Бруцеллездің алдын алу

Қазақстан Республикасы - тарихи, мәдени дәстүрлер мен географиялық табиғи жағдайларға байланысты мал шаруашылығы өмірдің ажырамас бөлігі болып табылатын ел.

         Бруцеллез - жануарлар мен адамдардың созылмалы жұқпалы ауруы. Көптеген жануарларда бұл плацентаның түсуі мен ұсталуынан, орхиттен, өмірге қабілетсіз жас жануарлардың туылуынан және бедеуліктен көрінеді. Бұл жұқпалы ауру адамға ауру малдан жұғады.

         Экономикалық  залал ұрпақ  жетіспеушілігінен  тұрады,  жануарлардың 60% -ында түсік түсіруі мүмкін, құнарсыздық, өнімділіктің төмендеуі, карантиндік іс-шараларға үлкен шығындар жұмсалады. Бруцеллез қоздырғыштары ауру малдың етінен де, сүт өнімдерінен де жұға береді. Ауру сырқаттың барлық мүшесіне зиянын тигізеді. Атап айтсақ, буындардың, жүрек-қан тамырларының, демалу және ас қорыту жүйелерінің, зәр шығару органдарының, орталық жүйке жүйесінің, қабілеті төмендейді. Егер толық ем қабылдамаса, адамның мүгедек болып қалуы ықтимал және өліп кетуі де мүмкін.

         Жабайы және үй жануарлардың көптеген түрлері сезімтал. Көбінесе ірі қара мал жиі аурады, шошқа, қой, - жылқы мен түйе сирек ауырады. 5 айға дейінгі жас малдар  бруцеллезге салыстырмалы түрде бруцеллезге төзімді. Оның сезімталдығы ұрпақты болу жүйесінің жетілу кезеңіне дейін артады.

Қоздырғыш ұрықтан, амниотикалық сұйықтықтан, жыныс мүшелерінен, сүттен, шәуетпен, несеппен және нәжіспен организмнен шығарылады.

Өткізу факторлары - бұл сыртқы ортаның объектілері, құралдар, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізат, тауарлы -материалдық қорғаныс және комбинезон. Инфекция алиментарлы және жыныстық жолмен, тері мен шырышты қабық арқылы, тіпті бүтін емес, кенелердің шағуы мен қан соратын жәндіктер арқылы өтеді.

         Адам бруцеллезбен ауру малдан алынған шикі сүтті және одан дайындалған сүт өнімдерін (ірімшік, май, сүзбе, фета ірімшігі), сондай -ақ жеткіліксіз пісірілген және қуырылған етті тұтынғанда жұқтырады. Инфекция тері мен жүнді өндірісте де, ауру жануарларды күту кезінде де, олардың секрециясымен ластанған заттар арқылы жұғуы мүмкін

         Бруцеллездің алдын алу - бұл малдың жағдайын үнемі бақылау, жануарларды қайта топтастыру, әкелу мен әкету, ветеринариялық -санитариялық ережелерді сақтау, жануарлардың қан сарысуының серологиялық зерттеулері жылына екі рет жүргізіледі. Ауру жануарларды инфекцияға алғашқы күдік кезінде анықтау және оқшаулау. Ал 15 күнтізбелік күннен аспайтын мерзімде ауру жануарлар жануарларды сойатын өндіріс орындарына (ет комбинаты, қасапхана) мөртабанға жіберіледі. Жануарлар иелері эпизоотияға қарсы міндетті шараларды жүргізу үшін мемлекеттік ветеринарлық қызмет мамандарына жануарларды беруге міндетті. Аборт, мерзімінен бұрын босану, плацентаның сақталуы немесе жануарларда бруцеллезге күдік белгілері болған жағдайда, мұндай жануарларды жалпы табыннан бөліп алып, тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік ветеринарлық қызметке хабарлау қажет.