Қостанай облысының балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінің 2025 жылғы жұмысын талдау

Қостанай облысының балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінің
2025 жылғы жұмысын талдау

 

2025 жылы 31 спорт мектебінің жұмысы қамтамасыз етілді, оның ішінде 30 спорт мектебінің коммуналдық мемлекеттік мекемелер және 1 жеке меншік мектеп - "Тобыл "футбол клубы" қоғамдық қорының футбол орталығы заңды мәртебесі бар (2024 жылы - 31 спорт мектебі, 2023 жылы - 31 спорт мектебі, 2022 жылы - 31 спорт мектебі).

Мектептердің жалпы санынан 1 мектеп Олимпиадалық резерв мәртебесіне ие - қысқы спорт түрлері бойынша №3 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі.

Спорт мектептерінің тізімі қоса беріледі.

Спорт мектептерінде шұғылданатын балалар контингенті 18109 адамды құрайды, бұл 2024 жылғы деңгейден 189 адамға аз немесе 98,9% (2024 жылы - 18298 адам, 2023 жылы - 20335 адам, 2022 жылы - 20848 адам, 2021 жылы - 20740 адам). Қысқару балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінен олимпиадалық емес спорт түрлері бойынша бөлімшелердің шығарылуынан, зейнеткерлік жасқа жеткен жаттықтырушы-оқытушылармен еңбек шарттарының бұзылуынан, сондай-ақ 80-нен астам жаттықтырушы-оқытушылардың бос орындарының болуынан туындады.

Қазіргі уақытта жалпы білім беретін мектептерде 113191 оқушы шұғылданады, жыл қорытындысы бойынша мектеп оқушыларын спорт бойынша қосымша біліммен қамту пайызы 16,0% (2024 жылы - 16,1%, 2023 жылы - 17,9%, 2022 жылы - 18,6%, 2021 жылы - 18,6%) құрады.

 

Балаларды спорт мектептерінде сабақтармен қамту

Облыс аймақтары

Оқушылар саны

БЖСМ білім алатындар саны

% қамту

2024 жыл

2025 жыл

+/-   2024 жылға

Арқалық қ.

6506

737

710

-27

10,9

Қостанай қ.

38792

6044

6275

231

16,2

Лисаковск қ.

4060

750

761

11

18,7

Рудный қ.

16235

1632

1535

-97

9,5

Алтынсарин ауданы

1604

409

364

-45

22,7

Амангелді ауданы

2438

510

527

17

21,6

Әулиекөл ауданы

4854

768

690

-78

14,2

Бейімбет Майлин ауданы

2883

504

460

-44

16,0

Денисов ауданы

2036

558

595

37

29,2

Жангелдин ауданы

2042

480

518

38

25,4

Жітіқара ауданы

4680

908

908

0

19,4

Қамысты ауданы

1345

369

385

16

28,6

Қарабалық ауданы

2804

576

545

-31

19,4

Қарасу ауданы

2724

663

570

-93

20,9

Қостанай ауданы

10135

1373

1248

-125

12,3

Меңдіқара ауданы

2310

466

398

-68

17,2

Науырзым ауданы

1079

304

315

11

29,2

Сарыкөл ауданы

2106

338

392

54

18,6

Ұзынкөл ауданы

1797

424

398

-26

22,1

Федоров ауданы

2761

458

515

57

18,7

Барлығы

113191

18298

18109

-189

16,0

2024 жылғы 1 қарашаға «Балалар-жасөспірімдер спорт мектептеріне және мүгедектер спорт мектептеріне қабылдау» мемлекеттік қызмет көрсету стандарттарына сәйкес, спорт мектептері оқушыларды қабылдау бойынша 5944 қызмет көрсетті, бұл 2024 жылғы деңгейден 684 қызмет төмен немесе 89,6% құрайды (2024 жылы - 6628 қызмет, 2023 жылы - 7559 қызмет, 2022 жылы - 6370 қызмет, 2021 жылы - 5654 қызмет).

 Қызметтердің жалпы санынан 5214 қызмет немесе 87,7% электрондық түрде және 778 қызмет немесе 12,3% спорт мектептерінің кеңсесі арқылы көрсетілген (2024 жыл - 5665 қызмет (84,4%) электрондық форматта көрсетілген және 994 қызмет (15,6%) кеңсе арқылы, 2023 жылы - 6134 қызмет (86,2%) электрондық форматта және 1040 қызмет көрсетілді (13,8%) кеңсе арқылы, 2022 жылы - 4111 қызмет (64,5%) электрондық форматта және 2259 қызмет (35,5%) кеңсе арқылы көрсетілген). Көрсетілетін қызметтердің жалпы санынан 4952 өтініш немесе 83,3% балаларды олимпиадалық спорт түрлері бойынша бөлімшелерге қабылдау үшін жіберілді (2024 жылы - өтініштердің 83,9%).

 Ең көп өтініш футбол бөлімдеріне - 760 өтініш, жүзу - 562, күрес - 542, еркін күрес - 480, волейбол - 386, бокс - 383 өтініш келіп түсті.

 Спорт мектептерінде 40 спорт түрі (2024 жылы - 40 спорт түрі, 2023 жылы - 44 спорт түрі, 2022 жылы - 42 спорт түрі, 2021 жылы - 41 спорт түрі), оның ішінде 29 олимпиадалық, 5 ұлттық және 6 олимпиадалық емес спорт түрлері дамытылды.

 Спорт түрлері бойынша 184 бөлімшенің жұмысы қамтамасыз етілді (2024 жылы - 179 бөлімше, 2023 жылы - 187 бөлімше, 2022 жылы - 189 бөлімше, 2021 жылы - 193 бөлімше), оның ішінде:

 2024 жылғы деңгейге қарағанда 15480 білім алушы 99,8% шұғылданатын олимпиадалық спорт түрлері бойынша 144 бөлімше (2024 жылы - 15510 білім алушы, 2023 жылы - 16954 білім алушы, 2022 жылы - 17141 білім алушы, 2021 жылы - 17246 білім алушы);

 26 - ұлттық спорт түрлері бойынша 1933 адамды немесе 20244 жылға 96,6% қамтумен (2024 жылы - 1999 білім алушы, 2023 жылы - 2000 білім алушы, 2022 жылы - 1901 білім алушы, 2021 жылы - 1978 білім алушы);

9 - олимпиадалық емес спорт түрлері бойынша 696 адам контингентімен 2024 жылға қарай 88,2% (2024 жылы - 789 білім алушы, 2023 жылы - 1381 білім алушы, 2022 жылы - 1806 білім алушы, 2021 жылы - 1516 білім алушы).

 Өткен олимпиадалық цикл кезеңінде спорт резервінің дайындығын талдауға сәйкес Басқарма спорт мектептерінің жұмысын қайта форматтауға шаралар қабылдады, олар мыналарды қамтыды:

 - олимпиадалық емес спорт түрлері бойынша кейбір бөлімшелерді олимпиадалық түрлерге қайта бейімдеу, мысалы, президенттік көпсайыс бөлімшелері оқ ату және шаңғы жарысы бөлімшелеріне, гір көтеру спорты бөлімшелері ауыр атлетика бөлімшелеріне қайта бейімделді;

 - олимпиада циклі кезеңінде бірде-бір разрядты спортшы дайындамаған қосымша жұмыс жасайтын жаттықтырушылар қысқартылды;

 - ел чемпионаттарының бірде-бір жүлдегерін даярламаған зейнеткерлік жастағы жаттықтырушылармен еңбек шарттары бұзылды;

 - республикалық жарыстар мен оқу-жаттығу жиындарына даярлықтың бастапқы кезеңіндегі оқушыларды іссапарға жіберуге тыйым салынған;

 - мынадай өлшемдерді көздейтін спорт мектептері тиімділігінің негізгі көрсеткіштерін бағалау жүйесі (KPI) енгізілді:

  1. Мекемедегі оқушыларды сабақтармен қамту үлесі.
  2. Ведомстволық бағынысты мекемелердегі олимпиадалық, ұлттық спорт түрлері және шахмат бойынша штаттық жаттықтырушылар саны.
  3. Олимпиадалық, ұлттық спорт түрлері және шахмат бойынша дайындалған Қазақстан Республикасы чемпиондарының саны.
  4. Олимпиадалық, ұлттық спорт түрлері және шахмат бойынша дайындалған спорт шеберлерінің саны.
  5. Қазақстан Республикасының құрама командаларына қабылданған спортшылардың саны

 Өкінішке қарай, жас спортшыларды даярлаудың қолданыстағы жүйесін реформалау жаттықтырушылар тарапынан түсініспеушілік туындатып, Басқарманы қатты сынға алды. Алайда, басталған жұмыс жалғасуда.

 Оқушылардың жалпы контингентінен олимпиадалық спорт түрлері бойынша бөлімшелерде оқушылардың 85,5%-ы шұғылданады (2024 жылы - 84,8%, 2023 жылы - 83,7%, 2022 жылы - 82,2%, 2021 жылы - 83,4%), ұлттық спорт түрлері бойынша бөлімшелерде 10,7% (2024 жылы - 10,9%, 2023 жылы - 9,8%, 2022 жылы - 9,1%, 2021 жылы - 9,5%), олимпиадалық емес спорт түрлері бойынша бөлімшелерде 3,8% (2024 жылы - 4,3%, 2023 жылы - 6,7%, 2022 жылы - 8,6%, 2021 жылы - 7,3%).

 Спорт түрлерінің дамуын талдау балалар арасында 1357 адам баскетбол, 1099 адам волейбол, 2437 адам футбол, 1436 адам бокс, 1191 адам еркін күресте, 1075 адам күресте, 1034 адам жүзуде және 1508 адам дзюдода спортпен шұғылданады.

Сонымен қатар, 2024 жылы волейбол, еркін күрес, гандбол, спорттық гимнастика, грек-рим күресі, регби, футбол, шаңғы жарысы, шайбалы хоккей, велоспорт, спорттық гимнастика, грек-рим күресі, дзюдо, таэквандо, триатлон, шаңғы жарыстары, шайбалы хоккей және шорт-трек бөлімдерінде шұғылданушылар санының жыл сайын азаюы байқалады.

 Спорт түрлері бойынша бөлімшелер жұмысының салыстырмалы кестесі

Спорт түрі

Бөлімше саны

Дайындалушылар саны

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

+ / - 2024 жылға

+ / - 2024 жылға

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

+ / - 2024 жылға

+ / - 2024 жылға

Спорттың олимпиадалық түрлері

 

 

 

 

 

 

 

Бадминтон

2

2

2

0

100,0

179

157

184

27

117,2

Баскетбол

13

12

13

1

108,3

1383

1234

1357

123

110,0

Бокс (ерлер)

14

15

16

1

106,7

1616

1436

1808

372

125,9

Велоспорт

1

1

1

0

100,0

86

78

86

8

110,3

Волейбол

12

13

13

0

100,0

1296

1201

1099

-102

91,5

Еркін күрес (ерлер)

11

11

11

0

100,0

1414

1192

1191

-1

99,9

Гандбол

1

1

1

0

100,0

251

200

179

-21

89,5

Спорттық гимнастика

1

1

1

0

100,0

223

158

148

-10

93,7

Көркем гимнастика

1

1

1

0

100,0

72

70

88

18

125,7

Грек-рим күресі

7

7

7

0

100,0

789

720

709

-11

98,5

Гольф

1

1

1

0

100,0

178

206

128

-78

62,1

Дзюдо

12

12

13

1

108,3

1677

1424

1508

84

105,9

Жеңіл  атлетика

10

9

10

1

111,1

1072

911

950

39

104,3

Үстел теннисі

2

3

2

-1

66,7

138

146

121

-25

82,9

Жүзу

4

4

4

0

100,0

867

1034

895

-139

86,6

Оқ ату

1

2

2

0

100,0

84

308

206

-102

66,9

Регби

1

1

1

0

100,0

125

86

62

-24

72,1

Таэквондо

2

2

2

0

100,0

249

180

232

52

128,9

Теннис

2

2

2

0

100,0

139

185

222

37

120,0

Триатлон

1

1

1

0

100,0

54

30

33

3

110,0

Ауыр  атлетика

7

7

9

2

128,6

456

480

548

68

114,2

Футбол

19

18

18

0

100,0

3065

2674

2437

-237

91,1

Биатлон

1

1

1

0

100,0

36

55

37

-18

67,3

Конькимен сырғанау спорты

2

2

2

0

100,0

229

199

229

30

115,1

Кёрлинг

1

1

1

0

100,0

51

62

32

-30

51,6

Шаңғы жарысы

6

7

7

0

100,0

525

461

405

-56

87,9

Шайбалы хоккей

4

5

5

0

100,0

315

290

237

-53

81,7

Мәнерлеп сырғанау

1

1

1

0

100,0

100

119

80

-39

67,2

Шорт-трек

1

1

1

0

100,0

229

214

269

55

125,7

Барлығы

143

144

149

5

103,5

16954

15510

15480

-30

99,8

Олимпиадалық емес спорт түрлері

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Асық ату

2

2

2

0

100,0

66

142

100

-42

70,4

Қазақ күресі

12

13

14

1

 

1060

1120

1075

-45

 

Тоғызқұмалақ

9

9

10

1

111,1

740

636

655

19

103,0

Ұлттық ат спортының түрлері

1

1

1

0

100,0

104

70

76

6

108,6

Садақ ату

1

1

1

0

100,0

30

31

27

-4

87,1

Картинг

1

1

1

0

100,0

27

24

14

-10

58,3

Кикбоксинг

2

1

1

0

100,0

115

82

96

14

117,1

Пауэрлифтинг

3

2

1

-1

50,0

202

126

84

-42

66,7

Футзал

1

1

1

0

100,0

209

231

170

-61

73,6

Шахматы

3

3

3

0

100,0

273

308

332

24

107,8

Барлығы

44

35

35

0

100,0

3381

2788

2629

-159

94,3

Қорытынды:

187

179

184

5

102,8

20335

18298

18109

-189

99,0

Есеп беру кезеңінде оқу топтарын сапалы жасақтау жөніндегі жұмыс жалғастырылды. Қазіргі уақытта спорт мектептерінде 1367 оқу тобының жұмысы ұйымдастырылған, бұл 2024 жылдың ұқсас кезеңінен 15 топқа аз немесе 98,9% (2024 жылы - 1382 топ, 2023 жылы - 1478 топ, 2022 жылы - 1475 топ, 2021 жылы - 1466 топ).

Даярлау кезеңдері бойынша оқу топтарының сандық құрамы

Саны

2022 жыл

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

%  2024 жылға

Спорттық сауықтыру топтары

110

123

104

86

82,7

Бастапқы даярлық топтары

955

941

867

786

90,7

Оқу-жаттығу топтары

374

374

399

488

122,3

Спорттық жетілдіру топтары

36

40

12

7

58,3

2025 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша спорт мектептерінде спорттық разрядтары мен атақтары бар 1378 білікті спортшы немесе 2024 жылғы деңгейге 109,7% спортпен шұғылданады (2024 жылы - 1256 спортшы, 2023 жылы - 1116 спортшы, 2022 жылы - 973 спортшы, 2021 жылы - 981 спортшы):

                                     

2022 жыл

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

%  2024 жылға

I рязрядты спортшылар

266

377

568

527

92,8

спорт шеберлігіне үміткерлер

580

635

664

829

124,8

Қазақстан Республикасының спорт шеберлері

113

97

23

21

91,3

Халықаралық санаттағы спорт шеберлері

14

7

1

1

100,0

Барлығы

973

1116

1256

1378

109,7

Балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінің оқушыларымен сабақтарды 635 жаттықтырушы-оқытушы жүргізеді, бұл 2024 жылғы деңгейден 1 адамға аз (2023 жылы - 636 жаттықтырушы, 2023 жылы - 672 жаттықтырушы, 2022 жылы - 673 жаттықтырушы, 2021 жылы - 645 жаттықтырушы).

 Есепті кезеңде штаттық жаттықтырушылар саны 418 адамды құрады немесе 2024 жылғы деңгейге қарағанда 100,7% (2024 жылы - 415 штаттық жаттықтырушы, 2023 жылы - 422 штаттық жаттықтырушы, 2022 жылы - 422 штаттық жаттықтырушы, 2021 жылы - 409 штаттық жаттықтырушы).

 418 штаттық жаттықтырушының 414 адамы немесе 99,0% дене шынықтыру білімі бар (2024 жылы - 99,5%, 2023 жылы - 99,2%, 2022 жылы - 99,5%, 2021 жылы - 97,0%). 374 адамның жоғары дене шынықтыру білімі немесе штаттағы жаттықтырушы-оқытушылардың 90,6%-ы (2024 жылы - 90,6%, 2023 жылы - 91,2%, 2022 жылы - 90,5%, 2021 жылы - 87,7%), 40 жаттықтырушының орта арнайы дене шынықтыру білімі бар.

 278 жаттықтырушының жаттықтырушылық біліктілік санаттары бар немесе штаттағы жаттықтырушылардың жалпы санының 66,5% -ы (2024 жылы - 293 жаттықтырушы - 70,7%), оның ішінде:

 65 жаттықтырушының жоғары санаты бар (2024 жылы - 74 адам, 2023 жылы - 92 адам, 2022 жылы - 85 адам, 2021 жылы - 85 адам);

 30 адам - бірінші санат (2024 жылы - 26 адам, 2023 жылы - 24 адам, 2022 жылы - 20 адам, 2021 жылы - 29 адам);

 183 адам - екінші санат (2024 жылы - 193 адам, 2023 жылы - 182 адам, 2022 жылы - 172 адам, 2021 жылы - 161 адам).

Жаттықтырушы-оқытушылар құрамының сапалық құрамы

 

2022 жыл

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

%  2024 жылға

Штаттағы жаттықтырушылардың саны, барлығы

422

422

415

418

100,7

Оның ішінде

 

 

 

 

 

дене шынықтыру білімі бар

420

419

413

414

100,2

жоғары дене шынықтыру білімі бар

382

358

378

374

98,9

Жоғары санаттағы жаттықтырушылар

85

92

74

65

87,8

Бірінші санаттағы жаттықтырушылар

20

24

26

30

115,4

Екінші санаттағы жаттықтырушылар

172

182

193

183

94,8

Қазіргі уақытта спорт мектептерінде 217 бірге жұмыс істейтін жаттықтырушы немесе 34,1% жаттықтырушы-оқытушылар құрамы бар (2024 жылы - 222 адам - 34,7%, 2023 жылы - 253 адам - 37,6%, 2022 жылы - 251 адам - 37,2%, 2021 жылы - 236 адам - 36,5%).

Спорт мектептерінің балансында 58 спорт объектісі бар, оларда оқу-жаттығу процесін жүргізу қамтамасыз етіледі:

№ р/с

БЖСМ атауы

Нысан саны

Нысан атауы

1

Алтынсарин аудандық БЖСМ

1

Силантьевка ауылындағы спорт кешені

 

2

Амангелді аудандық БЖСМ

2

Стадион, Амангелді ауылының жүзу бассейні

 

3

Әулиекөл аудандық БЖСМ

1

Әулиекөл ауылының спорт залы

 

4

Майлин ауданының БЖСМ

5

Әйет селосындағы және Тобыл селосындағы спорт кешендері, Майское ауылындағы спорт залы және спорт ядросы

5

Денисов аудандық БЖСМ

1

Денисовка ауылындағы спорт кешені

6

Жангелдин аудандық БЖСМ

2

Торғай ауылындағы стадион және спорт залы

7

Жітіқара аудандық БЖСМ

3

2 спорт залы, ангар үлгісіндегі спорт залы

8

Қамысты аудандық БЖСМ

1

Қамысты ауылындағы спорт кешені

9

Қарабалық аудандық БЖСМ

2

Қарабалық ауылындағы спорт кешені және спорт залы

10

Қарасу аудандық БЖСМ

 

Қарасу ауылындағы «Қарасу» спорт кешенін жалға алады

11

Қостанай аудандық БЖСМ

2

Тобыл қаласында 2 спорт залы

12

Гольфтан БЖСМ

1

Садовое селосындағы гольф алаңы

13

Ұлттық спорт түрлерінің БЖСМ

2

Заречное ауылындағы ипподром және жабық ат манежі

14

Меңдіқара аудандық БЖСМ

2

Боровское ауылындағы стадион және спорт залы

15

Науырзым аудандық БЖСМ

2

Қарамеңді ауылындағы стадион және спорт залы

16

Сарыкөл аудандық БЖСМ

1

Сарыкөл ауылындағы спорт кешені

17

Ұзынкөл аудандық БЖСМ

1

Ұзынкөл ауылындағы спорт кешені

18

Федоров аудандық БЖСМ

5

Федоровка селосындағы 2 спорт залы, Первомайка селосындағы спорт кешені, Новошумное селосындағы жабық хоккей корты және Пешковка селосындағы спорттық ядро

19

Арқалық қалалық БЖСМ

 

«Қайрат» ЖШС-нен спорт кешенін жалға алады

20

Қостанай қалалық БЖСМ

3

Қостанай қаласындағы гимнастика спорт кешені, дзюдо спорт залы, атыс тирі

21

Қостанай қаласының БЖСМ

1

Бокстың спорт кешені

22

Лисаков қаласының БЖСМ

2

Лисаков қаласының спорт кешені және спорт залы

23

Рудный қаласының № 1 БЖСМ

1

Рудный қаласындағы спорт залы

24

Рудный қаласының № 2 БЖСМ

2

Рудный қаласындағы 2 спорт залы

25

Облыстық № 1 БЖСМ

3

Қостанай қаласындағы спорт кешені, елу метрлік жүзу бассейні, жүзу бассейні

26

Облыстық № 2 БЖСМ

3

Қостанай қаласындағы спорт кешені, теннис орталығы және спорт залы

27

Облыстық № 3 БЖСМ

3

Қостанай қаласындағы шаңғы базасы және екі спорт мұз сарайы

28

Облыстық футбол БЖСМ

3

Футбол академиясы, жабық футбол манежі және Қостанай қаласындағы стадион

29

Облыстық ОРБЖМ

2

Қостанай қаласында 2 спорт кешені

30

Шахматтан  БЖСМ

1

Қостанай қаласындағы шахмат клубы

 

Барлығы

58

 

Екі спорт мектебінің - Арқалық қалалық БЖСМ және Қарасу аудандық БЖСМ - жеке материалдық-спорттық базасы жоқ, аталған мекемелер оқу-жаттығу сабақтарын өткізу үшін жеке компаниялардан спорт кешендерін өтеусіз негізде жалға алады.

Ағымдағы жылы мектептерді ұстауға 7754,6 млн. теңге бағытталды, бұл 2024 жылғы деңгейден 3,7% -ға аз (2024 жылы - 8056,7 млн. теңге, 2023 жылы - 7151,5 млн. теңге, 2022 жылы - 5427,6 млн. теңге, 2021 жылы - 4271,9 млн. теңге).

Спорт мектептері жас спортшылардың жарыстарға қатысуын қамтамасыз етуге 699,0 млн. теңге жұмсады, бұл 2024 жылғы деңгейден 5,8% -ға аз (2043 жылы - 741,7 млн. теңге, 2023 жылы - 790,6 млн. теңге, 2022 жылы - 558,2 млн. теңге, 2021 жылы - 402,5 млн. теңге).

Мүкәммал мен жабдықтарды сатып алуға 218,8 млн. теңге бағытталды немесе 2024 жылғы деңгеймен салыстырғанда 62,8% (2024 жылы - 348,2 млн. теңге, 2023 жылы - 278,0 млн. теңге, 2022 жылы - 194,6 млн. теңге, 2021 жылы - 159,8 млн. теңге).

 

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

+/- 2024 жылға

% 2024 жылға

Барлығы

7151,5

8056,7

7754,6

-302,1

96,3

жалақы қорын қамтамасыз ету

3534,1

3754,8

4253,8

499,0

113,3

спорт құрылыстарын жалдау

408,9

471,9

482,1

10,2

102,2

спорттық мүкәммал мен жабдықтар сатып алу

278,0

348,2

218,8

-129,4

62,8

Оқу-жаттығу жиындары

204,2

156,5

129,1

-27,4

82,5

Спорттық іс-шараларға қатысу және өткізу

790,8

741,7

699,0

-42,7

94,2

Ағымдағы күрделі жөндеу

311,3

801,7

282,4

-519,3

35,2

Қаржыландырудың жалпы көлемінен жалақы қорын қамтамасыз етуге 4253,8 млн. теңге - 54,9%, оқу-спорттық жұмысқа және спорттық мүкәммал сатып алуға 1046,9 млн. теңге - 13,5%, спорт ғимараттарын жалға алуға 482,1 млн. теңге - 6,2%, спорт объектілерін ағымдағы жөндеуге 282,4 млн. теңге - 3,6% бағытталды.

Есепті кезеңде оқу-жаттығу процесін қамтамасыз ету үшін қосымша спорт алаңдарын жалдау ақысының құны 482,1 млн. теңгені құрады (2024 жылы - жалдау ақысы 471,9 млн. теңге, 2023 жылы - жалдау ақысы 408,9 млн. теңге, 2022 жылы - жалдау ақысы 382,9 млн. теңге, 2021 жылы - жалдау ақысы 242,5 млн. теңге).

Балалар-жасөспiрiмдер спорт мектептерiнде дамытылатын спорт түрлерi бойынша спорт резервiн дайындауға 1572,0 млн. теңге (2024 жылы - 1714,8 млн. теңге) жұмсады, бұл спорт мектептерiнiң 12171 тәрбиеленушiсiнiң (2024 жылы - 13862 тәрбиеленушi) облыстық және республикалық ауқымдағы жарыстарға қатысуын қамтамасыз етуге мүмкiндiк бердi.

Жарыс қорытындысы бойынша жас спортшылар республика чемпионаттарында 961 медаль, оның ішінде 222 алтын, Республика кубоктарында 182 медаль, оның ішінде 71 алтын (2024 жылы - республика чемпионаттарында 965 медаль, оның ішінде 283 алтын, кубоктарда - 22 медаль, оның ішінде 5 алтын) жеңіп алды.

№

Спорт түрі

Шығын көлемі (млн. теңге)

Қатысушы спортшылардың саны (адам)

Республика чемпионаттарында медаль жеңіп алды

Республика Кубогында медаль жеңіп алды

Спорттың олимпиадалық түрлері

1

Бадминтон

13,2

95

107

6

2

Баскетбол

59,5

1128

34

2

3

Бокс (ерлер)

85,4

1046

6

0

4

Велоспорт

7,6

37

7

16

5

Волейбол

36,0

696

6

0

6

Еркін күрес  (ерлер)

42,8

1168

8

4

7

Еркін күрес (әйелдер)

0,0

0

0

0

8

Гандбол

18,0

61

5

0

9

Спорттық гимнастика

31,0

139

105

0

10

Көркем гимнастика

22,5

72

0

0

11

Грек-рим күресі

31,5

748

2

0

12

Гольф

5,6

6

4

0

13

Дзюдо

91,1

1277

2

0

14

Каратэ-до

0,0

0

0

0

15

Жеңіл  атлетика

31,4

453

31

0

16

Үстел теннисі

17,8

64

19

9

17

Жүзу

62,9

287

37

26

18

Оқ ату

76,3

152

0

2

19

Регби

16,0

75

6

0

21

Таэквондо

11,2

245

4

0

22

Теннис

6,5

31

0

8

23

Триатлон

0,9

10

0

0

24

Ауыр атлетика

53,2

313

33

0

25

Футбол

371,5

1730

132

0

26

Биатлон

2,4

15

10

19

27

Коньки спорты

89,5

281

107

42

28

Кёрлинг

5,2

12

20

0

29

Шаңғы жарысы

43,2

471

28

43

30

Шайбалы хоккей

98,1

113

14

0

31

Мәнерлеп сырғанау

5,0

42

14

2

32

Шорт-трек

69,6

87

113

2

 

Барлығы

1405,1

10854

854

181

Спорттың олимпиадалық емес түрлері

1

Асық ату

1,3

41

3

0

2

Жамбы ату

0,0

0

0

0

3

Қазақ күресі

26,7

639

16

0

4

Тоғызқұмалақ

28,4

414

12

1

5

Ұлттық ат спорты

0,4

6

3

0

6

Жамбы ату

6,0

0

0

0

7

Картинг

0,0

12

5

0

8

Кикбоксинг

17,6

30

9

0

9

Пауэрлифтинг

6,6

34

49

0

10

Футзал

71,4

79

10

0

11

Шахмат

8,4

62

0

0

 

Барлығы

166,9

1317

107

1

 

Қорытынды

1572,0

12171

961

182

Сонымен қатар, бірқатар спорт мектептерінің тәрбиеленушілері республикалық чемпионаттарда бірде-бір медаль жеңіп алған жоқ, бұл Амангелді, Қарабалық және Науырзым аудандарында, сондай-ақ шахмат бойынша БЖСМ сияқты 4 мектепте спорт резервін даярлау бойынша жұмыстың әлсіз екенін көрсетеді.

Қазiргi уақытқа дейiн балалар мен жасөспiрiмдер спорт мектептерiндегi оқу-жаттығу процесiн ұйымдастырудың негiзiнде жатқан әдiстемелiк сипаттағы проблемалық мәселелер шешiлмеген күйiнде қалып отыр:

  1. Спортшыларды даярлаудың ұлттық стандарттары барлық спорт түрлері бойынша бекітілмеген. Бiрқатар спорт түрлерi бойынша бекiтiлген стандарттар айтарлықтай пысықтауды талап етедi, өйткенi олар даярлық кезеңдерi бойынша спортшылардың дене шынықтыру даярлығын бағалаудың бiрыңғай деңгейiн қамтымайды.
  2. Қазақстан Республикасында шығарылатын БЖСМ оқу-жаттығу процесін ұйымдастыру бойынша әдістемелік әдебиеттің болмауы.
  3. Жоғары оқу орындарында спорт жаттықтырушыларын даярлау мәселелері Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 13 қазандағы «Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлау бағыттарының жіктеуішін бекіту туралы» № 569 бұйрығымен көзделмеген. Осы бағыттар жіктеуішінің «Дене шынықтыру және спорт» бөлімі жоқ.

Осы проблемаларды Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің Спорт және дене шынықтыру істері комитеті мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің деңгейінде шешу қажет.

 

 

 

Қостанай облысының балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінің 2025 жылғы жұмысын талдау
Дата публикации
16 января 2026