КЕЛІСІЛДІ
«Қостанай облысы әкімдігінің
ветеринария басқармасы» ММ
басшысы
___________ А. Шектыбаев
Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Наурызым ауданының ветеринариялық станциясы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүрізу нәтижелері бойынша
аналитикалық анықтамасы
Қостанай қ. 2021 жылғы 29 сәуір
«Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасы» ММ (бұдан әрі-Басқарма) басшысының 2021 жылғы 14 сәуірдегі № 57 «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» бұйрығы негізінде 2020 жылғы 01 қаңтар мен бүгінгі күнге дейінгі кезеңі Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының «Науырызым ауданының ветеринариялық станциясы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының (бұдан әрі - Кәсіпорын) қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне келесі қурамда жұмыс тобымен ішкі талдау жүргізіді.:
- ұйымдастыру - құжаттама бөлімінің басшысы А. Нұрлымбаева;
- құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы Б. Кеңесов.
Кәсіпорын қызметінің мәні ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыру болып табылады.
Кәсіпорын қызметінің мақсаты Наурызым ауданының аумағында ветеринариялық іс-шаралар өткізу болып табылады.
Қойылған мақсатты іске асыру үшін кәсіпорын
келесі қызмет түрлерін жұзеге асырады:
1) Жануарлардың аса қауіпті, жұқпалы емес және энзоотиялық ауруларына қарсы ветеринариялық іс-шаралар жүргізу;
2) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу;
3) ауыл шаруашылығы жануарларын қолдан ұрықтандыру бойынша қызметтер көрсету;
4) жануарлардың аса қауіпті және энзоотиялық ауруларына қарсы ветеринариялық препараттарды тасымалдау (жеткізу), сақтау, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізуге арналған бұйымдарды (құралдарды) және атрибуттарды тасымалдау (жеткізу) бойынша қызметтер көрсету;
5) құрылысын тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдары ұйымдастырған мал қорымдарын (биотермиялық шұңқырларды), сою алаңдарын (ауыл шаруашылығы жануарларын сою алаңдарын) күтіп-ұстау жатады;
6) қаңғыбас иттер мен мысықтарды аулауға және жоюға;
7) ветеринариялық анықтама беру;
8) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорды жүргізу және одан үзінді көшірме беру;
9) биологиялық материалдың сынамаларын алуды және оларды ветеринариялық зертханаға жеткізуді қамтиды;
10) Ауру жануарларды санитариялық союға тасымалдау жөнінде қызметтер көрсету.
«Кәсіпорынның қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде және құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау».
Кәсіпорын өз қызметінде ҚР Конституциясын, ҚР Еңбек Кодексін, «Ветеринария туралы» ҚР Заңын, «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңын, «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын, «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» ҚР Заңын, Қостанай облысы әкімдігінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 45 қаулысымен бекітілген кәсіпорын Жарғысын және кәсіпорын қызметін реттейтін өзге де НҚА басшылыққа алады.
Жануарларды жою рәсімі.
Жануарлардың саулығы мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты жою рәсімі жою процестерінің ашықтығы мен жариялылығы қағидаттарының нормативтік болмауынан туындайды.
Мәселен, "Жануарлардың саулығы мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты міндетті түрде алып қою және жою не оларды міндетті түрде жою қағидаларының" 6-тармағына сәйкес
«Ветеринария саласындағы нормативтік құқықтық актілерді бекіту туралы "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 30 қазандағы №7-1/559 бұйрығына (бұдан әрі – №2 қосымша) » - жануарлар мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты міндетті түрде алып қоюға және жоюға байланысты мәселелерді шешу үшін осы Қағидалардың 4 және (немесе) 5-тармақтарына сәйкес қабылданған қаулылар негізінде ветеринария саласындағы уәкілетті орган ведомствосының тиісті аудандық (қалалық) аумақтық бөлімшесі басшысының (басшысы болмаған жағдайда) бұйрығымен – лауазымды адам) оларды алған немесе қабылдаған күннен бастап 2 (екі) жұмыс күнінен аспайтын мерзімде тиісті аумақтың жергілікті атқарушы органдарының, мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қызмет органының, мемлекеттік ветеринариялық ұйымының, мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторының өкілдері қатарынан комиссия құрылады.
Алайда, жоғарыда көрсетілген нормалармен және өзге де салалық НҚА-мен осы комиссияның құрамына жұртшылық немесе бизнес өкілдерін енгізу міндеттілігі белгіленбеген.
Сондай-ақ жануарлардың саулығы мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты жою кезінде бейнетіркеу рәсімдерін жүргізудің міндеттілігі белгіленбеген.
Осылайша, бейнетіркеудің және жою рәсімдерін қоғамдық бақылаудың міндетті болмауы сайлау құқығын қолдану практикасының мүмкіндігін тудырады және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің болуына әкеледі.
Кадрлардың ауысуын талдау.
Кәсіпорында 28 адам жұмыс істейді, оның ішінде 19 ветеринарлық мамандар, 9 – көмекші және техникалық персонал.
2021 жылға дейін 2 қызметкер қабылданып, 1 қызметкер жұмыстан босатылды. 2 бос орын, оның ішінде 1 бос орын ветеринар дәрігер лауазымы, 1 бос орын ветеринар фельдшер лауазымы.
Жоғырланып қалаған бос жұмыс орындарына қарамастан, Кәсіпорын Жұмыспен қамту орталығына бос жұмыс орындары туралы есеп бермеген. Осылайша, «халықты жұмыспен қамту туралы» 2016 жылғы 06 сәуірдегі № 482 ҚР Заңының 28-бабы 2-тармағы 1) тармақшасының талаптары сақталмаған, оған сәйкес жұмыс беруші Халықты жұмыспен қамту орталығына бос жұмыс орындары (бос лауазымдар) туралы мәліметтерді олар пайда болған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде еңбек жағдайлары мен төлемақысын көрсете отырып жіберуге міндетті.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері.
Кәсіпорында келіп түскен өтініштерді есепке алудың жеке журналы жүргізілмегені анықталды, ол «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» ҚР Заңының 16-бабын бұзу болып табылады. Осылайша, келіп түскен өтініштер кіріс хат-хабарларда ағымдағы хаттар ретінде тіркелді және оларға жауаптар қолданыстағы заңнаманы бұза отырып берілді.
Мемлекеттік қызметтерді көрсету
Қазақстан Республикасының цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м. а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НК «Мемлекеттік » бұйрығына сәйкес ветеринария саласында кәсіпорын екі мемлекеттік қызмет көрсетеді:
Осылайша, 2021 жылғы 29 сәуірдегі жағдай бойынша кәсіпорынмен келесі 30 «Ветеринариялық анықтама беру» мемлекеттік қызмет, «ветеринариялық паспорт беру» 10 мемлекеттік қызмет көрсетілген, бұл ретте БАБЖ деректер базасын «электрондық үкімет» порталымен интеграциялаудың болмауы және жетілдірілмеу фактісі орын алған. Бұл азаматтарға осы қызметтерді электрондық форматта алуға мүмкіндік бермейді. Осы мән-жайлар көрсетілетін қызметті алушының көрсетілетін қызметті берушімен тікелей байланысына алып келеді, бұл кейіннен сыбайлас жемқорлық көріністері үшін жағдай жасайды.
Мемлекеттік сатып алулар
Басқарма Мемлекеттік сатып алуды «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы Заңының, «мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығының нормаларына сәйкес жүргізеді. Тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу электрондық түрде мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы жүргізіледі және өнім берушімен қандай да бір байланыс болмайды. Шарттарды жасасудың тек электрондық форматы веб-порталда сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша толық және дұрыс ақпарат қалыптастыруға және олардың орташа сатып алу бағаларын анықтауға мүмкіндік берді.
Ағымдағы жылғы 29 сәуірдегі жағдай бойынша кәсіпорын тапсырыс беруші ретінде жалпы сомасы 4 213 477 (төрт миллион екі жүз он үш мың төрт жүз жетпіс жеті) теңге 64 тиын, оның ішінде тікелей шарт жасасу жолымен бір көзден алу тәсілімен 2 287405 (екі миллион екі жүз сексен жеті мың төрт жүз бес) теңге және 64 тиын, Мемлекеттік сатып алу бойынша 19 келісімшарт жасаған; баға ұсыныстарын сұрату арқылы 165 332 (бір жүз алпыс бес мың үш жүз отыз екі) теңге 6 тиын, өтпеген сатып алулар бойынша бір көзден 1 760 740 (бір миллион жеті жүз алпыс мың жеті жүз қырық) теңге және 3 тиынға шарт жасасты.
Бұл ретте, «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңының 4-бабының 1-тармақшасын бұза отырып, кәсіпорында Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау мақсатында тікелей жасасу жолымен бір көзден алу тәсілімен өнім берушілермен шарт жасасуды негіздейтін құжаттардың толық топтамасы (баға ұсыныстары) жоқ.
Осылайша, көрсетілген фактілер кәсіпорында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жағдай жасауға, оның ішінде мемлекеттік сатып алуды жүргізу кезінде нақты жеткізушіге артықшылық көрсетуге ықпал етеді.
Сондай-ақ, 2021 жылдың 1 тоқсанында жасалған шарттарды талдау кәсіпорын тарапынан өнім беруші жүкқұжаттың электрондық көшірмесін міндетті тіркеместен веб-портал арқылы тауарды қабылдау-беру актісін келісу не тауарды жеткізу фактісін растайтын жүкқұжатта Тапсырыс берушінің қолы болмауы фактілерінің бар екенін көрсетті (Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 426-тармағы).
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қорытындысы бойынша жұмыс тобы келесі ұсыныстарды жасады:
- жануарларды жою рәсімі бойынша ұсыныс жіберу.
- Мемлекеттік сатып алу рәсімдерін өткізу кезінде өнім беруші жүкқұжаттың электрондық көшірмесін міндетті тіркеместен, веб-портал арқылы тауарды қабылдау-беру актісін бекіту фактілеріне жол бермеу не тауардың жеткізілу фактісін растайтын жүкқұжатта Тапсырыс берушінің қолы болмауы, тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді жеткізу мерзімдері бойынша міндетті талаптарды сақтамау фактілеріне жол берілмесін, сондай-ақ мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде Құжаттамалық растамамен (өнім берушілерден кемінде 2); қаржыны ұшыиды және тиіді
- «жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» ҚР жұмысау қамтамассыз етілсін Заңына сәйкес анықталған бұзушылықтарды жою»;
- кадрлық іс жүргізуді жүргізу кезінде кадрлық іс жүргізу бойынша талаптар мүлтіксіз сақтаусын;
- шартты жасасу кезінде кемінде екі өнім берушіден баға ұсыныстарын сұрату қажет;
- «Халықты жұмыспен қамту туралы» 2016 жылғы 06 сәуірдегі № 482 ҚР Заңының 28-бабы 2-тармағының 1) тармақшасының талаптарына сәйкес жұмыспен қамту орталығына Бос орындар туралы есеп жіберілсін.
Ұйымдастыру - құжаттама
бөлімінің басшысы ___________ А. Нұрлымбаева
Құқықтық қамтамасыз
ету бөлімінің бас маманы ____________ Б. Кеңесов