Ерте көктемгі кезеңде ауыл шаруашылығы тауар өндірушілер жіберетін типтік қателіктер және оларды болдырмау жолдары
Ерте көктемгі кезең — өсімдіктерді қорғау жүйесіндегі ең жауапты кезеңдердің бірі. Дәл осы уақытта егістіктердің кейінгі фитосанитариялық жағдайының негізі қаланады. Алайда тәжірибе көрсеткендей, жыл сайын ауыл шаруашылығы тауар өндірушілер бірдей қателіктерге жол береді, бұл өз кезегінде зиянкестер мен ауру ошақтарының дамуына, егістіктердің сиреуіне және өнімділіктің төмендеуіне әкеледі.
Фитосанитариялық болжам қызметінің мамандары ең жиі кездесетін қателіктерге назар аударып, олардың алдын алу бойынша ұсынымдар береді.
Қате 1. Қар ерігеннен кейін егістікке кеш шығу
Көптеген шаруашылықтар тек белсенді вегетация басталған кезде ғана тексеру жүргізеді. Соның салдарынан келесілерді ерте анықтау мүмкіндігі жіберіліп алады:
қар көгі,
тамыр шіріктері,
қыстап шыққан зиянкестер.
Болдырмау жолы: алғашқы тексеруді қар жамылғысы еріген бойда, өсімдіктер қайта өсе бастағанын күтпей жүргізу.
Қате 2. Күздік дақылдардың жағдайын үстірт визуалды бағалау
Өсімдіктерді қазбай, тек көзбен бағалау түптену түйіні мен тамыр жүйесінің нақты жағдайын көрсетпейді.
Болдырмау жолы: өсімдіктерді топырақ кесегімен бірге міндетті түрде қазып алып, тіндерінің жағдайын тексеру.
Қате 3. Жер бедерінің төмен орналасқан учаскелерін елемеу
Дәл осындай жерлерде көбінесе сулану, тұншығу және аурулардың дамуы байқалады.
Болдырмау жолы: алқапты тексеру кезінде ойпаң және проблемалы аймақтарды міндетті түрде қамтитын маршрут қолдану.
Қате 4. Өсімдік қалдықтарының рөлін жете бағаламау
Аңыз қалдықтары екінші дәрежелі фактор ретінде қарастырылады, алайда олар инфекцияның көзі және зиянкестердің қыстап шығатын орны болып табылады.
Болдырмау жолы: әрбір тексеру кезінде өсімдік қалдықтарының болуын бағалап, қорғау шараларын жоспарлау барысында ескеру.
Қате 5. Зиянкестерді анықтау үшін топырақ қазбаларын жүргізбеу
Топырақ қазбасынсыз сымқұрттар, қарақоңыз дернәсілдері мен түн көбелектерінің саны анықталмайды.
Болдырмау жолы: алқаптың бірнеше нүктесінде 10–15 см тереңдікте топырақ қазбаларын жүргізу.
Қате 6. Проблемалы учаскелерді тіркемеу
Тексеру жүргізілгенімен, проблемалы аймақтар белгіленбейді, бұл жергілікті өңдеулерді жүргізуді қиындатады.
Болдырмау жолы: ошақтарды белгілеу үшін алқап сызбасын, GPS-белгілерді немесе көрнекі бағдарларды пайдалану.
Қате 7. Арамшөптермен ластануды дұрыс бағаламау
Ерте көктемгі арамшөптер жиі еленбейді, алайда дәл солар мәдени дақылдармен алғашқылардың бірі болып бәсекеге түседі.
Болдырмау жолы: алғашқы тексеру кезінде қыстап шығатын арамшөп түрлерін тіркеу.
Қате 8. Қайта тексерулерді жоспарламау
Алғашқы алқапқа шығудан кейін шаруашылықтар көбіне кейінгі тексерулерді жоспарламайды.
Болдырмау жолы: ауа райы жағдайларын ескере отырып, қайта тексеру мерзімдерін алдын ала анықтау.
Қате 9. Болжам қызметі мамандарымен кеңеспей шешім қабылдау
Аудан бойынша фитосанитариялық жағдайды есепке алмай қабылданған дербес шешімдер тиімсіз өңдеулерге және артық шығындарға әкеледі.
Болдырмау жолы: уақтылы кеңес алып, фитосанитариялық болжам қызметінің ұсынымдарын ескеру.
Қорытынды
Ерте көктемгі кезең ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінен ерекше назар мен алқаптарды тексеруге жүйелі көзқарасты талап етеді. Типтік қателіктерді болдырмау тәуекелдерді дер кезінде анықтауға, қорғау шараларын дұрыс жоспарлауға және егістіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Фитосанитариялық болжам қызметі шаруашылықтарға тексерулерді кейінге қалдырмай, осы жауапты кезеңде мамандармен белсенді өзара іс-қимыл жасауды ұсынады.