2024 жылғы 27 желтоқсандағы
жергілікті қоғамдастық
жиналысының № 12
хаттамасымен бекітілген
ЖЕРГІЛІКТІ ҚОҒАМДАСТЫҚТЫ ДАМЫТУ
ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫ
ЖІТІҚАРА АУДАНЫНЫҢ ЫРСАЙ АУЫЛЫ
2025 – 2027 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН
БАҒДАРЛАМА
Әзірлеуші: «Жітіқара ауданының
Ырсай ауылы әкімінің аппараты» ММ
ЖАЛПЫ СИПАТТАМА
|
Бағдарламаның атауы |
Қостанай облысы Жітіқара ауданы Ырсай ауылының жергілікті қоғамдастығын дамытудың 2025-2027 жылдарға арналған бағдарламасы |
|
Ырсай ауылының негізгі сипаттамалары
|
- қалыптасу кезеңі - 1954 жыл; - халық саны - 247 адам; - аулалар саны - 91 - аумағы - 9453 га; - Ырсай ауылы Жітіқара қаласының аудан орталығынан 19 км, Қостанай қаласының облыс орталығынан 197 км қашықтықта орналасқан; - жергілікті қоғамдастық жиналысының құрылған күні және олар берілген мерзім-2019 жылғы қараша, 4 жыл; - жергілікті қоғамдастық жиналысы мүшелерінің саны-25. |
IІ. АҒЫМДАҒЫ ЖАҒДАЙДЫ ТАЛДАУ
2.1 Жітіқара ауданы Ырсай ауылын дамыту.
Жергілікті қоғамдастықты дамытудың 2025-2027 жылдарға арналған бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) ауыл халқы үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету үшін көзделген .
2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша халық саны 247 адамды құрайды.
Ауылдың базалық кәсіпорны 2021 жылдан бастап өсімдік және асыл тұқымды мал шаруашылығымен айналысатын «Жасыл Ел-2008» ЖШС болып табылады, 11 жеке кәсіпкер, оның ішінде: жеке аулада мал шаруашылығымен айналысатын 2 ЖК, саудамен айналысатын 1 ЖК, пластикалық терезелерді орнатумен айналысатын 2 ЖК, жүк тасымалдаумен айналысатын 2 ЖК, көкөністерді өңдеумен айналысатын 1 ЖК, телефон аппараттарын жөндеумен айналысатын 2 ЖК, ауыз су құюмен айналысатын 1 ЖК.
Ауылда: МТМ, Орталық ток, "АГФ Желкуар-2003" ЖШС балансында, кітапхана, көкөністерді өңдеу цехы, ауыз су құю цехы, медициналық пункт, негізгі орта мектеп жұмыс істейді.
Әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі бойынша Ырсай ауылы даму әлеуеті орташа ауылдық елді мекен болып табылады.
Ырсай ауылының әкімі - Кулаков Валерий Иванович, 2003 жылғы желтоқсаннан бастап қызмет атқарады.
Ырсай ауылының әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау
Ырсай ауылының экономикасы ауыл шаруашылығына бағытталған.
Географиялық орналасуы
Ырсай ауылы Жітіқара қаласынан 19 км, облыс орталығынан 197 км қашықтықта орналасқан.
Ауылдық елді мекен Забеловка ауылымен және Денисов ауданымен шектеседі. Ырсай ауылының тиімді географиялық және экономикалық орналасуы бар: аудан орталығына жақын орналасқан, сондай - ақ ауылдың маңында "Жітіқара – Қостанай" жолаушылар пойызы аялдамасы бар теміржол жолдары, ауылдың аумағы арқылы "Жітіқара-Қостанай" автожолы өтеді.
Су ресурстары
Ауыл аумағында Желқуар, Тобыл және Шортанды өзендері ағып жатыр.
Топырақ
Топырақ түрі-қоңыр-каштан. Бонитеттің орташа балы 40. Жер дәнді дақылдарды, картопты, көкөністерді өсіруге жарамды.
Өсімдік шаруашылығы
2024 жылы егіс алқабы 4912 га құрады.
Оның ішінде дәнді дақылдардың егіс алқабы 4590 га құрады. Оның ішінде: бидай - 4304 га, сұлы- 78 га, жасымық – 208 га.
Майлы дақылдардың егіс алқабы – 322 га, бұл күнбағыс – 322 га.
Азықтық шөптер (суданка) - 506 га.
2024 жылы жалпы астық жинау 5435,4 тоннаны құрады және 2023 жылмен салыстырғанда 65% - ға (1908 тонна) өсті. Оның ішінде: бидай – 5000 тонна, өнімділігі-11,6 ц / га, сұлы-164,4 тонна, өнімділігі-21 ц/га, жасымық – 271 тонна, өнімділігі-13 ц / га.
Майлы дақылдардың жалпы өнімі-615 тонна, өнімділігі-19 ц / га.
2024 жылы картоптың жалпы өнімі 41370,5 тоннаны құрады, өнімділігі 120 ц/га.
Механикаландыру
2024 жылғы 1 қаңтарға:
«АФ Желқуар-2003» ЖШС-де - 60 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы бар. Оның ішінде: 10-комбайн, 36-трактор, 6-тіркеме, 1-бүріккіш, 3-тиегіш, 4-астық жинағыш;
«Жасыл ел-2008» ЖШС – да - 33 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы бар. Оның ішінде: 6-комбайн, 15 – трактор, 7 – тіркеме, 2 – бүріккіш, 1 – тиегіш, 1 – егіс кешені, 1 – пресс-жинағыш.
Мал шаруашылығы
Ауылда мал шаруашылығы өнімдерін өндірушілер халықтың жеке қосалқы шаруашылықтары болып табылады. Мал шаруашылығында етті мал шаруашылығы (ірі қара мал басы) дамыған.
2025 жылдың 1 қаңтарына ІҚМ саны 258 басты құрады, оның ішінде сиыр 71 бас, қой мен ешкі 283 бас, жылқы 109 бас.
2024 жылы микрокредиттер берілмеді.
Елді мекендегі жайылым алаңы жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін жеткіліксіз. 1130 га жайылымдық жерге 650 бас мал жаю жүзеге асырылады, бұл осы мал басына үш есе - 3325 га жайылымдық жер тапшылығын құрайды.
Жем базасы
Қатаң климаттық жағдайларға және өзінің шабындық алаңдарының болмауына байланысты ауылдың ауыл шаруашылығы кәсіпорны жалдамалы жұмысшылардың аулаларында бар малға ғана жем дайындауды жүзеге асырады. Осыған байланысты халық басқа елді мекендерден жем сатып алады. 2024 жылы шөп құны 1 тоннаға 30,0 мың теңгені құрады, астық қалдықтары тоннасына 40,0 мың теңгеден сатылды.
Ауыл аумағында ветеринариялық учаске бар, меңгерушісі - Калиев К.Х.
2023-2024 жылдары аса қауіпті аурулардың өршуі тіркелген жоқ, сол арқылы ауыл шаруашылығы жануарларының жұқпалы аурулары бойынша қауіпсіз.
Шағын және орта бизнес
Ауыл аумағында: 1 сауда объектісі (ЖК Л. Н.Вымова), 1 ауыз су құю объектісі ("Томирис" ЖК Ж. К. Бисимбаев), 1 пластикалық бұйымдар өндіру объектісі ("Технопласт" ЖК Е. С. Хамзин) жұмыс істейді.
2.2. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық
Сумен жабдықтау
2017 жылдың қараша айынан бастап ауылда су құбыры жұмыс істейді.
Абоненттер саны - 95, олар үшін субсидияланған баға қолданылады-1 текше метр үшін 55 теңге, бюджеттік ұйымдар үшін 1 текше метр үшін 4628,56 теңге төлем қолданылады, бұлар: 2 ЖШС, медициналық пункт, мектеп, әкімдік.
Электрмен жабдықтау
Ауылды электрмен жабдықтауды "Қостанай энерго орталығы" ЖШС кәсіпорны жүзеге асырады. Ауыл ішіндегі электр беру желілерінің жалпы ұзындығы 78/%тозу деңгейімен 9 км құрайды. Толық трансформаторлық қосалқы станциялардың (КТП) және трансформаторлық қосалқы станциялардың (ТП) саны – 2 бірлік. Ауылдағы абоненттер саны - 141, тариф негізінен 1киловат – 27,61 теңге.
Газбен жабдықтау
Сұйытылған газбен қамтамасыз ету баллондарды сұйытылған газ базасымен ауылдық елді мекенге жеткізу жолымен жүзеге асырылады. 1 баллон сұйытылған газдың құны 2700 теңгені құрайды. Ауылды табиғи газбен газдандыру әлі жоспарланбаған.
Көлік инфрақұрылымы
Кентішілік жолдардың жалпы ұзындығы 5 км құрайды. 2024 жылы Набережная көшесі бойынша ауыл ішіндегі жолға орташа жөндеу жүргізілді 0,3 км. қанағаттанарлықсыз жағдайда 1 км жол бар. «Қостанай облысы Жітіқара ауданы Ырсай ауылындағы Новая көшесі 0-0,46 км, Молодежная көшесі 0-0,46 км, Новая көшесінен Молодежная көшесі 0-0,36 км дейінгі кентішілік жолдарды орташа жөндеуге» жобалық-сметалық құжаттама бар. Жөндеу жұмыстарын жүргізу 2025 жылға жоспарланған.
Абаттандыру және санитарлық тазалау
Көктемгі және күзгі кезеңде тұрақты негізде елді мекен аумағын санитарлық тазарту бойынша іс-шаралар жүргізіледі: ағаштар мен бұталардың жаңа көшеттерін отырғызу, қолда бар ағаштарды әктеу, ауылдық елді мекеннен қоқыстарды шығару.
Телефондандыру
Ауыл телефондандырылды. Сандық АТС жұмыс істейді. 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша телефон нөмірлерінің саны 23 бірлікті құрайды, оның ішінде заңды тұлғаларда 3 нөмір және жеке тұлғаларда 20 нөмір. Телефон нөмірлері абоненттерінің саны екі есе азайды, себебі ұялы байланыс Актив, Теле-2, Beeline интернетпен. 2024 жылы Beeline 4G ұялы байланысы бар АМС орнатылды.
2.3. Әлеуметтік сала
Демография
2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша халық саны 247 адамды құрайды, оның ішінде 139 ер адам, 108 әйел. 2024 жылмен салыстырғанда халық саны 19 адамға азайды.
2024 жылы туу коэффициенті (2) және өлім-жітім (3) тіркелді, халықтың табиғи өсімі жоқ.
Жұмыспен қамту
Экономикалық белсенді халық – 116 адам, 2001 жылғы санақ бойынша халық - 116 адам, ауыл экономикасында жұмыспен қамтылғандар қатарынан ең көп дербес жұмыспен қамтылғандар саны-5 адам, басқа ұйымдарда жұмыс істейтіндер саны - 42 адам, "Жасыл ел - 2008" ЖШС - де – 21, ЖК – 11, дүкендерде - 2,шопандарда-1, мемлекеттік және әлеуметтік мекемелерде-34 (әкім аппараты-4, орта мектеп-18, Денсаулық сақтау объектілері-4, ауылдық кітапхана-1, халықтың бос уақытын өткізу орталығы-1, су қызметкерлері-5, ветеринарлар-1).
Денсаулық сақтау
Денсаулық сақтау объектісі бейімделген үй-жайда орналасқан, телефондандырылған, қатты отынмен жылыту, су құбыры тартылған, автокөлікпен жабдықталған ауылдың медициналық пунктімен (МП) ұсынылған. Ауыл тұрғындарына медициналық көмекті 2 маман, учаскенің фельдшері және медбике көрсетеді. 2024 жылы 619 адам медициналық көмекке жүгінді, оның ішінде: ұйымдастырылмаған – 28, оқушылар – 182, ересектер – 409 адам. Үйде қабылдау-36 қоңырау. Жаңа туған нәрестелер – 2 бала (2 қыз). Өлім тіркелді-3 адам. Ана мен бала өлімі тіркелген жоқ.
Халық тұмауға қарсы вакцинация қызметтерін алады.
Білім
Ырсай негізгі мектебінде - 30 оқушы, шағын орталықта-4 бала, бөп – 2 бала оқиды.
Мектеп типтік бөлмеде орналасқан, телефондандырылған, интернетке қосылған, периметрі бойынша жарықтандырылған. Мектепті жылумен жабдықтау қатты отынмен жүзеге асырылады.
Барлық мұғалімдердің жоғары немесе орта арнайы білімі бар. Мектеп биология кабинеттерімен, информатика кабинетімен жабдықталған. 2023 жылы мектепте робототехника кабинеті жабдықталды.
2024 жылы мектеп ғимаратына ағымдағы жөндеу жүргізілді – ағаш терезе блоктарын 6 195,0 млн.теңге сомасына пластикалық терезелерге ауыстыру. Сондай-ақ, 1 098,0 млн.теңге сомасына есіктерді ағымдағы жөндеу.
Кәмелетке толмаған балалардың бос уақытын және жұмыспен қамтылуын ұйымдастыру бойынша тұрақты жұмыс жүргізілуде. Оларды мәдени-бұқаралық іс-шараларға, спортпен шұғылдануға, спорт секцияларына қатысуға тарту жоспарлы түрде жүргізілуде. Мектеп жанындағы оқушыларды жазғы сауықтыру үшін балалардың сауықтыру алаңы жұмыс істейді.
Мәдениет
Ауыл аумағында 2 кітапхана жұмыс істейді: 2011 жылы Мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі ашқан Мемлекеттік аудандық кітапхананың кітапхана бөлімшесі және мектеп жанындағы екінші кітапхана. Кітап қоры 4520 дананы құрайды.
Спорт
Ауыл аумағында келесі спорт нысандары бар:
- мектеп жанындағы спорт залы;
- 2023 жылы қайта жаңартылған мектеп аумағындағы спорт алаңы, онда жүгіру жолы, баскетбол алаңы, тартанмен қапталған волейбол алаңы орнатылған;
-Workout элементтері бар балалар спорттық-ойын алаңы.
Қоғамдық қауіпсіздік және құқықтық тәртіп
Ауыл аумағында қоғамдық қауіпсіздікті учаскелік инспектор қамтамасыз етеді. Тірек пункті Пригородный ауылында орналасқан, учаскелік инспектор автокөлікпен қамтамасыз етілген. Тұрғындардың жиындарында құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Қоғамдық қауіпсіздік және құқықтық тәртіп бойынша өткізілетін іс-шаралар барысында елді мекендегі жедел жағдай тұрақты.
Ырсай ауылының дамуына әсер ететін негізгі проблемалар мен факторлар
Оң факторлар:
- ауылдың тиімді географиялық және экономикалық орналасуы;
- су құбырының болуы;
- базалық кәсіпорынның болуы;
- Beeline 4G ұялы байланысы.
Теріс факторлар:
ауыл шаруашылығы өндірісі саласында:
- бос жерлердің болмауы;
- газ құбыры мен газ тарату желілерінің болмауы;
- ауылдың ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының ылғал үнемдеу технологияларын пайдаланбауы.
инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым саласында:
газ құбыры мен газ тарату желілерінің болмауы.
Ырсай ауылының әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау ауыл аумағында өсімдік шаруашылығын, көкөніс шаруашылығын және мал шаруашылығын дамыту үшін табиғи ресурстар бар екенін, жайылымдық жерлер жеткіліксіз екенін, шабындық жерлер жоқ екенін, мал шаруашылығын дамыту үшін жемшөп базасымен айналысу қажеттігін көрсетті. Қызмет көрсету нысандары жоқ: қоғамдық монша, шаштараз, наубайхана, мәдени демалыс нысаны.
Ырсай ауылын дамытудың негізгі бағыттары:
III. ЖЕРГІЛІКТІ ҚАУЫМДАСТЫҚТЫ ДАМЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫН ІСКЕ АСЫРУ ЖӨНІНДЕГІ ЖОСПАР
|
№ |
Іс-шараның атауы |
Аяқталу нысаны |
Қаржыландыру көлемі (мың теңге) |
Қаржыландыру көзі |
Іске асыру уақыты |
||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
||||||
|
I. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық |
|||||||||||
|
1.1 |
Елді мекендердегі көшелерді жарықтандыру |
Орындалған жұмыстар актісі |
796,0 |
ЖБ |
2025-2027 жж. |
||||||
|
1.2 |
Елді мекендерді абаттандыру және көгалдандыру |
Орындалған жұмыстар актісі |
154,0 |
ЖБ |
2025-2027 жж. |
||||||
|
1.3 |
Аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде, ауылдық округтерде автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету |
Орындалған жұмыстар актісі |
650,0 |
АБ |
2025 ж. |
||||||
|
1.4 |
Мемлекеттік Күрделі шығыстар |
Орындалған жұмыстар актісі |
536,0 |
АБ |
2025 ж. |
||||||
|
1.5 |
Аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде, ауылдық округтерде автомобиль жолдарын күрделі және орташа жөндеу |
Орындалған жұмыстар актісі |
53 717,0 |
АБ |
2025 ж. |
||||||
|
|
II. Абаттандыру |
||||||||||
|
2.1 |
Ұзындығы – 1,28 км кентішілік жолдарға орташа жөндеу жүргізу |
Орындалған жұмыстар актісі |
53 717,0 |
Жоғары тұрған бюджет |
2025 ж. |
||||||
|
2.2 |
Мәдени іс-шараларды өткізу үшін бұрынғы асхананың ғимаратын қайта құру |
Орындалған жұмыстар актісі |
35000,0 |
БК |
2025 ж. |
||||||
|
III. Денсаулық сақтау
|
|||||||||||
Ескертпе: жоғарыда аталған іс-шараларды іске асыруға «Жітіқара ауданының Ырсай ауылы әкімінің аппараты» ММ жауапты болып табылады.