«Жұмыс күшінің ұтқырлығын арттыру үшін адамдардың ерікті түрде қоныс аудару қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Премьер – Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 22 маусымдағы № 234 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы
БҰЙЫРАМЫН:
көрсетілген бұйрықпен бекітілген Жұмыс күшінің ұтқырлығын арттыру үшін адамдарды ерікті түрде көшіру қағидаларында:
3-тармақ 5-1) тармақшасы мынадай редакцияда толықтырылсын:
«5-1) жақын туыстар – ата-аналар (ата-ана), балалар, асырап алушылар, асырап алынғандар, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек ағалы-інілер мен апалы-сіңлілер (аға-қарындастар), ата, әже, немерелер;»;
3-тармақ мынадай мазмұндағы 17) тармақшамен толықтырылсын:
17) облысішілік қоныс аудару - бір облыс шегінде экономикалық әлеуеті төмен ауылдардан мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй бөлу және тұрақты жұмыс орнына жұмысқа орналасу немесе кәсіпкерлік бастаманы дамыту мүмкіндігі болған кезде облыстық (аудандық) маңызы бар қалаларға, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар айқындайтын ауылдық елді мекендерге қоныс аудару;
3-тармақтың 26) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«26) халықтың көші-қоны мәселелері жөніндегі уәкілетті орган – өз құзыреті шегінде халықтың көші-қоны саласындағы басшылықты, көші-қон процестерін реттеуді, халықтың көші-қоны саласындағы жұмысты үйлестіруді және мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыратын уәкілетті орган.»;
7 тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«7. Халықты әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту жөніндегі жергілікті атқарушы орган жыл сайын, 15 желтоқсанға дейін көші-қон мәселелері бойынша уәкілетті органның келісуі бойынша, қандастар мен қоныс аударушыларды алдыңғы күнтізбелік жылға қабылдау квотасын белгілей отырып қандастар мен қоныс аударушыларды, оның ішінде облыс ішінде қоныстандыру мақсатында жұмыс күшінің мобильділігін арттыру үшін адамдардың ерікті түрде қоныс аударуына арналған елді мекендердің тізбесін бекітеді.»;
Бекітілген елді мекендер тізбесіне, сондай-ақ күнтізбелік жыл ішінде бір рет кезеңділікпен қандастар мен қоныс аударушыларды қабылдау квотасына өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол беріледі.
12 тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«12. Қоныс аударушыларды жұмысқа орналастыру үшін жаңа тұрғылықты жерге өңіраралық ерікті түрде қоныс аударуға жәрдемдесу мыналарға қолданылмайды:
1) мемлекеттік қызметшілер;
2) ҚР ҰК сабақ сыныптауышының тоғызыншы тобына жататын біліктілігі төмен жұмысшылар 01-2017;
3) қоныс аударушының отбасы құрамындағы адамдарды қоспағанда, жұмыс күшінің құрамына кірмейтін адамдарды;
4) бұрын Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған қандастар мен қоныс аударушыларды қоныстандыру үшін өңірлерде тұрақты тұрған және өтініш беру сәтінде еңбегі артық өңірлерде екі жылдан аз тұрақты тіркеуі бар адамдар.»;
14 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«14. Осы Қағидалардың 18, 49 және 76-1- тармақтарында көзделген жұмыс күшінің ұтқырлығын арттыру үшін адамдардың ерікті түрде қоныс аудару шаралары туралы мәліметтерді мансап орталықтары әлеуметтік-еңбек саласындағы бірыңғай ақпараттық жүйе және (немесе) Электрондық еңбек биржасында орналастырады.»
19 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«19. «Мәңгілік ел жастары – индустрияға!» («Серпін») және «Жарқын Болашақ» жобаларына қатысушылар қатарындағы түлектер, сондай-ақ қандастар шығу өңіріне/мемлекетіне қарамастан өңіраралық ерікті түрде қоныс аударуға қатысады.
Бұл ретте, «Мәңгілік ел жастары – индустрияға!» («Серпін») және «Жарқын Болашақ» жобаларына қатысушылар қатарындағы түлектер оқу өңіріне қарамастан осы Қағидаларға сәйкес қабылдау өңірінде мемлекеттік қолдау шараларын алады. Қандастарды қабылдаудың өңірлік квотасына енгізілген қандастардың және олардың отбасы мүшелерінің Қазақстан Республикасының азаматтығын алуы осы Қағидаларда көзделген ерікті қоныс аударуға арналған мемлекеттік қолдау шараларын тоқтату үшін негіз болып табылмайды.»;
22 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«22. Шығу өңірлерінен қабылдау өңірлеріне өз бетінше келген және сонда кемінде алты ай тұратын қоныс аударушылар, сондай-ақ «Мәңгілік ел жастары - индустрияға!» («Серпін») және «Жарқын Болашақ» жобаларының түлектері оқу орнын аяқтаған соң алты ай ішінде қоныс аударушыларды қабылдау өңірлерінде тіркелу уақытына қарамастан қабылдау өңірінің мансап орталығына осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтініш береді.»;
44 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«44. Әлеуметтік келісімшарт жасалғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде еңбек мобильділігі орталықтары жұмыс берушінің екінші деңгейдегі банкте немесе қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның лицензиясы негізінде жеке және заңды тұлғалардың банктік шоттарын ашуды және жүргізуді жүзеге асыратын ұйымдарда ашқан дербес шотына ақшалай төлемді аударады.»;
48-тармақ мынадай мазмұндағы 48-1) тармақшамен толықтырылсын:
«48-1. Облысішілік қоныс аудару облыс шегінде жергілікті атқарушы органдар айқындайтын тізбе бойынша ауылдық елді мекендерге жүзеге асырылады.»;
51 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«51. АЕМ-де және экономикалық әлеуеті төмен моноқалаларда тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар айқындайтын тізбе бойынша ауылдық елді мекендерге қоныс аударуға қатысушылар болып табылатын азаматтар ерікті облысішілік қоныс аударуға қатысушылар болып табылады.»;
67 - тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:
«67. Экономикалық мобильділік сертификаты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекіткен ипотекалық бағдарлама және (немесе) мемлекеттік жоспарлау жүйесінің, оның ішінде тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамыту тұжырымдамалары, сондай-ақ қаржы институттарын ипотекалық кредиттеу құралдары және тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесі құжаттары шеңберінде тұрғын үйді сатып алу, салу немесе тұрғын үйді сатып алу кезінде ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша бастапқы жарна үшін ақшалай төлем түріндегі материалдық көмек ретінде беріледі.»;
68 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«68. Экономикалық мобильділік сертификаты бойынша ақшалай төлем алу үшін қандастар және қоныс аударушылар мансап орталықтарына осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтініш береді:
1) тұрғын үй сатып алу кезінде – сатып алынатын жылжымайтын мүліктің құнын бағалай отырып, тұрғын үй сатып алу–сатудың алдын ала жасалған шарты немесе шарты сатып – алу шарты, сондай-ақ экономикалық ұтқырлық сертификаты бойынша ақшалай төлемнің кемінде 50% мөлшерінде болжамды мәмілені жүзеге асыруға не сатып алынатын тұрғын үйдің қалған құнын төлеуге арналған меншікті қаражаттың бар екендігін растайтын құжаттар;
Экономикалық мобильділік сертификаты бойынша төлемді алғаннан кейін тұрғын үйді сатып алу - сатудың алдын ала жасалған шарты ұсынылған жағдайда күнтізбелік қырық бес күн ішінде тұрғын үйді сатып алу-сату шартының түпнұсқасы ұсынылады;
2) тұрғын үйді сатып алуда тұрғын үй ипотекалық қарызы бойынша алғашқы жарна кезінде – екінші деңгейдегі банктің тұрғын үй қарызын беруді мақұлдауды растайтын құжат;
3) тұрғын үй салу кезінде-қандаста немесе қоныс аударушыда жеке тұрғын үй құрылысына және/немесе жеке қосалқы шаруашылыққа арналған жер учаскесінің меншігінде немесе уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығында болуын растайтын құжат, сондай-ақ тұрғын үй салуға арналған қаражаттың болуын растайтын құжаттар экономикалық ұтқырлық сертификаты бойынша ақшалай төлемнің кемінде 50% мөлшерінде.
Көрсетілген құжаттар көшірмелерде және түпнұсқаларда ұсынылады. Оларды салыстырып тексергеннен кейін түпнұсақалар өтініш иесіне қайтарылады.
Қандастар мен қоныс аударушылар экономикалық ұтқырлық сертификаты бойынша ақшалай төлем алуға басым құқыққа ие:
1) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған қандастар мен қоныс аударушыларды қоныстандыру үшін өңірлерде сұранысқа ие мамандықтар бойынша жұмыс істейтіндер;
2) өтініш берушімен тұрақты бірге тұратын отбасы құрамында еңбекке қабілетті жастағы отбасы мүшелерінің ең көп саны бар;
3) отбасы құрамында өтініш берушімен тұрақты бірлесіп тұратын кәмелетке толмаған балалары не жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында жалпы білім беретін немесе кәсіптік бағдарламалар бойынша күндізгі оқу нысаны бойынша оқитын балалары бар, олар он сегіз жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітірген уақытқа дейін (бірақ одан аспайтын) жиырма үш жасқа толғанға дейін);
4) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған қандастар мен қоныс аударушыларды қоныстандыру үшін өңірлерде жеке кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратындар.
Қандас пен қоныс аударушының жылжымайтын мүлікті жұбайынан (зайыбынан) және өзінің жақын туыстарынан, сондай-ақ алушының (өтініш берушінің) жұбайының (зайыбының) жақын туыстарынан сатып алуына экономикалық мобильділік сертификаты бойынша ақшалай төлемді пайдалануға жол берілмейді.
Экономикалық мобильділік сертификаты бойынша ақшалай төлемді пайдалана отырып, меншікке ресімделген жылжымайтын мүлікті 5 (бес) жыл ішінде сатуға, кепілге беруге жол берілмейді.
Мансап орталықтары бір жұмыс күні ішінде қандастың немесе қоныс аударушының экономикалық мобильділік сертификаты бойынша ақшалай төлем беру туралы өтінішін қарау үшін еңбек мобильділігі орталығына жібереді.
Еңбек мобильділігі орталығы өтініш берілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде оны қарайды, экономикалық мобильділік сертификаты бойынша өтініш берушіге ақшалай төлемді беру туралы шешім шығарады не себептерін дәлелді негіздей отырып, одан бас тарту туралы шешім қабылдайды, сонымен бірге қабылданған шешім туралы өтініш берушіні хабарландырады.
Экономикалық мобильділік сертификатын беруден бас тарту үшін негіздер:
1) өтініш берушінің осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген құжаттарды ұсынбауы;
2) ұсынылған құжаттарда қамтылған деректердің (мәліметтердің) дұрыс еместігін анықтау;
3) жылжымайтын мүліктің мемлекеттік кадастрының ақпараттық жүйесіне алынған осы Қағидалардың 76-тармағында көзделген негіздердің болуы;
4) өтініш берушінің жұбайы (зайыбы) және отбасы мүшелері (бар болса) карьерлік орталық берген, тұру үшін қоныс аударуға жіберілген елді мекеннің/ауданның/облыстың мекенжайы бойынша тіркелмеген;
5) қандасқа немесе қоныс аударушыға карьерлік орталық берген қоныс аударуға арналған бағытта көрсетілген межелі елді мекеннен тыс жерлерде тұрғын үй сатып алуға не салуға құқығы бар.
Қандас немесе қоныс аударушы экономикалық мобильділік сертификаты есебінен меншік құқығымен сатып алынған жылжымайтын мүлікпен мәміле жасау үшін еңбек мобильділігі орталығының келісімін алу қажет.»;
69 - тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2) ипотекалық қарыз кезінде – экономикалық мобильділік сертификаты бойынша ақшалай төлемді беру туралы шешім қабылданғаннан кейін екі жұмыс күні ішінде тұрғын үй қарызы шартына сәйкес қарыз алушының дербес шотына;»;
75 - тармақ алып тасталсын.
76 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«76. «Дипломмен ауылға!» бағдарламасына қатысушыларда, сондай-ақ қандаста немесе қоныс аударушыда және оның отбасы мүшелерінде жаңа тұрғылықты жері бойынша соңғы бес жыл ішінде меншік құқығындағы тұрғынжайы не соңғы алты айдан астам мерзімге коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрақты пайдалануындағы тұрғынжайы болған жағдайда жаңа тұрғылықты жері бойынша тұрғынжай, қызметтік тұрғынжай не жатақхана бөлмесі және экономикалық мобильділік сертификат бойынша ақшалай төлем берілмейді, тұрғынжайды жалдау (жалға алу) және коммуналдық қызметтерге ақы төлеу жөніндегі шығыстар өтелмейді.»;
мынадай мазмұндағы 76-1, 76-2, 76-3, 76-4, 76-5 - тармақтармен толықтырылсын:
«76-1. Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлердің шегінен тыс жерге ерік қалауымен бес жыл ішінде өз бетінше ішкі көшіп-қонған жағдайларда қандастарға немесе қоныс аударушыларға және олардың отбасы мүшелеріне (мүшесіне) (бар болса) төленген материалдық көмекті қайтару:
1) алушының (алушылардың) материалдық көмекті қайтару туралы өтініші бойынша;
2) еңбек мобильділігі орталығының материалдық көмекті қайтару туралы хабарламасы (бұдан әрі – хабарлама) (наразылығы) негізінде;
3) сот шешімі бойынша жүзеге асырылады.
76-2. Еңбек мобильділігі орталықтары қандастың немесе қоныс аударушының және олардың отбасы мүшесінің (мүшелерінің) (бар болса) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерден тыс жерлерге өз бетінше кету фактісі анықталған (расталған) күннен бастап материалдық көмекті ерікті түрде қайтару туралы хабарламалар (наразылықтар) жібереді.
76-3. Қандас немесе қоныс аударушы және олардың отбасы мүшесі (мүшелері) (бар болса) хабарламаны алған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде олардың мемлекеттік қолдау шараларын ерікті тәртіппен қайтару мерзімін бірақ алты айдан аспайтын мерзімді және олар алған материалдық көмектің сомасын көздейтін жазбаша жауапты адресатқа беруге міндетті.
76-4. Қандасқа немесе қоныс аударушыға және олардың отбасы мүшесіне (мүшелеріне) (бар болса) осы Қағидаларға 2-қосымшамен бекітілген Әлеуметтік келісімшарттың 8-тармағынан туындайтын талаптарды еңбек мобильділігі орталығы:
1) қандас немесе қоныс аударушы және олардың отбасы мүшесі (мүшелері) шағымды қанағаттандырудан толық немесе ішінара бас тартқан;
2) не олардан берілген хабарламаға (наразылыққа) жауап алмаған жағдайларда еңбек мобильділігі орталықтарымен хабарлама (наразылық) жіберілген сәттен бастап жиырма жұмыс күні өткен соң сот органдарына жібереді.
76-5. Қандастарға немесе қоныс аударушыларға және олардың отбасы мүшесіне (мүшелеріне) (бар болса) мемлекеттік қолдау шараларын қайтару жергілікті бюджет кірісіне жүзеге асырылады.».
көрсетілген Қағидаларға 1 - қосымша осы бұйрыққа 1 - қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;
көрсетілген Қағидаларға 2 - қосымша осы бұйрыққа 2 - қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.
1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;
3) осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет миинистрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды;
4) осы бұйрықты облыстар мен Астана, Алматы және Шымкент қалалары әкімдіктерінің назарына жеткізуді қамтамасыз етсін.
|
Лауазымы |
|
Аты-жөні |