

2236,1

-

2019

86

67508,6

67313,5

195,2

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

8

Ұлытау ауданв

 

2018

9

6563,2

6563,2

-

2019

105

8224,2

4051,4

4172,8

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

9

Осакаров ауданы

2018

99

35407,3

35407,3

-

2019

300

139830,5

138382,3

1448,2

қаңтар-тамыз 2020

22

4249,9

4249,9

-

10

Ақтоғай ауданы

 

2018

28

101100,5

3625,7

97474,8

2019

34

94310,6

4260,1

90050,5

қаңтар-тамыз 2020

1

-

-

-

11

Нұра ауданы

 

2018

7

11517,2

11517,2

-

2019

213

49025,7

8113,4

40912,2

қаңтар-тамыз 2020

1

452,4

452,4

-

12

Жаңаарқа ауданы

2018

47

82798,5

75754,5

7044,0

2019

188

45278,6

34922,9

10355,7

қаңтар-тамыз 2020

-

-

-

-

13

Қаражал қаласы

 

2018

72

105590,7

104722,6

868,1

2019

54

189226,7

173882,2

15344,5

қаңтар-тамыз 2020

26

42045,1

41977,3

67,8

14

Сәтпаев қаласы

2018

30

36599,2

12128,9

24470,3

2019

310

220023,3

32473,2

187550,1

қаңтар-тамыз 2020

3

426,5

426,5

-

 

Барлығы

 

3319

6621042,9

5619214,3

1001829

 

Оның ішінде

2018 жыл

660

4643796,5

4220671,2

423125,3

 

 

2019 жыл

2595

1925771,9

1347352

578419,9

 

 

қаңтар-тамыз 2020

64

51474,5

51191,1

283,4

Басқармалардың ішкі қызметін жүйелі бақылаудың жоқтығынан жалпы сомасы 54 583,25 мың теңгеге салықтар мен төлемдердің бюджетке толық және уақтылы түсуі қамтамасыз етілмеген. Бұдан басқа, 115 салық төлеуші бойынша салық есептілігін табыс ету және салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеу бойынша камералдық бақылау жүргізілген жоқ (салық салынатын базаның болмауына байланысты салық және басқа да төлемдер сомалары есептелмеген).

72 жеке тұлғаға салықтық бұйрықтардың уәкілетті органдарға жіберілмеуі және қарыздарды кейіннен мәжбүрлеп өндіріп алу туралы 37 шешім негізінде мүліктік тізімдемелердің жасалмауы 2017-2019 жылдардағы берешек көлемінің сақталуына және олардың бюджетке түсуінің кешігуіне себеп болды.

Әкімшілік жазалау шараларын дұрыс қолданбау жалпы сомасы 3 384,5 мың теңге бюджет шығынына әкеп соқты. Сондай-ақ, 205 салық төлеушіге қатысты салық заңнамасын жүйелі түрде бұзуға жол берілгеніне және жіберілген хабарламаларға қарамастан әкімшілік жазалау шараларын қолданбау анықталды.

Мемлекеттік кірістер органдарында қазіргі заманғы ақпараттық жүйелер мен технологиялық сервистерді енгізу және пайдалану өзінің оң нәтижелерін береді.

Сонымен қатар, салық төлеушілер санының, салық салынатын базаның және ставкалардың ұлғаюы алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 2019 жылы салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдерінің 107,4% - ға немесе 2 383,3 млн.теңге сомаға ұлғаюына әкеп соқты.

Бұл ретте, салықтар және басқа да міндетті төлемдер бойынша жергілікті бюджеттің атқарылуын талдау жеткілікті пессимистік болжамды көрсетеді, соның салдарынан өңірлердің бюджеті жыл сайын асыра орындалады (2018 жылы 4,6% - ға немесе 1 418,4 млн. теңге сомасына, 2019 жылы 9% - ға немесе 2 848,0 млн. теңге сомасына);

Сондай-ақ, бюджеттің бірқатар салық түрлері бойынша атқарылуы кезінде салық төлеушілердің ақшалай қаражатқа аванс беруі есебінен жоспарды орындау практикасы қалыптасады, осылайша есепті кезеңдегі түсімдер сомасын асырып, кейінгі жылдарға арналған табысты қалыптастыруға деректерді бұрмалайды.

Берешек көлемінің сақталуы қабылданған шаралардың жеткіліксіздігін және салық органдары үшін салықтық түсімдерді басқарудың экономикалық тиімділігінің төмендеуін көрсетеді, бұл салық органдары үшін бірінші кезектегі және маңызды болуы керек.

Уәкілетті органдардың салық салынатын база бойынша деректерді толық ұсынбауы, көлік құралдары бойынша бұрмаланған деректерді ұсынуы, салықты есептемеуі және уақтылы есептемеуі, салық ставкаларын дұрыс қолданбауы, сондай-ақ жекелеген салық төлеушілердің салық есептілігін ұсынбауы жалпы сомасы 54 583,25 мың теңгеге жергілікті бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз етпеді.

Салықтық әкімшілендіруді талдау салық заңнамасының талаптарын орындамаған салық төлеушілерге толық шаралар қабылданбағанын көрсетті, соның салдарынан көптеген салық төлеушілер салықтарды уақтылы және толық төлеуге, сондай-ақ жүйелі бұзушылықтардың болуына қарамастан әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды.

Мысалы, әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 272 және 288-баптарының тек 4 Басқарма бойынша дұрыс қабылданбауы 3 292,3 мың теңге сомасында бюджеттің жоғалуына әкеп соқты. Сонымен қатар, салық заңнамасын жүйелі түрде бұзуға жол берген 205 салық төлеуші бойынша оларды анықтау фактілері болған жағдайда әкімшілік жазалау шаралары қабылданбаған.

Салықтық әкімшілендірудің қол режимі жойылған жоқ, бұл көп еңбек шығындарын, қызметкерлердің жүктемесін талап етеді, бұл өз кезегінде кадрлардың тұрақтамауына әсер етеді.

Атқарушылық іс жүргізу және Мемлекеттік кіріс органдарының интеграцияланған ақпараттық жүйесінің болмауы салдарынан олардың тиісінше өзара іс-қимылы байқалуда, салық бұйрықтарын жіберу тетігі автоматтандырылмаған, мемлекеттік кіріс органдарында олардың орындалуы туралы мәліметтер жоқ.

Аудандық (қалалық) бюджет деңгейін қосымша 4-деңгейге бөлу ауылдық әкімдіктерде тиісті дағдылары, салық салынатын базасы және ақпараттық жүйесі (ОБДС) бар мамандардың болмауына байланысты салық түсімдерін есептеу және бақылау процесін қиындатады.

Тексеру комиссиясының Қарағанды облысы бойынша аудит нәтижелері бойынша салық салуды әкімшілендіру мәселелері бойынша НҚА жетілдіру бойынша ұсыныстармен ҚР ҚМ МКК хат, сондай-ақ бұзушылықтарды жою үшін нұсқамаларды аумақтық мемлекеттік кірістер басқармаларына жолданатын болады.

 

Тексеру комиссиясының мүшесі                                        А.Б. Таханов