2022 жылғы 27 желтоқсандағы
жергілікті қоғамдастық
жиналысының № 13
хаттамасымен бекітілген
ЖЕРГІЛІКТІ ҚОҒАМДАСТЫҚТЫ ДАМЫТУ
ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫ
ЖІТІҚАРА АУДАНЫНЫҢ ЫРСАЙ АУЫЛЫ
2023 – 2025 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН
БАҒДАРЛАМА
Әзірлеуші: " Жітіқара ауданының
Ырсай ауылы әкімінің аппараты" ММ
ЖАЛПЫ СИПАТТАМА
|
Бағдарламаның атауы |
Қостанай облысы Жітіқара ауданы Ырсай ауылының жергілікті қоғамдастығын дамытудың 2023-2025 жылдарға арналған бағдарламасы |
|
Ырсай ауылының негізгі сипаттамалары
|
- қалыптасу кезеңі-1954 жыл; - халық саны-428 адам; - аулалар саны-123 - аумағы - 9453 га.; - Ырсай ауылы Жітіқара қаласының аудан орталығынан 19 км, Қостанай қаласының облыс орталығынан 197 км қашықтықта орналасқан; - жергілікті қоғамдастық жиналысының құрылған күні және олар берілген мерзім-2019 жылғы қараша, 4 жыл; - жергілікті қоғамдастық жиналысы мүшелерінің саны-25. |
IІ. АҒЫМДАҒЫ ЖАҒДАЙДЫ ТАЛДАУ
2.1 Жітіқара ауданы Ырсай ауылын дамыту.
Жергілікті қоғамдастықты дамытудың 2023-2025 жылдарға арналған бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) ауыл халқы үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету үшін көзделген .
2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша халық саны 428 адамды құрайды.
Ауылдың базалық кәсіпорны өсімдік шаруашылығымен айналысатын "Агрофирма Желкуар 2003" ЖШС болып табылады, 2021 жылдан бастап өсімдік шаруашылығымен және асыл тұқымды мал шаруашылығымен айналысатын "Жасыл Ел-2008" ЖШС болып табылады, 13 жеке кәсіпкер, оның ішінде: жеке аулада мал шаруашылығымен айналысатын 4 ЖК, саудамен айналысатын 2 ЖК, пластикалық терезелерді орнатумен айналысатын 2 ЖК, жүк тасымалы, көкөністерді өңдеумен айналысатын 1 ЖК, телефон аппараттарын жөндеумен айналысатын 2 ЖК. Ауылда: МТМ, орталық ток, "АФ Желкуар-2003" ЖШС балансында, кітапхана, көкөністерді өңдеу цехы, медициналық пункт, негізгі орта мектеп жұмыс істейді.
Әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі бойынша Ырсай ауылы даму әлеуеті орташа ауылдық елді мекен болып табылады.
Ырсай ауылының әкімі-Кулаков Валерий Иванович, 2003 жылғы желтоқсаннан бастап қызмет атқарады.
Ырсай ауылының әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау
Ырсай ауылының экономикасы ауыл шаруашылығына бағытталған.
Географиялық орналасуы
Ырсай ауылы Жітіқара қаласынан 19 км, облыс орталығынан 197 км қашықтықта орналасқан.
Ауылдық елді мекен Забеловка ауылымен және Денисов ауданымен шектеседі. Ырсай ауылының тиімді географиялық және экономикалық орналасуы бар: аудан орталығына жақын орналасқан, сондай - ақ ауылдың маңында "Жітіқара – Қостанай" жолаушылар пойызы аялдамасы бар теміржол жолдары, ауылдың аумағы арқылы "Жітіқара-Қостанай" автожолы өтеді.
Су ресурстары
Ауыл аумағында Желқуар, Тобыл және Шортанды өзендері ағып жатыр.
Топырақ
Топырақ түрі-қоңыр-каштан. Бонитеттің орташа балы 40. Жер дәнді дақылдарды, картопты, көкөністерді өсіруге жарамды.
Өсімдік шаруашылығы
2022 жылы егіс алқабы 3722 га құрады, оның ішінде дәнді дақылдардың егіс алқабы 2243 га құрады, оның ішінде бидай 1851 га, арпа 392 га, өнімділігі 11,4 ц/га құрады.майлы дақылдар, оның ішінде мақсары 1179 га, өнімділігі 5 ц/га, жалпы түсімі 590 тонна. Жалпы астық жинау 2022 жылы 2554 тоннаны құрады және жоғары өнімділікке байланысты 2021 жылмен салыстырғанда 3,2 есе өсті.
Механикаландыру
2022 жылдың 1 қаңтарына "АФ Желқуар-2003" ЖШС 31 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы (25 трактор және 6 комбайн).
Мал шаруашылығы
Ауылда мал шаруашылығы өнімдерін өндірушілер халықтың жеке қосалқы шаруашылықтары болып табылады. Мал шаруашылығында етті мал шаруашылығы (ірі қара мал басы) дамыған.
2023 жылдың 1 қаңтарында ІҚМ саны 252 басты құрады, оның ішінде сиырлар 123 бас, шошқалар - 27 бас, қойлар мен ешкілер – 323 бас, жылқылар - 111 бас.
2022 жылы микрокредиттер берілмеді.
Елді мекендегі жайылым алаңы жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін жеткіліксіз. 1130 гектар жайылымдық жерге 686 бас мал жаю жүзеге асырылады, бұл осы мал басына үш есе - 3914 гектар жайылымдық жер тапшылығын құрайды.
Жем базасы
Қатаң климаттық жағдайларға және өзінің шабындық алаңдарының болмауына байланысты ауылдың ауыл шаруашылығы кәсіпорны жалдамалы жұмысшылардың аулаларында бар малға ғана жем дайындауды жүзеге асырады. Осыған байланысты халық басқа елді мекендерден жем сатып алады. 2022 жылы шөп құны 1 тонна үшін 25000 - 30000 мың теңгені құрады, астық қалдықтары тоннасына 50000 мың теңгеден сатылды.
Ауыл аумағында ветеринариялық учаске бар, меңгерушісі-Калиев К.Х.
2021-2022 жылдары аса қауіпті аурулардың өршуі тіркелген жоқ, сол арқылы ауыл шаруашылығы жануарларының жұқпалы аурулары бойынша қауіпсіз.
Шағын және орта бизнес
Ауыл аумағында 2 сауда объектісі жұмыс істейді (жеке кәсіпкерлердің дүкендері Л.Н. Выймова, Е.С. Хамзин).
2.2. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық
Сумен жабдықтау
2017 жылдың қараша айынан бастап ауылда су құбыры жұмыс істейді.
Абоненттер саны - 95, олар үшін субсидияланған баға қолданылады-1 текше метр үшін 30 теңге, бюджеттік ұйымдар үшін 1 текше метр үшін 2748,73 теңге төлем қолданылады, бұлар: 2 ЖШС, медициналық пункт, мектеп, әкімдік.
Электрмен жабдықтау
Ауылды электрмен жабдықтауды "Қостанай энерго орталығы" ЖШС кәсіпорны жүзеге асырады. Ауыл ішіндегі электр беру желілерінің жалпы ұзындығы 78/%тозу деңгейімен 9 км құрайды. Толық трансформаторлық қосалқы станциялардың (КТП) және трансформаторлық қосалқы станциялардың (ТП) саны – 2 бірлік. Ауылдағы абоненттер саны-141, тариф негізінен 1киловат-20,12 теңге.
Газбен жабдықтау
Сұйытылған газбен қамтамасыз ету баллондарды сұйытылған газ базасымен ауылдық елді мекенге жеткізу жолымен жүзеге асырылады. 1 баллон сұйытылған газдың құны 2000 теңгені құрайды. Халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту үшін ауылды табиғи газбен газдандыру үшін мемлекеттік бюджеттен қаражат көзделген. Жобалық-сметалық құжаттама зерттелуде, жұмыстың басталуы 2025 жылы.
Көлік инфрақұрылымы
Кентішілік жолдардың жалпы ұзындығы 5 км құрайды, оның ішінде қатты жабыны 4,7 км, қара – 0,3 км.қанағаттанарлықсыз жағдайда 1 км, ауыл ішіндегі жолдарды жөндеуге қаражат көздеу қажет.
Абаттандыру және санитарлық тазалау
Көктемгі және күзгі кезеңде тұрақты негізде елді мекен аумағын санитарлық тазарту бойынша іс-шаралар жүргізіледі: ағаштар мен бұталардың жаңа көшеттерін отырғызу, қолда бар ағаштарды әктеу, ауылдық елді мекеннен қоқыстарды шығару.
Телефондандыру
Ауыл телефондандырылды. Сандық АТС жұмыс істейді. 2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша телефон нөмірлерінің саны 23 бірлікті құрайды, оның ішінде заңды тұлғаларда 3 нөмір және жеке тұлғаларда 20 нөмір. Телефон нөмірлері абоненттерінің саны екі есе азайды, себебі ұялы байланыс Актив, Теле-2, Beeline интернетпен.
2.3. Әлеуметтік сала
Демография
2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша тұрғындар саны 428 адам, оның ішінде 224 ер адам, 204 әйел адам. 2022 жылмен салыстырғанда халық саны 79 адамға азайды.
2022 жылы туу коэффициенті (2) және өлім-жітім (4) тіркелді, халықтың табиғи өсімі жоқ.
Жұмыспен қамту
Экономикалық белсенді халық – 250 адам, оның ішінде жұмыспен қамтылған халық-250 адам ауыл экономикасында жұмыспен қамтылғандар қатарынан өз бетінше жұмыспен қамтылғандар саны-14 адам басқа ұйымдарда жұмыс істейтіндер саны-116 адам, "Жасыл Ел-2008" ЖШС-де-76, ЖК-12, шаруа қожалығында – 15 маусымдық, дүкендерде-2 адам, шопандар – 2, мемлекеттік және әлеуметтік мекемелерде - 28 (әкім аппараты - 5, орта мектеп – 22, Денсаулық сақтау объектілері – 5, ауылдық кітапхана - 1, халықтың бос уақытын өткізу орталығы – 1, су қызметкерлері - 5, ветеринария-1.
Денсаулық сақтау
Денсаулық сақтау объектісі бейімделген үй-жайда орналасқан, телефондандырылған, қатты отынмен жылыту, су құбыры тартылған, автокөлікпен жабдықталған ауылдың медициналық пунктімен (МП) ұсынылған. Ауыл тұрғындарына медициналық көмекті 2 маман, учаскенің фельдшері және медбике көрсетеді. 2022 жылы 547 адам медициналық көмекке жүгінді, оның ішінде үйде 48 адам. Жаңа туған нәрестелер-2 бала. Өлім тіркелді-4 адам. Ана мен бала өлімі тіркелген жоқ.
Халық тұмауға және коронавирустық инфекцияға қарсы вакцинация қызметтерін алады.
Білім
Ырсай негізгі мектебінде 32 оқушы, шағын орталықта 6 бала оқиды.
Мектеп типтік бөлмеде орналасқан, телефондандырылған, интернетке қосылған, периметрі бойынша жарықтандырылған. Мектепті жылумен жабдықтау қатты отынмен жүзеге асырылады.
Барлық мұғалімдердің жоғары немесе орта арнайы білімі бар. Мектеп биология кабинеттерімен, информатика кабинетімен жабдықталған.
Кәмелетке толмаған балалардың бос уақытын және жұмыспен қамтылуын ұйымдастыру бойынша тұрақты жұмыс жүргізілуде. Оларды мәдени-бұқаралық іс-шараларға, спортпен шұғылдануға, спорт секцияларына қатысуға тарту жоспарлы түрде жүргізілуде. Мектеп жанындағы оқушыларды жазғы сауықтыру үшін балалардың сауықтыру алаңы жұмыс істейді.
Мәдениет
Ауыл аумағында 2 кітапхана жұмыс істейді: 2011 жылы Мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі ашқан Мемлекеттік аудандық кітапхананың кітапхана бөлімшесі және мектеп жанындағы екінші кітапхана. Кітап қоры 4520 дананы құрайды.
Спорт
Ауыл аумағындағы спорт нысаны мектеп жанындағы спорт залы мен спорт алаңын ұсынады.
Қоғамдық қауіпсіздік және құқықтық тәртіп
Ауыл аумағында қоғамдық қауіпсіздікті учаскелік инспектор қамтамасыз етеді. Тірек пункті Пригородный ауылында орналасқан, учаскелік инспектор автокөлікпен қамтамасыз етілген. Тұрғындардың жиындарында құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Қоғамдық қауіпсіздік және құқықтық тәртіп бойынша өткізілетін іс-шаралар барысында елді мекендегі жедел жағдай тұрақты.
Ырсай ауылының дамуына әсер ететін негізгі проблемалар мен факторлар
Оң факторлар:
- ауылдың тиімді географиялық және экономикалық орналасуы;
- базалық кәсіпорынның болуы.
Теріс факторлар:
ауыл шаруашылығы өндірісі саласында:
- бос жерлердің болмауы;
- газ құбыры мен газ тарату желілерінің болмауы;
- ауылдың ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының ылғал үнемдеу технологияларын пайдаланбауы.
инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым саласында:
газ құбыры мен газ тарату желілерінің болмауы.
Ырсай ауылының әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау ауыл аумағында өсімдік шаруашылығын, көкөніс шаруашылығын және мал шаруашылығын дамыту үшін табиғи ресурстар бар екенін, жайылымдық жерлер жеткіліксіз екенін, шабындық жерлер жоқ екенін, мал шаруашылығын дамыту үшін жемшөп базасымен айналысу қажеттігін көрсетті. Қызмет көрсету нысандары жоқ: қоғамдық монша, шаштараз, наубайхана.
Ырсай ауылын дамытудың негізгі бағыттары:
III. ЖЕРГІЛІКТІ ҚАУЫМДАСТЫҚТЫ ДАМЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫН ІСКЕ АСЫРУ ЖӨНІНДЕГІ ЖОСПАР
|
№ |
Іс-шараның атауы |
Аяқталу нысаны |
Қаржыландыру көлемі (мың теңге) |
Қаржыландыру көзі |
Іске асыру уақыты |
||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
||||||
|
I. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық |
|||||||||||
|
1.1 |
Елді мекендердегі көшелерді жарықтандыру |
Орындалған жұмыстар актісі |
712,0 |
ЖБ |
2023-2025жж. |
||||||
|
1.2 |
Елді мекендерді абаттандыру және көгалдандыру |
Орындалған жұмыстар актісі |
138,0 |
ЖБ |
2023-2025жж. |
||||||
|
1.3 |
Аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде, ауылдық округтерде автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету |
Орындалған жұмыстар актісі |
400,0 |
АБ |
2023ж. |
||||||
|
|
II. Абаттандыру |
||||||||||
|
2.1 |
Ырсай ауылының газ тарату желілерін салу |
Орындалған жұмыстар актісі |
150000,0 |
Жоғары тұрған бюджет |
2025ж. |
||||||
|
2.2 |
Ұзындығы - 1 км кентішілік жолдарға орташа жөндеу жүргізу |
Орындалған жұмыстар актісі |
35000,0 |
Жоғары тұрған бюджет |
2023 ж. |
||||||
|
III. Денсаулық сақтау
|
|||||||||||
Ескертпе: жоғарыда аталған іс-шараларды іске асыруға "Жітіқара ауданының Ырсай ауылы әкімінің аппараты"ММ жауапты болып табылады.