Сыбайлас жемқорлық - мемлекет пен қоғамның дамуына елеулі қауіп төндіретін мәселелердің бірі. Ол азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімін төмендетеді, заң алдында баршаның теңдігі қағидатын бұзады және жеке мүддені қоғамдық мүддеден жоғары қоюға жағдай жасайды.
Сыбайлас жемқорлық көріністері берілген өкілеттіктер қоғамның мүддесі үшін емес, жеке пайда табу мақсатында пайдаланылған жағдайда туындайды. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тек құқық қорғау және мемлекеттік органдардың міндеті емес. Бұл – мемлекет, ұйымдар және әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың маңызы ерекше. Құқық бұзушылықтың алдын алу оның салдарын жоюдан әлдеқайда тиімді. Ол үшін мемлекеттік процестердің ашықтығын қамтамасыз ету, белгіленген талаптарды сақтау, мүдделер қақтығысына жол бермеу және шешім қабылдау үдерісін азаматтар үшін барынша түсінікті әрі ашық ету қажет.
Бұл ретте халықтың құқықтық сауаттылығы да маңызды рөл атқарады. Әрбір азамат өз құқықтарын білуі, мемлекеттік қызметтерді алу тәртібін түсінуі және сыбайлас жемқорлық көріністеріне тап болған жағдайда қайда жүгіну керектігін білуі тиіс. Азаматтардың хабардар болуы теріс әрекеттерге жол беру мүмкіндігін азайтып, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік қағидатын қалыптастыруға ықпал етеді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл күнделікті мінез-құлықтан басталады. Шағын болып көрінетін құқық бұзушылықтарды олардың маңызы аз деген себеппен ақтауға болмайды. Дәл осындай ұсақ көріністер белгіленген ережелерді айналып өтуге, жеке байланыстарды немесе лауазымдық мүмкіндіктерді пайдаланып мәселелерді шешуге деген қауіпті әдеттің қалыптасуына әкелуі мүмкін.
Сыбайлас жемқорлыққа қатысты қағидатты ұстаным қоғамда үнемі қалыптасып отыруы тиіс. Адалдық, заңдылық, жауапкершілік және белгіленген талаптарды құрметтеу тек формалды талап ретінде емес, мінез-құлықтың табиғи нормасы ретінде қабылдануы қажет.
Мемлекеттік органдар, өз кезегінде, өз қызметінің ашықтығын қамтамасыз етуге, мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға, ішкі бақылау тетіктерін жетілдіруге және азаматтардың өтініштеріне жедел ден қоюға тиіс. Жүйелі тәсіл ғана жекелеген құқық бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, сыбайлас жемқорлықтың туындауына жағдай жасайтын себептерді жоюға мүмкіндік береді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – ұзақ мерз
Тобыл қаласының әкімі З. Комаров