ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша
"Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ қызметінде
Шолақашы ауылы 2025 жылғы 12 маусым
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс – қимыл туралы" 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына сәйкес "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ-де (бұдан әрі-әкім аппараты) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүзеге асырылады.
"Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ (бұдан әрі – әкім аппараты) қызметі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау (бұдан әрі – талдау) объектісі болып табылады.
Әкім аппаратының қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мақсатында әкім аппаратының 2025 жылғы 15 мамырдағы № 41-ө өкімі негізінде.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді: Шолақашы ауылдық округі әкімі аппаратының жетекші маманы Ю. В. Шефер, Шолақашы ауылдық округінің жергілікті қоғамдастық мүшесі К. М. Хамзин сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізуге тартылды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңі-2025 жылғы 20 мамырдан 2025 жылғы 20 маусымға дейін.
Талдаудың мақсаты"Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты"ММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және оны жою болып табылады.
Талдаудың міндеті сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты"ММ қызметіндегі салдарын жою болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қағидаларының 15 тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері:
1) талдау объектісінің қызметін реттейтін құқықтық актілер мен ішкі құжаттар;
2) талдау объектісінің қызметі туралы статистикалық есептілік;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алынған талдау объектісінің қызметі туралы Мемлекеттік және құқық қорғау органдарының ақпараттық жүйелерінің деректері;
4) талдау объектісіне қатысты бұрын мемлекеттік органдар жүргізген тексерулердің нәтижелері;
5) ішкі бақылау қызметтерінің бақылау іс-шараларының нәтижелері;
6) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері;
7) бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланымдар;
8) талдау объектісіне қатысты жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
9) талдау объектісінің лауазымды адамдарын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны, оның ішінде қылмыстық құқық бұзушылық пен заңның басқа да бұзушылықтарын жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөнінде ұсынғаны үшін жауапқа тарту туралы мәліметтер;
10) сот органдарының талдау объектісі, қылмыстық істер фабуласы қызметкерлерінің іс-әрекеттеріне қатысты шешімдері;
11) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген сыртқы талдау нәтижелері;
12) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген ішкі талдау нәтижелері;
13) талдау объектісінің қызметшілеріне, қызметкерлеріне сұрау салу нәтижелері;
14) ұсынуға Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де мәліметтер.
1.1. Негізгі функцияларды іске асыру
Нормативтік база: Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты өз функцияларын республикалық деңгейдегі құқықтық актілерге, Қазақстан Республикасының Конституциясына, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңға, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексіне, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексіне, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Заңға,"Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы", сондай-ақ өзге де құқықтық актілермен келісіледі.
Ауылдық округ әкімі аппаратының қызметі Қарасу ауданы әкімінің 2019 жылғы 25 қарашадағы №195 қаулысымен бекітілген Ережемен регламенттелген.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: заңдық-лингвистикалық белгісіздік-бұл түсініксіз ережедегі тұжырым немесе екі мағыналы және осылайша заңсыз түсіндіруге мүмкіндік береді.
Негіздеме: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 тамыздағы № 1127 қаулысымен бекітілген" Қазақстан Республикасы органдары қызметкерлеріне мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және олардың лауазымдық айлықақыларына үстемеақылар белгілеу, сондай-ақ мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге бонустар төлеу қағидаларын бекіту туралы " Нормативтік-құқықтық актіде белгілі бір мөлшер болмаған кезде сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды, үнемделген қаражаттан, яғни мемлекеттік қызметшілерге сыйлықақы беру кезінде сыйлықақы төлемдерін шектеу және есептеу, басшы бір негіз болған жағдайда шешімдердің бірнеше түрін қабылдай алады, бұл факт ауыл әкімінің өз қалауы бойынша кімге ең аз және кімге ең көп сыйақы беру керектігін "шешуге" мүмкіндігі бар екендігіне әкеледі.
Ұсынымдар: "Қарасу ауданы әкімінің аппараты" ММ-не жалақыдан пайыздық арақатынаста сыйлықақылардың нақты мөлшерін айқындау жөніндегі Қағидаларға өзгерістер енгізуге бастамашылық жасау және/немесе өзге де шектеулер туралы хат жолдау не үнемделген қаражаттан сыйлықақыны есептеудің белгілі бір есебін белгілеу, бұл сыбайлас жемқорлық әрекетін, мүдделер қақтығысын одан әрі жоюға қызмет етеді және мемлекеттік қызметшілердің жеке құқықтарын бұзбайды.
2.1. Мемлекеттік қызмет көрсету
ҚР цифрлық даму министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен бекітілген қолданыстағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне сәйкес мемлекеттік мекеме мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің 5 түрін көрсетеді.
2024 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың 20 маусымы аралығында "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ-де 7 мемлекеттік қызмет көрсетілді.
Көрсетілетін қызметті алушының көрсетілетін қызметті берушімен Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде байланысын болдырмау үшін ауыл әкімінің аппаратында "Е-лицензиялау"ақпараттық жүйесі орнатылған.
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдерінің бұзылуы, сондай-ақ есепті деректердің алшақтығы анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.2. Кадр саясаты
Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы
Мемлекеттік қызмет:
Штат саны-6
Нақты саны -6
Бос жұмыс орындары -0
Нұсқаулық: 1
Тәртіптік практика.
Талданып отырған кезеңде қызметкерлерді сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар, сондай-ақ мемлекеттік қызметке кір келтіретін теріс қылықтар жасағаны үшін жауапкершілікке тарту фактілері болған жоқ.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі
(Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидаларын) қызметкерлер бұзған жоқ.
Қызметкерлер сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылдады.
Еңбек тәртібі бұзылған жоқ.
Бұқаралық ақпарат құралдарында қызметкерлерге теріс ақпарат орналастырылған жоқ.
Мүдделер қақтығысы: берілген мәліметтерді талдау арқылы мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.3. Процестерді цифрландыру. Құжат айналымы
Құжаттаманы есепке алу
Барлық кіріс және шығыс құжаттама Documentolog ақпараттық жүйесінде жүргізіледі.
Салалық НҚА:"мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда электрондық құжат айналымы жүйелерін құжаттандыру, құжаттаманы басқару және пайдалану қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 25 тамыздағы № 236 бұйрығы, Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2024 жылғы 23 шілдедегі № 329 НҚ бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Ақпараттық жүйелер
Басқармада ақпараттық жүйелердің мынадай түрлері пайдаланылады: Documentolog, ИПГО, "Заң" ДБ, Ашық НҚА, "Е-өтініш" АЖ, "Е-қызмет"АЖ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау
Жеке және заңды тұлғалардан өтініштер тікелей "Е-өтініш"ақпараттық жүйесі арқылы келіп түседі.
Талданатын кезеңде 2024 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың 20 маусымы аралығында 13 өтініш түсті.
Өтініштер уақтылы қаралады, жауаптар белгіленген мерзімде беріледі, бұзушылықтар анықталған жоқ.
Ауылдық округ әкімі аппаратының қызметкерлері жасаған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері бойынша өтініштер түскен жоқ.
"Жасырын мемлекеттік қызмет" ұғымына жататын өтініштер анықталған жоқ.
2024 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың 20 маусымы аралығында өткен кезеңде келіп түскен өтініштерді талдаумен:
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінің негізгі ерекшелігі: тұрмыстық.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: қоғамдық мүддені білдіретін объектінің қызметі туралы ақпаратты уақтылы жарияламау.
Негіздеме: "ақпаратқа қол жеткізу туралы" 2015 жылғы 16 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңына, "Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарын ақпараттық толықтыру қағидаларын және олардың мазмұнына қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2021 жылғы 2 сәуірдегі бұйрығына сәйкес интернет-ресурста мынадай ақпарат орналастырылады: мемлекеттік органның қызметіне қатынасы.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында "Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ интернет-ресурсында 2025 жылдың 1 және 2 тоқсанына жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кестесі бойынша ақпарат орналастырылмағаны анықталды.
Ұсынымдар: ауылдық округ әкімдігінің сайтында Жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кестесі "әкім аппараты" ММ-нің Instagram-дағы ресми парақшасында, Жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кестесі аудандық "Қарасуөнер"газетінде жариялансын.
"ҚР Әкімшілік рәсімдік – процестік кодексімен", "мемлекеттік органдарға, жергілікті өзін-өзі басқару органдарына, мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлғаларға келіп түсетін өтініштерді тіркеу, есепке алу қағидаларының, сондай-ақ "электрондық өтініштер" ақпараттық талдау жүйесін, "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңын жүргізудің Қазақстан Республикасы заңдарының сақталуын тұрақты негізде бақылауды жүзеге асыру"адамдардың өтініштерін қарау кезінде.
2.5. Ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету
Әкім аппараттарына ақпарат интернет-ресурстарда орналастырылады instagram, Facebook.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг нәтижелері
Әкім аппаратында сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг жүргізілген жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.7. Бақылау-қадағалау функцияларын іске асыру
Әкім аппараты бақылау және қадағалау функцияларын орындамайды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
Негіздеме:
2.8. Сот практикасын талдау
Талданып отырған кезеңде ауыл әкімінің аппаратында процестік практика жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.9. Бақылаушы органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер
2024 жылдың екінші жартыжылдығының өткен кезеңінде 2025 жылдың 20 маусымы бойынша талдау объектісіне қатысты бақылаушы органдарды тексеру және тексеру сипатындағы өзге де іс-шаралар нысандары жоқ. Прокурорлық қадағалау актілері түскен жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.10. Құқық қорғау органдарының, үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың мәліметтері
Талдау барысында талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан, құқық қорғау органдарынан, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері мен азаматтардан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы ақпарат берілмеген.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.11. БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі
Бұқаралық ақпарат құралдары мониторингінің деректеріне сәйкес, талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы 2024 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың 20 маусымы аралығындағы Жарияланымдар анықталған жоқ.
Әлеуметтік желілерді, блог-платформаларды, сондай-ақ жоғарыда аталған хабарламалардың басқа да интернет-ресурстарын ақпараттық талдау да анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Негіздеме:
2.12.Фискалдық органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер.
2024 жылдың екінші жартыжылдығы мен 2025 жылдың 20 маусымы аралығында ауыл әкімі аппаратына қатысты фискалдық органдарды тексеру және қаржылық тексеру іс-шаралары жүргізілген жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.13 . Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмысты ұйымдастыру.
Шолақашы ауылдық округі әкімінің аппаратында әкімнің өкімімен құзыретіне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі функциялар кіретін жауапты маман тағайындалды.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясаты бойынша іс-шаралар жоспары бар.
Аппарат қызметкерлерін 2024 жылдың екінші жартыжылдығының өткен кезеңінде 2025 жылдың 20 маусымында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тарту фактілері анықталды.
III. Қорытындылар
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша мынадай сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды:
1."Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдары қызметкерлеріне сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және олардың лауазымдық айлықақыларына үстемеақылар белгілеу, сондай-ақ мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге бонустар төлеу қағидаларын бекіту туралы"В.Осы сыйлықақы беру қағидаларында белгілі бір шектеулер мөлшері болмаған кезде және үнемделген қаражаттан сыйлықақы төлемдерін есептеу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды, яғни мемлекеттік қызметшілерге сыйлықақы беру кезінде басшы бірдей негіз болған жағдайда шешімдердің бірнеше түрін қабылдай алады, бұл факт соған әкеледі, көшбасшының өз қалауы бойынша кімге ең аз және кімге ең көп сыйақы беру керектігін "шешуге" мүмкіндігі бар.
Нормативтік құқықтық актіні заңнамалық тұрғыдан қайта қарау, сыйақылардың нақты мөлшерін жалақының пайыздық қатынасында және / немесе өзге де шектеулерді енгізу немесе үнемделген қаражаттан сыйлықақыны есептеудің белгілі бір есебін белгілеу қажет, бұл сыбайлас жемқорлық әрекетін одан әрі жоюға қызмет етеді.
Аналитикалық анықтама:
Жетекші маман
Ю.В. Шефер
Шолақашы а/о жергілікті қоғамдастығының мүшесі К. Хамзин
Шолақашы ауылдық округінің әкімі
Ш.М. Бустекова