2014 жылғы 26 наурызда борышкерлер мен кредиторлардың мүдделерінің теңгеріміне негізделген, банкроттықтың тиімді, мөлдір және болжамды жүйесін құруға бағытталған «Оңалту және банкроттық туралы» 2014 жылғы 7 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңы күшіне енді. Кредиторлардың заңды мүдделерін қорғаудың бір нысаны банкроттық рәсімі аясында кінәліні қосымша жауапкершілікке тарту болып табылады. Бұл үшін Заңда кәсіпорынның басшылары мен басқа да лауазымды тұлғалары «Оңалту және банкроттық туралы» Заңда белгіленген дәрменсіздік белгілерінің басталуына орай компанияны банкрот деп жариялағаны үшін 6 ай ішінде сотқа жүгінеді.Егер заң талаптары еленбесе және несие берушілердің бірі банкроттықпен айналысатын болса, осы міндетті орындамаған басшы компанияның барлық қарыздарымен жауап беруге мәжбүр болады, оның өтеуі кәсіпорынның активтері жеткіліксіз.
Осылайша, «Оңалту және банкроттық туралы» Заңның 11-бабының 5-тармағына сәйкес, осы баптың 2-тармағының 1) - 6) тармақшаларының ережелерін бұзғаны үшін барлық кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру үшін борышкердің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда борышкердің лауазымды тұлғасы осы баптың 2-тармағының 1) -6) тармақшаларында қарастырылған талаптарды орындау міндетіне кіретін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, ынтымақты түрде біріккен жауапкершілікті алады.
Қостанай облысы бойынша сот тәжірибесінде соңғы уақыттары құрылтайшыларды, кәсіпорын басшыларын біріккен жауапкершілікке тарту туралы талаптар санының көбею үрдісі қалыптасуда, мұның арқасында оң тәжірибе бар.
Әдетте, дебиторлық берешекті, мүлікті және басқа активтерді анықтауға бағытталған барлық іс-әрекеттерден кейін, кредиторлық берешекті кейіннен өтеу үшін осындай талаптарды банкроттық жөніндегі басқарушыларға береді.
Заңның 11-бабының 5-тармағында көзделген жауапкершілік, заңның 11-бабының 2-тармағының 1) -6) тармақшаларында белгіленген борышкерлердің міндеттерін орындаушы лауазымды тұлғаның, банкроттық рәсімдерге қатысушының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталғанын ескеру қажет.
Бұл ретте «Оңалту және банкроттық туралы» Заңның 6-бабына сәйкес, борышкердің құрылтайшысы (қатысушы) және (немесе) лауазымды тұлғалары дәрменсіз борышкердің кредиторларының алдында әдейі банкроттық үшін оған тиесілі мүлікке бірікке жауапкершілік алады.
Банкроттық лауазымды тұлға борышкерді төлеуге қабілетсіздігін әдейі келтіргені үшін меншік иесінің шығынын өтейді. Банкроттық жүйені жалған мақсаттарда пайдалану жүйесін қолдануды қалайтын тұлғалар үшін жауапкершілік күшейтілетінін атап өту керек.
Мысалға, егер бизнесті құтқарудың мүмкін еместігін біле отырып, меншік иесі мүлікті қысқа мерзімде төмен бағамен сата немесе сыйға тарта бастаған жағдайда, кәсіпорын иесінің төлем қабілетсіздігін ұлғайту немесе қасақана жасау Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексімен қасақана банкрот деп танылады. Кінәсі дәлелденген жағдайда, сот 3 000 АЕК көлемінде айыппұл түрінде (бұл 7 млн.теңгеден астам), сондай-ақ 3 жылға дейін бас бостандығынан айыру түрінде жазаны айқындай алады. Бұған қоса, үш жылға дейінгі мерзімге кәсіпкерлік қызметпен айналысу немесе басқа кәсіпорындарда басқарушылықпен айналысу құқықтарын жоғалтуы мүмкін.
Осылайша, заңды тұлғаны, жеке кәсіпкерді банкрот деп тану туралы сот шешімі шыққанан кейінгі жағдай банкроттық рәсімді әсте білдірмейді, қаржы-шаруашылық қызметінің әділетсіз жүргізілуіне және төлем қабілетсіздігінің басталуына әкеп соғатын шешімдер қабылдауға байланысты заң шығарушы кредиторлардың мүдделерін қорғаудың маңызды тетіктерін белгілегендіктен, борышкердің басшылары тыныш бола алады.