
2020 жылғы 30 қаңтарда Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министірінің табиғи монополияларды реттеу департаментінің басшысы Джалгасбаев Нурлан Бакитжанулы, Ақмола облысының аймақтық коммуникациялар қызметі алаңында баяндамасын жасады.
Бүгінгі күні, Департамент Ақмола облысының Мемлекеттік тізілімінің жергілікті бөліміне енгізілген, 141 реттеліп көрсетілетін қызметтерді ұсынатын 74 табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін реттейді, оның ішінде: жылумен жабдықтау 47, электр энергетикасы 10; сумен жабдықтау - 52, су бұру - 20, кірме жолдар - 9, газ тасымалдау - 3 субъектісі.
2020 жылға арналған бекітілген шекті тарифтер шегінде бастапқыда коммуналдық қызметтер тарифтері республика бойынша орта есеппен 15,5% -ға және Ақмола облысында 8,4% -ға көтеріледі деп күтілді.
Осыған байланысты, коммуналдық қызметтер тарифтеріндегі өзгерістерді теңестіру мақсатында Департамент табиғи монополиялар субъетілерінің қызметіне талдау жүргізді.
Нәтижелері бойынша келесі шаралар қабылданды:
Біріншіден, 2018 жылға арналған тарифтік сметалардың орындалуын 2019 жылғы талдау нәтижелері бойынша, заңнамада рұқсат етілген деңгейден асатын тарифтік сметалардың орындалмағаны үшін, 20 табиғи монополия субъектілер қызметтерінің 22 түріне, жалпы сомасы 1 493,6 млн. теңгеге өтемдік тарифтер енгізілді, оның ішінде бағыттар:
- жылумен жабдықтау 1 268,0 млн.теңге (ТМС саны 9 суб.);
- сумен жабдықтау және су бұру 111,14 млн.теңге (ТМС саны 9 суб.);
- электр энергиясын беру және тарату 100,1 млн.теңге (ТМС саны 2 суб.).
Екіншіден, халыққа арналған тарифтерді ұстап тұру мақсатында Департамент өз тарапынан 2020 жылдың басынан бастап табиғи монополиялар субъектілерінің қызметтерінің өсуі күтілетіндіктен сараланған тарифтері қайта қаралды, бұл 30 реттелетін қызметтерді ұсынатын 29 табиғи монополиялар.
Нәтижесінде, тұрғындарға арналған тариф өсуінің ауыртпалығын басқа тұтынушылар топтарына (заңды тұлғалар, бюджеттік ұйымдар) қайта бөлуге мүмкіндік берді.
Тұрғындарға арналған тарифтердің өсу ауыртпалығын басқа тұтынушылар топтарына қайта бөлуден, 2020 жылы халық үшін экономикалық тиімділігі 278,2 млн.теңгені құрады, оның ішінде жылумен қамтамасыз ету - 119,96 млн.теңге, сумен жабдықтау және су бұру - 158,24 млн.теңге
Осылайша, жоғарыда аталған шаралар халыққа тарифтерді бірдей деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік берді.
Сонымен, жылумен жабдықтау қызметі үшін:
Мысалы, «Көкшетау жылуы»ШЖҚ МКК, қазіргі уақытта, Департамент Көкшетау қаласының «Көкшетау Жылу» ШЖҚ МКК тұтынушыларына жылумен жабдықтау қызметтері үшін 5 жылға шекті тариф деңгейін 4302,96 теңге / Гкал деңгейінде бекітілген.
Сонымен бірге, «Көкшетау Жылу» ШЖҚ МКК стратегиялық тауарларының бағасының өсуіне байланысты қолданыстағы тарифтен 1351,8 тг / Гкал немесе 44,1% -ға өсетін тарифті қайта қарау туралы өтініш білдірді. (ТМС жобасы 4418,55 теңге / Гкал).
Сондай ақ, 2018 жылға арналған инвестициялық бағдарламалардың және тарифтік сметалардың орындалуы туралы есептерге Департаментпен 2019 жылы талдау жүргізілген негізінде қосымша 463,5 млн. теңге сомасында негізсіз кірістерді анықтады. «Көкшетау Жылу» МКК тарифін қайта қарау кезінде, бұрын бекітілген уақытша өтемдік тариф бойынша тұтынушыларға өтелмеген сома қалды - 678,3 млн. теңге, сонымен жалпы сомасы 1141,8 млн. теңгені құрады.
Осыған байланысты, 2020 жылға бекітілген орташа жылдық шекті тариф 3167,99 теңге / Гкал ҚҚС есебін сіз немесе ҚҚС есебімен 3548,15 деңгейінде сақталды.
Бұл ретте, бастапқы - 4302,96 теңге/Гкал тарифтің шекті деңгейімен салыстырғанда, төмендеу 1135 теңге / Гкал немесе 26,4% құрады..
Айта кету керек, Көкшетау қаласындағы жылумен жабдықтау қызметтерінің тарифі елдегі ең төмен.
Тұрғындарды энергиямен жабдықтау қызметтерінің құны 2018 жылдың деңгейінде қалады.
«Көкшетау энергетикалық орталығы» ЖШС
2019 жылдың 1 қазанынан бастап энергия өндіруші ұйымдардың тарифтерінің көтерілуіне, «KEGOC» АҚ жүйелік операторының қызметтеріне тарифтердің өсуіне, «Қалпына келтірілетін энергия көздерін қолдау жөніндегі есеп айырысу-қаржы орталығы» ЖШС-нің электр қуатының дайындығын қолдау бойынша қызметтер құнының өсуіне байланысты және өзге объективті факторларға байланысты, «Кошетау энерго орталығы» ЖШС Департаментке энергиямен жабдықтау қызметтеріне, бағаны 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап көтеру жобасымен жүгінді.
Болжамдалған бағаны сараптау нәтижелері бойынша Департамент электр энергиясын жеткізушілердің құрылымын нақтылау және оны үшінші тараптардың аймақтық энергия беруші компаниялардың желілері арқылы беру, талданатын кезеңдегі субъект қызметінің нәтижелері бойынша алынған кірістер мен шығындардың мөлшерін қайта есептеу арқылы субъектінің жобасын төмендету жағына түзеткен.
Нәтижесінде, бұл энергияға бағаның шекті деңгейін инфляция деңгейінде ұстап тұруға ғана емес, оны халық үшін де дәл сол деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік берді.
Сонымен, 01.01.2019 ж. электрмен жабдықтаудың шекті бағасы 17,21 теңге/кВтсағ., оның ішінде: тұрғындар - 13,94 теңге/кВтсағ. заңды тұлғалар үшін - 19,14 теңге / кВтсағ. келісілді.
Нарық субъектісінің 2020 жылға арналған жобасы: шекті бағасы - 18,15 теңге/кВтсағ. (5,5%), оның ішінде: халық - 14,73 теңге/кВтсағ (5,7%) және заңды тұлғалар - 20,23 теңге/кВтсағ (5,7%). (Алдын-ала келісілген бағамен салыстыру % -мен)
Департаментпен 2020 жылға келісілді: шекті баға - 17,73 теңге / кВтсағ., (3%), оның ішінде: тұрғындар - 13,94 теңге / кВтсағ. (0%) және заңды тұлғалар - 20,23 теңге / кВтсағ. (4,6%). (Бұрын келісілген бағамен салыстырғанда % -мен).
Департамент жүргізген жұмыс нәтижелері бойынша 01.01.2020 ж. тарифтер деңгейлері 2018 жылғы деңгейден төмен, яғни өндірушілердің тарифтер төмендегенге дейінгі қалыптасқанын деңгейден төмендігін атап өткен жөн.
Соңында Департамент басышсы жалпы алғанда, уәкілетті орган әрі қарай да табиғи монополиялар субъектілері мен қоғамдық маңызы бар нарық субъектілері тарифтерінің негізсіз өсуіне жол бермеу бойынша жұмыстарды жалғастыратынын айтты.