КЕЛІСІЛДІ
«Қостанай облысы әкімдігінің
ветеринария басқармасы» ММ
басшысы
___________ А. Шектыбаев
Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Жангелді ауданының ветеринариялық станциясы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүрізу нәтижелері бойынша
аналитикалық анықтамасы
Қостанай қ. 2021 жылғы 21 сәуір
«Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасы» ММ (бұдан әрі-Басқарма) басшысының 2021 жылғы 14 сәуірдегі № 57 «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» бұйрығы негізінде 2020 жылғы 01 қаңтардан бастап осы уақытқа дейінгі кезең Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының «Жангелді ауданының ветеринариялық станциясы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының (бұдан әрі - Кәсіпорын) қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне келесі құрамда жұмыс тобы ішкі талдау жүргізді.:
- құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы Д. Жаманова.
Кәсіпорын қызметінің мәні ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыру болып табылады.
Кәсіпорын қызметінің мақсаты Жангелді ауданының аумағында ветеринариялық іс-шаралар өткізу болып табылады.
Қойылған мақсатты іске асыру үшін кәсіпорын
келесі қызмет түрлерін жүзеге асырды:
1) Жануарлардың аса қауіпті, жұқпалы емес және энзоотиялық ауруларына қарсы ветеринариялық іс-шаралар жүргізу;
2) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу;
3) ауыл шаруашылығы жануарларын қолдан ұрықтандыру бойынша қызметтер көрсету;
4) жануарлардың аса қауіпті және энзоотиялық ауруларына қарсы ветеринариялық препараттарды тасымалдау (жеткізу), сақтау, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізуге арналған бұйымдарды (құралдарды) және атрибуттарды тасымалдау (жеткізу) бойынша қызметтер көрсету;
5) құрылысын тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдары ұйымдастырған мал қорымдарын (биотермиялық шұңқырларды), сою алаңдарын (ауыл шаруашылығы жануарларын сою алаңдарын) күтіп-ұстау;
6) қаңғыбас иттер мен мысықтарды аулау және жою;
7) ветеринариялық анықтама беру;
8) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорды жүргізу және одан үзінді көшірме беру;
9) биологиялық материалдың сынамаларын алуды және оларды ветеринариялық зертханаға жеткізуді қамтиды;
10) Ауру жануарларды санитариялық союға тасымалдау жөнінде қызметтер көрсету.
Басқарма басшысының 2020 жылғы 27 ақпандағы № бұйрығына сәйкес кәсіпорын басшысы А. М. Сейтқазиев тағайындалды.
«Кәсіпорынның қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде және құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау».
Кәсіпорын өз қызметінде ҚР Конституциясын, ҚР Еңбек Кодексін, «Ветеринария туралы» ҚР Заңын, «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңын, «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызметі туралы» ҚР Заңын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын, «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» ҚР Заңын, Қостанай облысы әкімдігінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 45 қаулысымен бекітілген кәсіпорын Жарғысын және кәсіпорын қызметін реттейтін өзге де НҚА басшылыққа алады.
Жануарларды жою рәсімі.
Жануарлардың саулығы мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты жою рәсімі жою процестерінің ашықтығы мен жариялылығы қағидаттарының нормативтік болмауынан туындайды.
Мәселен, "Жануарлардың саулығы мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты міндетті түрде алып қою және жою не оларды міндетті түрде алып қоймай залалсыздандыру (зарарсыздандыру) және қайта өңдеу; қағидаларының" 6-тармағына сәйкес,
"Ветеринария саласындағы нормативтік құқықтық актілерді бекіту туралы "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 30 қазандағы №7-1/559 бұйрығына (бұдан әрі – №2 қосымша) » - жануарлар мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты міндетті түрде алып қоюға және жоюға байланысты мәселелерді шешу үшін осы Қағидалардың 4 және (немесе) 5-тармақтарына сәйкес қабылданған қаулылар негізінде ветеринария саласындағы уәкілетті орган ведомствосының тиісті аудандық (қалалық) аумақтық бөлімшесі басшысының (басшысы болмаған жағдайда) бұйрығымен – оның міндетін атқаратын лауазымды адам) оларды алған немесе қабылдаған күннен бастап 2 (екі) жұмыс күнінен аспайтын мерзімде тиісті аумақтың жергілікті атқарушы органдарының, мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қызмет органының, мемлекеттік ветеринариялық ұйымының, мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторының өкілдері қатарынан комиссия құрылады.
Алайда, жоғарыда көрсетілген нормалармен және өзге де салалық НҚА-мен осы комиссияның құрамына жұртшылық немесе бизнес өкілдерін енгізу міндеттілігі белгіленбеген.
Сондай-ақ жануарлардың саулығы мен адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты жою кезінде бейнетіркеу рәсімдерін жүргізудің міндеттілігі белгіленбеген.
Осылайша, бейнетіркеудің және жою рәсімдерін қоғамдық бақылаудың міндетті болмауы сайлау құқығын қолдану практикасының мүмкіндігін тудырады және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің болуына әкеледі.
Кадрлардың ауысуын талдау.
Кәсіпорында 62 адам жұмыс істейді, оның ішінде 35 мал дәрігері, 18 – көмекші және техникалық персонал.
2021 жылы осы уақытқа дейін 5 қызметкер қабылданған, 4 қызметкер жұмыстан босатылған. 6 бос орын, 2 ветеринарлық фельдшер, 3 жүргізуші лауазымы бос орын, 1 санитар-инсинератор лауазымы бос орын. Бос жұмыс орындарына қарамастан, кәсіпорын Жұмыспен қамту орталығына бос жұмыс орындары туралы есеп бермеген. Осылайша, «Халықты жұмыспен қамту туралы» 2016 жылғы 06 сәуірдегі № 482 ҚР Заңының 28-бабы 2-тармағы 1) тармақшасының талаптары сақталмаған, оған сәйкес жұмыс беруші Халықты жұмыспен қамту орталығына бос жұмыс орындары (бос лауазымдар) туралы мәліметтерді олар пайда болған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде еңбек жағдайлары мен төлемақысын көрсете отырып жіберуге міндетті. Бұйрықтарда негіздеме, ҚР заңдарына сілтемелер жоқ.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері.
Келіп түскен хаттарға талдау жасау барысында 2021 жылдың 01 қаңтарынан 2021 жылдың 01 сәуіріне дейін кәсіпорынға жеке және заңды тұлғалардан 14 өтініш келіп түскен, барлық өтініштер бойынша жауаптар берілді.
Бұл ретте, «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» ҚР Заңының 16-бабын бұза отырып, кәсіпорынға келіп түскен өтініштерді есепке алу жеке журналының болмауы.
Мемлекеттік қызметтерді көрсету
Қазақстан Республикасының цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м. а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НК бұйрығына сәйкес ветеринария саласында кәсіпорын екі мемлекеттік қызмет көрсетеді:
Осылайша, 2021 жылғы 21 сәуірдегі жағдай бойынша кәсіпорын 68 мемлекеттік көрсетілетін қызметін көрсетті ,«Ветеринариялық анықтама беру» 93 мемлекеттік көрсетілетін қызметін көрсетті, «Ветеринариялық паспорт беру» бұл ретте АЖБ деректер базасын «электрондық үкімет» порталымен интеграциялаудың болмауы және жетілдірілмеу фактісі орын алды. Бұл азаматтарға осы қызметтерді электрондық форматта алуға мүмкіндік бермейді. Бұл мән-жайлар көрсетілетін қызметті алушының көрсетілетін қызметті берушімен тікелей байланысына алып келеді, бұл кейіннен сыбайлас жемқорлық көріністері үшін жағдай жасайды.
Бұдан басқа, ветеринариялық анықтамалар бланкілерін қатаң есепке алудың болмауы кез келген адамға баспаханада бланкілерге тапсырыс беруге мүмкіндік береді және олардың бұрмалануына әкелуі мүмкін, алайда заңнамада берілген анықтамалардың есебін жүргізуді, яғни Ақпараттық жүйелер арқылы олардың заңдылығын қадағалауды міндеттейтін нормалар көзделмеген.
Мемлекеттік сатып алулар
Басқарма Мемлекеттік сатып алуды «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы Заңының, «Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығының нормаларына сәйкес жүргізеді. Тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу электрондық түрде мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы жүргізіледі және өнім берушімен қандай да бір байланыс болмайды. Шарттарды жасасудың тек электрондық форматы веб-порталда сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша толық және дұрыс ақпарат қалыптастыруға және олардың орташа сатып алу бағаларын анықтауға мүмкіндік береді.
Электрондық келісім-шарттарды және Мемлекеттік сатып алуды оңайлатуға және ашықтығына бағытталған басқа да бірқатар нормаларды енгізу сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтады.
Кәсіпорынмен 2021 жылға 13,025 400 теңге сомасына Мемлекеттік сатып алу жоспары жоспарланған.
Ағымдағы жылғы 21 сәуірдегі жағдай бойынша кәсіпорын тапсырыс беруші ретінде жалпы сомасы 6,374201 (алты миллион үш жүз жетпіс төрт мың екі жүз бір) теңгеге, оның ішінде тікелей шарт жасасу жолымен бір көзден алу тәсілімен 3,887577 (үш миллион сегіз жүз сексен жеті мың бес жүз жетпіс жеті) теңгеге мемлекеттік сатып алу бойынша 16 шарт жасасты; өтпеген сатып алулар бойынша бір көзден 2,486624 (екі миллион төрт жүз сексен алты мың алты жүз жиырма төрт) теңге баға ұсыныстарын сұрату арқылы 1,025024 (бір миллион жиырма бес мың жиырма төрт ) теңге.
Бұл ретте, «мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңының 4-бабының 1-тармақшасын бұза отырып, кәсіпорында Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау мақсатында тікелей жасасу жолымен бір көзден алу тәсілімен өнім берушілермен шарт жасасуды негіздейтін құжаттардың толық топтамасы (баға ұсыныстары) жоқ.
Осылайша, көрсетілген фактілер кәсіпорында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жағдай жасауға, оның ішінде мемлекеттік сатып алуды жүргізу кезінде нақты жеткізушіге артықшылық көрсетуге ықпал етеді.
Мүдделер қақтығысын реттеу
Кәсіпорын қызметінде мүдделер қақтығысы анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қорытындысы бойынша жұмыс тобы келесі ұсыныстар жасады:
- Мемлекеттік сатып алу рәсімдерін өткізу кезінде тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді жеткізу мерзімдері бойынша міндетті талаптарды сақтамау фактілеріне жол бермеу, сондай-ақ мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде Құжаттамалық растаумен (өнім берушілерден кемінде 2 баға ұсынысының болуы) ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау қағидатын қамтамасыз ету қажет);
- кадрлық іс жүргізу кезінде кадрлық іс жүргізу бойынша талаптарды мүлтіксіз сақтау (кәсіпорын бұйрықтарында фирмалық бланкінің болмауы,бұйрықтарда болмауы, негіздеме, ҚР заңдарына сілтемелер);
- жұмыскерлерге кейіннен сыйлықақы беру мақсатында тәртіптік жазаларды мерзімінен бұрын алып тастауға жол бермеу;
- шартты жасасу кезінде кемінде екі өнім берушіден баға ұсыныстарын сұрату қажет;
- «Халықты жұмыспен қамту туралы» 2016 жылғы 06 сәуірдегі № 482 ҚР Заңының 28-бабы 2-тармағының 1) тармақшасының талаптарына сәйкес жұмыспен қамту орталығына Бос орындар туралы есеп жіберілсін.
Құқықтық қамтамасыз
ету бөлімінің бас маманы __________ Д. Жаманова